“စစ်ကြောင်းလာပြီဆို အများကြီးပဲ တစ်ကျွန်းလုံး ပတ်ပြေးနေရတာ။ ဒီရွာဝင်ပြီဆို ဒီရွာကလူတွေ ဟိုဘက်ပြေး အဲလို တစ်ကျွန်းလုံး ပတ်ချာလှည့်ပြီး ပြေးရတာ”

ဒီတစ်ပတ်မှာတော့ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အညာဒေသကစစ်ဘေးရှောင်တွေနေထိုင်နေရတဲ့ ဘ၀နေထိုင်နည်းသစ်တွေဆီကို ခေါ်ဆောင်သွားမှာပါ။

With reports spreading the women’s names are now being collected for conscription in Myanmar, increasing numbers of young girls are getting married, with their parent’s blessing, as a means to shield themselves from the draft.

မြန်မာနိုင်ငံမှာ အမျိုးသမီးတွေကို စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူဖို့ အမည်စာရင်းကောက်ယူနေကြတယ်လို့ သတင်းတွေပြန့်နှံ့လာတာနဲ့အမျှ ဒီကိစ္စကိုရှောင်ရှားဖို့ အသက်မပြည့်သေးတဲ့အမျိုးသမီးငယ်အများစုက မိဘခွင့်ပြုချက်နဲ့ လက်ထက်ထိမ်းမြားခြင်းကို ဒိုင်းသဖွယ်ပြုလုပ်လာကြပါတယ်။ ဒီလိုနည်းလမ်းကိုလုပ်ဆောင်နေတဲ့ အမျိုးသမီးငယ်အရေအတွက်ဟာလည်းမြင့်တက်လာနေပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးကို ဒို့အသံအလွတ်တန်းသတင်းထောက်ခင်နှင်းဖြူစိုးကရေးသားထားပါတယ်။

Security concerns in the midst of the post-coup civil war have made it difficult for women in Myanmar’s central plains to travel outside of their villages for jobs, while those who do work face pay gaps between what they earn and the much higher wages men earn for similar work.

အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပြည်တွင်းဖြစ်ပွားနေတဲ့တိုက်ပွဲတွေကြောင့် နိုင်ငံရဲ့အလယ်ပိုင်း အညာဒေသကအမျိုးသမီးတွေဟာ သူတို့ရဲ့ရွာပြင်ပမှာ အလုပ်ထွက်လုပ်ဖို့ ခက်ခဲလာကြပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ကျေးရွာအတွင်းမှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့အမျိုးသမီးတွေဟာလည်း လုပ်ငန်းခွင်တူသည့် တိုင်အောင် အမျိုးသားတွေထက် လုပ်အားခလျော့ရကြပြီး စားဝတ်နေရေးအတွက် လုံလောက်မှုမရှိနေပါဘူး။ ဒီဆောင်းပါးကို ဒို့အသံအလွတ်တန်းသတင်းထောက် Esther J က ရေးသားထားပါတယ်။

အာဏာသိမ်းပြီးနောက် စီးပွားရေးသတင်းတွေကိုရေးသားတဲ့အခါမှာ အင်တာဗျူးတွေ၊ အချက်လက်တွေရရှိဖို့ကခက်ခဲပါတယ်။ ဒီတစ်ပတ်မှာတော့ ကုန်သွယ်ပြဿနာများကြားက လူသုံးကုန်ပြတ်လပ်မှု ဆောင်းပါးကိုရေးသားထားတဲ့သတင်းထောက်ရဲ့ ဆောင်းပါးနောက်ကွယ်က အတွေ့အကြုံတွေကိုနားဆင်ရမှာပါ။

Myanmar is facing severe economic challenges, with commodity prices surging and shortages occurring due to the junta's closure of border crossings and air freight restrictions. Ordinary citizens and small-scale traders are struggling with rising costs and dwindling supplies.

စစ်ကော်မရှင်က နယ်စပ်နဲ့ လေကြောင်းကုန်စည်ပို့ဆောင်မှုတွေကိုစိစစ်ကန့်သတ်မှုတွေကြောင့် ပြည်တွင်းမှာ ကုန်စျေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုတွေနဲ့ကုန်ပစ္စည်းပြတ်လတ်မှုတွေကြုံတွေ့နေရပါတယ်။ နောက်ဆက်တွဲအနေနဲ့ ပြည်သူတွေနဲ့ တစ်ပိုင်တစ်နိုင်လုပ်ငန်းရှင်တွေဟာ ရှိတဲ့ပစ္စည်းအနည်းငယ်ကိုပဲ ဈေးကြီးကြီးပေးဝယ် သုံးစွဲနေကြရပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးကို Frontier Myanmar ကသတင်းထောက်ကရေးသားထားပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ဩဂုတ်လတတိယပတ်အတွင်းက ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် လွတ်လပ်တဲ့တောင်တန်းတွေ ပေါ်မှာရှိတဲ့ အုန်းဖြန်ဒုက္ခသည်စခန်းကို ဒို့အသံသတင်းထောက်က သွားခဲ့ပါတယ်။ ဒီ Podcast မှာတော့ သတင်းထောက်ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေနဲ့ စခန်းတွင်းက ဒုက္ခသည်တွေရဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာအခြေနေတွေကိုပြောပြသွားမှာပါ။

Myanmar nationals who have spent years in refugee camps in Thailand awaiting resettlement in the United States now face increased depression and other mental health issues since US President Donald Trump halted his country’s refugee programs. This week’s story is by a Doh Athan journalist.