De bodem veert onder je voeten en tussen de varens groeit veenmos. Op het eerste gezicht een gewoon bosje. Maar eronder liggen meters veen en resten van een landschap dat vlak na de ijstijd begon te ontstaan.

Een bosje, een ven of een kuil in een akker. Wie niet weet waar hij naar kijkt, loopt er zo voorbij. Maar onder duizenden plaatsen in Drenthe ligt een ijzig verhaal dat bijna 20.000 jaar geleden begon.

Een pionier achter de camera, maar ook iemand met uitgesproken ideeën over vrouwenrechten. In het laatste deel van de podcast-serie over Geesina Lels verschuift de aandacht van haar foto's naar haar opvallend moderne levenshouding.

"Er zit een honderdjarige historie achter de TT. Er komen ook weer honderd jaar aan", zegt TT-directeur Mark van Aalderen. Drenthe Toen is dus mooi op tijd voor een bezoek aan het tijdelijke Pop-up TT Museum in Assen.

Een fotografe die rond 1900 bewust experimenteerde met compositie, perspectief en sfeer: in deel 3 van de Drenthe Toen-podcastserie praten we over de vrouw achter de camera.

Waar veel fotografen rond 1900 stijve en serieuze portretten maakten, ogen de mensen bij Lels opvallend ontspannen. Kinderen lachend op het ijs, een gezin kijkt nieuwsgierig in de camera en zelfs formele portretten hebben iets levendigs.

Een vrouw met een camera, anno 1900 - dat was allesbehalve normaal. Toch trok Geesina Lels eropuit om het Drentse landschap vast te leggen. Meer dan een eeuw later blijken haar foto’s niet alleen bijzonder, maar ook verrassend modern.

Het hoogtepunt van de Tuinen van Ruinen lag in de laatste decennia van de afgelopen eeuw. Toen was Ton ter Linden er klaar mee. Na een zwerftocht door Nederland, wonen Ton en zijn partner Gert Tabak weer in Drenthe, in Sleen. Met tuin.

Hij gooide hoge ogen in de jaren 70, 80 en 90, als de 'Nederlandse Monet' en zijn 'Tuinen van Ruinen' trokken duizenden bezoekers. Levenspartner Gert Tabak schreef een knoeperd van een biografie over de nu 90-jarige Ton ter Linden: 'Voorbije seizoenen'.

Gerard Stout vermengt in zijn nieuwe boek feit met fictie. Kern van het verhaal: wie uit het veen komt, ontworstelt zich daar maar met moeite aan. Zelf, geboren en getogen in Erica, is hij altijd een buitenstaander geweest.