drie boeken

Chokri Ben Chikha (1969) is theatermaker en acteur, choreograaf en performer. Hij werd geboren in Oostende en groeide op in een gezin met zeven kinderen en Tunesische ouders. Met zijn broer Zouzou Ben Chikha (bekend uit ondermeer de serie Bevergem) richtte hij het gezelschap Union Suspecte op. Samen maakten ze een veelbesproken familietrilogie: De Leeuw van Vlaanderen in 2003, Onze Lieve Vrouw van Vlaanderen in 2005, Broeders van Liefde in 2008. Daarna richtte hij het gezelschap Action Zoo Humain op, waarvan hij nu nog steeds artistiek leider is. In 2005 won hij de Louis Paul Boon-prijs voor zijn artistieke kwaliteiten én zijn sociale relevantie. 

Chokri Ben Chikha woont in Gent, ik ging hem opzoeken in het appartement waar hij woont samen met zijn vrouw. De tafel waaraan we gingen zitten, lag bezaaid met boeken. Hij vertelt in ons gesprek hoe hij opgroeide in Blankenberge in een huis zonder boeken en met een alcoholieker als vader. Hoe hij vluchtte naar de bibliotheek om niet thuis te hoeven zijn. Het gaat over de boeken die hem inspireerden om samen met zijn broer heel persoonlijke voorstellingen te maken. En hij vertelt over de voorstelling die hij niét maakte met Arnon Grunberg. 

Alle boeken en auteurs uit deze aflevering vind je in de shownotes op wimoosterlinck.be 

De drie boeken van Chokri Ben Chikha zijn: 

1. Mohamed Choukri: Le pain nu 

2. Paul Smaïl: Vivre me tue 

3. Arnon Grunberg: De Joodse Messias

Mia Doornaert (1945) is journaliste; ze werkte een groot deel van haar carrière als experte internationale zaken voor de krant De Standaard, waar ze vijf jaar correspondente in Parijs was en later het verre oosten versloeg. Later werd ze adviseur en speechschrijver voor Yves Leterme. Nu schrijft ze columns en wordt haar mening vaak gevraagd in duidingsprogramma’s. Ze is ook voorzitter van Literatuur Vlaanderen, het voormalige Vlaams Fonds voor de Letteren. Er was omwille van haar conservatieve profiel heel veel opschudding en protest toen haar naam bekend gemaakt werd. Haar man, journalist Rik Van Moll stierf in 2005, ze hebben geen kinderen. 

Mia Doornaert woont in Brussel, in Elsene, waar ik haar ging opzoeken. Ik kwam in een appartement gedomineerd door boeken, met onmiddellijk twee grote muren vol, en wat verder nog een grote boekenkast. We gingen zitten aan tafel en ze vertelde over hoe ze als kind al las toen ze vijf jaar was, over verhuizen naar Parijs en hoe je je boeken in de boekenkast ordent, over haar favoriete Parijse boekhandel, over hoe belangrijk het is om je geschiedenis te kennen en om dus te lezen. 

Alle boeken en auteurs uit deze aflevering vind je in de shownotes op wimoosterlinck.be 

De drie boeken van Mia Doornaert zijn: 

1. Modris Eksteins: Lenteriten. De eerste wereldoorlog en het ontstaan van de nieuwe tijd 

2. Jared Diamond: Guns, Germs and Steel. The Fates of Human Societies 

3. Marc Elchardus: Reset

Lara Chedraoui (1985) is de zangeres van Intergalactic Lovers, waarvan in 2022 het vierde studio-album uitkomt. Ze acteert ook, in de serie Lost Luggage speelt ze een politievrouw die na de aanslagen in Brussel geconfronteerd wordt met de achtergelaten bagage van de passagiers op de luchthaven. Ze is de dochter van een Libanese vader en een Belgische moeder. Ze woonde tot haar achtste in Afrika en kwam toen naar België. Ze werd geveld door covid, is zwaar ziek geweest en moest maanden revalideren. 

We hadden afgesproken in Aalst, in het huis waar ze nu weer met haar moeder woont. Ik werd door de mama begroet, én door de hond Teddy, die wild blafte en daar eigenlijk niet meer mee stopte. Ik kreeg koffie en we gingen naar boven, twee trappen op, naar haar kamer, waar ze tijdens haar revalidatie van corona maanden alleen heeft doorgebracht. Onderweg zag ik hier en daar boeken, ondermeer enkele van kunstenaar Rinus Van de Velde. 

Lara vertelt dat ze leest op tournee met haar groep Intergalactic Lovers, ze vertelt over boeken van kunstenaars en filosofen, over de lijst met boeken die op haar bureau lag. Over teksten schrijven, en teksten overschrijven. En ze vertelt over het boek dat ze las omdat het het favoriete boek van Kurt Cobain was. 

Alle boeken en auteurs uit deze aflevering vind je in de shownotes op wimoosterlinck.be 

De drie boeken van Lara Chedraoui zijn: 

1. Katherine Dunn: Geek Love 

2. Robert Wald Sussman: The myth of race 

3. Rainer Maria Rilke: The poetry of Rilke

Dirk Van Damme (1956) is internationaal onderwijsexpert. Hij was professor Onderwijskunde aan de UGent, werd secretaris-generaal van de VLIR (Vlaamse Interuniversitaire Raad) en kabinetchef van Frank Vandenbroucke toen die minister van onderwijs was. Vanaf 2008 werkte hij voor de OESO in Parijs, waar hij midden 2021 met pensioen moest. Nu is hij nog steeds actief als consulent voor onderwijskwesties. 

Ik trok naar Afsnee bij Gent, waar hij een deel van het jaar woont samen met zijn vrouw, én met zijn klein wit hondje: Beastie, dat ons vergezelde tijdens het gesprek. Hij vertelt over het onderwijs in Vlaanderen, over nu en over de toekomst. Over de leraar die hem stimuleerde om te lezen. Over taal en onderwijs, over de bibliotheek in zijn huis in Frankrijk. En ik vroeg hem of hij blij is met hoe er omgegaan is met zijn expertise. 

Alle boeken en auteurs uit deze aflevering vind je in de shownotes op wimoosterlinck.be 

De drie boeken van Dirk Van Damme zijn: 

1. Thomas Kuhn: De structuur van wetenschappelijke revoluties 

2. Sandra Langereis: Erasmus 

3. Mark Elchardus: Reset

Mijn gast in deze aflevering is hoofdredacteur van Het Nieuwsblad en politiek commentator Liesbeth Van Impe. (1977) Ze studeerde Romaanse talen aan de KU Leuven. Ze werkte als Wetstraatreporter voor De Morgen, werd chef politiek bij Het Nieuwsblad en in 2012 hoofdredacteur samen met Pascal Weiss. Ze heeft ook een eigen podcast: Het punt van Van Impe, waarin ze de politieke actualiteit fileert. Liesbeth van Impe kreeg enkele jaren geleden borstkanker en schreef daar een boek over: Chemodag is de beste dag van de week (een gids door kankerland). 

Ik ging naar haar appartement in het centrum van Antwerpen voor ons gesprek, een appartement gekocht op het aantal muren waar je boekenkasten kan tegen zetten, vertelt ze. We gingen zitten op de sofa in de living. 

Liesbeth Van Impe zegt welk boek elke jonge politieke journalist van haar moet gelezen hebben, ze vertelt over haar taak als politiek journalist en waarom ze hoofdredacteur geworden is. Over lezen na het werk. Over taal en macht en Frans en politiek. En hoe het was om haar eigen boek over borstkanker te schrijven. 

Alle boeken en auteurs uit deze aflevering vind je in de shownotes op wimoosterlinck.be

De drie boeken van Liesbeth Van Impe zijn: 

1. P.F. Thomése: Schaduwkind 

2. Éric Vuillard: L'ordre du jour 

3. Gerard van Westerloo: Prinsendrama

Wim Opbrouck (1969) is acteur en muzikant. Heel Vlaanderen kent hem van zijn legendarische rollen in In de Gloria en als Frankie Loosveld in Het Eiland. Hij is daardoor zonder twijfel de meest geïmiteerde acteur van Vlaanderen op bureaus en familiefeesten. Hij studeerde aan Studio Herman Teirlinck, werkte voor de Blauwe Maandag Compagnie, waar hij ondermeer meespeelde in de legendarische voorstelling Ten Oorlog, geschreven door Tom Lanoye op basis van de oorlogsdrama’s van Shakespeare. Hij werkte voor het NTGent en was daar ook artistiek directeur. Hij acteerde in heel wat tv-programma’s en films. Naast acteren speelt hij ook muziek, ondermeer samen met Wim Willaert in De Dolfijntjes. 

Wim Opbrouck woont in Bavikhove, deelgemeente van Harelbeke in West-Vlaanderen. Hij liet mij meteen zijn werkruimte en bibliotheek zien. Hij vertelt in deze aflevering waar een deel van de kasten van zijn bibliotheek vandaan komen. 

Ons gesprek gaat over de vrouwen die zijn lezen gestimuleerd hebben. Over Hugo Claus en de indruk die hij op hem maakte, over zijn ontmoetingen met Tom Lanoye en Herman Brusselmans. Hij brengt een ode aan Jeroen Brouwers, hij vertelt over zijn filmproject. Allemaal terwijl zijn witte dove kater om ons heen sloop en af en toe op de achtergrond in de kattenbak graaide. Een heerlijk gesprek met een bevlogen boekenlezer. 

Alle boeken en auteurs uit deze aflevering vind je in de shownotes op wimoosterlinck.be   

De drie boeken van Wim Opbrouck zijn: 

1. Virginie Loveling: Oorlogsdagboeken 

2. Jeroen Brouwers: Het hout 

3. Johan Harstad: Max, Mischa & het Tet-offensief

Dyab Abou Jahjah (Libanon, 1971) werd bekend in ons land als oprichter van de AEL: de Arabisch Europese Liga, een organisatie die vanaf 2001 de spreekbuis werd van allochtone jongeren in Vlaanderen. Na de dood van een Marokkaanse leerkracht braken er in 2002 rellen uit in Borgerhout. Abou Jahjah werd ervan beschuldigd aanstoker te zijn van de rellen en werd zelfs veroordeeld tot een gevangenisstraf. Die werd later ongedaan gemaakt. Aan deze episode heeft hij het zinnetje in zijn twitterbio te danken: Former State Enemy #1. Hij heeft politieke wetenschappen gestudeerd en was politiek actief zowel in Libanon als in België. Hij is ook columnist, heeft boeken geschreven en is vooral een opiniemaker, een denker en zelfs: een systeemdenker, een bedreigde soort. 

Deze aflevering is opgenomen in boekhandel Passa Porta in Brussel, in een bureau boven de winkel, een stille plek op een drukke zaterdagmiddag in Brussel. 

Dyab Abou Jahjah vertelt over de boeken die hij in de bibliotheek van zijn vader vond in Libanon. Over de bibliotheek die hij nog steeds in zijn geboorteland staan heeft, en over het geld dat hij op dit moment besteedt aan boeken, iets wat zijn vrouw beter niet zou horen, stelt hij tijdens ons gesprek vast. Hij vertelt over hoe politiek iets dagelijks is in het midden-oosten, niet ver van mijn bed zoals hier. En hij raakt geëmotioneerd als ik op het einde van deze aflevering de naam noem van de man die hielp om hem uit de gevangenis te houden. 

Alle boeken en auteurs uit deze aflevering vind je in de shownotes op wimoosterlinck.be  

De drie boeken van Dyab Abou Jahjah zijn: 

1. Colin Wilson: The Outsider 

2. Leonard Cohen: The Flame 

3. Amin Maalouf: The crusades through Arab eyes

Linda De Win (1956) was tot 2021 politiek journaliste bij de VRT. Ze werkte voor het journaal, voor Terzake en presenteerde Villa Politica. Ze werd ook de Slimste Mens Ter Wereld in 2010. In 2021 moest ze met pensioen, waar ze geen zin in had, wat ze ook duidelijk liet blijken. 

Voor ons boekengesprek hadden we afgesproken in de bibliotheek van Mortsel, op wandelafstand van waar ze woont. We kregen een plekje helemaal bovenaan, op de zolder van de bibliotheek. 

Linda De Win vertelt over de boeken die bij haar thuis stonden toen ze kind was, de boeken die ze op school moest lezen en het boek dat ze van haar vader cadeau kreeg. Ze vertelt over hoe haar oogproblemen het lezen nu bemoeilijken. Het gaat over haar carrière als politiek journaliste en hoe haar interesse doorstraalt in haar boekenkeuze. En hoe ze haar job mist. 

Alle boeken en auteurs uit deze aflevering vind je in de shownotes op wimoosterlinck.be  

De drie boeken van Linda De Win zijn: 

1. Hans Fallada: Alleen in Berlijn 

2. Jonathan Coe: Middle England 

3. Colson Whitehead: The Underground Railroad

Rik Van Cauwelaert (1950) is politiek journalist. Hij begon ooit als fotograaf en sportjournalist, maar werd uiteindelijk politiek journalist met een sterke historisch achtergrond. Hij werkte lang voor Knack, was daar directeur en hoofdredacteur. Op dit moment schrijft hij een wekelijkse politieke column in De Tijd. 

We hadden afgesproken in zijn huis in Roosdaal in Vlaams-Brabant. We gingen zitten in de living, vòòr mij een indrukwekkende muur vol boeken en een buste van Karel Van de Woestijne half verstopt achter stapels boeken, achter mij een even indrukwekkende muur vol boeken. Naast ons tafeltjes met boeken stapels hoog én nog een oude gesloten kast die hij tijdens ons gesprek zou opendoen en waaruit een héél bijzonder boekje tevoorschijn zou komen. 

Rik Van Cauwelaert is een boekenverzamelaar. Hij vertelt over zijn boekencollectie, zijn schatten, over de bibliotheek van zijn vader én het moment dat jonge Rik in het katholieke gezin met een pikante Nederlandse schrijver afkwam. Het gaat over zijn recentste boek over Fons Verplaetse, de gouverneur van de Nationale Bank, over zijn favoriete boekhandel in Brussel, en over het moment waarop hij zijn bekendste journalistieke onthulling deed: de uitspraak van Frank Vandenbroucke dat het Agusta-geld maar moest verbrand worden. 

Alle boeken en auteurs uit deze aflevering vind je in de shownotes op wimoosterlinck.be 

De drie boeken van Rik Van Cauwelaert zijn: 

1. Charles-Joseph de Ligne: De charmeur van Europa. Memoires 

2. Joseph Conrad: Hart der duisternis 

3. W.G. Sebald: Austerlitz

Pascale Platel (1960) is actrice, schrijfster en theatermaker. Ze begon in Les Ballets C de la B van haar broer Alain Platel, maar brak zelf door in 1998 met een jeugdvoorstelling, de theatermonoloog De Koning van de Paprikachips. Ze maakte ook ondermeer Ola Pola Potloodgat en Gezegend Zij. Ze schreef recent het boek Schoonnijd: Ontboezemingen over mijn lijf en leven, met foto’s gemaakt door haar vriend. 

Ik was bij Pascale Platel thuis in Gent, op haar appartement in de buurt van de Watersportbaan. We gingen zitten op de bank in de living. Ik zag al een kleine boekenkast in de hoek staan. Pascale had een schaaltje met macarons klaargezet én een fortune cookie. 

Ons gesprek ging over de klassiekers die ze gelezen heeft, over opgenomen worden in de wereld die een schrijver creëert, over haar dagboeken, over jaloezie. Er is de naam van een bekende schrijver die we het hele interview lang verkeerd uitspreken. En als je wil weten wat er op mijn fortune cookie staat, luister dan tot het einde. 

Alle boeken en auteurs uit deze aflevering vind je in de shownotes op wimoosterlinck.be 

De drie boeken van Pascale Platel zijn: 

1. Marcel Proust: Op zoek naar de verloren tijd 

2. Witold Gombrowicz: De Pornografie 

3. Raymond Carver: Beginners