euroradio.fm

Перамога на выбарах правага папуліста Андрэя Бабіша парадавала расійскіх прапагандыстаў, але нясе рызыку ператварэння Чэхіі ў галаўны боль для Брусэлю. Тым больш, што гэта ўжо не першая перамога такога кшталту палітычнай сілы ў краінах ЕС. Усё гэта адбываецца на фоне ўзмацнення супрацьстаяння Расіі з Захадам і падвышэння ваеннай пагрозы з боку Масквы. А гэтай канфрантацыі з Пуціным ЕС магло б пазбегнуць, калі б, па словах былой канцлеркі Германіі Ангелы Меркель, асобныя краіны ЕС не занялі пазіцыі недамоваздольную. А ў гэты час у Беларусі усё больш кніг трапляюць у спіс забароненых і наладжваюцца шчыльныя сувязі з Аманам.

Ці сапраўды перамога на выбарах у Чэхіі Бабіша можа узмацніць напружанне сярод чальцоў Еўрасаюза і ці чакаць павароту Чэхіі ў бок Масквы? Чым адметнае інтэрв’ю Меркель і ці магчыма было залагодзіць Пуціна і пазбегнуць вайны ва Украіне? Чым цікавая Беларусь для Амана і чаму нічога не чуваць пра перамовы ЗША і Лукашэнкі? Гэтыя ды іншыя тэмы абмяркоўваем у штотыднёвым жывым эфіры Еўрарадыё з палітычным аглядальнікам, гісторыкам Аляксандрам Фрыдманам

Юрысты і праваабаронцы дагэтуль спрачаюцца, ці карэктна называць дэпартацыяй тое, як рэжым абыходзіцца з вызваленымі па дамоўленасці з ЗША вязнямі, вывозячы іх прымусова з краіны. Гэтай сітуацыі з “вызваленнем” дадае складанасці той факт, што не зразумела, на якой падставе іх вызвалілі і ці не будзе гэта пры патрэбе кваліфікавана рэжымам Лукашэнкі як… уцёкі з-за кратаў. У любым выпадку, гэта таксама рэпрэсіі, якія ладзіць рэжым супраць беларусаў і за якія, у ідэале, нехта мусіць панесці пакаранне — з Лукашэнкі пачынаючы.

Ці правільна называць Лукашэнку ваенным злачынцам і ці магчыма прыцягнуць яго за гэта да адказнасці? Што перашкаджае прыцягнуць такога злачынцу да суду праз Міжнародны трыбунал ужо цяпер, а пасля змены ўлады ў Беларусі — пасадзіць на лаву падсудных у судзе беларускім за рэпрэсіі супраць беларусаў? У якім статусе паводле беларускага заканадаўства знаходзяцца вызваленыя па дамоўленасці з ЗША палітвязні і ці можна іх пры жаданні абвінаваціць ва ўцёках з-за кратаў? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае юрыстка-міжнародніца, экспертка Беларускага Хельсінкскага камітэта, кандыдатка юрыдычных навук Кацярына Дзяйкала

Не сціхаюць дыскусіі пра тое, ці магчыма перамаўляцца і дамаўляцца з рэпрэсіўным рэжымам. Галоўны аргумент прыхільнікаў перамоў і спынення ціску — вызваленне з лап рэжыму закладнікаў-палітвязняў. Іншыя кажуць, што рэпрэсіўны рэжым не здольны змяняцца да лепшага і калі і ідзе на нейкія нязначныя саступкі і вызваленні, то толькі дзеля сваёй выгоды і захавання ўлады. Тым не менш, чуюцца галасы, бываюць сітуцыі, калі ў рэжыма і яго апанентаў інтарэсы супадаюць.

Ці можна верыць абяцанням і гарантыям, якія дае рэпрэсіўны рэжым падчас перамоў са сваімі апанентамі і што на гэты конт кажа гісторыя? Ці мае значэнне, хто выступае асноўным перамоўшчыкам з рэжымам — апазіцыя ці трэці бок? Ці здольная дыяспара з-за мяжы мяняць рэжым на радзіме і ці ісці на саступкі, калі ў пэўных пытаннях інтарэсы рэжыма і апазіцыі супадаюць? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у жывым эфіры Еўрарадыё з кандыдатам гістарычных навук Яўгенам Красуліным

Качанава ўзначаліць экспертны савет, які зоймецца развіццём штучнага інтэлекту. І гэта не жарт. З іншага боку, у свеце паліттэхналогій робіцца стаўка на ШІ і сацыяльныя сеткі. Лукашэнкаўскі рэжым, відаць, вырашыў не адставаць ад сусветных трэндаў у сваёй прапагандысцкай вайне з Захадам. Тым самым Захадам, які, як высветляецца, не цалкам варожы, а дзеліцца на сяброўскія ЗША і па-ранейшаму “загніваючы Еўрасаюз”…

Што не так з жаданнем рэжыма кантраляваць развіццё ШІ і ці магчыма гэта ўвогуле? Якія наступствы адарванасці ад сусветных сістэм кшталту чата GPT і як на гэтай тэме адмываюць грошы? Ці здольныя дэмсілы ўплываць на тэматыку перамоў Вашынгтона з Мінскам і ці сапраўды Офіс Ціханоўскай “пераабуўся” датычна пытання перамоў з рэжымам і санкцыйнага ціску на яго? На гэтыя ды іншыя пытанні ў жывым эфіры Еўрарадыё адказвае паліталагіня, экспертка стратэгіі і аналітыкі Офісу Святланы Ціханоўскай, міжнародная сакратарка Аб'яднання беларускіх студэнтаў Аліна Харысава

Цыгрэты над Вільнняй і новы штам кавіда — Еўразум за 6 кастрычніка | Новости Беларуси за 6 октября by Euroradio

Мы працягваем знаёміць вас з пісьменнікамі і іх творамі, якія ўвайшлі ў "кароткі спіс" літаратурнай прэміі імя Ежы Гедройця за 2024 год, што ладзіць Беларускі ПЭН і Міжнародны саюз беларускіх пісьменнікаў. У папярэдніх выпусках сумесных стрымаў Еўрарадыё і Беларускага ПЭНа мы пазнаёміліся з кнігай Сяргея Дубаўца “Занзібар. Сталенне маладой душы” і з пісьменніцай Югасяй Калядой ды яе творам “Перамена месцаў”. На чарзе — сустрэча з публіцыстам, былым галоўным рэдактарам Беларускай службы “Радыё Свабода” Аляксандрам Лукашуком і яго кнігай “Там, дзе няма цемнаты: Радыё Свабода”. Запрашаем!

Цырымонія ўручэння літаратурнай прэміі імя Ежы Гедройця 2025 года адбудзецца 15 лістапада 2025 года а 19:00 у Еўрапейскім цэнтры салідарнасці ў Гданьску.

Чым цікавая чытачу гісторыя 30 гадоў працы Беларускай службы Радыё Свабода пад кіраўніцтвам Лукашука і якую ролю адыграла РС у фармаванні палітычнага жыцця Беларусі? Чаму праца ў рэдакцыі РС нагадвае танец і наколькі гэта кніга аўтабіяграфічная для аўтара? Ці здольная літаратура (і журналістыка) у эміграцыі ўплываць на беларускае грамадства і як тое грамадства змянілася за апошнія гады? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае публіцыст, былы галоўны рэдактар Беларускай службы “Радыё Свабода” Аляксандр Лукашук

Амаль два месяцы мінула з таго моманту, калі арганізацыя "Паспалітае рушанне" абвясціла аб спыненні сваёй дзейнасці. Заяўлялася, што арганізацыі трэба перафарматавацца і пазбавіцца ад "чужынцаў". І па выніках праведзенай перабудовы кіраўнік "Паспалітага рушання" Сяргей Бульба заявіў, што "прыйшоў час для новага кроку — адраджэння "Белага легіёна"". У той жа час сярод дэмакратычных сіл набывае моц хваля заклікаў да перамоў з рэжымам Лукашэнкі, наладжвання сувязяў паміж Еўрасаюзам і Беларуссю і пра ш-ш-шнеабходнасць нацыянальнага дыялогу. Каго з кім канчаткова не зразумела, але гэтая пазіцыя знаходзіць усё больш прыхільнікаў.

Што насамрэч адбывалася з "Паспалітым рушаннем" і ці рэальна арганізаваць будзь-якія ваенізаваныя структуры з беларусаў дыяспары? Якую ролю мусіць адыгрываць "Белы легіён" і ці сапраўды існуе верагоднасць не толькі ваеннага супрацьстаяння Расіі і Еўропы, але і ўцягванне ў яго Беларусі? Чаму менавіта зараз актывізавалася тэма перамоў з рэжымам і ці пойдзе на іх Лукашэнка? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае грамадскі актывіст, былы сузаснавальнік “Белага легіёна”, кіраўнік “Паспалітага рушання” Сяргей Бульба

Штучна справакаваны мігранцкі крызіс на мяжы з Польшчай, пераслед актывістаў польскай меншасці ў Беларусі, антыпольская істэрыя і ваенныя пагрозы з боку лукашэнкаўскага рэжыму прывялі да таго, што беларуска-польская мяжа ўпершыню была цалкам зачыненая. Цяпер грузавыя і пасажырскія перавозкі адноўленыя, але, як бачна, гэта не стала навукай для Лукашэнкі. На фоне перасцярог пра падрыхтоўку Расіі да вайны з Еўрасаюзам ствараецца адчуванне, што да гэтага ж рыхтуецца і рэжым ў Мінску.

Што падштурхнула лукашэнкаўскі рэжым да пераводу рэпрэсій з унутраных на транснацыянальныя і якія пагрозы гэта нясе? Ці гатовы Мінск да дыялогу з ЕС і на якіх умовах? На якім этапе падрыхтоўка Расіі да супрацьстаяння з ЕС і якое месца ў планах Крамля займае Беларусь? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае выканаўчы дырэктар аналітычнага цэнтра International Strategic Action Network for Security Улад Кобец

На выходныя аэрапорт Вільнюса не прымаў самалёты з-за пагрозы, якую стварылі метэаралагічныя балонікі, якія прыляцелі з Беларусі. Такія зонды з кантрабандай цыгарэт даўно ўжо не навіна для Літвы, але гэтым разам іх было ажно 25, што не магло не выклікаць перасцярогі і адпаведных мер бяспекі. У іншыя часы такія дзеянні кантрабандыстаў хутчэй за ўсё устпрымаліся б больш спакойна. Але цяпер вайна і дзве суседнія з Літвой краіны ў гэтай вайне ўдзельнічаюць як агрэсар і суагрэсар адпаведна. І паўсюль бачацца засланыя агенты КДБ і ФСБ. Дык яшчэ і свае палітыкі не здольныя адказаць на пытанне з анкеты для мігрантаў: "Чый Крым?"…

Як у Літве ўспрымаюць намаганні перамоўшчыкаў Трампа наладзіць адносіны з Лукашэнкам і ці зменіць Літва пад уплывам гэтага перамоўнага трэку сваю пазіцыю адносна рэжыму? Ці гатовая Літва і далей прымаць палітвязняў, якіх рэжым па дамоўленасці з ЗША дэпартуе з Беларусі, і ці толькі кантрабанда стаіць за нядаўняй атакай метэаралагічных балонікаў? Ці зменіцца палітыка Літвы адносна беларусаў з прыходам ва Ўрад новых сіл і што стала нагодай для "культурнага пратэсту", які прайшоў у Літве 5 кастрычніка? На гэтыя ды іншыя пытанні ў жывым эфіры Еўрарадыё адказвае літоўскі палітычны філосаф, прафесар кафедры філасофіі ўніверсітэта Вітаўта Вялікага Гінтаўтас Мажэйкіс (Gintautas Mažeikis)

Над Еўропай зноў дроны, Пуцін кажа — не яго. Еўразум за 3 кастрычніка | Новости Беларуси за 3 октября by Euroradio