Gooise Museumschatten

Willem Marinus Dudok (1884–1974) was meer dan vijftig jaar een architect die aan álles dacht: van de grote lijnen tot in de kleinste details, alles kwam uit zijn pen en vanuit zijn denkbeelden. Zijn de gebruikers van al die gebouwen daarmee nou gediend of wordt hun gedrag door Dudok afgedwongen? En wat voor man gaat er schuil achter zulke vergaande opvattingen over architectuur?

Caspar Stalenhoef gaat in Hilversum in gesprek met Alfons Klarenbeek, die samen met Peter Havelaar en Henk van ter Meij onderzoek heeft gedaan naar de mens achter de architect. Alfons, Peter en Henk zijn gidsen bij het Dudok Architectuur Centrum.

Handige links:
- De online collectieportal van de samenwerkende musea in Gooi en Vecht
- Een schaalmodel van Dudoks tankstations
- De museumschat waarmee het gesprek begint: een plantsoenbordje met tekst
- Dudok Architectuur Centrum

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Deze podcastserie is mogelijk gemaakt met steun van het Cultuurfonds

Middenin het dorp Huizen, op een kleine heuvel, stond zeker drie eeuwen lang een opvallende, geel gekleurde molen. Hier werd voor het hele dorp het graan tot meel vermalen. Inmiddels is de Huizer Molen al meer dan een eeuw afgebroken en ergens anders opgebouwd als museumstuk. Is dat nog de echte? Of moeten we daarvoor toch naar tekeningen en schilderijen kijken? In het Huizer Museum spreekt Caspar Stalenhoef daarover met Karel Loeff (directeur Erfgoedvereniging Heemschut) en André Groeneveld (conservator Zuiderzeemuseum).

‘De Huizer Molen van Co Breman’ is t/m 27 oktober 2024 te zien in het Huizer Museum

Besproken museumschatten:
- De rouwjurk van Jannetje van der Born, 1872, collectie Huizer Museum
- De Huizer Molen heropgebouwd in het Nederlands Openluchtmuseum, 1916-1918
- Het schilderij van Co Breman, 1914, collectie Zuiderzeemuseum
- ‘Huizer meisjes’ van Ferdinand Hart Nibbrig (ca. 1894-1900), collectie Zuiderzeemuseum
- Opmetingstekening van Anton Sipman (1938), collectie RCE
- De afgebrande en in 2014 opnieuw gebouwde monumentale molen in Burum

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Vulcan Street’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Deze podcastserie is mogelijk gemaakt met steun van het Cultuurfonds

M.C. Escher, de kunstenaar die bekendstaat om zijn wiskundige lijnenspel en listig gezichtsbedrog, maakte tijdens de Tweede Wereldoorlog een tekening van het Raadhuis in Hilversum. Dit keer voegde hij zélf geen bizarre aspecten toe; dat had de Duitse bezetter al met het gebouw gedaan. Deze tekening is onderdeel van de Collectie Hilversum en is nu te zien in de tijdelijke tentoonstelling Schapen, stoomtram en schilderen. De geschiedenis van Hilversum in (zes)honderd voorwerpen.

Op locatie in de Gooische Brink praat Caspar Stalenhoef met conservator Eliane Odding.

De tekening van Escher is online te bekijken op onze collectieportal. Meer informatie over de tentoonstelling: www.collectiehilversum.nl

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Deze podcastserie is mogelijk gemaakt met steun van het Cultuurfonds

De regenachtige Amsterdamse stadsgezichten van George Hendrik Breitner (1857-1923) lijken verhalen te vertellen over de stad en de inwoners, maar dat verandert als je die schilderijen vergelijkt met de rest van zijn werk. Dan is Breitner geen verhalenverteller meer, maar een kunstenaar die vooral geïnteresseerd is in compositie en kleur. Caspar Stalenhoef gaat in gesprek met Suzanne Veldink, gastconservator bij museum Singer Laren en samensteller van de tentoonstelling Breitner, aldaar te zien tot 8 september 2024.

Het gesprek begint met een ‘typische Breitner’; via deze link te vinden op de Collectieportal Gooi & Vecht.

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Vulcan Street’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

De Amsterdamse Tonia Stieltjes was rond 1920 een aantrekkelijk model voor schilders. Jan Sluijters bijvoorbeeld heeft minstens twaalf portretten van haar gemaakt. Niet alleen vanwege haar uiterlijk – als een opvallende, modebewuste zwarte vrouw – maar ook vanwege haar verdiensten als vakbondsleider, met bovendien een grote belangstelling voor kunst. Veel bezoekers van Singer Laren zijn vertrouwd met haar portretten, maar het levensverhaal van Tonia is minstens zo inspirerend.

In deze aflevering praat Caspar Stalenhoef met Jan Rudolph de Lorm (directeur van museum Singer Laren) en met Esther Schreuder (gastconservator van de tentoonstelling Tonia. Model en activiste – te zien vanaf 17 oktober 2023).

Het schilderij waarmee deze aflevering begint kun je terugvinden op onze collectieportal via deze link.

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Frank and Poet’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Elke dag wordt het nieuws niet alleen bepaald door schrijvende journalisten, ook foto’s en video’s beïnvloeden hoe we naar de wereld kijken. Museum Hilversum laat daarvan de beste voorbeelden zien, met onder andere De Zilveren Camera, de jaarlijkse prijzen voor fotojournalistiek.

In Museum Hilversum spreekt Caspar Stalenhoef met Marieke van der Velden en Philip Brink, winnaars van de prijs voor storytelling, en met Fleur van Muiswinkel, sinds januari 2023 directeur van Museum Hilversum.

Links naar besproken foto’s en andere projecten:

- Filter de collectieportal op foto’s
- De eerste foto die we bespreken: Selma & Husam
- De tweede foto die we bespreken: Rashad & Otis
- The Island of All Together (2015-16)
- Children of the Labyrinth (2021-22)
- ‘Over de grens’ van Eddy van Wessel en Daimon Xanthopoulos
- De eerste tentoonstelling van Fleur van Muiswinkel
- Now You See Me Moria
- De Zilveren Camera
- ‘Ruïnes voor de vrijheid’ van Eddy van Wessel
- Comeniusprijs 2023 van het Comenius Museum: Tineke Ceelen

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns en wordt mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘St. Augustine Red’, ‘Di Breun’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

In het jaar 1899 verhuist Kees van Dongen naar Parijs. Hij is dan nog een onbekende, 22-jarige illustrator uit Delfshaven, maar zo’n vijf jaar later wordt hij een van de grote vernieuwers van de Franse schilderkunst, samen met andere kunstenaars als Picasso en Matisse. Hoe hij dat in die korte tijd voor elkaar krijgt, en zich daarna vestigt als een van de kleurrijkste schilders van Parijs, is tijdelijk te zien in museum Singer Laren. 

Caspar Stalenhoef spreekt in deze aflevering met Anita Hopmans (conservator bij het RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis) en Jan Rudolph de Lorm (directeur van Singer Laren).

Links:

• Bekijk Het blauwe hoedje op de collectieportal
• Bezoek de tentoonstelling De weg naar succes
• Luister naar de langere versie van het interview met Anita Hopmans in de podcast Kroniek Kunstgeschiedenis

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns en wordt mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Di Breun’, ‘Checkered Blue’, ‘Mosic’, ‘Algea Tender’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

De aanleg van de Afsluitdijk veranderde tussen 1928 en 1932 de Zuiderzee in het IJsselmeer. Dat had grote gevolgen voor iedereen die langs de kust woonde en van de zee leefde. Het vissersdorp Huizen had ooit de grootste vloot van de Zuiderzee, maar moest op zoek naar andere bronnen van inkomsten. Precies van dat keerpunt in de geschiedenis heeft het Huizer Museum een zeldzaam schilderij. Caspar Stalenhoef ging erheen om ernaar te kijken met George Laeijendecker.

Links naar de collectieportal:
- David Schulman, Zuiderzee bij Huizen (1925)
- Jacob Maris, Op de Zuiderzee (1873)
- Lithografie van het Muiderslot
- Een winterschilderij van David Schulman (1929)
- David Schulman, Twee molens aan de Vecht (1944-55)
- Albert Neuhuys, Boerenerf te Achterbos (1859-1914)

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns en wordt mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Mosic’, ‘Silky’, ‘Di Breun’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Op 19 februari 1772 start de bouw van het nieuwe stadhuis van Weesp. Volgens een journalist ter plaatse wordt de eerstesteenlegging gevierd met ‘lofzangen’, een ‘gestaadig geluit van Waldhoornen’ en een ‘groote toevloed van aanschouwers’. Vier jaar later is het af en heeft Weesp, een stad van amper 3.000 inwoners, een groot en statig stadhuis, ontworpen door een vooruitstrevende architect uit Amsterdam. Hoe het kleine Weesp dát voor elkaar kreeg bespreekt Caspar Stalenhoef met Christian Pfeiffer, voormalig raadslid van Weesp en bezig met een boek over het stadhuis.

Links naar de collectieportal:

• Het schilderij De drie burgemeesters van Gijsbert Jansz. Sibilla (1652)
• Het Grote Plein met in de achtergrond de Grote Kerk en nog net rechts het  stadhuis
• Weesp, gelegen aan de Vecht, geschilderd door Thom Posthuma (1938)
• Jeneverkruik (1787-1801)
• Weesper porselein (1759-1771)
• De fabrieken van Van Houten (vanaf 1850 gevestigd in Weesp) 

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns en wordt mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Di Breun’, ‘Mosic’, ‘Checkered Blue’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

De van oorsprong Amerikaanse Anna Singer was een belangrijke kunstverzamelaar. In 1901 vertrok ze naar Europa met de twee belangrijkste mannen in haar leven: haar echtgenoot William Singer en hartsvriend Martin Borgord, die allebei kunstenaar waren. In Laren woonden ze in een villa met een naam die ook naar henzelf verwees: De Wilde Zwanen. Want in meerdere opzichten vormden zij een drie-eenheid.

Deze aflevering is opgenomen in het Instituut voor Beeld en Geluid, tijdens de recordpoging podcasts opnemen van de Dutch Media Week 2022. Caspar Stalenhoef sprak met Jet Boetje (schrijver van de nieuwe biografie over Anna Singer) en Anne van Lienden (conservator bij museum Singer Laren). 

Links:

• Het portret van Anna Singer uit 1905, waarmee deze aflevering begint;
• Uitgeverij Noord-Holland, de uitgever van de Anna Singer-biografie;
• Singer Laren, museum annex concertzaal, gesticht door Anna Singer, in en rondom villa De Wilde Zwanen;
• Washington County Museum of Fine Arts, museum annex concertzaal in Hagerstown, Maryland, gesticht door Anna Singer;
• KODE Museum, in Bergen, Noorwegen, met een deelcollectie van Anna Singer. 

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns en wordt mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.