Gościnnie: Warszawa nadaje

Ruszamy w przeszłość. Jacek Dehnel czyta jedną ze swoich kryminalnych historii pt. "Dom zły" o miejscu przy ul. Solec 71, gdzie w ciągu osiemnastu lat popełniono aż dziewiętnaście morderstw. Historię tę opublikował na łamach Gazety Stołecznej w ubiegłorocznym cyklu "Kryminalne tajemnice dawnej Warszawy".

Mniej więcej w tamte okolice wybraliśmy się na spacer. Tyle że w czasy bardziej odlegle, gdyż naszą przewodniczka jest Alicja Urbanik-Kopeć, badaczka kultury XIX w. i autorka książek o relacjach społecznych tej epoki (np. "Matrimonium. O małżeństwie nieromantycznym"). Schodzimy na Powiśle, rozmawiając o tym, jak wyglądała ta część miasta 150 lat temu, i dochodzimy na Solec nr 36, gdzie kiedyś mieścił się jeden z przytułków dla ludzi, którzy już nie mogli pracować. Stąd już blisko do miejsca, gdzie stał opisany przez Jacka Dehnela "Dom zły".

Jak zwykle przyglądamy się Warszawie. Tym razem najpierw z Grzegorzem Kasdepke, pisarzem książek dla dzieci, oglądamy tegoroczną odmienioną iluminację świąteczną. I dzielimy się na gorąco pierwszymi wrażeniami. Potem w studiu rozmawiamy z Muńkiem Staszczykiem, założycielem i wokalistą T. Love, o Warszawie z czasów jego studiów i tej dzisiejszej. A także m.in. o tym, jak to jest, gdy człowiek staje się początkującym pasażerem komunikacji miejskiej po latach jeżdżenia wszędzie samochodem.

Święta idą, odwiedzamy fabrykę bombek na choinkę i rozmawiamy o prezentach. Jak zapewnia Karina Jaworek, która oprowadza nas po fabryce, mimo chińskiej konkurencji bardzo duża część bombek, także tych sprzedawanych w marketach, to wciąż produkcja rodzima. Kuba Chełmiński zadaje jej różne pytania na temat wytwarzania świecidełek, a mistrz bombkarski Leszek Tomaszewski pokazuje naszej ekipie, jak się wyczarowuje całkiem nową bombkę. Jest przy tym sporo zachwytów, choinkowej magii i szkolnej chemii. Takie bombki można oczywiście kupić na prezent, ale - jak zwraca uwagę nasz gość - antropolog kultury prof. Waldemar Kuligowski w rozmowie o przedświątecznych przygotowaniach dziś, żeby nie było wpadek, często prezenty się uzgadnia z osobami obdarowywanymi, więc lepiej zapytać wprost, czy ktoś potrzebuje akurat bombek. Profesor zwraca uwagę, że choć sposób spędzania Bożego Narodzenia się zmienia, to ciągle to właśnie święto króluje w polskim kalendarzu. Więcej w podcaście.

Nadajemy ze środka gigantycznego placu budowy na węźle Warszawa Zachodnia. Najbardziej widoczna tu zmiana, oprócz zadaszenia peronów, to nowy budynek dworca kolejowego. Od frontu ściana szkła i aluminium wysoka na 15 metrów. Ale uwaga! To dla wielu może zaskoczenie: nowy front stacji, hala dworcowa i główne wejście na dworzec powstają nie od strony Alej Jerozolimskich, ale po przeciwnej stronie torów, tam gdzie przebiega ul. Tunelowa. My też od tamtej strony zaczynamy wędrówkę.

W drugiej części podcastu nasz gość Karol Trammer z pisma "Z Biegiem Szyn" opowiada o podróżach głównie koleją, m.in. o zintegrowanym

podróżowaniu. Chodzi o to, że z tym samym biletem poruszamy się po regionie różnymi środkami lokomocji, bo przewoźnicy współpracują ze sobą. W Polsce to na razie bardziej wizja niż realia, choć są pewne dobre przykłady, o których nasz gość też opowiada. Na wycieczkę i rozmowę zaprasza Jarosław Osowski z "Gazety Stołecznej".

Autor tego odcinka Kuba Chełmiński poszedł z mikrofonem do nieczynnej piekarni, którą kilka miesięcy temu zajęli squattersi. Właściciele próbowali odbić nieruchomość, przysłali grupę kilkunastu mężczyzn, ale akcja się nie powiodła.

Z tego, co mówią osoby, z którymi rozmawiał Kuba, racje stron są nie do pogodzenia. Sprawę rozstrzygnie sąd. Tymczasem przedstawiamy tę historię widzianą z jednej i z drugiej strony.

O tym, jak się rozwiązuje tego rodzaju konflikty w różnych krajach, jak squaty traktuje prawo, skąd się one wzięły, opowiada w drugiej części podcastu prof. Piotr Sałustowicz z Uniwersytetu SWPS.

Jarek Osowski zaprasza na przedpremierowy spacer po budowanej kładce pieszo-rowerowej, której otwarcie planowane jest wiosną przyszłego roku. Właśnie domontowano do niej brakującą część i teraz nowy most łączy już oba brzegi Wisły. Naszym przewodnikiem na budowie jest Adam Grzelczak, dyrektor kontraktu firmy Budimex, która buduje ten najnowszy warszawski most.

O warszawskich mostach, tych obecnych i już nieistniejących, rozmawiamy z prof. Barbarą Rymszyną, specjalistką budowy mostów i pomysłodawczynią położonego niedaleko nowej przeprawy pontiseum. To miejsce ekspozycji pozostałości mostów wyciągniętych z dna Wisły. Są tam elementy wysadzonych mostów Poniatowskiego, Kierbedzia i mostu pod Cytadelą.

Dwa lata temu odpaliliśmy pierwszy odcinek podcastu "Warszawa nadaje" z ulicy Nowy Świat. Urodziny wypadają 15 października, w dzień wyborów, i wyborami się w tym odcinku zajmujemy. Paweł Marcinkiewicz, nasz 20-letni kolega z redakcji, jednocześnie student, rozmawia na ulicy ze swoimi rówieśnikami o tym, jakich polityków znają i za co ich cenią, a jakich odrzucają. Jest trochę zabawnie, gdy rozmówcy na podstawie zdjęć odgadują nazwisko polityka.

O wyborach młodych Paweł rozmawia także z prof. Przemysławem Sadurą, socjologiem polityki. Na zachętę ujawniamy, że badacz proponuje wprowadzenie parytetu w Sejmie dla posłów poniżej trzydziestki, by problemy młodej generacji były lepiej politycznie nagłośnione.

Na zakończenie dobra przedwyborcza puenta. Wiktoria Zalewska, 20-letnia studentka politologii i współorganizatorka kampanii "Dziewczyny na wybory", zachęca do głosowania 15 października.

W tym odcinku opowiadamy o muzeach, bo w Warszawie powstają trzy wielkie muzea naraz. Za kilka miesięcy w samym centrum otwiera się Muzeum Sztuki Nowoczesnej, na terenie Cytadeli otworzyło się niedawno Muzeum Wojska Polskiego, a niebawem tuż obok niego zacznie działać ogromne Muzeum Historii Polski, którego gmach zwiedzamy tuż przed otwarciem. Kuba Chełmiński spaceruje tam z dyrektorem kontraktu Danielem Tymińskim z firmy Budimex, który zbudował muzeum, i dyrektorem nowej placówki Robertem Kostro.

O tym muzealnym boomie w Warszawie i co z tego może dobrego wyniknąć dla miasta - rozmawiamy w studio z prof. Małgorzatą Omilanowską, historyczką sztuki i b. ministrą kultury.

Na zakończenie, ponieważ dwa z najnowszych muzeów znajdują się na Żoliborzu, to z Żoliborza nie wychodzimy. O zderzaniu się starego z nowym w tej dzielnicy opowiada wydawca, varsavianista, kronikarz warszawskich dzielnic Paweł Dunin-Wąsowicz.

Zapraszamy na wycieczkę w rejon, gdzie, jak to ujął autor tego odcinka podcastu Wojciech Karpieszuk, czas się zatrzymał. To miejsce jest na skarpie, jest tam pałac, międzynarodowa uczelnia i nienaruszony, samoodnawiający się las, z ogromnymi starymi drzewami, który wygląda jak puszcza i zresztą jest ostańcem dawnej puszczy mazowieckiej. To jedno z najbardziej zachwycających, ale też wyizolowanych miejsc w Warszawie. Wejść można tu po uprzedniej rejestracji i tylko w wybranych terminach. A dlaczego tak, to już tłumaczą w podcaście nasi przewodnicy.

O podobnych, choć oczywiście innych, miejscach w Warszawie, odludnych, półdzikich, zamkniętych i zapomnianych opowiada w studio Aleksandra Stępień-Dąbrowska, autorka przewodnika po warszawskiej architekturze lat 90. pt. "Jakby luksusowo".

A na zakończenie Maciej Orłoś opisuje swoje ulubione miejsca w Warszawie

Jarosław Osowski prowadzi nas na plac budowy olbrzymiego kolektora ciągnącego się blisko 9 kilometrów wzdłuż Wisły na głębokości 15 metrów. Konstrukcja będzie zbierać i odprowadzać nadmiarową wodę po coraz częstszych nawalnych deszczach. Opowiadają o niej nasi przewodnicy z firmy Budimex Jarosław Sosnowski i Paulina Zalewska-Klus.

W drugiej części podcastu o znacznie starszych warszawskich kanałach i wodociągowej sieci, która działała nawet czasie powstania warszawskiego rozmawiają Tomasz Urzykowski i Jerzy S. Majewski.

Na zakończenie Cecylia Malik, malarka, ekolożka i inicjatorka akcji "Siostry Rzeki", opowiada o swoich bardzo szczególnych kontaktach z Wisłą ("Jak Wisła do mnie przyszła").