Het Mediaforum

Je kon er gisteren niet omheen: de schietpartij in Overasselt. In de berichtgeving vielen vooral de woorden ‘ongekend’ en ‘on-Nederlands’ op.

Filosoof Beer Prakken van de Rijksuniversiteit Groningen: 'De term ‘on-Nederlands’ maakt het probleem tot een buitenlands, extern probleem.' Dat is volgens hem onjuist en misschien wel ‘problematisch’.

Volgens Sander Heijne, hoofdredacteur van Vrij Nederland, wordt met de term vooral bedoeld dat dit soort gebeurtenissen ‘niet normaal’ zijn. Ook denkt hij dat de beelden waarop dertig mannen met zware wapens over straat lopen, ervoor hebben gezorgd dat dit nieuws zó groot is geworden.

Aan tafel zitten Sander Heijne, Roos Schlikker en Spraakmaker Beer Prakken. 

Na meerdere gemiste deadlines kwam de minderheidscoalitie gisteren tóch met een begroting voor Prinsjesdag. En na afloop staken de coalitipartners de hand in eigen boezem. Zij waren ook niet trots op het rommelige proces. Volgens Hans van Soest, politiek verslaggever van het Algemeen Dagblad, was moeilijk te ontkennen dat het niet lekker liep. Maar werkt deze 'hand in eigen boezem' in de beeldvorming ook? 

De KNVB wil in Nederland een internationale top organiseren waarin de toekomst van de FIFA zonder president Infantino besproken wordt. Bovendien wil de KNVB dat toekomstige presidenten minder macht hebben en wenst de Nederlandse voetbalbond meer en regelmatig tekst en uitleg vanuit de FIFA-leiding in persconferenties. "Ze gaan er wel heel scherp in, want ze zeggen ook meteen dat Infantino niet mag komen", zegt Michelle Salomons, onderzoeksjournalist bij Investico. "Je wekt met persconferenties wel het beeld dat je transparant bent, maar ik weet niet of het ook daadwerkelijk voor transparantie zorgt. Voetbal is toch wel snel en vaak omgeven met het gevoel van dat het toch een beetje corrupt is, zeker de afgelopen tijd." Marc Veeningen, hoofdredacteur bij Talpa, vertelt dat ze bij die persconferenties dan wel iedereen moeten toelaten. "Je ziet bij persconferenties ook vaak dat een select gezelschap wordt toegelaten. Daar kun je de regie op voeren."

De Noorse koning Harald is op 89-jarige leeftijd overleden, meldt het Noorse koningshuis vanochtend. Hij was de oudste en één van de langstzittende vorsten van Europa. De koning kampte al langer met een slechte gezondheid. De zoon van Harald, Haakon VIII, neemt het stokje over. "In de berichtgeving zie je veel respect voor de koning", vertelt Eveline Bijlsma, koningshuisverslaggever bij De Telegraaf. Volgens Bijlsma kun je dat respect niet los zien van het bewogen jaar dat het Noorse koningshuis achter de rug heeft. Het valt Kees Boonman, politiek commentator, op dat er in Nederland veel belangstelling is voor het nieuws, ook met het oog op leden van ons koningshuis die al op leeftijd zijn. "Wanneer iemand overlijdt zijn daar allemaal draaiboeken voor, maar die worden elke keer weer aangepast op een nieuwe situatie." 

Het natuurgeweld in Nepal is een ramp van ongekende omvang, hoe krijg je daar een helder beeld van? Bij journalist Margriet Brandsma was er in ieder geval geen twijfel of de heftige beelden getoond moesten worden. "Het is juist goed om te laten zien wat er feitelijk aan de hand is in de wereld." Wel vroeg de voormalig correspondent zich af of het zinvol was om meteen al over aantallen te spreken. "Juist door deze beelden zag je dat het bijna onmogelijk was in de eerste uren om iets zinvols te zeggen over het aantal slachtoffers." Volgens Brandsma is dat een journalistieke reflex. Net als om het al snel te hebben over mogelijk Nederlandse slachtoffers. Dat voelde voor schrijver en columnist Frida Boeke ergens ook wel pijnlijk. "Dat is ook wel hoe journalistiek werkt en hoe de psyche van de mens werkt: Hoe na nabijer het voelt, hoe belangrijker we het vinden." Spraakmaker Annelien Bredenoord, voorzitter van het College van Bestuur van de Erasmus Universiteit Rotterdam, heeft het ook wel weer voordelen omdat het daardoor niet meer abstract voelt en ver van je bed. "Diep van binnen willen mensen dat toch ook graag horen."

Kamerleden van Pro, D66 en het CDA dringen opnieuw aan op het vertrek van Ongehoord Nederland uit het publieke bestel, naar aanleiding van een video van de omroep waarin uitspraken van Hitler worden goedgepraat. Maar wie heeft precies welke bevoegdheid? "De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft de bevoegdheid om toezicht te houden gedelegeerd aan het Commissariaat voor de Media", vertelt Jildou van der Bijl, hoofdredacteur van Het Parool. "Maar een beslissing moet de minister zelf nemen", zegt Marc Adriani, hoofdredacteur van BNR Nieuwsradio. "Alleen zal ze dat natuurlijk niet zomaar doen. Ze zal eerst haar toezichthoudend orgaan om advies vragen." Ook Margo Smit, ombudsman van de publieke omroep, bevestigt dat de minister eindverantwoordelijk is voor het al dan niet verlengen van de licentie van ON. "Maar we staan pal voor een enorme hervorming van de Mediawet en dan wordt het weer allemaal anders."

De pers kwam massaal af op een inspraakavond over de mogelijke komst van een azc in Engelen. Eén van de insprekers zegde zelfs af en verslaggevers kregen een lijst van wie er wel en niet in beeld mochten. "Ik vrees dat wat er in Engelen gebeurt symbool staat voor iets groters. Dat burgers nu zelf aangevallen worden, is nieuw", zegt Pieter Klok, hoofdredacteur van de Volkskrant. "Maar voor de situatie in zo'n dorp kan het alleen maar escalerend werken als de hele tijd hordes journalisten voor de deur staan." Elger van der Wel, podcastmaker en expert op het gebied van online media, denkt dat de media soms te makkelijk kan denken over de gevolgen van de berichtgeving. "Als media zeggen dat dit hun werk is en dat daarom de gevolgen niet voor hen zijn, is dat niet zo."

Vanmorgen vroeg is er op de A28 een touringcar met voornamelijk Duitse scholieren van de snelweg geraakt na een botsing met een bestelbus. Er zijn acht gewonden naar het ziekenhuis gebracht. "We hebben direct een liveblog opgestart om alles bij te houden, er is een verslaggever die kant opgestuurd, en er zijn dan al '112-cowboys' die op scootertjes naar het ongeluk zijn gegaan en er beeldmateriaal van gemaakt hebben. Daardoor hadden we al vroeg beelden van het ongeluk", vertelt Kamran Ullah, hoofdredacteur van De Telegraaf. Het viel journalist Frénk van der Linden vooral op dat er een reclamebord op te zien was. "Is het niet handig en verstandig om zo'n foto net even anders af te snijden? Het is zo'n onwaarschijnlijk raar gezicht."

Na weer een hete zomer met flink wat natuurbranden, is er nog steeds veel onduidelijk over hoe het kabinet klimaatverandering structureel wil aanpakken. Daarom pleiten twee wetenschappers in de Volkskrant vanochtend voor een wekelijkse persconferentie waarin journalisten het kabinet kunnen bevragen over het klimaatbeleid. "Het blijft nu wel heel erg stil", zegt Carmen Fernald, hoofdredacteur Levensbeschouwing en Caribisch Netwerk bij de NTR. "Rob Jetten was vroeger onze klimaatminister. Het is vijf over twaalf." Desondanks twijfelt ze wel over of een wekelijkse persconferentie het juiste effect heeft. "Het kan iets voorspelbaars worden." Ook NRC-journalist Ömer Tuzkapan denkt dat een persconferentie "niet de oplossing" is. "Ik denk niet dat een persconferentie een gevoel van urgentie gaat aanwakkeren."

Aan tafel zitten Carmen Fernald en Ömer Tuzkapan en Spraakmaker Mirthe Biemans.

Het lijkt er sterk op dat oud-CDA'er en oud-BBB'er Mona Keijzer, die vooralsnog als Groep-Keijzer in het kabinet zit, binnenkort haar eigen partij zal opzetten. Meerdere bronnen bevestigen de plannen aan kranten als de Telegraaf, NRC en het AD. Daarnaast is Project 2029 bij de KvK geregistreerd, al zou dat niet de naam worden van de partij. "Keijzer denkt serieus na over het oprichten van een eigen partij, maar twijfelt of er plek is voor nog een rechtse partij. De versplintering is groot op rechts", zegt Hans van Soest, politiek verslaggever voor het AD. Keijzer zou zich "zeker niet" bij een bestaande rechtse partij gaan aansluiten. "Ze gaat het oprichten, of ze doet niets", aldus Van Soest, die wel begrijpt waarom ze dat zou doen. "Er zijn ook veel teleurgestelde BBB’ers die hun hoop hebben gevestigd op Keijzer."