Het Mediaforum

Premier Jetten en D66 maken gebruik van AI in hun social media berichten. Dat heeft de Volkskrant onderzocht. Wat doet dat met de geloofwaardigheid van onze premier?

Onderzoeksjournalist Sofyan El Bouchtili vindt het allereerst goed dat de Volkskrant dit naar buiten heeft gebracht. "De taak van journalisten is om zaken te registreren. Dit is iets wat nu ook de politieke communicatie is binnengetreden."

Xander van der Wulp, hoofdredacteur sport bij de NOS en voormalig politiek verslaggever, vindt het gebruik maken van AI door een politieke partij "onhandig." Maar mijn probleem is misschien niet eens dat het door AI geschreven is, maar dat het zo nietszeggend is." Van der Wulp doelt hiermee vooral op AI-teksten waarbij gebruik wordt gemaakt van een drieslag. Zo stond er bij een bericht over het bezoek van Jetten aan kamp Westerbork de zin: ‘‘Door te luisteren. Naar verhalen van pijn, gemis en onrecht, maar ook van veerkracht, trots en verbondenheid."

Vooral doordat AI ook is ingezet bij dit soort persoonlijke berichten, maakt het volgens Spraakmaker Jan Meijroos, techjournalist, pijnlijk. "Toen dacht ik wel: what were you thinking?"

Aan tafel zitten Xander van der Wulp, Sofyan El Bouchtili en Spraakmaker Jan Meijroos. 

Minister Letschert heeft laten weten dat het kabinet het voornemen heeft de licentie van Ongehoord Nederland in te trekken omdat de omroep een potje heeft gemaakt van de regels. De beslissing van de minister was puur procedureel, zei ze zelf. Toch ging het in de talkshows ook veel over de inhoud. EO presentator Kefah Allush begrijp dat dit een worsteling is voor zowel de minister als de programma's. "Je wilt niet dat de politiek zich inhoudelijk bemoeit met wat de publieke omroep doet. Dan moet je dus voortdurend benadrukken dat het gaat om iets procedureel." Toch voelen we volgens de presentator allemaal dat er wel degelijk iets inhoudelijk aan de hand is, "maar niemand wil daar zijn vingers aan branden." Volgens VPRO presentator Nadia Moussaid was het goed dat Tim Hofman gisteren bij talkshow Eva de vraag stelde: hoe tolerant zijn we met ondemocratische krachten? En moet het ook over de vraag gaan: waarom zijn ze ooit toegelaten? Je kunt je misschien ook afvragen of het juist getuigt van democratie dat ze zijn toegelaten. "Ze hebben het mogen proberen en er een potje van gemaakt", aldus journalist en Spraakmaker Casper Thomas.

Voormalig premier Rutte werd gisteren voor de tweede keer verhoord door de parlementaire enquêtecommissie corona. Pieter Klok (de Volkskrant) zag een ‘vintage Rutte’: "Hij wijkt nooit van zijn eigen verhaal af, maakt dingen klein en presenteert zaken als onvermijdelijk.” Klok vindt het teleurstellend dat Rutte na al die jaren niet bereid is écht te reflecteren. Hasna El Maroudi zag een oud-premier die zoveel mediatraining heeft gehad dat hij nauwelijks te ondervragen is. “Het is lastig om hem tot een uitspraak te laten komen.” Volgens Klok was hij als premier al moeilijk te ‘kraken’. Ook nu bijt de internationale pers zich stuk op de ‘eenvoud van redenering’ die Rutte er als NAVO-baas op nahoudt. 

De winst van de AfD is groot nieuws in alle kranten en nieuwsuitzendingen op radio en televisie. Maar welke terminologie past bij deze partij? De Nederlandse televisie lijkt vooral gekozen te hebben voor radicaal-rechts. Maar Trouw omschrijft de partij als rechts-extremistisch, het AD, de Volkskrant en NRC kiezen voor extreem-rechts, maar de Telegraaf gebruikt de term rechts-radicaal. "De nieuwsmedia hebben een taak om steeds maar weer uit te leggen hoe we verschillende partijen, zoals veiligheidsdiensten, maar ook politicologen moeten interpreteren", zegt journalist Laurens Vreekamp. "En je moet uitleggen wat de AfD dan bijvoorbeeld voor plannen heeft die passen bij het radicale deel en bij het extreme deel." Marc Adriani, hoofdredacteur bij BNR Nieuwsradio, denkt dat het uitleggen van dit verschil "te technisch" is. "Ik denk dat het veel beter is om een tabel laten zien van de hoofdpunten van waar deze partij voor staat, dat deed het achtuurjournaal gisteravond best goed. Dat zegt veel meer dan het labeltje 'radicaal' of 'extreem.'"

Het einde voor omroep Ongehoord Nederland lijkt nu toch echt in zicht. Rianne Letschert, minister van OCW, besluit na het weekend of de omroep moet vertrekken uit het bestel.

"Het Commissariaat voor de Media heeft zich nu uitgesproken, dus er is een wettelijk kader om het op te heffen", vertelt Paul Römer, voormalig directeur bij Talpa.

"Ook in de Tweede Kamer is er van zowel links als rechts brede steun voor. Daar zegt men over dat deze omroep geen plek meer in het publieke bestel verdient. De minister kan dit weekend eigenlijk geen andere keus maken." ON is de afgelopen jaren vaker over de schreef gegaan.

"Ik denk dat het goed is dat dit niet op stel en sprong is gebeurd en dat iedereen nu getuige heeft kunnen zijn van de deconfiture van Ongehoord Nederland door die Hitler-video", zegt Eveline Bijlsma, koningshuisverslaggever bij De Telegraaf.

aan tafel zitten Paul Römer, Eveline Bijlsma en Spraakmaker  Paul Haenen.

De videoboodschap waarin Jan G. wordt bedreigd is door een aantal media uitgezonden zonder dat de video geverifieerd is. De NOS zond de video expliciet om die reden niet uit.

Lucas Waagmeester, adjunct-hoofdredacteur bij NOS Nieuws, legt uit waarom ze de video niet tonen. "We hebben met ons publiek hele duidelijke afspraken, wat je bij de NOS ziet is waarachtig, is echt." Als je een video laat zien die achteraf niet echt blijkt te zijn, dan zit deze toch in je hoofd.

Dat denkt ook Elif Isitman, presentator en journalist bij Omroep WNL. Dan is een disclaimer erbij volgens de journalist ook niet voldoende. "Die is misschien niet zo effectief als de video zelf."

Aan tafel zitten Carmen Fernald, Elif Isitman en Spraakmaker Thys Boer.

Je kon er gisteren niet omheen: de schietpartij in Overasselt. In de berichtgeving vielen vooral de woorden ‘ongekend’ en ‘on-Nederlands’ op.

Filosoof Beer Prakken van de Rijksuniversiteit Groningen: 'De term ‘on-Nederlands’ maakt het probleem tot een buitenlands, extern probleem.' Dat is volgens hem onjuist en misschien wel ‘problematisch’.

Volgens Sander Heijne, hoofdredacteur van Vrij Nederland, wordt met de term vooral bedoeld dat dit soort gebeurtenissen ‘niet normaal’ zijn. Ook denkt hij dat de beelden waarop dertig mannen met zware wapens over straat lopen, ervoor hebben gezorgd dat dit nieuws zó groot is geworden.

Aan tafel zitten Sander Heijne, Roos Schlikker en Spraakmaker Beer Prakken. 

Na meerdere gemiste deadlines kwam de minderheidscoalitie gisteren tóch met een begroting voor Prinsjesdag. En na afloop staken de coalitipartners de hand in eigen boezem. Zij waren ook niet trots op het rommelige proces. Volgens Hans van Soest, politiek verslaggever van het Algemeen Dagblad, was moeilijk te ontkennen dat het niet lekker liep. Maar werkt deze 'hand in eigen boezem' in de beeldvorming ook? 

De KNVB wil in Nederland een internationale top organiseren waarin de toekomst van de FIFA zonder president Infantino besproken wordt. Bovendien wil de KNVB dat toekomstige presidenten minder macht hebben en wenst de Nederlandse voetbalbond meer en regelmatig tekst en uitleg vanuit de FIFA-leiding in persconferenties. "Ze gaan er wel heel scherp in, want ze zeggen ook meteen dat Infantino niet mag komen", zegt Michelle Salomons, onderzoeksjournalist bij Investico. "Je wekt met persconferenties wel het beeld dat je transparant bent, maar ik weet niet of het ook daadwerkelijk voor transparantie zorgt. Voetbal is toch wel snel en vaak omgeven met het gevoel van dat het toch een beetje corrupt is, zeker de afgelopen tijd." Marc Veeningen, hoofdredacteur bij Talpa, vertelt dat ze bij die persconferenties dan wel iedereen moeten toelaten. "Je ziet bij persconferenties ook vaak dat een select gezelschap wordt toegelaten. Daar kun je de regie op voeren."

De Noorse koning Harald is op 89-jarige leeftijd overleden, meldt het Noorse koningshuis vanochtend. Hij was de oudste en één van de langstzittende vorsten van Europa. De koning kampte al langer met een slechte gezondheid. De zoon van Harald, Haakon VIII, neemt het stokje over. "In de berichtgeving zie je veel respect voor de koning", vertelt Eveline Bijlsma, koningshuisverslaggever bij De Telegraaf. Volgens Bijlsma kun je dat respect niet los zien van het bewogen jaar dat het Noorse koningshuis achter de rug heeft. Het valt Kees Boonman, politiek commentator, op dat er in Nederland veel belangstelling is voor het nieuws, ook met het oog op leden van ons koningshuis die al op leeftijd zijn. "Wanneer iemand overlijdt zijn daar allemaal draaiboeken voor, maar die worden elke keer weer aangepast op een nieuwe situatie."