Historia i podróże w Miejsca Nieoczywiste

Wesprzyj podcast:

⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠

⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Jak mogły wyglądać święta w świecie którego już nie ma i skąd mógł się wziąć zwyczaj kolędowania.

Jeśli przyjmiemy hipotezę, że mieszkańcy Pomorza byli Słowianami mówiącymi po niemiecku to łatwo będzie wytłumaczyć, że niektóre zwyczaje świąteczne pochodzą z czasów przedchrześcijańskich. Mowa tu o wspomnianym już święcie Szczodrych Godów czyli porze kolędowania, obchodzenia domostw z pieśniami.

Festung Glogau 1945 — oblężenie, które zniszczyło 90% Starego Miasta w Głogowie i na cztery dekady zamieniło centrum w ruinę.

Jak odbudować miasto, którego nie ma — i czy to, co powstało, jest jeszcze tym samym Głogowem?Głogów należy do miast, których współczesny wygląd w największym stopniu ukształtowały wydarzenia XX wieku. Przez stulecia rozwijał się jako jeden z najważniejszych ośrodków Dolnego Śląska, zachowując średniowieczny układ urbanistyczny i zwartą zabudowę Starego Miasta. Podczas oblężenia twierdzy Glogau w 1945 roku historyczne centrum zostało niemal całkowicie zniszczone.

Po zakończeniu wojny ruiny przez wiele lat pozostawały niezagospodarowane. W przeciwieństwie do wielu innych polskich miast odbudowa Starego Miasta nie rozpoczęła się od razu — przez blisko cztery dekady w miejscu dawnych ulic, kamienic i placów znajdowały się pustkowia oraz pozostałości zniszczonej zabudowy. Dopiero pod koniec lat osiemdziesiątych podjęto systematyczny proces odbudowy historycznego centrum, oparty na badaniach archeologicznych, zachowanych planach i dokumentacji architektonicznej.

Efektem tych działań jest jedno z najbardziej konsekwentnie odbudowanych Starych Miast w Polsce. Współczesny Głogów nie stanowi rekonstrukcji jednej wybranej epoki, lecz próbę odtworzenia historycznej struktury miasta przy wykorzystaniu współczesnych rozwiązań architektonicznych — przykład wielodziesięcioletniej odbudowy prowadzonej na podstawie wyników badań archeologicznych i potrzeb współczesnego organizmu miejskiego.

Wesprzyj podcast:

⁠⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠⁠

⁠⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Wesprzyj podcast:

⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠

⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

W nowym odcinku podcastu Miejsca Nieoczywiste skupimy się na niezwykłej historii Johanna von Borcke, jedynego konfederackiego żołnierza z wpływowego rodu Borcków pochodzącego z Pomorza. Prześledzimy jego udział w wojnie secesyjnej, gdzie pełnił rolę szefa sztabu generała kawalerii JEB-a Stuarta. Dodatkowo, zgłębimy historię zamku w Pęzinie, który przez długie lata był powiązany z rodem Borcków. Przygotuj się na ciekawą podróż przez życie i czasy Johanna von Borcke, jedynego konfederaty z rodu Borcków, oraz na odkrywanie fascynujących faktów związanych z zamkiem w Pęzinie.

Wesprzyj podcast:

⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠

⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Leszek, mimo swoich niezbyt szczęśliwych rządów, był ostatnim księciem krakowskim, którego władzę uznawali wszyscy polscy książęta. Profesor Stanisław Zachorowski pomawia go o brak talentów, silnej woli i gnuśność. Natomiast prof. Samsonowicz pisze o jego dokonaniach gospodarczych “Za jego czasów rozwijały się ośrodki handlowo-rzemieślnicze, o czym świadczy dzieło fundacji miejskich klasztorów dominikańskich w Krakowie i Sandomierzu. Popierał akcję ściągania do Polski górników, prowadził politykę, która w efekcie zwiększyła rolę księcia. Za jego panowania powstał w Krakowie ośrodek kultury przy Wincentym Kadłubku. (...) Był też prawdopodobnie pierwszym twórcą pierwszego polskiego planu ekspansji na ziemie pruskie”.

Wesprzyj podcast:

⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠

⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Kazimierz Sprawiedliwy, najmłodszy syn Krzywoustego pojawił się już moim podcaście o templariuszach. Tam wspomniałem również o romańskiej płycie z Wiślicy. Dziś chciałbym opowiedzieć o Kazimierzu, bitwie stoczonej po jego śmierci, a także o nowym muzeum w Wiślicy, które naprawdę robi wrażenie.

To co zobaczymy dziś w Wiślicy, zapiera dech w piersi. To nowoczesna wystawa stworzona w latach 2018-22, otwarcie nastąpiło w drugim kwartale 2022, a zabytki wiślickie można zwiedzać korzystając z trasy podziemnej. Kościół Mikołaja, którego fundament zobaczymy na początku zdaniem badaczy jest świadectwem chrztu przyjętego w obrządku wschodnim. W podziemiach bazyliki zachowały się pozostałości dwóch świątyń romańskich. Pierwsza ufundowana przez Henryka sandomierskiego, została rozebrana w XIII wieku, drugą świątynie wzniesiono w połowie XIII wieku. Największym zabytkiem z tego czasu jest zachowana Płyta Wiślicka, lub jak kto woli Płyta Orantów z 1175, o której już mówiłem w podcaście o Henryku Sandomierskim, jeden z najcenniejszych na świecie przykładów sztuki romańskiej.

Wesprzyj podcast:

⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠

⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Albrecht von Wallenstein - ta postać przewijała się nam przez podcasty o Żaganiu, szwedzkim Szczecinie, czy Lisowczykach. Niewątpliwe to bohater lub antybohater wojny 30-letniej. Bezsensownej wojny religijnej której skutki zapewne odczuwamy do dziś.Mimo że Rzeczpospolita w tej wojnie nie brała udziału, to za chwilę po niej zwycięska Szwecja zafundowała nam potop.

Mój krótki post o tej postaci na grupie facebookowej, wzbudził dość duże zainteresowanie, dlatego postanowiłem nagrać ten podcast.

Templariusze w Polsce — zakony rycerskie w Małopolsce, Henryk Sandomierski i kolegiata w Opatowie.

Czy skarb templariuszy w Opatowie istniał naprawdę, czy to współczesna wyobraźnia dopisała historię, której źródła nie potwierdzają?

Henryk Sandomierski — książę, uczestnik wypraw krzyżowych i jedna z najciekawszych postaci XII wieku — jest punktem wyjścia do historii zakonów rycerskich w Małopolsce oraz hipotez łączących templariuszy z Opatowem. Zachowane źródła są znacznie skromniejsze niż późniejsze legendy.

Żadne średniowieczne źródło nie wspomina o skarbie templariuszy ukrytym w Opatowie. To współczesna wyobraźnia, nie historia. Sam Opatów jest jednak miejscem wartym uwagi z zupełnie innych powodów — opatowska kolegiata należy do najlepiej zachowanych romańskich świątyń w Polsce.

Odcinek przedstawia wyprawy krzyżowe Henryka Sandomierskiego, działalność zakonów rycerskich w Polsce, miejsce templariuszy w historii Małopolski oraz źródła hipotez łączących ich z Opatowem. Fakty oddzielone od legend.

Wesprzyj podcast:

⁠⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠⁠

⁠⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Kostrzyn, dawny Festung Küstrin, miejsce nazywane Kostrzyńskimi Pompejami, dziś odsłania historię Nowej Marchii. Dzisiaj gościem podcastu jest Arek Czapla, mój wieloletni kolega i towarzysz wypraw. Rozmawiamy o Kostrzynie, twierdzy o strategicznym znaczeniu, której Stare Miasto zostało zniszczone w 1945 roku. Pozostały ruiny ratusza, zamku, kościoła Mariackiego i kamienic. Po wojnie teren przez pół wieku pozostawał zamkniętą, przygraniczną strefą. Dziś w tym rezerwacie urbanistycznym wciąż widać brukowane uliczki, chodniki, szyny tramwajowe i kanalizację deszczową. Część zabudowań twierdzy odrestaurowano — Bastion Filip i Brama Berlińska tworzą czytelny punkt odniesienia dla historii miasta i regionu.

Wesprzyj podcast:

⁠⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠⁠

⁠⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Wesprzyj podcast:

⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠

⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Gdy zwiedzamy Bory Tucholskie, niewątpliwie najciekawszym obiektem hydrotechnicznym w tej części Tucholskiego Parku Krajobrazowego jest właśnie akwedukt w Fojutowie. Górą płynie Wielki Kanał Brdy, a dołem Czerska Struga. Budowę akweduktu zakończono w 1849, wzorując projekt na rzymskich budowlach sprzed 2000 lat. Akwedukt zbudowany jest z  kamienia polnego i cegły, wiązanych zaprawą wapienną. Na początku XXI wieku wieku gruntownie go wyremontowano np. sklepienie wyłożono płytkami imitujące pierwotny wygląd akweduktu. Z kolei na Małym Kanale Brdy są jeszcze dwa akwedukty: nad kanałem Węgornia prowadzącym do jeziora Białego, drugi i  nad ciekiem łączącym jeziora Grzybiec i Białe.

Chojna, dawny Królewiec Nowej Marchii, miasto o zmieniających się nazwach i historii sięgającej czasów Piastów. Do 1945 roku funkcjonowała jako Königsberg in der Neumark, później jako Królewiec, Władysławowo i Chojna Szczecińska. Dzisiejsza Chojna to kontynuacja wielowarstwowej historii regionu. W rejonie obecnego rynku istniał wczesny gród, prawdopodobnie założony w okresie piastowskim. Jego znaczenie trwało do momentu nadania praw miejskich przez księcia pomorskiego Barnima II, który przejął te tereny po Piastach. W 1234 roku miasto otrzymało nazwę Chintz o słowiańskim rodowodzie. Już dekadę później, wraz ze zmianą władzy, stało się brandenburskim Königsbergiem, rozpoczynając nowy etap swojej historii.

Wesprzyj podcast:

⁠⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠⁠

⁠⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite