Historia i podróże w Miejsca Nieoczywiste

Mikołaj z Ryńska, Gustaw Gizewiusz, Giżycko, Mazury, Wańkowicz i twierdza Boyen — trzy biografie, jedno miasto i konkretne historyczne konteksty. Odcinek przedstawia dwie postacie silnie obecne w polskiej historiografii. Mikołaj z Ryńska, rycerz i działacz stanowy, funkcjonuje w literaturze jako reprezentant lokalnej aktywności politycznej późnego średniowiecza.

Gustaw Gizewiusz, nauczyciel i działacz społeczny, był orędownikiem polskości, praw człowieka oraz praw językowych w Prusach Wschodnich. Giżycko stanowi tło dla obu biografii jako miejsce o nieoczywistej historii, w której spory narodowościowe, działania administracji pruskiej i lokalne inicjatywy nakładały się na życie mieszkańców.Inspiracją jest tropienie postaci z „Na tropach Smętka”. W centrum narracji znajduje się także twierdza Boyen — pruski obiekt militarny z XIX wieku, jeden z najważniejszych punktów strategicznych regionu, ukryty w mazurskich lasach i stanowiący istotny element lokalnego dziedzictwa.

Wesprzyj podcast:

⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠

⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Prusy, Wielki Elektor, Kalckstein, Memel, Mazury, Wańkowicz i „Czarne Chmury” — konflikt o władzę, przywileje i konsekwencje polityczne regionu. Odcinek przedstawia tezę, że relacje Prus z Polską nie wynikały z realnego dążenia do współpracy, lecz z wykorzystywania przywilejów szlacheckich, które w Rzeczypospolitej osłabiały państwo.

Polityka centralizacyjna Wielkiego Elektora była skuteczniejsza niż działania polskiej szlachty, co w dłuższej perspektywie umożliwiło Prusom przejęcie najbardziej rozwiniętych ziem polskich.Centralnym wątkiem jest Krystian Kalckstein, szlachcic pruski i przeciwnik władzy elektorskiej. Jego sprawa stała się jednym z kluczowych epizodów historii Prus Wschodnich, a później kanwą serialu „Czarne Chmury”. Memel był miejscem jego egzekucji. W tle pojawia się także Ludwik Kalkstein, potomek rodu, konfident Gestapo odpowiedzialny za wydanie gen. Roweckiego.

Wesprzyj podcast:

⁠⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠⁠

⁠⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Ząbkowice Śląskie jako Frankenstein.

Skąd naprawdę wzięła się nazwa potwora Mary Shelley?

Władze Ząbkowic Śląskich opierają promocję miasta na jego dawnej, niemieckiej nazwie — Frankenstein — a także na obiegowej teorii, według której autorka powieści o doktorze Frankensteinie czerpała inspirację z historii miejscowych grabarzy. W 1606 roku miasto nawiedziła epidemia dżumy, w wyniku której zmarła blisko jedna trzecia mieszkańców. Śledztwo wykazało wówczas, że grupa grabarzy celowo rozsiewała zarazę, wykorzystując w tym celu proszek pozyskiwany z wykopywanych zwłok — stąd analogia do doktora Frankensteina, który również pozyskiwał na cmentarzu „części" do swojego potwora.

Należy jednak podkreślić, że teoria ta nie jest jedyną funkcjonującą w literaturze przedmiotu. Konkurencyjna hipoteza wskazuje na zamek Frankenstein nad Renem, który Mary Shelley odwiedziła w 1814 roku i gdzie poznała lokalne legendy o niejakim Dippelu, rzekomo ożywiającym zwłoki.

Wesprzyj podcast:

⁠⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠⁠

⁠⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Wesprzyj podcast:

⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠

⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Początkowo myślałem że istniał w Rzeczypospolitej tylko handel hurtowy, który z grubsza polegał na tym, że na przykład pan mógł przegrać wioskę w karty, wraz z jej mieszkańcami oczywiście i że chłopów pańszczyźnianych różniło to od czarnoskórych niewolników, że nie istniał handel detaliczny. Nic bardziej mylnego i na tym chcę się skupić.

Wesprzyj podcast:

⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠

⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

“Mistrzowski Budowniczy, który wznosi kamienny ocean wielkiego miasta, musi wyobrazić sobie swój twór pośród form i stylów preferowanych w dawniejszych czasach”

Tak o gigantomanii napisał w 1943 po śmierci budowniczego Rzeszy,  Eduard Schonleben w książce “Fritz Todt: człowiek, budowniczy, narodowy socjalista”

W podcascie wspominam Young Arts Festival 2021 w Krośnie, gdzie wystąpili Kinga Głyk prezentując materiał z płyty "Feelings" i Leszka Możdżera Holland Baroques prezentując materiał z płyty "Earth Particles". 

Wesprzyj podcast:

⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠

⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Gryf, po niemiecku Greif, a po angielsku Griffin (pamiętacie Harrego Pottera) to zwierze fantastyczne, magiczne, symbolizujące połącznie lwa i drużego drapieżnego ptaka, zapewne orła. Czasami miewał uszy konia lub osła, a także niekiedy rybią łuskę i lwi ogon. W starożytnych wierzeniach reprezentował siłę i zręczność.Nikt nie wie skąd pochodzi Gryf, jako stworzenie magiczne, mogą to być Indie, Mezopotamia czy Egipt, ale jedno gryfy łączy - były stworami niezwykłej mocy. Kronikarze  uważali, że gryfy strzegły skarbów podobnie jak smoki.Na okładce gryf z encyklopedii Jana Jonstona

Pomorze Szwedzkie, Szczecin, wojna, oblężenie, Szwecja, Prusy — historia, która zmieniła Bałtyk.Pomorze Szwedzkie było przez 167 lat jednym z najbardziej spornych terytoriów Europy. W tym odcinku wracamy do czasów, gdy Szczecin był twierdzą szwedzką, oblężoną przez Rosjan, Sasów i wojska Rzeczypospolitej. To opowieść o wojnie, która zniszczyła miasta, o traktacie w Schwedt, który oddał Szczecin Prusom, i o prowincji, która nigdy nie została formalnie częścią Szwecji, choć rządził nią gubernator królewski. Zimna polityka, brutalne kampanie, spisy katastralne, szwedzkie reformy i ostatni akt — wymiana Pomorza na Norwegię w 1815 roku. Historia regionu, który przez stulecia balansował między imperiami.

Wesprzyj podcast:

⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠

⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Wesprzyj podcast:

⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠

⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Ferdynand Schichau - ciężko dokopać się do jego historii bo po pierwsze był Niemcem, z polskiego Elbląga, po drugie był kapitalistą, a po wojnie kapitaliści prasy najlepszej nie mieli, nie ważne, że był filantropem i dbał o pracowników, o czym za chwilę. Ale przede wszystkim powinniśmy popatrzeć na niego jako inżyniera, jak i technokratę w pozytywnym tego słowa znaczeniu.

Zdjęcie holownika Hercules pochodzi z "Facta Nautica"

Wesprzyj podcast:

⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠

⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Po I wojnie światowej należało odbudować polski przemysł, więc w 1923 roku Przedstawiciele Spółki Akcyjnej Polskie Huty Szkła z siedzibą w Krakowie przyjechali do Krosna szukając miejsca na wybudowanie huty. Wybór padł na posiadłość Cecylii Kaczkowskiej, na jej części ziemi dworskiej miała powstać huta szkła.

Pierwsi hutnicy przyjechali z Kresów, Śląska czy Rumunii, a już w styczniu 1924 roku otwarto zakład. Ruszyła produkcja i hutę zaczęły opuszczać pierwsze transporty produktów, a wiele krośnieńskich rodzin zyskało stałe źródło utrzymania.

Zapraszam Was do Bytomia Odrzańskiego, magicznego miasta, które kryje ciekawą historię. Czy wiedzieliście, że ta urokliwa miejscowość bywa nazywana "lubuskim Kazimierzem"? Przygotujcie się na podróż przez czas i przestrzeń, gdzie nie tylko koty odgrywają kluczową rolę.

W naszej historii spotkacie kuźnię talentów - "Schönaichianum Carolatheum", słynny ośrodek naukowy. Ale jak doszło do jego powstania? To właśnie dzięki Jerzemu II von Schonaich, synowi Jana V i Anny von Berge, ten niezwykły ośrodek powstał. Ale historia sięga głębiej, a to dzięki Fabianowi, wujowi Jerzego II, który wybrał swojego bratanka na następcę i dziedzica. Podczas panowania namiestnika króla Czech i Węgier, Zygmunta Jagiellończyka, zwierzchnikiem księstwa bytomskiego był Jerzy Schonaich, który był także wiernym dworzaninem Zygmunta I Starego.....

Przyjrzymy się także okresowi powojennemu w Bytomiu Odrzańskim, odkrywając jego transformację i tajemnice, które tkwią w ruinach.

Przygotujcie się na fascynującą podróż do miejsc nieoczywistych, w kolejnym odcinku podcastu "Miejsca Nieoczywiste", gdzie Bytom Odrzański, krótka historia kota i Schönaichianum czekają na odkrycie.

Na okładce Bytom Odrzański po wojnie.

Wirtualna kawa: ⁠⁠Postaw kawę dla Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠⁠

Strona internetowa podcastu: ⁠⁠Miejsca Nieoczywiste www.miejsca-nieoczywiste | Podcast o historii i podróżach⁠⁠

Facebook: ⁠⁠Historia i Podróże w miejsca nieoczywiste (facebook.com)⁠⁠

Instagram: ⁠⁠Instagram⁠⁠

Twitter: ⁠⁠Podcast Miejsca Nieoczywiste (@Nieoczywiste_m) / Twitter⁠⁠

Youtube: ⁠⁠Podcast Miejsca Nieoczywiste - YouTube