Podržite nas na Patreonu Patreon.com/historycast

Šta je zatekao a šta uradio Petar Veliki kad se posle velikog puta po Evropi vratio kući? Nastavak naše priče o ovom fascinantnom caru počinje upravo tu - u trenutku njegovog povratka, kada u sebi nosi viziju modernizacije, a pred sobom zatiče carstvo ukopano u vekovne običaje, praznoverje i feudalni poredak. Šta se dešava kada jedan čovek pokuša da na silu ubrza tok istorije? Kada želi da od ogromne, rastrzane i samodovoljne Rusije napravi evropsku silu - Rusku imperiju - čak i ako mora da reformiše sve: vojsku, društvo, kalendar, pa i način oblačenja? O tome, kao i o posledicama koje su njegovi postupci ostavili, govore istoričari Nikola Đukić i Nikola Šipka, u nastavku priče koja u centar pažnje stavlja jednog od najambicioznijih i najkontradiktornijih vladara Evrope.

Podržite nas na Patreonu ➡️ https://www.patreon.com/c/HistoryCast

U ovoj epizodi ne govorimo o bojevima, već o onome što dolazi nakon što zastave padnu. O despotima bez zemlje koji su nastavili da postoje, ne uprkos istoriji, već uzduž njenih pukotina. Pad Smedereva 1459. godine bio je kraj jedne epohe, kraj Srpske despotovine, ali ne i kraj priče. Brankovići, pre svega sinovi Svetog Stefana, Đorđe i Jovan, nisu nestali sa porazom.

Naprotiv, sa sobom su poneli državni model, dvorsku kulturu, umetnost i ideju suverenosti, i preneli ih zajedno sa očevim moštima preko Save, u dvorove Ugarske. Tamo, u Sremu i Kupinovu (Kupiniku), među novim gospodarima, srpski despoti su postali nešto između simbola i političke alatke.

Vuk Grgurević (Branković), poznat kao Zmaj Ognjeni Vuk, pretvoren je u epskog junaka, a bio je vladar sa stvarnim vojskama, ratovao pod ugarskom zastavom, ali sa despotovom titulom. Jovan Branković, poslednji u nizu Brankovića, nosio je tu titulu više kao amanet nego kao vlast. Istoričar Nikola Đukić i istoričar umetnosti Nikola Piperski mapiraju ovo neobično poglavlje srpske istorije - jedno u kojem se država povukla, ali ideja opstala. Razgovaraju o tome kako se srpski srednjovekovni identitet preoblikovao u egzilu: kroz ikonopis, ktitorstva, političke brakove i uporne pokušaje da se sačuva identitet u tuđem carstvu.

Više od šest vekova prošlo je od onog 28. juna 1389. godine, ali boj na Kosovu nije izbledeo iz kolektivnog pamćenja, naprotiv, s vremenom je postao mitski temelj, istorijski topos i politički simbol.

U ovoj specijalnoj epizodi podkasta, istoričari Nikola Đukić i Ivan Drljača vode nas kroz slojevitu priču o Kosovskoj bici - onoj stvarnoj, krvavoj borbi između vojski kneza Lazara i sultana Murata, ali i onoj drugoj, koja se vekovima vodi u pesmama, knjigama i kolektivnom sećanju. Šta se zaista dogodilo tog dana na Kosovu polju? Da li je bitka bila poraz, pobeda ili zamrznuti trenutak u vremenu?

Kako su se kroz vekove preplitali istorija i mit, i kako su nastajale naracije koje su oblikovale srpski identitet ali i odnose na Balkanu? Zašto je Kosovo i danas ključna reč - ne samo u Srbiji, već u čitavom regionu?

Istoričari Nikola Đukić i Nikola Šipka vode nas danas kroz jedan od najburnijih i najtragičnijih perioda ruske istorije - Građanski rat koji je iz temelja preoblikovao ne samo Rusiju, već i čitav svet i odneo, po nekim procenama, i do 10 miliona života.

Podržite nas na Patreonu ➡️ https://www.patreon.com/c/HistoryCast Godina je 1875. U zabitoj hercegovačkoj dolini, u mestu koje većina evropskih diplomata ne bi ni pronašla na mapi, odjekuje pucanj. Taj 'pucanj' - simbolični prvi hitac ustanka u Nevesinju - postaće simbol ne samo otpora protiv Osmanlija, već i početak političkog zemljotresa koji će preoblikovati Balkan pre skoro tačno 150 godina. U ovoj epizodi, naši istoričari Nikola Đukić i Ivan Drljača razotkrivaju duboke društvene, ekonomske i verske razloge koji su doveli do Hercegovačkog ustanka. Govore i o gladnim godinama, o zulumima i porezima, o običnim ljudima koji su uzeli pušku jer više nisu imali šta da izgube. O složenom spletu okolnosti u kojem se hercegovački hajduk prepliće sa bečkim diplomatama, ruskim interesima i ambicijama kneževina Srbije i Crne Gore.

92 - U novoj epizodi serijala o Drugom svetskom ratu bavimo se prelomnim događajem 1944. godine - savezničkim iskrcavanjem u Normandiji i otvaranjem Zapadnog fronta 6. juna 1944. godine, poznatim kao Dan D koji je označio početak oslobađanja Zapadne Evrope od nacističke okupacije. Istoričari i kumovi, Nikola Đukić i Nikola Šipka, vode nas kroz složenu pozadinu Operacije Overlord - od planiranja i logistike, preko uloge špijunaže i dezinformacija, pa sve do dramatičnog iskrcavanja na plaže Juta, Omaha, Gold, Juno i Sword.

U ovoj epizodi bavimo se gotikom - epohom u kojoj su katedrale rasle kao 'kameni odrazi neba', a umetnost je postajala 'prozor ka božanskom'. Istoričarka umetnosti Jovana Milovanović i istoričar umetnosti Nikola Piperski, vode nas kroz jedan od najzanimljivijih i najtajanstvenijih perioda srednjeg veka - 12. i 13. vek. Gotika se u ovoj epizodi ne posmatra kao "stil", već kao konkretan odgovor na potrebe, verovanja i ambicije jednog društva.

Podržite nas na Patreonu ➡️ https://www.patreon.com/c/HistoryCast

Danas kroz sećanja odlazimo u legendarni istorijski trenutak u kome počinje priča o Gvozdenom puku - najodlikovanijoj jedinici u istoriji srpske vojske - Drugom pešadijskom puku "Knjaz Mihajlo". Naš gost je novinar i pisac Darko Nikolić, autor knjige koja je osvojila srca čitalaca širom Srbije i nadahnula emocije ponosa, tuge i poštovanja prema herojima iz Velikog rata.

Podržite nas na Patreonu ➡️ https://www.patreon.com/c/HistoryCast

Istoričari Nikola Đukić i Nikola Šipka danas započinju uzbudljivu priču o jednom od najkontroverznijih i najuticajnijih vladara u istoriji Rusije - istinskom džinu u svakom smislu, Petru Velikom - otkrivajući ključne detalje mladosti ruskog cara, pre nego što je postao zastrašujući reformator, osvajač baltičkih luka i suprug žene koja je iz ropstva stigla do carskog trona.

🎬Pridružite se i našem Patreon kanalu i podržite nas! 🔗https://www.patreon.com/historycast

Danas ulazimo u zaboravljeni svet žena na Balkanu u doba antike - od mitoloških boginja i moćnih carica, preko kulta Bogorodice, pa sve do običnih žena čiji je život ispisan u tragovima svakodnevice, nakita, nadgrobnih spomenika i arheoloških nalaza. Gošća Jovane Milovanović je istoričarka umetnosti Jelena Anđelković Grašar sa Arheološkog instituta, autorka knjige Femina Antica Balcanica. Kroz razgovor one otkrivaju koje su žene imale status božanstva, koje su u tišini nosile društvene i porodične terete, a koje su ostavile trag u religiji, umetnosti i kulturi. Kako su žene živele, radile, verovale i bivale poštovane ili potiskivane na prostoru današnje Srbije? Poseban fokus stavljamo na Viminacijum - antički grad i vojni logor - gde nalazi iz grobnica, freske i predmeti svakodnevice otkrivaju izuzetne priče o položaju žena u rimskom društvu na Balkanu. U Viminacijumu je otkrivena i čuvena Divina - antička Mona Liza - freska mlade žene na uglačanom malteru, zagonetnog osmeha i neverovatne izražajnosti, čije tajne danas otkrivamo. Uspon hrišćanstva krajem 3. veka donosi i potpuno novi ženski lik – Bogorodicu – koji se vremenom nametnuo kao zaštitnica vladarki i vernika. U hramovima i ranim crkvama po Srbiji i okolini arheolozi će naći freske i natpise posvećene Mariji, što pokazuje kako se stari paganski simboli stopili sa novom verom. Viminacijum je u 4. veku postao važno hrišćansko središte, o čemu govore i brojni arheološki nalazi. Danas Jovana i Jelena pričaju o nalazima koji svedoče o ključnim arheološkim otkrićima koja otkrivaju svakodnevicu i verovanja rimskih žena, boginjama i caricama Balkana čiji su tragovi sačuvani u kamenim i keramičkim artefaktima, uticaju novih religija i kulta Bogorodice na antičku žensku perspektivu, i društvenom položaju žene od helenističkog doba do kasne antike.