หลบมุมอ่าน

“สินไซ” หรือ “สังข์ศิลป์ชัย” วรรณกรรมสองฝั่งโขงไทย-ลาว ซึ่ง ผศ.ดร.ทรงวิทย์ พิมพะกรรณ์ นักวิจัยและนักวิชาการอิสระ สนใจศึกษาค้นคว้าวรรณกรรมสินไซอย่างต่อเนื่อง กล่าวถึงความสำคัญของสินไซว่าเป็นวรรณกรรมแห่งอุษาคเนย์ มีปรากฏอยู่ในมิติต่าง ๆ อาทิ ภาษา วรรณกรรม วัฒนธรรม สังคม ฯลฯ ความสำคัญดังกล่าว จึงนำไปสู่การแปลสินไซเป็นภาษาต่าง ๆ อาทิ ฝรั่งเศส ญี่ปุ่น และไทย โดยคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ต่อมา ดร.ทรงวิทย์ฯ ได้เปิดพื้นที่การเรียนรู้นอกระบบชื่อ “โฮงสินไซ” เพื่อเป็นแหล่งรวบรวมองค์ความรู้เกี่ยวกับสินไซทั่วอุษาคเนย์ และออกแบบกระบวนการเรียนรู้สินไซผ่านธรรมชาติ วัฒนธรรม ศิลปะ เป็นการนำต้นทุนทางวัฒนธรรมของวรรณกรรมสินไซ ไปประยุกต์ วิเคราะห์ ตีความในมิติหลากหลาย เพื่อให้เข้าถึงผู้สนใจหลากรุ่นหลายวัย รวมถึงสินไซยังเป็นวรรณกรรมที่เชื่อมผู้คนในชุมชน ท้องถิ่น และนานาประเทศ ทำให้เห็นว่าสินไซเป็นหนึ่งในวรรณกรรมทรงคุณค่าแห่งอุษาคเนย์และเป็นสะพานทางภาษาไปสู่สากล

จากกระแสความนิยมบริโภคเบเกอรี่ กลายเป็นปรากฏการณ์ที่ทำให้ครัวซองต์ถูกพูดถึงในเรื่องที่มาและประวัติศาสตร์ครัวซองต์ รสชาติ ส่วนผสม ฯลฯ ผศ.ดร.นภัสรี เหลืองสกุล ผู้เชี่ยวชาญด้านแป้ง วิทยาศาสตร์เบเกอรี่ จากสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง จะมาคลี่เรื่องราวลักษณะตัวของครัวซองต์ผ่านวิทยาศาสตร์เบเกอรี่ และสำหรับผู้ที่ห่วงกังวลต่อการบริโภคแป้ง ชมชอบเบเกอรี่ มีทางออกอย่างไรเพื่อให้การบริโภคแป้งไม่ส่งผลกระทบต่อน้ำหนักตัวและสุขภาพ หนังสือ Cooking Bible: Bakery งานเขียนเกี่ยวกับเบเกอรี่ที่มีวิธีการนำเสนอ การเขียนเนื้อหาที่ต่างออกไปจากตำราการทำขนมอื่น ๆ และสำนักพิมพ์ในไต้หวันซื้อลิขสิทธิ์ภาษาไทยเพื่อแปลเป็นภาษาจีน

“ย่องไปชายแดนใต้” หลากเรื่องผูกพันผ่านรากเหง้าสัมพันธ์ของผู้คนในโลกมลายู รวมงานเขียนในรอบทศวรรษของ “ชุมศักดิ์ นรารัตน์วงศ์” ที่เคยเขียนกระจัดกระจายไว้หลายร้อยเรื่อง คัดสรรมารวมเล่มจำนวน 33 เรื่อง ครอบคลุมทั้งประเด็นประวัติศาสตร์ วิถีชีวิตของผู้คน ศิลปวัฒนธรรม ประเพณี ของผู้คนในปฏิสัมพันธ์ที่หลากหลาย งานเขียนเป็นรูปแบบสารคดี บทความ เนื้อหาวิชาการ และเรื่องเล่า มี 3 ภาค ประกอบด้วย ภาค 1 ย่องย้อนไปในประวัติศาสตร์ ภาค 2 ก้าวเดินของชีวิตและและศิลปวัฒนธรรม ภาค 3 ข้ามสู่แดนสัมพันธ์ของผู้คนที่หลากหลาย ทุกเรื่องราวที่นำพาหัวใจสัมพันธ์สู่หัวใจเดียวกัน

“อาถรรพณ์ในป่าสูง” งานเขียนถ่ายทอดประสบการณ์เดินป่าของ ณัฐ นักเดินทาง เป็นการรวบรวมเรื่องราวของการเดินทาง ทั้งในป่าภาคใต้ ภาคเหนือ และภาคอีสาน มีบางช่วงบางตอนที่ผู้เขียนได้สัมผัสกับเรื่องลี้ลับในผืนป่า จึงนำมาบอกเล่า ไม่ได้มีเจตนาสร้างความหวาดกลัวให้แก่ผู้ใด แค่อยากถ่ายทอดประสบการณ์ที่ได้ประสบพบเจอด้วยตนเอง อาจจะไม่น่ากลัวเหมือนที่หลายคนเคยพบเห็น แต่ก็หวังว่าจะสร้างความตื่นเต้นให้กับผู้อ่านได้บ้าง ไม่มากก็น้อย ด้วยปรารถนาจะให้ผู้อ่านมีความสุข และสนุกไปกับการเดินทางท่องป่า – ณัฐ นักเดินทาง

“อาถรรพณ์ในป่าสูง” ประกอบด้วยเรื่องราวลี้ลับ 8 เรื่อง ได้แก่ ชายคนที่ห้าบนยอดเขาหลวง, ป่าช้ากะเหรี่ยง, อาถรรพณ์ที่ดอยหลวงเชียงดาว, เรื่องเล่าจากยอดภู, ดวงไฟปริศนาที่ภูหัวฮ่อม, ทางแห่ศพ, อาถรรพณ์ทวดเขาเหมน และ ชายแปลกหน้าที่ป่าเขาหลวง

“บาดแผลของดอกไม้” สารคดีสะท้อนชีวิตของผู้หญิงพิการที่ถูกละเมิดทางเพศ ประกอบด้วยเรื่องจริง 15 เรื่องจากภูมิภาคต่าง ๆ ของไทย ผลงานเขียนของ อรสม สุทธิสาคร ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ประจำปี 2563 นักเขียนสารคดีที่มุ่งนำเสนอเสียงของผู้คนชายขอบและชีวิตในด้านมืดมากว่า 33 ปี

ผู้เขียน เชื่อมโยงความเข้าใจจากโลกของคนชายขอบกับคนในสังคม ขณะเดียวกันก็นำเสนอทางออกให้กับปัญหาและเรื่องที่สะท้อนออกไปด้วยความรับผิดชอบต่อหน้าที่ของนักเขียนสารคดี โดยผู้เขียนหวังว่าหนังสือเล่มนี้จะช่วยจุดประกายเล็ก ๆ ให้คนในสังคมร่วมกันหาทางออกที่ดีกว่าให้กับผู้หญิงพิการที่ตกเป็นเหยื่อทางเพศ ไม่ปล่อยให้พวกเธอต้องจมอยู่กับปัญหาแต่เพียงลำพัง

“โลกในสนามเด็กเล่น” งานเขียนบันทึกเรื่องราวและเรื่องเล่าเล็ก ๆ ของเด็ก ๆ ริมฝั่งทะเล จากประสบการณ์การเป็นครูที่โรงเรียนบ้านกาแบง จังหวัดสตูล ระหว่างปี 2555-2561 ของ “ปรางแก้ว” หรือ ศุภวัลย์ ชูมี

เรื่องเล่าเล็ก ๆ ของเด็ก ๆ เริ่มต้นขึ้น พาคนอ่านออกเดินทางไปยังสนามเด็กเล่นที่มีลักษณะเฉพาะตัว บ้างร่วมเล่นไปด้วย บ้างนั่งสังเกตการณ์เล่น สนามเด็กเล่นที่ไม่จำกัดเพียงแค่ในโรงเรียนแต่ยังอยู่ในหลายที่หลายแห่งที่ชีวิตเล็ก ๆ เหล่านั้นดำเนินอยู่ ปรางแก้วพาคนอ่านค้นพบความมหัศจรรย์ในความรู้สึก ผลงาน 41 เรื่องเล่าที่สดใส สวยหวาน ประทับใจ โรแมนติก ขณะเดียวกันเรื่องราวทั้งหมดยังให้ภาพวิถีชีวิตความเป็นอยู่ วัฒนธรรม ความหลากหลาย ภูมิหลังของนักเรียน เมื่ออ่านจบเล่ม หนังสือเล่มนี้มีเรื่องราวระหว่างบรรทัด นั่นคือการสะท้อนระบบโครงสร้างทางการศึกษากับความเหลื่อมล้ำในสังคม

“หอมรักห่มโลก” รวมบทกวีสามทศวรรษ 2530-2560 ของ โกศล อนุสิม (นามปากกา “วรรณลักษณ์ ปิยกมล” กับ “ศล อนุสิม”) บทกวีถ่ายทอดประสบการณ์ชีวิต แง่คิด มุมมอง ต่อโลกและผู้คน โดยสามารถแบ่งช่วงเวลาของผลงานเป็นสามช่วงได้แก่ 10 ปีแรก 10 ปีที่สอง และ 10 ปีสุดท้าย แต่ละทศวรรษเผยให้เห็นปรากฏการณ์ทางความคิดของกวีที่โอบคลุมห่อหุ้มโลกและเพื่อนมนุษย์ไว้ด้วยความรัก นอกจากผลงานบทกวี โกศลยังทำงานเขียนประเภทวรรณกรรมเยาวชน วรรณกรรมแนววิทยาศาสตร์ แปลหนังสือ เช่น รวมนิทานแสนสนุกนานาชาติทั่วโลก เรื่อง “ธิดาแห่งดอกไม้” แอนดรู แล็ง เขียน และ รวมเทพนิยายนานาชาติชุดที่ 3 “เสื้อคลุมแห่งความรัก” และเคยแปลวรรณกรรมจากภาษาลาวเป็นภาษาไทย

“หอมรักห่มโลก” ความรักในบทกวี เชื่อมร้อยมนุษย์ให้อยู่ร่วมกันตามหนทางของความรัก ดังในบทกวี “รักยังหอมและห่มโลกอันโศกนี้ คนยังมีความรักให้ใจยังหวาน เพลงรักร้องกล่อมโลกดังกังวาน เพื่อสืบสานหนทางทองของความรักฯ”

ในยุคที่นิตยสารสำหรับผู้หญิงเฟื่องฟูและมีมากมายหลายปก “วราวุธ” เป็นนักเขียนคนหนึ่งที่มีผลงานตีพิมพ์เผยแพร่ในนิตยสารต่าง ๆ อาทิ แพรว ดิฉัน พลอยแกมเพชร เปรียว ผู้หญิง24 ฯลฯ โดยงานเขียนของวราวุธทั้งในยุคก่อนและยุคปัจจุบันเป็นเรื่องประวัติบุคคลและเรื่องของราชวงศ์ในต่างประเทศ ผลงานที่พิมพ์เป็นเล่ม อาทิ โฮปคุก ราชินีองค์สุดท้ายของสิกขิม, ฮองเฮาแห่งอานนาม, มหารานี, บุหงาซากุระ, หนังสือชุด “ราชินีอาหรับ”, มาดามญู ผู้หญิงหลังบัลลังก์

“มาดามญู ผู้หญิงหลังบัลลังก์” เป็นเรื่องราวชีวิตของสตรีหมายเลข 1 แห่งเวียดนามใต้ ในยุคที่ประเทศมีสงครามเวียดนามและถูกแบ่งออกเป็นเวียดนามเหนือ เวียดนามใต้ มาดามญูเป็นสตรีที่มีบทบาทสำคัญทางการเมืองไม่เฉพาะในประเทศแต่ยังเป็นที่รู้จักไปทั่วโลก

พิเชษฐ กลั่นชื่น ศิลปินร่วมสมัยดีเด่นรางวัลศิลปินศิลปาธร สาขาศิลปะการแสดง ประจำปี 2549 รวบรวมข้อเขียน รูปภาพ งานวิจัยทางวิชาการ งานที่เขียนลงบนสื่อออนไลน์อย่าง facebook บันทึกระหว่างเดินทางไปแสดงในต่างประเทศ บันทึกวินาที เรื่อง เหตุการณ์บนเวทีการแสดง การพบปะแลกเปลี่ยนกับผู้ชม กระบวนการทำงานที่เกิดขึ้นจริง คิดค้น สร้างสรรค์ แก้ปัญหาร่วมกัน การสร้างอัตลักษณ์เฉพาะของคอมพานี แนวคิดกับหลักการในการทำงาน การทำโรงละคร และตัวตนของพิเชษฐ กลั่นชื่น จนมาสู่การสร้างคอมพานี หนังสือ “The Company: 10 ปีแห่งการเดินทางของพิเชษฐ กลั่นชื่น แดนซ์ คอมพานี” เป็นงานเขียนที่บันทึกองค์ประกอบและองค์ความรู้ที่จะนำไปสู่การสร้างมาตรฐานการเต้นร่วมสมัยขึ้นในประเทศไทย

รักษ์ มนัญญา สมเทพ บรรณาธิการ-นักเขียน ซึ่งมีผลงานประเภทนิยาย เรื่องสั้น กวีนิพนธ์ ความเรียง ผันบทบาทของตัวเองไปประยุกต์ใช้กับการเป็นยูทูปเบอร์โดยใช้ทักษะที่มีอยู่เดิมมาประยุกต์ใช้กับการทำงานเขียนและบรรณาธิการงานเขียนแนวสยองขวัญ ผีปอบ กระสือ กระหัง ในรูปแบบนิยายเสียงและมีผู้ติดตามหลักแสน

รักษ์ มนัญญา แนะนำการทำงานเขียน การเป็นบรรณาธิการให้กับช่องยูทูบทั้ง 5 ช่องที่เขากับภรรยาเป็นผู้สร้างสรรค์ ได้แก่ช่อง ประไพนิยายเสียง, ประไพเล่านิยาย, ประไพนิยาย, คนสนธยา และ หมอฮัก ดูดวง ว่าทำอย่างไรจึงจะเกิดความยั่งยืน การไม่หยุดเรียนรู้และพัฒนาตนเองตลอดเวลามีส่วนช่วยในการทำงานในฐานะยูทูปเบอร์อย่างไร และที่สำคัญการค้นหามูลค่าหรือรายได้จากสิ่งหรือทักษะที่ตนเอง