هوشنگ ابتهاج

هوشنگ ابتهاج

By شهروز کبیریSociety & CultureArtsHistory
Download on the App Store

هوشنگ ابتهاج episodes

  • هوشنگ ابتهاج | کاروان (گالیا)

    ▨ نام شعر: کاروان (گالیا)

    ▨ شاعر: هوشنگ ابتهاج

    ▨ با صدای: هوشنگ ابتهاج

    ▨ پالایش و تنظیم: شهروز

    ـــــــــــــــــــــــــــــــ 

    دیر است، گالیا!

    در گوشِ من فسانهٔ دلدادگی مخوان!

    دیگر ز من ترانهٔ شوریدگی مخواه!

    دیرست، گالیا! به ره افتاد کاروان

    عشق من و تو؟... آه

    این هم حکایتی‌ست.

    اما، در این زمانه که درمانده هر کسی

    از بهر نان شب

    دیگر برای عشق و حکایت مجال نیست.


    شاد و شکفته، در شبِ جشنِ تولّدت

    تو بیست شمع خواهی افروخت تابناک،

    امشب هزار دخترِ هم‌سالِ تو، ولی

    خوابیده‌اند گرسنه و لخت، روی خاک.

    زیباست رقص و نازِ سرانگشت‌های تو

    بر پرده‌های ساز،

    اما، هزار دخترِ بافنده این زمان

    با چرک و خونِ زخمِ سرانگشت‌هایشان

    جان می‌کنند در قفسِ تنگِ کارگاه

    از بهرِ دستمزدِ حقیری که بیش از آن

    پرتاب می‌کنی تو به دامانِ یک گدا.

    وین فرشِ هفت‌رنگ که پامالِ رقص توست

    از خون و زندگانیِ انسان گرفته رنگ

    در تار و پود هر خط و خالش: هزار رنج

    در آب و رنگ هر گل و برگش: هزار ننگ.

    اینجا به خاک خفته هزار آرزوی پاک

    اینجا به باد رفته هزار آتش جوان

    دستِ هزار کودکِ شیرینِ بی‌گناه

    چشمِ هزار دختر بیمار ناتوان...


    دیرست، گالیا!

    هنگامِ بوسه و غزل عاشقانه نیست

    هر چیز رنگ آتش و خون دارد این زمان.

    هنگامهٔ رهایی لب‌ها و دست‌هاست

    عصیان زندگیست.

    در رویِ من مخند!

    شیرینیِ نگاه تو بر من حرام باد!

    بر من حرام باد ازین پس شراب و عشق!

    بر من حرام باد تپش‌های قلبِ شاد!

    یارانِ من به بند:

    در دخمه‌های تیره و نمناکِ باغشاه

    در عُزلتِ تب‌آورِ تبعیدگاهِ خارک.

    در هر کنار و گوشهٔ این دوزخ سیاه.


    زودست، گالیا!

    در گوش من فسانهٔ دلدادگی مخوان!

    اکنون ز من ترانهٔ شوریدگی مخواه!

    زودست، گالیا! نرسیده‌ست کاروان...


    روزی که بازوانِ بلورین صبح‌دم

    برداشت تیغ و پردهٔ تاریکِ شب شکافت،

    روزی که آفتاب

    از هر دریچه تافت،

    روزی که

    Hosted on SHENOTO

    6 min
  • هوشنگ ابتهاج | زمان میان من و او جدایی افکنده‌ست

    ▨ شعر: زمان میان من و او جدایی افکنده‌ست

    ▨ شاعر: هوشنگ ابتهاج

    ▨ با صدای: هوشنگ ابتهاج

    ▨ پالایش و تنظیم: شهروز

    ــــــــــــــــــــ

    زمان میان من و او جدایی افکنده‌ست

    من ایستاده در اکنون و او در آینده‌ست


    چه مایه گشتم و آینده حال گشت و گذشت

    هنوز در پی آینده، حال گردنده‌ست


    به هر قدم قدَری گفتم از زمان کَندم

    کنون چو می‌نگرم او ز عمر من کَنده‌ست


    به آرزو نرسیدیم و دیر دانستیم

    که راه دورتر از عمرِ آرزومندست


    تو آن زمان به سرم سایه خواهی افکندن

    که پیشِ پای تو، ترکیب من پراکنده‌ست


    به شاهراه طلب، بیم نامرادی نیست

    زهی امید که تا عشق هست پاینده‌ست


    ز دورباشِ حوادث دلم ز راه نرفت

    بیا که با تو هنوزم هزار پیوندست


    به جان سایه که میرنده نیست آتش عشق

    مبین به کشته‌ی عاشق، که عاشقی زنده‌ست

    ▨

    هوشنگ ابتهاج (متخلص به هـ. ا. سایه)

    تهران، خرداد ۱۳۸۵

    Hosted on SHENOTO

    3 min
  • هوشنگ ابتهاج | کیوان ستاره شد

    ▨ شعر: کیوان ستاره شد

    ▨ شاعر: هوشنگ ابتهاج

    ▨ با صدای: هوشنگ ابتهاج

    ▨ پالایش و تنظیم: شهروز

    ___________________

    ما از نژادِ آتش بودیم

    هم‌زادِ آفتابِ بلند، اما

    با سرنوشتِ تیره‌ی خاکستر

    عمری میان کوره‌ی بیداد سوختیم

    او چون شراره رفت

    من با شکیبِ خاکستر ماندم


    کیوان ستاره شد تا

    تا برفرازِ این شبِ غمناک

    امید روشنی را

    با ما نگاه دارد


    کیوان ستاره شد

    تا شب گرفتگان

    راه سپیده را بشناسند


    کیوان ستاره شد

    که بگوید

    آتش

    آن‌گاه آتش است

    کز اندرون خویش بسوزد

    وین شام تیره را بفروزد


    من در تمامِ این شبِ یلدا

    دست امیدِ خسته‌ی خود را

    در دست‌های روشن او می‌گذاشتم

    من در تمام این شب یلدا

    ایمان آفتابی خود را

    از پرتو ستاره‌ی او گرم داشتم


    کیوان ستاره بود

    با نور زندگانی می‌کرد

    با نور درگذشت

    او در میان مردمکِ چشمِ ما نشست

    تا این ودیعه را

    روزی به صبح‌دم بسپاریم

    ▨

    هوشنگ ابتهاج

    از مجمعه شعر یادگار خون سرو

    Hosted on SHENOTO

    4 min
  • هوشنگ ابتهاج | صبح آزادی

    ▨ نام شعر: صبحِ آزادی

    ▨ شاعر: هوشنگ ابتهاج

    ▨ با صدای: هوشنگ ابتهاج

    ▨ موسیقی متن: قطعه‌ی «مدار اول» از حسام ناصری و میلاد محمدی

    ▨ پالایش و تنظیم این شعر: شهروز

    ــــــــــــــــــــــــــــــــ

    من آن صبحم که ناگاهان چو آتش در شب افتادم

    بیا ای چشمِ روشن‌بین که خورشیدی عجب زادم


    ز هر چاکِ گریبانم چراغی تازه می‌تابد

    که در پیراهنِ خود آذرخش‌آسا درافتادم


    چو از هر ذره‌ی من آفتابی نو به چرخ آمد

    چه باک از آتشِ دوران که خواهد داد بر بادم؟


    تنم افتاده خونین زیرِ این آوارِ شب، اما

    دری زین دخمه سوی خانه‌ی خورشید بگشادم


    الا ای صبحِ آزادی! به یاد آور در آن شادی

    کزین شب‌های ناباور مَنَت آواز می‌دادم


    در آن دوری و بد حالی نبودم از رُخَت خالی

    به دل می دیدمت، وز جان سلامت می‌فرستادم


    سزد کز خونِ من نقشی بر آرد لعلِ پیروزت

    که من بر دُرجِ دل، مُهری به جز مِهرِ تو ننهادم


    به جز دامِ سَرِ زلفت که آرامِ دلِ سایه‌ست

    به بندی تن نخواهد داد هرگز جانِ آزادم

    ▨

    هوشنگ ابتهاج، متخلص به الف. سایه

    Hosted on SHENOTO

    4 min
  • هوشنگ ابتهاج | نشسته‌ام به در نگاه می‌کنم

    ▨ نام شعر: نشسته‌ام به در نگاه می‌کنم

    ▨ شاعر: هوشنگ ابتهاج

    ▨ با صدای: هوشنگ ابتهاج

    ▨ پالایش و تنظیم: شهروز

    ـــــــــــــــــــ

    نشسته‌ام به در نگاه می‌کنم

    دریچه آه می‌کشد

    تو از کدام راه می‌رسی؟

    خیال دیدنت چه دلپذیر بود

    جوانی‌ام در این امید پیر شد

    نیامدی و دیر شد

    ▨

    هوشنگ ابتهاج (متخلص به هـ. ا. سایه)

    Hosted on SHENOTO

    2 min
  • هوشنگ ابتهاج | اشارات نظر | نشود فاش کسی آنچه میان من و توست

    ▨ نام شعر: اشارات نظر (نشود فاش کسی آنچه میان من و توست)

    ▨ شاعر: هوشنگ ابتهاج

    ▨ با صدای: هوشنگ ابتهاج

    ▨ پالایش و تنظیم: شهروز

    ____________

    ‌نشود فاش ِ کسی آنچه میان من و توست

    تا اشارات نظر، نامه‌رسان من توست


    گوش کن! با لب خاموش سخن می‌گویم

    پاسخم گو به نگاهی که زبان من و توست


    روزگاری شد و کس مَرد ِ ره ِ عشق ندید

    حالیا چشم ِ جهانی نگران من و توست


    گرچه در خلوت ِ راز ِ دل ِ ما کس نرسید

    همه جا زمزمه‌ی عشق ِ نهان ِ من و توست


    این همه قصه‌ی فردوس و تمنای بهشت

    گفت و گویی و خیالی ز جهان ِ من و توست

     

    گو بهار ِ دل و جان باش و خزان باش، ار نه

    ای بسا باغ و بهاران که خزان من و توست


    نقش ِ ما گو ننگارند به دیباچه‌ی عقل

    هرکجا نامه‌ی عشق است نشان من و توست


     سایه ز آتشکده‌ی ماست فروغ مَه و مهر

    وه از این آتش ِ روشن که به جان من و توست

    ──────

    هوشمگ ابتهاج این غزل را در بیست سالگی سروده است.

    Hosted on SHENOTO

    3 min
  • هوشنگ ابتهاج | نگاهت می‌كنم خاموش و خاموشی زبان دارد

    ▨ شعر: نگاه

    ▨ شاعر: هوشنگ ابتهاج

    ▨ با صدای: هوشنگ ابتهاج

    ▨ پالایش و تنظیم: شهروز

    ــــــــــــــــــــــــ

    نگاهت می‌کنم خاموش و خاموشی زبان دارد

    زبان عاشقان چشم است و چشم از دل نشان دارد


    چه خواهش‌ها در این خاموشیِ گویاست، نشنیدی؟

    تو هم چیزی بگو چشم و دلت گوش و زبان دارد


    بیا تا آنچه از دل می‌رسد بر دیده بنشانیم

    زبان‌بازی به حرف و صوت معنی را زیان دارد


    چو هم‌پرواز خورشیدی مکن از سوختن پروا

    که جفت جان ما در باغِ آتش آشیان دارد


    اَلا ای آتشین‌پیکر! بر آی از خاک و خاکستر

    خوشا آن مرغ بالاپر که بال کهکشان دارد


    زمان‌فرسود دیدم هرچه از عهد ازل دیدم

    زهی این عشق عاشق‌کش که عهد بی‌زمان دارد


    ببین داس بلا ای دل، مشو زین داستان غافل

    که دست غارت باغ است و قصد ارغوان دارد


    درون‌ها شرحه‌شرحه است از دم و داغ جدایی‌ها

    بیا از بانگ نی بشنو که شرحی خون فشان دارد


    دهان سایه می‌بندند و باز از عشوه‌ی عشقت

    خروش جان او آوازه در گوش جهان دارد

    ▨

    هوشنگ ابتهاج (متخلص به هـ. ا. سایه)

    Hosted on SHENOTO

    3 min
  • هوشنگ ابتهاج | هرچند عمر در غم و حرمان گذاشتم

    ▨ شعر: هرچند عمر در غم و حرمان گذاشتم

    ▨ شاعر: هوشنگ ابتهاج

    ▨ با صدای: هوشنگ ابتهاج

    ▨ پالایش و تنظیم: شهروز

    ــــــــــــــ

    هرچند عمر در غم و حرمان گذاشتم

    هرگز دل از محبت او برنداشتم


    جان و دل است هیمه‌ی آن آتشی که من

    همت به زنده‌‌داشتنش برگماشتم


    در داوِ عشق دستِ تهی نیست عذرِ مرد

    من از میانِ مدعیان جان گذاشتم


    در خاک و خون میان علَم‌های سرنگون

    با رایتِ وفای تو سر برفراشتم


    بیرون ز هرچه صورت بیداری است و خواب

    نقشی که از خیالِ تو در دل نگاشتم


    بی‌حاصل است فرصتِ فصلِ سیاه‌کار

    سرسبز باد بذرِ امیدی که کاشتم


    عشقی به دست کردم و چون سایه در رهش

    صد ره سرم زدند و ز سر، پای داشتم

    ▨

    هوشنگ ابتهاج (متخلص به هـ. ا. سایه)

    تهران، تیر ماه ۱۳۸۶

    Hosted on SHENOTO

    3 min
  • هوشنگ ابتهاج | یادگار (هرگز از مرگ نترسیدم من)

    ▨ (نام شعر: یادگار (هرگز از مرگ نترسیدم من

    ▨ شاعر: هوشنگ ابتهاج

    ▨ با صدای: هوشنگ ابتهاج

    ▨ پالایش و تنظیم: شهروز

    ـــــــــــــــــــــ

    این شعر بعدا توسط شاعر بازنویسی شده و نسخه‌ی نهایی که به صورت متن منتشر شده، با این نسخه‌ی صوتی، با کم و بیشی‌هایی دارد

    ـــــــــــــــــــــ

    هرگز از مرگ نترسیدم من 

    مگر امروز که لرزید دلم

    داشتم با کیوان

    درد دل می‌کردم

    یادم آمد ناگاه 

    آخرین مانده‌ی از آن جمع پریشانم من 

    چه کسی از تو سخن خواهد گفت؟

    چه کسی خواب تو را خواهد دید؟

    چشم خندانش برقی زد؛

    سایه جان ما هستیم

    ما صدای سخن عشقیم 

    یادگار ِ دل ِ ما

    مژده‌ی پیروزی انسان است


    (متن شعر بعدا کامل تر شده و توسط شاعر منتشر شده)

    کلن - خرداد ۱۴۰۰

    Hosted on SHENOTO

    2 min
  • در وطن خویش غریب | با صدای هوشنگ ابتهاج، اخوان ثالث، شهریار، رضا براهنی

    ▨ گردانه: در وطن خویش غریب

    ▨ شاعران: هوشنگ ابتهاج، مهدی اخوان ثالث، شهریار، رضا براهنی

    ▨ با صدای: شاعران

    ▨ پالایش و تنظیم: شهروز

    ________

    این گردانه با تمرکز به مفهوم «حس غربت در وطن خود» ساخته شده و هر شعر با صدای شاعر آن اجرا شده است..


    هوشنگ ابتهاج▨

    چه غریبانه تو با یاد وطن می‌نالی

    من چه گویم که غریب است دلم در وطنم


    مهدی اخوان ثالث▨

    قاصدک!

    ...

    دست بردار از این در وطن خویش غریب

    قاصد تجربه های همه تلخ

    با دلم می گوید

    که فریبی تو فریب

    که دروغی تو دروغ


    ▨ شهریار

    هم در وطنم بار غريبي به سر و دوش

    کوهيست که خواهد بشکاند کمرم را

    من مرغ خوش آواز و همه عمر به پرواز

    چون شد که شکستند چنين بال و پرم را؟



    ▨رضا براهنی

    در روز و روزگاری

    که مردم قلمرو وحشت

    همچون کبوتران مهاجر بودند

    و خانه‌ی خودم

    تبعیدگاه قلب خودم بود

    من خویش را

    بر روی صفحه‌ها متلاشی کردم:

    گاهی، چو خرده نانی

    بر سفره‌های خالی کفترها

    بسیار بار، اما

    چون شیشه‌ای شکسته

    پراکنده

    بر روی ریگ‌های بیابان‌ها


    از من شکسته‌تر کسی آیا

    هست؟

    Hosted on SHENOTO

    4 min

About هوشنگ ابتهاج

From the publisher's feed

اینجا شعرهای هوشنگ ابتهاج (هـ. الف سایه) را با صدای خودش خواهیم شنید.

این پادکست بخشی از پادکست «شعر با صدای شاعر» است. جایی که در آن شعرهای معاصر با صدای شاعر منتشر می‌شود.

برای دانلود…