هوشنگ ابتهاج

هوشنگ ابتهاج

By شهروز کبیریSociety & CultureArtsHistory
Download on the App Store

هوشنگ ابتهاج episodes

  • هوشنگ ابتهاج | تا تو با منی

    ▨ نام شعر: تا تو با منی

    ▨ شاعر: هوشنگ ابتهاج

    ▨ با صدای: هوشنگ ابتهاج

    ▨ موسیقی: Malte Marten

    ▨ پالایش و تنظیم: شهروز

    ____________________

    تا تو با منی، زمانه با من است

    بخت و کامِ جاودانه با من است


    تو بهار دلکشی و من چو باغ

    شور و شوقِ صد جوانه با من است


    یاد دلنشینت، ای امید جان!

    هر کجا روم روانه با من است


    ناز نوش‌خندِ صبح اگر تو راست

    شور گریه‌ی شبانه با من است


    برگ عیش و جام و چنگ اگرچه نیست

    رقص و مستی و ترانه با من است


    گفتمش مرادِ من، به خنده گفت

    لابه از تو و بهانه با من است


    گفتمش من آن سمند سرکشم

    خنده زد که تازیانه با من است


    هر کسش گرفته دامنِ نیاز

    ناز چشمش این میانه با من است


    خوابِ نازت ای پری ز سر پرید

    شب خوشت که شب فسانه با من است

    ▨ 

    هوشنگ اتبهاج

    متخلص به ا. سایه

    Hosted on SHENOTO

    3 min
  • هوشنگ ابتهاج | جمع پراکنده

    ▨ نام شعر: جمع پراکنده (رحیل)

    ▨ شاعر: هوشنگ ابتهاج

    ▨ با صدای: هوشنگ ابتهاج

    ▨ پالایش و تنظیم: شهروز

    ـــــــــــــــــــــ

    فریاد که از عمرِ جهان هر نفسی رفت

    دیدیم کز این جمعِ پراکنده کسی رفت


    شادی مکن از زادن و شیون مکن از مرگ

    زین‌گونه بسی آمد و زین‌گونه بسی رفت


    آن طفل که چون پیر از این قافله در ماند

    وان پیر که چون طفل به بانگِ جَرَسی رفت


    از پیش و پسِ قافله‌ی عمر میندیش

    گه پیشروی پی شد و گه بازپسی رفت


    ما هم‌چو خسی بر سر دریای وجودیم

    دریاست؛ چه سنجد که بر این موج خسی رفت


    رفتی و فراموش شدی از دلِ دنیا

    چون ناله‌ی مرغی که ز یاد قفسی رفت


    رفتی و غم آمد به سر جای تو، ای داد

    بیدادگری آمد و فریادرسی رفت


    این عمر سبک‌سایه‌ی ما بسته به آهی است

    دودی ز سر شمع پرید و نفسی رفت

    Hosted on SHENOTO

    3 min
  • هوشنگ ابتهاج | چه فکر می‌کنی؟ (زندگی)

    ▨ نام شعر: چه فکر می‌کنی (زندگی)

    ▨ شاعر: هوشنگ ابتهاج( ا.سایه)

    ▨ با صدای: هوشنگ ابتهاج

    ▨ موسیقی: علی عظیمی (قطعه زندگی از آلبوم عزت زیاد)

    ▨ پالایش و تنظیم: شهروز

    ـــــــــــــــــــــــــــــ

    چه فکر می کنی؟

    که بادبان شکسته، زورق به گل نشسته‌ایست زندگی؟

    در این خراب ِ ریخته

    که رنگ عافیت از او گریخته

    به بُن رسیده

    راه بسته‌ایست زندگی؟

    چه سهمناک بود سیل ِ حادثه

    که همچو اژدها دهان گشود

    زمین و آسمان ز هم گسیخت

    ستاره خوشه‌خوشه ریخت

    و آفتاب در کبود ِ دره‌های آب، غرق شد

    هوا بد است

    تو با کدام باد می‌روی؟

    چه ابر تیره‌ای گرفته سینه‌ی تو را

    که با هزار سال بارش ِ شبانه‌روز هم

    دل تو وا نمی‌شود

    تو از هزاره‌های دور آمدی

    در این درازنای خون‌فشان

    به هر قدم نشان ِ نقش ِ پای ِتوست

    در این درشت‌ناک ِ دیولاخ

    ز هر طرف طنین گام‌های رهگشای توست

    بلند و پست این گشاده دامگاه ِ ننگ و نام

    به خون نوشته، نامه‌ی وفای توست

    به گوش ِ بیستون هنوز

    صدای تیشه‌های توست

    چه تازیانه‌ها که با تن ِ تو تاب عشق آزمود

    چه دارها که از تو گشت سربلند

    زَهی شکوه ِ قامت ِ بلند عشق

    که استوار ماند در هجوم ِهر گزند

    نگاه کن

    هنوز آن بلند ِ دور

    آن سپیده، آن شکوفه‌زار ِ انفجار ِ نور

    کهربای آرزوست

    سپیده‌ای که جان آدمی هماره در هوای اوست

    به بوی ِ یک نفس در آن زلال دم زدن

    سِزَد اگر هزار بار

    بیفتی از نشیب ِ راه و باز

    رو نهی بدان فراز

    چه فکر می‌کنی؟

    جهان چو آبگینه‌ی شکسته‌ایست

    که سرو راست هم در او شکسته می‌نمایدت

    چنان نشسته کوه، درکمین دره‌های این غروب تنگ

    که راه بسته می‌نمایدت

    زمان بی‌کرانه را

    تو با شمار گام عمر ما مسنج

    به پای او دمی‌ست

    این درنگ درد و رنج

    به سان ِ رود

    که در نشیب دره سَر به سنگ می‌زند

    رونده باش

    امید هیچ معجزی ز مرده نیست

    زنده باش

    Hosted on SHENOTO

    6 min
  • هوشنگ ابتهاج | چه مبارک است این غم

    ▨ شعر: چه مبارک است این غم که تو در دلم نهادی

    ▨ شاعر: هوشنگ ابتهاج

    ▨ با صدای: هوشنگ ابتهاج

    ▨ پالایش و تنظیم: شهروز

    ــــــــــــــــــــــــــ

    چه مبارک است این غم که تو در دلم نهادی

    به غمت که هرگز این غم، ندهم به هیچ شادی


    ز تو دارم این غم خوش، به جهان از این چه خوش‌تر؟

    تو چه دادی‌ام که گویم که از آن به‌ام ندادی؟


    چه خیال می‌توان بست و کدام خواب نوشین

    به از این درِ تماشا که به روی من گشادی؟


    تویی آن‌که خیزد از وی همه خرّمی و سبزی

    نظر کدام سروی؟ نفس کدام بادی؟


    ز کدام ره رسیدی، ز کدام در گذشتی

    که ندیده‌دیده ناگه به درونِ دل فتادی؟


    به سرِ بلندت ای سرو که در شبِ زمین‌کن

    نفسِ سپیده داند که چه راست ایستادی


    به کرانه‌های معنی نرسد سخن چه گویم

    که نهفته با دلِ سایه چه در میان نهادی؟

    ▨

    هوشنگ ابتهاج (متخلص به هـ. ا. سایه)

    Hosted on SHENOTO

    3 min
  • هوشنگ ابتهاج | خبر کوتاه بود؛ اعدامشان کردند

    ▨ نام شعر: برای روزنبرگ‌ها (خبر کوتاه بود؛ اعدامشان کردند)

    ▨ شاعر: هوشنگ ابتهاج

    ▨ با صدای: هوشنگ ابتهاج و محمدرضا شجریان

    ▨ پالایش و تنظیم: شهروز

    ــــــــــــــــ

    خبر کوتاه بود؛

    -«اعدامشان کردند.»

    خروش دخترک برخاست

    لبش لرزید

    دو چشم خسته‌اش از اشک پُر شد

    گریه را سر داد

    و من با کوششی پُر درد، اشکم را نهان کردم


    -چرا اعدامشان کردند؟

    می‌پرسد ز من با چشم اشک‌آلود

    {چرا اعدامشان کردند؟}


    -عزیزم، دخترم

    آنجا، شگفت‌انگیز دنیایی‌ست {است}

    دروغ و دشمنی فرمانروایی می‌کند آنجا

    طلا: این کیمیای خونِ انسان‌ها

    خدایی می‌کند آنجا

    شگفت‌انگیز دنیایی که همچون قرن‌های دور

    هنوز از ننگ آزار سیاهان دامن‌آلوده‌ست

    در آنجا حق و انسان حرف‌هایی {حرف‌های} پوچ و بیهوده‌ست

    در آنجا دشمنی {رهزنی}، آدم‌کُشی، خون‌‌ریزی آزادست

    و دست‌ و پای آزادی‌ست در زنجیر


    عزیزم، دخترم

    آنان

    برای دشمنی با من

    برای دشمنی با تو

    برای دشمنی با راستی اعدامشان کردند

    و هنگامی که یاران

    با سرود زندگی بر لب

    به سوی مرگ می‌رفتند

    امیدی آشنا می‌زد چو گُل در چشمشان لبخند

    به شوق زندگی آواز می‌خواندند

    و تا پایان به‌ راه روشن خود باوفا ماندند


    عزیزم

    پاک کُن از چهره اشکت را، ز جا برخیز

    تو در من زنده‌ای، من در تو: ما هرگز نمی‌میریم

    من و تو با هزارانِ دگر

    این راه را دنبال می‌گیریم

    از آنِ ماست پیروزی

    از آنِ ماست فردا، با همه شادی و بهروزی


    عزیزم

    کار دنیا رو به آبادی‌ست

    و هر لاله که از خون شهیدان می‌دمد امروز

    نوید روز آزادی‌ست

    ▨

    هوشنگ ابتهاج (متخلص به هـ. ا. سایه)

    از دفتر شعر «یادگار خون سرو»

    Hosted on SHENOTO

    7 min
  • هوشنگ ابتهاج | در این سرای بی‌کسی کسی به در نمی‌زند

    ▨ شعر: در این سرای بی‌کسی کسی به در نمی‌زند

    ▨ شاعر: هوشنگ ابتهاج

    ▨ با صدای: هوشنگ ابتهاج

    ▨ موسیقی: قطعه‌ی «تنها» از حسام ناصری و سامان صمیمی

    ▨ پالایش و تنظیم: شهروز

    ــــــــــــــــــــــ

    درین سرای بی کسی، کسی به در نمی‌زند

    به دشتِ پُرملال ما پرنده پَر نمی‌زند


    یکی ز شب گرفتگان چراغ بر نمی‌کُند

    کسی به کوچه سارِ شب درِ سحر نمی‌زند


    نشسته‌ام در انتظارِ این غبارِ بی‌سوار

    دریغ کز شبی چنین سپیده سر نمی‌زند


    گذرگهی است پُر ستم که اندر او به غیر غم

    یکی صلای آشنا به رهگذر نمی‌زند


    دل خراب من دگر خراب‌تر نمی‌شود

    که خنجر غمت از این خراب‌تر نمی‌زند


    چه چشم پاسخ است از این دریچه‌های بسته‌ات؟

    برو که هیچ کس ندا به گوش کر نمی‌زند


    نه سایه دارم و نه بر، بیفکنندم و سزاست

    اگر نه بر درخت تر کسی تبر نمی‌زند

    Hosted on SHENOTO

    4 min
  • سرو | در بزرگداشت مرتضی کیوان

    ▨ نام اثر: سرو | در بزرگداشت سرو آزاد؛ مرتضی کیوان

    ▨ با صدای: هوشنگ ابتهاج (سایه) و احمد شاملو

    ▨ پالایش و تنظیم: شهروز

    ـــــــــــــــــــــــــــــ

    مرتضی کیوان از دوستان بسیار نزدیک هوشنگ ابتهاج و احمد شاملو بود. او در روزهای پس از کودتای ۲۸ مرداد، در حالی که سه تن از نظامیان فراری سازمان نظامی حزب توده را در خانهٔ خود پنهان کرده‌ بود، دستگیر شد و در ۲۷ مهر ۱۳۳۳ در زندان قصر تیر باران شد.

    Hosted on SHENOTO

    5 min
  • هوشنگ ابتهاج | شب آمد و دل ِ تنگم هوای خانه گرفت

    ▨ شعر: شب آمد و دل ِ تنگم هوای خانه گرفت

    ▨ شاعر: هوشنگ ابتهاج

    ▨ با صدای: هوشنگ ابتهاج

    ▨ پالایش و تنظیم: شهروز

    ــــــــــــــ

    شب آمد و دل ِ تنگم هوای خانه گرفت

    دوباره گریه‌ی بی‌طاقتم بهانه گرفت


    شکیب درد ِ خموشانه‌ام دوباره شکست

    دوباره خِرمن خاکسترم زبانه گرفت


    نشاط زمزمه، زاری شد و به شعر نشست

    صدای خنده، فغان گشت و در ترانه گرفت


    زِهی پسند کماندار فتنه کز بن تیر

    نگاه کرد و دو چشم ِ مرا نشانه گرفت


    امید عافیتم بود؛ روزگار نخواست

    قرار عیش و امان داشتم، زمانه گرفت


    زِهی بخیل ستمگر که هرچه داد به من

    به تیغ، باز ستاند و به تازیانه گرفت


    چو دود، بی سر و سامان شدم که برق ِ بلا

    به خرمن‌ام زد و آتش در آشیانه گرفت


    چه جای گُل که درخت کهن ز ریشه بسوخت

    ازین سَموم نفس‌کُش که در جوانه گرفت


    دل گرفته‌ی من همچو ابر بارانی

    گشایشی مگر از گریه‌ی شبانه گرفت

    Hosted on SHENOTO

    3 min
  • هوشنگ ابتهاج | شب زنده دار

    ▨ نام شعر: چشمی کنار پنجره‌ی انتظار (شب‌زنده‌دار)

    ▨ شاعر: هوشنگ ابتهاج

    ▨ با صدای: هوشنگ ابتهاج

    ▨ پالایش و تنظیم: شهروز

    ــــــــــــــــ

    ای دل! به کوی او ز که پرسم که یار کو

    در باغِ پُرشکوفه که پرسد بهار کو


    نقش و نگارِ کعبه نه مقصودِ شوقِ ماست

    نقشی بلندتر زده‌ایم، آن نگار کو


    جانا، نوای عشق، خموشانه خوش‌تر است

    آن آشنای ره که بُوَد پرده‌دار کو


    ماندم در این نشیب و شب آمد، خدای را

    آن راهبَر کجا شد و آن راهوار کو


    ای بس ستم که بر سرِ ما رفت و کس نگفت

    آن پیکِ ره‌شناسِ حکایت‌گزار کو


    چنگی به دل نمی‌زند امشب سرود ما

    آن خوش‌ترانه چنگیِ شب‌زنده‌دار کو


    ذوقِ نشاط را می و ساقی بهانه بود

    افسوس، آن جوانیِ شادی‌گسار کو


    یک شب، چراغِ روی تو روشن شود ولی

    چشمی کنار پنجره‌ی انتظار کو


    خون هزار سروِ دلاور به خاک ریخت

    ای سایه، های‌هایِ لبِ جویبار کو؟

    ▨ 

    هوشنگ ابتهاج (متخلص به هـ. ا. سایه)

    از دفتر شعر «آهی و راهی»

    Hosted on SHENOTO

    4 min
  • هوشنگ ابتهاج | من چه گویم که غریبست دلم در وطنم

    ▨ نام شعر: من چه گویم که غریبست دلم در وطنم

    ▨ شاعر: هوشنگ ابتهاج

    ▨ با صدای: هوشنگ ابتهاج

    ▨ پالایش و تنظیم: شهروز

    ـــــــــــــــــــــ

    ▨ این شعر توسط شاعر به «محمدرضا لطفی» تقدیم شده

    ▨ موسیقی پس زمینه، سه‌تار نوازی بداهه کیهان کلهر در موزه آبگینه است

    ــــــــــــــــــــ

    پیشِ سازِ تو من از سِحر سخن دم نزنم

    که زبانی چو بیان تو ندارد سخنم


    ره مگردان و نگه دار همین پرده ی راست

    تا من از راز سپهرت گرهی باز کنم


    صبر کن ای دل غمدیده که چون پیر حزین

    عاقبت مژده ی نصرت رسد از پیرهنم


    چه غریبانه تو با یاد وطن می نالی

    من چه گویم که غریب است دلم در وطنم


    شعر من با مدد ساز تو آوازی داشت

    کی بود باز که شوری به چمن در فکنم


    همه مرغان هم آواز پراکنده شدند

    آه از این باد بلاخیز که زد در چمنم


    نی جدا زان لب و دندان چه نوایی دارد؟

    من ز بی همنفسی ناله به دل می شکنم


    بی تو آری غزل «سایه» ندارد «لطفی»

    باز راهی بزن ای دوست که آهی بزنم

    Hosted on SHENOTO

    4 min

About هوشنگ ابتهاج

From the publisher's feed

اینجا شعرهای هوشنگ ابتهاج (هـ. الف سایه) را با صدای خودش خواهیم شنید.

این پادکست بخشی از پادکست «شعر با صدای شاعر» است. جایی که در آن شعرهای معاصر با صدای شاعر منتشر می‌شود.

برای دانلود…