Jak się nauczyć?

Nadzieja na odkrycie talentu u dziecka coraz częściej pojawia się u rodziców z tzw. klasy średniej. Ale czym właściwie jest talent? Zdaniem naszych rozmówczyń to dar, który trudno przeoczyć – nie trzeba więc obawiać się, że przegapimy wyjątkowe zdolności syna czy córki. W pierwszych latach życia najlepsze dla młodych zdolnych bywa „zdrowe zaniedbanie” – troska i miłość bez ograniczeń, ale i bez nadmiernej presji.

Czy polskie szkoły potrafią wspierać uzdolnione dzieci? Co zrobić, by skuteczniej rozwijały pasje także u tych przeciętnych? O tym opowiadają Maria Mach, wieloletnia dyrektorka Funduszu Zdolni (dawniej Krajowego Funduszu na rzecz Dzieci) oraz Aleksandra Daszkowska-Kamińska, dyrektorka Bednarskiej Szkoły Realnej – niepublicznego liceum pracującego niestandardowymi metodami.

Chcesz więcej treści od „Polityki”? Analizy, komentarze ekspertów i rozmowy – wszystko, co warto wiedzieć o nauce oszczędzania i nie tylko. Skorzystaj z oferty specjalnej: kup z 30% zniżką roczną subskrypcję Standard. Aktywuj kod szkola30 na stronie www.polityka.pl/kod/szkola30.

Polska szkoła nie uczy zarządzania pieniędzmi – dlatego tak wielu z nas gubi się w domowym budżecie. Tymczasem to umiejętność, którą można opanować. Karolina Nowicka, znana jako Pani od oszczędzania, przekonuje, że wszystko zaczyna się od kontroli wpływów, wydatków i... priorytetów. Jak zarządzać domowym budżetem? Jak analizować swoje wydatki i dochody? Na czym polega świadome oszczędzanie? Jak planować budżet, by wspierał Twoje cele? Dlaczego dobre finanse osobiste to także oszczędność czasu? Joanna Cieśla rozmawia z Karoliną Nowicką.

Chcesz więcej treści od „Polityki”? Analizy, komentarze ekspertów i rozmowy – wszystko, co warto wiedzieć o nauce oszczędzania i nie tylko. Skorzystaj z oferty specjalnej: kup z 30% zniżką roczną subskrypcję Standard. Aktywuj kod szkola30 na stronie www.polityka.pl/kod/szkola30.

Dlaczego polskie dzieci za mało się ruszają? Między innymi dlatego, że dorośli przerzucają się odpowiedzialnością za to, kto powinien o ten ruch dbać. Przerzucają się między sobą nawzajem i między sobą a dziećmi. A jak dzieci mają nabrać dobrych nawyków, skoro nie mają gdzie poszaleć, bo na osiedlach rozwieszono plakietki „zakaz gry w piłkę”, orliki często są zamknięte po godzinach pracy szkół, za to telefony – otrzymane od rodziców! – w każdej chwili dostępne pod ręką. Do tego młodzi nie widzą w domach dobrych przykładów (uwierzcie, oni nie widzieli Was „w ich wieku” biegających po podwórkach, a wspominkowe opowieści rzadko są przekonujące). Faktycznie każdy z nas – dorosłych – powinien wziąć odpowiedzialność za wzrastanie dzieci w aktywności, ruchu i szacunku do sportu. Jak się za to zabrać? To jedno z pytań, na które odpowiada Piotr Gruszka, wybitny siatkarz, trener i ambasador Drużyny Energii zainicjowanej przez firmę Energa, która jest partnerem tego odcinka „Jak się (na)uczyć?”, emitowanego po raz pierwszy w formule wideokastu.

Partnerem odcinka jest Energa, inicjator programu edukacyjnego Drużyna Energii (druzynaenergii.pl).

(00:00) Fragmenty rozmowy

(01:43) Wstęp do rozmowy z Piotrem Gruszką

(02:50) Dlaczego młodzi ludzie nie chcą podejmować wysiłku fizycznego?

(06:38) Lenistwo czy brak wzorców - skąd niechęć do sportu?

(10:05) Odrabianie lekcji WF-u

(13:50) Budowanie sportowego nawyku

(14:54) Na czym polega projekt Drużyna Energii?

(19:34) Innowacyjne elementy projektu Drużyna Energii

(21:38) Sport jako przestrzeń nierówności społecznych

(24:48) Podsumowanie.

Chcesz dowiedzieć się więcej? Wykup dostęp do Polityka.pl i odkryj bogaty zbiór materiałów na tematy edukacyjne, psychologiczne i społeczne. Skorzystaj z kodu SZKOLA30, aby otrzymać 30 proc. zniżki na subskrypcję standard, kupując ją na stronie sklep.polityka.pl.

Rozmówcą w tym odcinku naszego podkastu jest Marcin Józefaciuk, były nauczyciel anglista, dyrektor szkoły wielozawodowej, obecnie poseł KO. Rozmawiamy głównie o uczniach klas ósmych, którzy za kilka dni przystąpią do egzaminu. To czas podejmowania decyzji o dalszej edukacji: liceum, technikum czy szkoła branżowa? Ponad 60 proc. młodych ludzi wybiera dziś kształcenie zawodowe, a stereotypy o jego niskim poziomie czy groźbie bezrobocia coraz częściej tracą na aktualności. Przyglądamy się plusom i minusom różnych placówek i zachęcamy do świadomego podjęcia decyzji. Kibicujemy też maturzystom, uczniom techników i szkół branżowych, którzy wkrótce przystąpią do egzaminów zawodowych.

(00:00) Fragmenty programu

(01:00) Wstęp do odcinka

(01:50) Egzamin ósmoklasisty: czemu służy

(04:45) Czym się kierować przy wyborze szkoły średniej

(10:30) Problemy z doradztwem zawodowym: jak korzystać, gdzie się wybrać

(14:55) Jak poseł Józefaciuk zakochał się w kształceniu zawodowym

(17:00) Czy technikum bardziej profiluje niż liceum ogólnokształcące?

(19:33) Wyniki matur absolwentów liceów i techników

(26:35) Lęki przed szkołami kształcenia zawodowego

(29:08) Dobre i złe towarzystwo: gdzie lepsze?

(33:03) Edukacyjny wskaźnik wartości dodanych: czym jest, jak go analizować?

(35:58) Podsumowanie.

Chcesz dowiedzieć się więcej? Wykup dostęp do Polityka.pl i odkryj bogaty zbiór materiałów na tematy edukacyjne, psychologiczne i społeczne. Skorzystaj z kodu SZKOLA30, aby otrzymać 30 proc. zniżki na subskrypcję.

Zalewają nas fale fake newsów i zmanipulowanych informacji – jak się przed nimi bronić? W dobie szybkich technologii nawet specjalistom trudno rozstrzygnąć na pierwszy rzut oka, czy mają do czynienia z rzetelnym przekazem, celowo zmanipulowanym czy może nieświadomie zniekształconym przez czyjąś pomyłkę. Maia Mazurkiewicz, ekspertka ds. dezinformacji i prezeska Fundacji PZU, opowiada o tym, jak się bronić przed dezinformacją oraz świadomie korzystać z mediów społecznościowych, a także o nowej kampanii PZU „Czysty przekaz”, która podpowiada, jak nie dać się dezinformacji. Ogranicz czas spędzany w sieci, sprawdzaj źródła i… nie klikaj bez namysłu. Posłuchaj, jak odzyskać kontrolę nad informacjami, które do Ciebie trafiają.

(00:23) Wstęp

(01:12) Czym jest dezinformacja?

(02:12) Czym są fake newsy i czym różnią się od dezinformacji?

(05:15) Emocje a dezinformacja

(08:36) Czy w ostatnich latach powstały nowe narzędzia dezinformacji?

(10:50) Po co się dezinformuje?

(15:03) Czy big techy to uosobienie zła?

(20:27) Czy możemy walczyć z dezinformacją?

(23:36) Budowanie postaw i nawyków w mediach społecznościowych

(29:36) Kampania PZU o dezinformacji: „Czysty przekaz”

(34:32) Podsumowanie.

Chcesz dowiedzieć się więcej? Wykup dostęp do Polityka.pl i odkryj bogaty zbiór materiałów na tematy edukacyjne, psychologiczne i społeczne. Skorzystaj z kodu SZKOLA30, aby otrzymać 30 proc. zniżki na subskrypcję.

Czy naprawdę wystarczy słuchać podkastów, by nauczyć się języka obcego? A może kluczem jest coś bardziej… analogowego, jak ręczne notatki? W tym odcinku rozmawiamy z Arleną Witt (Wittaminą), anglistką i twórczynią kanału „Po cudzemu”, o skutecznych metodach nauki języków zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Dowiesz się, kiedy zacząć naukę, czy szkoły językowe mają przyszłość, ilu języków da się uczyć jednocześnie i dlaczego motywacja to nie wszystko. Arlena zdradza też, co naprawdę działa na pierwszych etapach nauki i jak „sposobem” ogarnąć język w dorosłym życiu.

Z wiosną przychodzi też zmiana. Nasz podkast zyskuje nową nazwę: „Jak się (na)uczyć?”. Wychodzimy poza szkolne mury i zaglądamy w świat samokształcenia: przez całe życie. Sprawdź, jak się uczyć skutecznie. I z głową!

(00:23) Wstęp i wyjaśnienie zmiany nazwy podkastu

(01:01) Rozmowa o nauce języków obcych z Arleną Witt

(01:45) Czy można nauczyć się języków obcych tylko z podkastów?

(03:12) Najważniejsze kwestie na pierwszych etapach nauki

(06:27) Aplikacja czy nauka w szkole stacjonarnej: co wybrać?

(10:10) Czy szkoły językowe będą istnieć w przyszłości?

(14:15) Kiedy rozpocząć naukę języka obcego?

(18:28) Wpływ lateralizacji mózgu na naukę języka

(22:18) Motywacja i jej rola w nauce języka

(25:33) Jak wybrać dobrego nauczyciela języka?

(28:31) Ilu języków obcych można uczyć się jednocześnie?

(31:50) Pierwsze efekty nauki i rosnący entuzjazm

(34:03) Podsumowanie.

Chcesz dowiedzieć się więcej? Wykup dostęp do Polityka.pl i odkryj bogaty zbiór materiałów na tematy edukacyjne, psychologiczne i społeczne. Skorzystaj z kodu SZKOLA30, aby otrzymać 30% zniżki na subskrypcję.

Czy polska szkoła przygotowuje młodych do życia w społeczeństwie? Od września w szkołach średnich pojawi się nowy przedmiot: edukacja obywatelska, który ma nauczyć m.in. tworzenia petycji, organizowania kampanii wyborczych, udziału w konsultacjach społecznych czy wypełniania urzędowych formularzy. O tym, jak będzie wyglądała ta nauka w praktyce, czy wpłynie na zaangażowanie społeczne młodzieży i jakie wyzwania stoją przed nauczycielami, opowiada dr Jędrzej Witkowski z Centrum Edukacji Obywatelskiej. Pyta Joanna Cieśla.

(00:00) Najlepsze fragmenty

(00:45) Intro

(01:19) Czego potrzebują młodzi ludzie, żeby być odpowiedzialnymi obywatelami?

(03:25) Edukacja obywatelska a edukacja patriotyczna – dlaczego dobrze to odróżniać?

(06:59) Jak będzie wyglądała edukacja obywatelska w praktyce?

(13:25) Jak wygląda narodowa i europejska tożsamość młodzieży? Wyniki badań

(15:35) Zaangażowanie ucznia: praktyka w ramach edukacji obywatelskiej

(21:33) Wyzwania dla nauczycieli edukacji obywatelskiej

(25:09) Kto będzie uczył tego przedmiotu?

(27:36) Czy wiedza o społeczeństwie zniknie z listy przedmiotów?

(28:50) Dlaczego polska młodzież nie ufa instytucjom publicznym?

(32:45) Podsumowanie.

Chcesz dowiedzieć się więcej? Wykup dostęp do Polityka.pl i odkryj bogaty zbiór materiałów na tematy edukacyjne, psychologiczne i społeczne. Skorzystaj z kodu SZKOLA30, aby otrzymać 30% zniżki na subskrypcję.

Jak rozmawiać z uczniami o wojnie, kiedy wokół tyle lęku i emocji? Czy szkoła powinna być przestrzenią do takich dyskusji, czy raczej trzymać się z daleka od polityki? Joanna Cieśla rozmawia z Dariuszem Chętkowskim, nauczycielem i autorem „Polityki”, o tym, dlaczego szkoła często unika trudnych tematów, jak wspierać uczniów w wyrażaniu poglądów i czy lekcje literatury mogą być okazją do ważnych rozmów o współczesności.

(00:28) Wstęp

(01:12) Czy nauczyciele i uczniowie chętnie rozmawiają o wojnie za wschodnią granicą?

(03:44) „Szkoła przyzwyczajona jest do niesamodzielności” i powinna trzymać się z daleka od polityki

(07:42) Jak uczniowie interpretują konteksty społeczne i problemy polityczne w dziełach literatury

(11:25) O lękach uczniów, którzy boją się zabrać głos na tematy polityczne

(15:42) Ujawnianie się poglądów uczniów w internecie

(16:40) Czy usunąć „aktywność” z oceny ucznia? Zwiększa się grono osób, które nie odzywają się na lekcji

(22:52) Wychowywanie bez agresji versus umiejętność walki. Jak sobie z tym radzić?

(26:57) Czy szkoła wspiera w radzeniu sobie z agresją w życiu?

(30:11) Agresja w „Chłopach” Reymonta

(32:18) Podsumowanie

Czy szkoła może uchronić nas przed dezinformacją? Jakie zmiany czekają uczniów i nauczycieli? Czy nowy system nauczania sprawi, że uczniowie będą myśleć krytycznie, czy tylko namiesza w programie? Gościnią podkastu jest wiceministra edukacji Katarzyna Lubnauer. W tym odcinku rozmawiamy o reformie: co się zmieni, czego będą uczyć się przyszłe pokolenia i czy wspólny blok przyrodniczy pomoże walczyć z absurdalnymi teoriami. Poruszamy też temat prac domowych, matur i tego, czy konsultacje podstaw programowych mogą realnie wpłynąć na przyszłość szkoły.

(00:46) Wstęp i badania Eurobarometru

(03:40) Dlaczego Polacy nie wierzą nauce?

(06:52) Czemu ma służyć edukacja zdrowotna w polskiej szkole?

(08:36) Dlaczego edukacja zdrowotna nie będzie przedmiotem obowiązkowym?

(12:58) O nadchodzących zmianach w reformie edukacji

(16:30) O edukacji klimatycznej w szkole

(19:50) Konsultacje dotyczące podstawy programowej: współpraca z ponad 20 tys. nauczycieli

(26:48) Edukacja obywatelska

(30:50) Czy nauczyciele mogą się jeszcze zgłaszać do konsultacji dotyczących reformy?

(33:08) Czy będzie egzamin ośmioklasisty z przedmiotów przyrodniczych?

(37:00) Prace domowe: rezygnujemy czy nie?

(41:25) Podsumowanie

Jak będą wyglądać zajęcia z edukacji zdrowotnej? Czy to tylko biologia i WF, czy coś więcej? Co dokładnie znajdzie się w ich programie i jak mogą pomóc młodzieży? W tym odcinku Joanna Cieśla rozmawia z Tosią Kopyt, nauczycielką wdż i ekspertką ds. podstawy programowej edukacji zdrowotnej o nowych zagadnieniach tego przedmiotu – związanych np. ze zdrowiem psychicznym, a także z tym, jak dbałość o zdrowie w praktyce powinna wyglądać. Jeśli zatem ktoś ma do szkoły żal, że nie dość dobrze przygotowuje do życia, warto, żeby edukacji zdrowotnej dał szansę!

(00:56) Czy to dobrze, że edukacja zdrowotna nie będzie przedmiotem obowiązkowym od kolejnego roku szkolnego?


(03:25) Dlaczego edukacja zdrowotna jest potrzebna jako oddzielny przedmiot, wydzielony spoza innych lekcji?


(09:52) Jak będą w praktyce wyglądać lekcje nieobowiązkowe edukacji zdrowotnej w szkole? Jaka jest przyszłość wychowania do życia w rodzinie?


(14:11) Od czego rozpocząć naukę edukacji zdrowotnej – jakie wątki są najbardziej palące?


(19:35) O edukacji seksualnej – rozmowa o definicjach


(21:39) Zdrowie psychiczne – dlaczego potrzebna jest rozmowa z nastolatkami na ten temat?


(25:47) „Odromantyzowywanie” zdrowia psychicznego – na czym polega?


(29:35) Rezygnacja z edukacji zdrowotnej na rzecz zdrowia psychicznego (i wolnej godziny w zajęciach)?