
Sign up to save your podcasts
Or


Jedną z setek decyzji jakie należy podjąć przy budowie dom jest wybór garażu.
Czy w ogóle jest potrzeby?
Czy lepiej zrobić wolnostojący, czy w bryle budynku?
A może wiata garażowa? Jakie powinien mieć wymiary?
Na te, i inne pytania, odpowiadamy w dzisiejszym podcaście.
Zapraszamy do słuchania!
[KRYSTIAN] Cześć, witajcie w kolejnym podcaście z cyklu Dylematy Budowlane. Dzisiaj będziemy zastanawiać się nad pytaniem, które bardzo często nam zadajecie.
Czy lepszy garaż wolnostojący, czy lepszy jest garaż znajdujący się w bryle budynku? Zapraszamy do słuchania.
Cześć, witaj Sławku. Na początku bardzo proszę powiedz coś o sobie, jeżeli ktoś jest naszym nowym widzem i słuchaczem, żeby wiedział, kim jesteśmy, co my tu robimy.
[SŁAWEK] Cześć, jestem Sławek Zając, jestem doradcą budowlanym, prowadzę serwis „Jak się wybudować i nie zwariować” i jestem razem z Krystianem twórcą największych kursów budowlanych w Polsce i od razu zaproszę na stronę jaksiewybudować.pl, bo czemu nie.
[KRYSTIAN] Cześć, witajcie, ja nazywam się Krystian Lemkowski, z zawodu i z zamiłowania jestem inżynierem budownictwa. Jestem współwłaścicielem firmy budującej domy w okolicach Warszawy, no i jestem tutaj dlatego, bo chciałbym, aby wszystkie domy w Polsce budowane były zgodnie ze sztuką budowlaną, abyście wy jako osoby budujące swoje własne domy byli zadowoleni, mieli domy trwałe, które spełniają wasze potrzeby, które będą służyć wam dobrze przez długie lata, bez problemów i bez jakiejś wielkiej obsługi.
No i to jest do zrobienia. Da się to zrobić, co myślę, że nasi kursanci udowadniają. Natomiast dzisiaj spotykamy się tutaj, żeby odpowiedzieć sobie na jedno z fundamentalnych życiowych pytań. Czy lepiej mieć garaż w bryle budynku, czy lepiej mieć garaż wolnostojący. Pytanie to powtarza się tyle razy na webinarach, które prowadzimy, w komentarzach i tak dalej, że postanowiliśmy w końcu nagrać na ten temat cały podcast. Sławku, zapraszam Ciebie jako pierwszego do tablicy do odpowiedzi. Jakie jest Twoje zdanie.
[SŁAWEK] A ja bym zaczął jeszcze może od tego, że ja mam garaż w bryle budynku. Tak króciutko w ramach wstępu może o zaletach i wadach.
Zaleta jest oczywista, wjeżdżasz sobie do suchego garażu, możesz nawet sobie zaprojektować dom, żebyś z garażu przechodził do kuchni, do części mieszkalnej, więc to jest rewelacyjna sprawa. W drugą stronę, jak chcesz wyjechać do pracy czy też do sklepu, a jest zima na przykład, to nie tracisz czasu, żeby odmrozić samochód, żeby skrobać szyby, cokolwiek, tylko wsiadasz do samochodu, który jest suchy i wyjeżdżasz. To są duże plusy. W garażu wolnostojącym o te zalety ciężej, prawda.
[KRYSTIAN] Prawda, prawda.
[SŁAWEK] Natomiast dopowiem tylko, że mimo tego, że ja mam garaż w bryle domu, to i tak najczęściej parkuję przed garażem, więc mimo tego, że jest to jakaś mała uciążliwość, nie ma dla mnie to żadnego problemu, bo wsiądę sobie do samochodu 3-4 minuty wcześniej, i jestem gotowy do wyjazdu. Teraz są już też samochody, niektóre, które mają możliwość zdalnego włączenia silnika i włączenia ogrzewania. Więc to też nie jest jakaś duża niedogodność, biorąc pod uwagę, ile kosztuje ogólnie garaż, o czym też dzisiaj trochę powiemy. Czasami warto się zastanowić, czy na pewno go warto budować i nasi w sali słuchacze na pewno wiedzą, że moje zdanie jest takie (garaż tak – ale tylko wtedy, kiedy cię na to stać), a Krystiana jest zupełnie odwrotne – według Krystiana garaż musi być większy nawet od części mieszkalnej.
Nic się nie zmieniło w twoim podejściu?
[KRYSTIAN] Tak, nic się nie zmieniło.
Wiesz co, ja bym chciał podejść metodycznie do rozważania tego tematu i tego problemu garażu, jaki on powinien być.
Nie damy wam gotowej odpowiedzi, to od razu mogę powiedzieć. Natomiast damy wskazówki, żeby każdy mógł sobie wybrać. Bo pada pytanie, tak jak powiedziałem na początku, który garaż lepszy, czy w bryle domu, czy wolnostojący?
[KRYSTIAN]
I teraz… Lepszy, ale pod jakim względem. Według mnie każdy powinien zrobić sobie listę swoich priorytetów, żeby móc na to pytanie odpowiedzieć. Jeżeli priorytetem jest cena, która jest jednak ważnym parametrem przy budowie domu, przy budowie garażu, i chcemy uzyskać najniższą możliwą cenę, to najtaniej jest nie budować garażu w momencie, kiedy się buduje dom, czyli po prostu pominąć garaż całkowicie i później z czasem na zewnątrz jako wolnostojący postawić sobie wiatę garażową albo garaż blaszany. Nic nie przebije cenowo garaży blaszanych, gdzie można zamówić takiego blaszaka za, no nie wiem w tej chwili dokładnie jakie są ceny, ale pewnie najtańsze coś koło 2000 złotych i do tego jakiś fundament za tysiąc dwa. No może dwa i pół, nie wiem.
To by trzeba pewnie poszukać w internecie. Są używane, wiesz, jeżeli chcesz zejść z ceny, kupisz używanego za tysiaka, nie. Także myślę, że nawet ktoś uprze to i w dwóch tysiącach się zmieści. I będzie mógł postawić samochód pod dachem, jako wolną sytuację garaż. I jakby rozważanie tego typu, jeżeli ktoś na niższą cenę, to garaże blaszane wygrywają, albo wiata garażowa, cokolwiek. Nie da się zrobić tego taniej.
Natomiast jeżeli ktoś chciałby wybudować garaż, ale w takim standardzie murowanym, zewnętrzny, no to myślę, że ceny są już tutaj porównywalne z tym, jak się buduje dom.
Stan surowy będzie kosztował bardzo podobnie. Tak samo są ściany, dach, okna, podłogi. Później dochodzi jakiś rodzaj wykończenia, no to tutaj jak kto chce taki inny tynk. Jest trochę mniej instalacji, może być ogrzewanie, nie musi być ogrzewania, więc te koszty mogą się zbliżyć nawet do budowy metra kwadratowego domu w garażu, ale myślę, że mimo wszystko jest taniej, ale tak samo budując garaż w bryle budynku murowany, musimy ponieść te same koszty stanu surowego. Ściany będą kosztowały tyle samo, może jedna mniej, bo wspólna z domem. Stan deweloperski, instalacje elektryczne zwykle jest taka sama jak w części domowej, może grzewcza jest inna, może kanalizacyjnej nie ma, jeżeli ktoś nie ma jakiegoś zlewu w garażu, chociaż to często się też robi, no bo to tak jest wygodniej, można mieć w pomieszczeniu technicznym zlew, ręce umyć i tego typu rzeczy.
Jeżeli chodzi o koszty i komuś zależy na kosztach, to bym powiedział garaże blaszane, wiaty zewnętrzne albo zostawić sobie ten koszt na później. Jeżeli ktoś porównuje koszt wolnostojącego garażu murowanego z garażem murowanym, wbudowanym w dom, bym powiedział, że tutaj po pierwsze trzeba by to zawsze indywidualnie rozważyć, co kto chce, ale druga sprawa, koszt w takim wypadku moim zdaniem obu rozwiązań jest na tyle zbliżony, że że powinny wchodzić w grę inne argumenty, a nie cena.
[SŁAWEK] Wiesz co, to ja trochę się nie zgodzę, bo jak budujesz garaż wolnostojący, to przede wszystkim nie musisz robić termoizolacji, jeżeli on będzie nieogrzewany, więc tutaj już masz oszczędność przynajmniej tych 200 zł na metrze kwadratowym. Po drugie, zamiast, jeżeli masz na budynku dachówkę ceramiczną i budujesz garaż bryle domu, to masz wspólny dach, drogi dach. Natomiast kiedy budujesz garaż wolnostojący, to możesz go pokryć, może nie byle czym, ale na pewno materiałem tańszym. Fundamenty także można trochę odchudzić pod garaż wolnostojący, bo pod budynkiem fundament musi być bardziej zazbrojony. Myślę, że że jest kilka elementów, które świadczą o tym, że garaż wolnostojący będzie tańszy.
[KRYSTIAN] Generalnie tak, ale powiedziałem wcześniej, że jeżeli ktoś chce wybudować garaż o takim wyglądzie, w takim standardzie jak dom, to nie zrezygnuje z izolacji, z ocieplenia, nie zastosuje innego materiału na dach, bo będzie wyglądał inaczej. Oczywiście możesz zrobić izolację, elewację bez izolacji, ale to raczej się nie stosuje, to słabo to wychodzi. No to te 5 albo 10 cm styropianu chociaż się daje, a reszta, czyli sama robocizna, tynk na zewnątrz i tak dalej, żeby zachować ten wygląd domu, no to to będzie kosztowało. I oczywiście garaż będzie trochę tańszy w tym momencie, bez wątpienia.
Natomiast, tak jak mówię, ta różnica nie będzie tak drastyczna, to nie będzie coś w stylu tam, wiesz, 1 do 10 różnica w cenie za metr, żeby cena była tutaj decydująca. Przynajmniej takie jest moje zdanie. Myślę, że w takich wypadkach, jeżeli ktoś chce mieć garaż wyglądający jak dom, z taką samą elewacją, z taką samą dachówką, żeby zachować tą stylistykę taką samą na jednej posesji, no to wtedy nie cena powinna być tutaj moim zdaniem już tym czynnikiem jedynym, który bierzemy pod uwagę.
[SŁAWEK] Okej, to tu się zgodzę, widzisz, jak bym cię słuchał uważnie, to byłoby prościej.
Ale co w przypadku, kiedy mi nie zależy na wyglądzie, czyli chcę mieć po prostu miejsce, gdzie będę parkował samochód, wygląd ma drugorzędne znaczenie, nie musi ten garaż wyglądać tak jak bryła budynku, Czy wtedy się zgodzisz z tym, że taki garaż będzie tańszy. Wiadomo, że to jest kwestia określenia, czym jest garaż w bryle domu, bo przecież garaż w bryle domu może być pod wspólnym dachem, ale garaż w bryle domu to też może być taki garaż trochę doklejony do głównej bryły budynku. Czyli masz na przykład dom na planie prostokąta i tak jakby masz taki skośny dach na przykład i z boku masz garaż, tak. Więc to też zależy od tego, co my oczekujemy, bo garaż w bryle domu, kiedy masz wszystko pod wspólnym dachem, prawdopodobnie będzie trochę droższy, chociaż przyznaję, nigdy tego nie liczyłem, a taki garaż doklejony z takim dachem właśnie skośnym będzie trochę tańszy. Więc pytanie, co z czym porównujemy.
[KRYSTIAN] Myślę, że tak. I tutaj porównując cenę i pytając, co wyjdzie taniej, no to nie ma innej opcji. Trzeba wziąć projekt numer jeden, projekt numer dwa, projekt numer trzy i każdy jeden sobie samodzielnie przeliczyć, porównać te wszystkie koszty, bo na to nie ma jednoznacznej odpowiedzi, bo możliwości wykonania, tak jak Sławek mówisz, jest po prostu ogrom.
Okej, myślę, że w tym momencie moglibyśmy skończyć wątek związany z omawianiem ceny, bo tak jak sami widzicie rozwiązań jest mnóstwo i trzeba za każdym razem przeanalizować każdy pomysł, każdy projekt z garażem kontra bez garażu. Indywidualnie, poza tym garaże mają swoje różne możliwości, standardy wykończenia i tak dalej, więc to wymaga indywidualnej analizy, jeżeli ktoś skupia się tylko na cenie no to musisz sobie to po prostu przeanalizować.
Natomiast garaże mają oczywiście jakąś funkcjonalność i myślę, że ta funkcjonalność jest drugą rzeczą, którą trzeba sobie przeanalizować.
Jaka ta funkcjonalność ma być, ile samochodów ma się mieścić, czy ma to być graciarnia, miejsce do majsterkowania i tego typu rzeczy.
Jak ma się do tego garażu wchodzić z domu, czy bezpośrednio, czy trzeba przejść przez dwór, bo nie ma na przykład przejścia pomiędzy częścią mieszkalną a częścią garażową. Tu jest wiele możliwości, znowuż ogrom, ogrom możliwości, ale jakby tak podrzucam te hasła po to, żeby każdy mógł sobie samodzielnie przemyśleć, co on od tego garażu oczekuje.
Jeżeli oczekuje tylko i wyłącznie tego, że wjedzie tam samochodem, zaparkuje i wyjdzie, to w sumie można zastosować taki najprostszy garaż przyklejony do bryły budynku z boku domu. Ma to swoje wady, bo trzeba wyjść na zewnątrz, żeby dojść do tego garażu, nie ma tego bezpośredniego połączenia. Natomiast myślę, że to będzie opcja tania, prosta i jeżeli ktoś nie ma jakichś specjalnych wymagań, to będzie okej. Natomiast to, co obserwuję i takie, jakie jest moje zdanie, to to, że garaż zwykle prędzej czy później staje się jakąś graciarnią, więc tego miejsca jest zawsze za mało.
Więc tutaj jakby im więcej, tym lepiej.
Myślę, że o powierzchniach to jeszcze za chwilkę sobie porozmawiamy. W garażu często jest jakiś rodzaj pomieszczenia technicznego, kotłowni, gdzie znajduje się czy to kocioł gazowy, czy elementy związane z pompą ciepła, z rekuperacją, zmiękczanie wody, no generalnie pomieszczenia techniczne takie mechaniczne. do obsługi tego domu, żeby on działał. Czasami ktoś chce mieć jeszcze miejsce do majsterkowania, więc to jest wszystko przydatne. Plus do tego dochodzą pytania właśnie o funkcjonalność, czy z garażu chcemy przechodzić bezpośrednio do domu, do spiżarni, do kuchni może czasami, czy może powinniśmy gdzieś wchodzić do salonu. Moim zdaniem fajnie jest mieć takie pomieszczenie buforowe jeszcze pomiędzy garażem, a tą częścią mieszkalną na przykład pralnię, na przykład właśnie taką kotłownię czystą z kotłem gazowym, gdzie można sobie przechodzić i to pomieszczenie czyste od brudnego jest oddzielone dosyć dobrze. Więc tego typu rzeczy myślę, że po prostu warto sobie to przemyśleć, poddać pod rozwagę, wybierając rodzaj garażu i to, jak on ma wyglądać.
[SŁAWEK] To tak w ramach wskazówek, jeżeli komuś zależy na tym, żeby tylko wjechał samochodem do garażu i nic w tym garażu nie było, to powierzchnia takiego garażu wynosi około 18 m2, może 17 m2. I jak ktoś już na przykład szukał kiedyś domu do zakupu, to zauważył, że deweloperzy właśnie często oferują takie garaże, którego jedyną zaletą jest to, że jest miejsce na samochód, ale tam nic innego się nie zmieści.
W związku z tym, jeżeli ktoś potrzebuje trochę więcej miejsca, a naprawdę polecam, bo potrzebujecie miejsca na rowery, kosiarki, narzędzie itd., to rozsądną powierzchnią jest tak 23-25 m2, nawet trochę więcej metrów kwadratowych, bo potrzebujemy w domu mieć dużo miejsca do przechowywania i nie zawsze mamy tego miejsca wystarczająco dużo w części mieszkalnej. Natomiast jeżeli planujemy garaż na dwa stanowiska, to powierzchnia powinna zacząć się tak mniej więcej od 40 m2, a taki wygodny garaż może mieć nawet 50 m2.
I tutaj też duża wskazówka, żeby przy zakupie projektu katalogowego, jeżeli taki chcecie kupić, aby sprawdzić powierzchnię garażu i czy na pewno wasze samochody tam wjadą bez problemów. Bo często jest tak, że garaż ma 35 m2, a sobie biuro projektowe narysowało jakieś dwa samochody i wygląda na to, że się mieszczą, a tak naprawdę te samochody są o metr na przykład węższe niż są w rzeczywistości. Więc warto zmierzyć nawet swoje samochody i zastanowić się, ile potrzebujemy miejsca, dać metr od samochodu do ściany, żeby można było drzwi otworzyć bez problemu, dać metr, nawet trochę więcej, między samochodami, żeby przy otwieraniu drzwi jednego samochodu nie uszkodzić drugiego i w ten sposób jesteście w stanie oszacować, jaki metraż jest wam potrzebny.
[KRYSTIAN] Tak, wiesz, te projekty, w których masz garaż 18 m2, to są takie, że możesz wjechać samochodem do garażu, ale żeby wysiąść, to musisz wyjechać, bo nie otworzysz drzwi. I to tak pół żartem, pół serio, ale to tak trochę działa, bo masz garaż o szerokości 3 metrów. długości 6, to tak wychodzi wtedy 18. Typowy samochód ma jakieś 1,80 szerokości, większe są oczywiście, mają trochę więcej, mniejsze mają mniej, ale tak typowo, około metra osiemdziesięciu, no to jak wjedziesz na środku, no to po bokach zostaje ci po 60 centymetrów, to tak drzwi do połowy co najwyżej się otwierają w takim garażu.
Czy to jest wygodne – niespecjalnie.
Tam już, tak jak mówisz, ani rowerki, ani nic z tych rzeczy nie zmieszczą się więc więc szerokość wygodnego garażu no to jest tak minimalnie te 1,80 m szerokości samochodu, ale to każdy może sobie swój samochód zmierzyć samodzielnie. Plus otwarcie drzwi to jest jakieś 80-90 m, to już się robi fajnie. Po dwóch stronach, czyli dochodzimy bliżej 3,5-4 m szerokości i sześć metrów na długości jest okej, ale tu też nic więcej już nie wchodzi, to tylko jakby jest długość samochodu, nic więcej. No i dwa samochody, no to jest metr z lewej samochód, metr przerwy samochód i metr z prawej, no to jest wtedy szerokość wygodnego garażu na dwa samochody, tak już obrazowo mówiąc, gdyby ktoś chciał sobie to przeliczyć samodzielnie.
[SŁAWEK] Pewnie. Nie wiem, czy kojarzysz taki archiwalny już film, pewnie jest na YouTube, chyba z Anglii, gdzie garaż jest dosłownie szerokości samochodu i facet wjeżdża do tego garażu i żeby wysiąść z samochodu, musi otworzyć jednocześnie drzwi do domu.
[KRYSTIAN] Tak, kojarzę, to kojarzę. To jest niesamowity, znany filmik, ulubiony. No te garaże takie deweloperskie, trzymetrowe, albo wiesz, w projektach takich typowych, to jest właśnie to.
Ponarzekajmy sobie na projekty katalogowe teraz. One są zaprojektowane w taki sposób, bo każdy chce mieć duży salon z kuchnią otwartą i te projekty katalogowe na tym się skupiają, żeby ta część dzienna wyglądała ładnie, część taka sypialna jest zwykle okej, tam co do tego nie ma jakichś uwag i wymagań wielkich, i każdy chce mieć garaż, albo każdy kto chce mieć garaż na samochód czy dwa, ma projekt z garażem, tylko że tak jak mówimy, ten garaż ma wtedy 18 metrów, albo na dwa samochody 36 metrów, no i faktycznie później efekt jest taki, że się albo tym samochodem nie wjeżdża do garażu, bo tam stoją kosiarki, grabie, rowerki i te sprawy, a jeżeli garaż jest dwusamochodowy, no to wjeżdża jeden, bo na drugi już absolutnie miejsca nie ma.
No i z czego to wynika.
Z tego, że projekty katalogowe nie przewidują zwykle zbyt dużo powierzchni do przechowywania. Czasami jest komórka pod schodami o powierzchni metra kwadratowego i tam powinien znaleźć się cały dobytek typu odkurzacze, grabie, kosiarki, rowerki i tak dalej. No oczywiście to jest nierealne, więc cała ta rola spada na garaż. I dlatego tak bardzo podkreślamy tą powierzchnię garażu, ten wymiar garażu. Jakikolwiek on by nie był, czy to będzie zewnętrzny garaż, wolnostojący, blaszak, czy to będzie… jakaś wiata, czy to będzie garaż w bryle domu, tam chcąc nie chcąc znajdzie się mnóstwo, mnóstwo, mnóstwo rzeczy, które będziecie przechowywać i według mnie to trzeba bardziej przewidzieć niż samą przestrzeń na samochody, bo tutaj czystej przestrzeni na samochód wystarczyłoby powiedzmy te 18 metrów, żeby tam wjechać, ledwo, ledwo, ale wysiąść i tyle, ale przechowywanie zajmuje dużo, dużo więcej miejsca.
[SŁAWEK] To prawda, to prawda. Co trzymasz w garażu, Krystian?
[KRYSTIAN] Ojejku, proszę pana. U mnie w garażu wszystko jest. Bo powiem tak, mam garaż na jeden samochód. Od początku może trzeba zacząć.
Szerokość, jeśli mnie pamięć nie myli, 360. To wcale nie jest za dużo. Raczej za mało bym powiedział. Długość jest chyba 720 cm.
I mam kącik do majsterkowania. No, był dopóki nie został zasypany różnymi rzeczami, więc wjeżdża samochód po dwóch stronach półki, wieszaki, regały, rowerki, narzędzia, słoiki. No i ten nieszczęsny kącik do majsterkowania, który został zasypany przeróżnymi rzeczami. Więc jakby mam garaż, który jest pełny, pełniuteńki. Samochód wjeżdża, bo cały czas dbam o to, żeby gdzieś coś jeszcze poupychać. Reszta rzeczy jest upchnięta, wiesz, w kotłowni, w blaszaku i w tego typu rzeczach, więc tak z mojego doświadczenia widzę, że to jest mało. I taki myślę, że przeciętny Kowalski, który chciałby mieć garaż na dwa samochody, powinien mieć garaż na trzy samochody po to, żeby było jedno miejsce właśnie na składowanie wszystkiego dookoła, bo to zajmuje tyle miejsca, jakby składowanie plus wjazd, wyjazd rowerem w momencie jak stoi samochód. No to różnie z tym bywa, zależy jaki jest też układ, ale zwykle jest taki, że rower stoi gdzieś dalej, więc trzeba wjeżdżać, wyjeżdżać, także dodatkowe miejsce garażowe po to, żeby trzymać rowery, kosiarki i tego typu sprawy jest moim zdaniem niezbędne tak czy siak i ono w każdym domu się pojawi, jeżeli nie w formie garażu, to w formie blaszaka, altanki ogrodowej i czegokolwiek innego, no bo po prostu jest to niezbędne.
[SŁAWEK] Okej, no to ja mam trochę łatwiej w tym sensie, że mam parterówkę i mam poddasze nieużytkowe i tam mam ten cały bałagan. Więc w garażu jest całkiem miło. Mam dosłownie kosiarkę, jakiś tam wertykulator, rowery oczywiście, jakieś tam narzędzia, ale one nie zajmują aż tak dużo miejsca. I bardzo sobie chwalę to, że mam przejście do garażu też od strony kotłowni, czyli mogę sobie spokojnie, po rowery, po inne narzędzia sięgnąć, nie wyjeżdżając samochodem z garażu. I myślę, że gdybym nie miał takiej kotłowni, to bym i tak bardzo chciał mieć drzwi właśnie z tyłu garażu, tak żeby móc sięgać po różne rzeczy bez konieczności albo wyjazdu samochodem, albo przyciskania się obok samochodu. To jest naprawdę fajna sprawa. W ramach oszczędności też czasami w projektach widzę jakieś dziwne rozwiązania, typu jest garaż i są na przykład trzy wąskie okna w garażu.
Nie warto. Garaż po pierwsze nie musi być jakoś bardzo oświetlony, ale zawsze zakup i montaż trzech małych okien będzie kosztował więcej niż montaż jednego trochę większego. Więc tutaj też są możliwości jakiejś tam optymalizacji.
No i tyle tak naprawdę. Pytanie mam do Ciebie, bo ja popełniłem błąd, jeżeli chodzi o wykończenie podłogi. Bo gdy budowałem dom, to już budżet się kończył i kupiłem jakiś taki gres techniczny. On był tani i to była jego zaleta. Natomiast wada jest bardzo prosta. Jest go trudno doczyścić. Da się to zrobić, ale nie jest to proste. Porowata powierzchnia, ciężko się zamiata, ciężko doprowadzić to do ładu. Jestem ciekawy, jakie masz ty rozwiązanie, czy jesteś w stanie ten garaż utrzymać w czystości.
[KRYSTIAN] Nie jestem, bo nie mam na to czasu i to jest główna przyczyna.
Natomiast na posadzce mam żywicę i ta żywica jest okej. Niespecjalnie się nią przejmuję, jak mi coś spadnie, młotek czy coś takiego, to nie ma problemu, że się potłucze. Więc to jest zaleta żywicy i o to też mi chodziło. Nie chciałem właśnie specjalnie żadnego rodzaju kafelek, płytek, czegokolwiek w razie jak coś spadnie to się przewróci rower czy cokolwiek, żeby tego po prostu nie potłuc, więc poszedłem w najprostsze rozwiązanie.
Jest okej i jakby to tyle, co mogę o tym powiedzieć. Natomiast wiesz co, jeżeli chodzi o posadzkę, wydaje mi się, że tu jest też jeszcze jedna rzecz, którą warto wspomnieć, to znaczy wiele osób pyta, rozważa, zastanawia się, w jaki sposób zrobić odpływy w garażu, czy w ogóle je robić, czy zrobić płaską podłogę, czy zrobić podłogę ze spadkiem, czy odpływ z boku, na środku, gdziekolwiek. I moje zdanie, jeżeli chodzi o podłogi w garażu, bo już jakby widziałem przeróżne rzeczy, wodę wlewającą się do garaży i przedziwne pomysły. Moje zdanie jest takie, pierwsza i najważniejsza rzecz robiąc podłogę w garażu, robimy ją centymetr, półtora, dwa centymetry niżej niż podłoga w domu, bo jeżeli wjeżdża mokre auto… Jeżeli jest przejście oczywiście do domu, jeżeli nie mamy garażu wolnostojącego. Bo jeżeli jest mokre auto, bo jeżeli coś się rozleje, ta woda, śnieg spływają z samochodu, żeby to nie wpływało do domu, robimy malutki próg, żeby to nie wpływało. To jest proste, bezpieczne, skuteczne rozwiązanie, nie ma co kombinować z innymi, bo nie ma sensu. Druga sprawa, robimy próg na wjeździe do garażu, w bramie garażowej. W sensie garaż ma być wyżej o ten centymetr do dwóch od oto tam trzej kostki. Warto w tym progu wstawić stalowy kątownik, wtedy podłoga się nie ukruszy. No chyba, że ktoś będzie kładł płytki. No to są te aluminiowe takie, niesły wykończeniowe, też jest okej.
Wtedy woda, jeżeli wiatr zawiewa, zacina… woda pod górkę nie wylewa się do garażu deszczowa. I to jakby jest druga podstawowa zasada robiąc garaż.
No i trzecia sprawa to odwodnienia w garażu.
Na to jest milion sposobów robić, nie robić.
Moje zdanie jest tak, jeżeli ktoś nie chce robić sobie odwodnienia w garażu, to powinien zrobić posadzkę z minimalnym, tam półprocentowym spadeczkiem w stronę bramy garażowej, żeby w razie co tą wodę po prostu albo ściągnąć, albo żeby ona samodzielnie wypływała. I to jest dobre, okej rozwiązanie, może tak być. Jeżeli ktoś chce zrobić sobie odpływy, to ma swoje zalety, to moim zdaniem powinno się zrobić odpływ wraz ze spadkami do odpływu, tak żeby odpływ był umiejscowany centralnie pod miejscem, gdzie stoi samochód. Nie przy bramie wjazdowej, nie gdzieś z boku, nie musi to być odpływ liniowy. Odpływ punktowy, jeżeli jest jedno stanowisko na samochód, na środku pod samochodem, tam gdzie będzie stał sobie samochód, tam powinien być wtedy punkt odpływu. Jeżeli jest garaż na dwa stanowiska, no to pod obydwoma samochodami powinno się zrobić takie punktowe odpływy.
Dlaczego. Dlatego, że jeżeli samochodem wjeżdża się mokrym czy zaśnieżonym, woda spływa. Jeżeli jest płasko, robią się kałuże wokół samochodu i nigdzie nie płyną dopóki nie wyschną. Jeżeli byłby spadek na jedną stronę, no to zawsze ta woda by spływała w tamtą i przechodząc wkoło samochodu, gdzieś przez tą wodę byśmy deptali. Natomiast jeżeli mamy odpływ po środku, to woda spływa do środka pod samochodem, chodząc wokół samochodu chodzimy sobie jednak, wtedy po suchym nie roznosimy tego błota, już nie wynosimy go dalej, tym bardziej do domu, jeżeli garaż jest połączony z domem. Więc moim zdaniem to jest najlepsze rozwiązanie, bo tu też są pytania i jeżeli nie masz pytań, to jeszcze Ci opowiem, czy sobie porozmawiamy o ociepleniu garażu.
Sam wiesz, że budując garaż w bryle domu są różne pomysły na to, czy ocieplać, czy nie ocieplać ścianę pomiędzy domem, tą częścią mieszkalną, a częścią garażową.
No i tutaj tak. Możliwości są dwie, albo ocieplać, albo nie ocieplać. Projektanci różnie do tego podchodzą, czasami traktują garaż jako pomieszczenie całkowicie nieogrzewane i wtedy warto to ocieplić. Warto zaznaczyć, że po pierwsze cały garaż jest ocieplony razem z domem w tym samym standardzie co dom, czyli zwykle teraz 20 cm styropianu więc on ma jakąś tam swoją termoizolacyjność. I kwestia decyzji, czy chcemy ocieplać tą ścianę domu, czy nie, moim zdaniem to jest kwestia decyzji, czy chcemy ogrzewać ten garaż, żeby on był ciepłym pomieszczeniem, bo tam majsterkujemy, bo chcemy, żeby ten samochód był naprawdę ciepły, jak się do niego wchodzi, bo ktoś trzyma tam rośliny, które przez zimę muszą stać wewnątrz i jest realnie ogrzewany ten garaż, czy ktoś ma to totalnie w poważaniu i chce, żeby tam po prostu były jak najniższe rachunki za ten garaż i go absolutnie nie ogrzewa, nie.
W przypadku nieogrzewanego garażu moim zdaniem warto ocieplić tą ścianę pomiędzy domem a garażem. Natomiast jeżeli ktoś chce ogrzewać garaż, to tej ściany ocieplać nie trzeba, ale można, nie zaszkodzi to. Tutaj bym wtedy poszedł takim tropem, jakie pomieszczenia przylegają do garażu, bo jeżeli tam są jakieś pokoje dziecięce, sypialnie, łazienka, Pewnie warto by było ocieplić, żeby w tych pokojach jednak utrzymać wyższą temperaturę. Jeżeli nie, są jakieś pomieszczenia takie, no gdzie niekonieczna jest ta wysoka temperatura, czasami może jakiś składzik, czasami na przykład klatka schodowa, może i salon, może kuchnia, która sama z siebie jednak często się nagrzewa, bo jest tam gotowanie i tego typu rzeczy, wtedy może niekoniecznie to ocieplenie. Natomiast jeżeli garaż ma być ciepły, no to na pewno trzeba zadbać o bramę garażową. To jest największe źródło, przez które ucieka ciepło, jeżeli chodzi o garaż. Można się bawić w ciepłe progi, ale to mi się wydaje już mało opłacalne i dużo zachodu, a efekt niewielki, więc to raczej bym sobie odpuścił. Natomiast brama garażowa to jest ewidentnie miejsce, o które należy zadbać, jeżeli chcemy mieć ciepły garaż.
[SŁAWEK] Super, nie mam nic do dodania.
Tylko powiem, że nie mam izolacji między częścią mieszkalną a garażem. W garażu mam zawsze te kilkanaście stopni, nbo ciepło z domu wpada do garażu. Jest po prostu okej, na tej zasadzie. Czy gdybym zaizolował ścianę, byłoby lepiej? Szczerze mówiąc, nie sądzę. W tym sensie, że prawdopodobnie bym tego nie odczuł na moich rachunkach za ogrzewanie. W garażu byłoby o wiele zimniej i nie jestem pewien, czy nie byłoby ryzyka nawet zejścia poniżej zera, szczerze mówiąc, wiesz. Oczywiście to zależy od grubości termoizolacji między garażem a częścią mieszkalną, ale zwykle daje się chyba 10 cm, więc to też nie jest tak dużo, więc dalej to ciepło z części mieszkalnej będzie do garażu wpływało, więc wydaje mi się, że to raczej nie grozi, ale jakieś ryzyko jest, więc ja mam tak jak mam i powiem Ci szczerze, jestem zadowolony.
[KRYSTIAN] Powiem Ci, że ja mam tak samo jak Ty masz i też jestem zadowolony, bo dzięki temu, że nie mam tej izolacji pomiędzy ścianą a garażem, a u mnie z garażem graniczy kotłownia, ciepłe miejsce jednak, graniczy klatka schodowa i kawalątek salonu jeszcze zachodzi, więc to tam jakby już nie ma znaczenia ten salon. No to ze względu na to, że przede wszystkim przez kotłownię ucieka to ciepło z kotłowni do garażu, to mam dodatkowe ogrzewanie garażu i zamiast go ogrzewać grzejnikiem, no to ogrzewam go tym, co uciekło. Więc to jest po prostu jeden ze sposobów na ogrzewanie garażu i moim zdaniem dobry, bo jeżeli ktoś chce ogrzewać garaż, zaizoluje ściany, no to musi mieć osobne ogrzewanie w domu, osobne ogrzewanie w garażu. Oczywiście będzie to działało, ale uciekające ciepło przez ścianę działa zupełnie tak samo. I tak jak mówisz… Myślę, że dzięki temu nigdy nic w garażu u mnie nie zamarza, bo gdybym ocieplił, no to rzeczywiście myślę, że przy bramie garażowej tam już byłoby realne ryzyko, że temperatura będzie schodziła poniżej zera.
[SŁAWEK] No to jest jednak duża powierzchnia.
Jeszcze na koniec, żeby nie było, że się trzymam sztywno mojego zdania, jest jedna rzecz, o której wcześniej nie mówiłem, a propos dlaczego warto budować garaż, w bryle domu. Bo z jednej strony rzeczywiście rozmrożenie samochodu zimą nie jest kłopotliwe, przynajmniej dla mnie, naprawdę. Wychodzę, wsiadam, czekam, ewentualnie poskrobię szyby albo po zmiotę śnieg.
Nie jest to dla mnie problem, nawet to lubię. Człowiek się od razu czuje się taki rześki, ale jest problem, jeżeli dzieci nie chcą iść do szkoły.
W tym sensie, że jeżeli jest rano awantura, szczególnie po weekendzie, nie chcą iść do szkoły, to zanim zmotywuje dzieci do wyjścia, to może się okazać, że już jest za późno, żeby iść do samochodu i ten samochód rozmrozić, w związku z tym spóźniamy się, znaczy spóźniamy się jeszcze nie, bo już się nie ma zimy, ale gdyby była zima, to pewnie byśmy się spóźnili na autobus szkolny, więc musiałbym jechać do szkoły, żeby dzieciaki zawieść.
W związku z tym, że od mojego domu do szkoły moich dzieci jest przejazd kolejowy, na którym oczywiście o 7.30 jest najwięcej przejazdów kolejowych, czasami tam się czeka 10 minut, to nagle zamiast być w domu 5 minut po odwiezieniu dzieci na autobus, będę w domu po 40 minutach, zanim ogarnę transport.
Czy to jest warte budowy garażu? Nie wiem, ale daje znać, że jest to taka wada, o której ja wcześniej nie mówiłem. Koszt garażu w tych czasach to przynajmniej 5000 za metr, z wykończenia pewnie liczymy co najmniej 6000 za metr, tak podejrzewam.
[KRYSTIAN] Nie, bo przesadziłeś. Przesadziłeś trochę. Myślę, że 4 to bardziej w okolicach 4.
[SŁAWEK] Ale z wykończeniem już, czyli z malowaniem, z wykończeniem podłogi, to myślę, że więcej.
[KRYSTIAN] Jeśli dochodzi do jakiegoś wykończenia, to może być więcej niż 4.
[SŁAWEK] No to niech będzie 5 powiedzmy. No to 5 000 razy 25 m2, to mamy 125 tysięcy złotych. Kurczę, powiem, że za tą kasę dzieci mogą raz na jakiś czas się spóźnić na lekcje. Ale to mówię w ramach dopowiedzenia, że są pewne rzeczy, o których szczególnie jak ktoś nie ma dzieci, to nawet nie myśli.
[KRYSTIAN] Tak, ale wiesz, bo tu mówisz o garażu w takim standardzie murowanym, w standardzie jak dom, ale wracamy do początku tego podcastu, gdzie mówiliśmy, co zrobić, kiedy ktoś chce mieć garaż najtaniej, to jestem przekonany, że za 2,5 tysiąca własnymi siłami jest w stanie zrobić fundament, kupić używanego blaszaka i wstawiać do blaszaka garaż. samochód i odpadnie mu skrobanie i odśnieżanie, więc myślę, że jest tańsze rozwiązanie twojego problemu.
[SŁAWEK] Poczekaj, poczekaj. Pokłóćmy się na koniec. Nie jestem w stanie uwierzyć, że jesteś w stanie za 2500 zł zrobić fundament własnymi rękami i jeszcze jakiegoś blaszaka kupić. Kurczę, powiem ci, że w tej cenie moim zdaniem będzie ciężko nawet kupić taki blaszak na narzędzia, wiesz, takie o większej powierzchni i go odpowiednio przymocować do podłoża. A druga rzecz, jeżeli będzie garaż nieogrzewany, to i tak się samochód zamarznie.
[KRYSTIAN] No tak, ale nie masz szronu i śniegu do odśnieżania i skrobania, nie.
[SŁAWEK] Śniegu nie masz, ale będzie lód.
[KRYSTIAN] Nie, nie zbierze się. Nie zbierze się. Właśnie tak działają wiaty samochodowe i blaszaczki, że one chronią przed wilgocią opadającą z powietrza, która osadza się wieczorem na samochodzie i zamarza w nocy w okresie zimowym.
[SŁAWEK] To może czegoś się nauczyłem. Byłem przekonany, że przy wiacie też jest szron i musisz skrobać szyby albo poczekać na odmrożenie szyb.
[KRYSTIAN] Nie trzeba. Przy minus 10, minus 15 jednak jak wyjedziesz ciepłym samochodem do zimnego garażu i zamarznie, może być jakaś ilość, ale to już raczej wewnątrz samochodu, szronu na szybie. Ale przy takich okresach w okolicach zera, czyli przez większą część jednak roku i zimy, to całkowicie ci odpada skrobanie i odśnieżanie samochodu, nawet w zwykłym najzwyklejszym blaszaku.
[SŁAWEK] Nie no, odśnieżanie rozumiem, skrobanie, nie mówię, że ci nie ufam, ale prosimy osoby, które nas słuchają o komentarz, jak ktoś ma wiatę albo właśnie taki garaż wolno stojący, niech się podzieli informacją, jak to jest zimą, bo ja trochę nie dowierzam. No ale taka moja rola.
[KRYSTIAN] No i ja mam informacje z pierwszej ręki od osób, które mają wiaty. Także tak to właśnie działa, dokładnie w ten sposób.
Mechanizm jest taki, że po prostu zimą, jeżeli masz temperaturę jakąś tam ciutkę plusową, plus jeden stopień czy coś, w powietrzu jest jakaś wilgoć, ona wieczorem zaczyna opadać, osiadać. I osiądzie gdzie. Na samochodzie. Później przyjdzie z plus jednego, zrobi się minus jeden i to wszystko zamarza. I to jest to, co trzeba skrobać rano. Jeżeli samochód stoi tylko i wyłącznie pod dachem i nie ma wiatru jakiegoś specjalnego, a wieczorem i zimą zwykle nie, no to ten szron robi się na dachu wiaty, nie na dachu samochodu. I skrobania nie ma. Więc taki jest mechanizm. Taki jest mechanizm. Jeżeli stawiasz sobie samochód na dworze, zrobiłbyś wiatę, żebyś go nie musiał zimą skrobać, spóźniać się na autobus szkolny i problem rozwiązany.
[SŁAWEK] Już wjadę do tego garażu wreszcie. Nawet powiem Ci, że jest tam porządek, tylko mi się nie chce otwierać bramy garażowej. To jest śmieszne, ale po prostu denerwuje mnie oczekiwanie na otworzenie bramy. Wolę sobie wysiąść i od razu jestem w domu.
[KRYSTIAN] No to wiesz, to musisz odmontować napęd będziesz otwierał ręcznie, nie będziesz musiał czekać. Otwieranie ręczne jest szybsze niż automatyczne. W sensie brama się się otwiera. Musisz wsiąść i wysiąść z samochodu, ale brama się szybciej otwiera ręcznie.
[SŁAWEK] Nie, ale to jest dobry marketing, tak. Taką bramę otworzysz szybciej, tylko musisz wyjść i wejść do samochodu.
[KRYSTIAN] Sprzedałem ci pomysł, także możesz przetestować sobie. Pewnie masz awaryjne otwieranie bramy, wystarczy, że tam odepniesz ten automat i możesz sobie przetestować w najbliższym czasie.
[SŁAWEK] Dobra, albo w ogóle wiesz, to bramę zlikwiduję i będę miał prościej.
[KRYSTIAN] Tak. Będziesz miał wiatę garażową.
I w ten oto sprytny sposób myślę, że przebrnęliśmy przez te tematy, które najczęściej się powtarzały w pytaniach. Jeżeli macie więcej pytań, piszcie śmiało w komentarzach i chyba kończymy, co. Czy jeszcze mamy coś.
[SŁAWEK] Jedno tylko ogłoszenie, bo powiedziałem dzisiaj, że na webinarach padają takie pytania, a my robimy webinary tak co jakiś czas, nigdy nie wiemy dokładnie kiedy, ale mniej więcej raz na dwa miesiące robimy zazwyczaj dwudniowy webinar na którym odpowiadamy na Wasze pytania, opowiadamy o największych błędach, których należy uniknąć przed budową domu, opowiadamy o tym, co należy ustalić z wykonawcą stanu surowego otwartego. Dużo konkretów, dużo wiedzy. No i w związku z tym, że jeszcze nie wiemy, kiedy będzie kolejny webinar, to chętnie Wam damy znać, a najprościej się dowiedzieć zapisując się na nasz newsletter. Link jest zawsze na dole. Po zapisie na newsletter dostaniecie kosztorys budowy na 2024 rok, poradnik o tym, jak wybrać dobrą działkę, taki mega poradnik mojego autorstwa, trochę materiału dotyczącego tego, jak wybrać wykonawcę, więc na pewno dużo zyskacie zapisując się do newslettera.
A jak będzie kolejny webinar, damy znać z wyprzedzeniem, tak abyście mogli w nim uczestniczyć, tak więc zachęcamy, zapraszamy.
[KRYSTIAN] No, to jak już mamy to zaproszenie, mam nadzieję do zobaczenia na kolejnym webinarze, a na pewno do zobaczenia za tydzień w kolejnym podcaście, także dziękujemy i cześć.
[SŁAWEK] Cześć, hej. Cześć, jestem Sławek Zając. Mam garaż, ale mimo tego parkuję nawet zimą przed garażem. Wstęp… Jeszcze raz.
[KRYSTIAN] No to jest wstęp wszechczasów, ci powiem. Puścisz to na koniec jako bonus.
Artykuł Garaż wolnostojący czy w bryle budynku? Dylematy budowlane #91 pochodzi z serwisu Blog Budowlany: Jak się wybudować i nie zwariować.
Kierownik budowy powinien być najważniejszą osobą na każdej budowie. Ale czy faktycznie tak jest Może to tylko zbędny koszt i formalność?
W tym podcaście opowiadamy jak, naszym zdaniem, powinna wyglądać praca dobrego fachowca.
[SŁAWEK] Dzisiejszy temat to rola kierownika budowy. Powiedz mi, drogi Krystianie, czy kierownictwo budowy jest w ogóle przydatne podczas budowy domu? Mam wrażenie, że niektórzy uważają, iż kierownik budowy to osoba, która gdzieś tam jest, gdzieś się podpisze, przyjedzie czasami, zerknie, pojedzie, zainkasuje 2000 zł i na tym koniec.
Czy on jest potrzebny, czy to tylko taki formalista i zbędny wydatek?
[KRYSTIAN] Musimy najpierw odróżnić kwestię formalną od nieformalnej. Formalnie kierownik budowy jest potrzebny i tutaj co do tego nie ma żadnej wątpliwości.
Jeśli ktoś ma bardzo dużo czasu i ochoty, to może sobie wejść w ustawę Prawo budowlane. Tam są odpowiednie artykuły, które mówią, jakie obowiązki formalne ma kierownik budowy i lista jest naprawdę długa. Cokolwiek powiemy o nich jeszcze w tym podcaście, z punktu widzenia formalności kierownik budowy jest naprawdę okropną funkcją, bo wszystko, co się tylko wydarzy na budowie, jest na jego głowie.
Z formalnego punktu widzenia odpowiada on za wszystko: bezpieczeństwo, szczególnie ekip, których może nie znać nawet i nigdy na oczy nie oglądać, za jakość wykonania. Pod tym względem to naprawdę nie jest lekka praca, to nie jest lekki kawałek chleba ani nic przyjemnego — brać odpowiedzialność za to, co się tam może wydarzyć, a nie mieć nad tym kontroli, jak to często się zdarza.
To jest część formalna. Zostawmy to może na chwilę na boku, a chętnych odsyłam do prawa budowlanego, niech sobie po prostu doczytają, co tam się znajduje.
Jeżeli chodzi o to, jak w praktyce wygląda rola kierownika budowy, to zanim przejdziemy do tego, jak to jest na domkach jednorodzinnych, powiem, jak to wygląda na budowach większych, bo może nie każdy miał z tym styczność.
Tam kierownik budowy jest osobą, która praktycznie przychodzi pierwsza, wychodzi ostatnia, odpowiada za wszystko i kontroluje wszystko. To jest faktycznie najważniejsza osoba na budowie. Pilnuje dostaw materiałów, koordynuje wszystkie prace, zamawia materiały, organizuje pracę, pilnuje jakości pracy.
Taki kierownik od domów murowanych, jak zwał tak zwał, po prostu nie nada się do kontroli takiej budowy. Szukamy kogoś, kto rzeczywiście buduje w technologii, w której my zamierzamy budować własne domy.
[KRYSTIAN] Tak, to jest super porada. Tutaj mamy rzeczoznawców sądowych i biegłych budowlanych — biegłych w sensie rzeczoznawców budowlanych.
[KRYSTIAN] Jeszcze nawiążę do tego, co powiedziałeś o biegłych sądowych i rzeczoznawcach budowlanych, bo może nie każdy zdaje sobie sprawę z różnicy.
Uprawnienie budowlane do kierowania robotami budowlanymi uzyskuje się w ten sposób, że trzeba skończyć studia, odbyć praktykę na budowie i zdać egzamin państwowy. To jest stosunkowo łatwe. Oprócz tego, że trzeba przemęczyć parę lat na studiach, to jest stosunkowo łatwe, bo w praktyce różnie wygląda uzyskiwanie tych uprawnień, przynajmniej odbywanie praktyki. Różnie z tym bywa, już nie wchodzimy w szczegóły, jak to się robi.
Egzamin państwowy przygotowuje głównie do znajomości prawa budowlanego, do tej części formalnej. Studia też trochę takie są, że uczą dużo formalnych rzeczy, takich mocno konstrukcyjnych i teoretycznych. Z praktyką na budowach bywa różnie, każdy kierownik budowy, zależnie od tego, gdzie się uczył, ile tej praktyki zdobył i na jakich budowach, ma różne doświadczenie.
Rzeczoznawca budowlany to już jest oczko wyżej, poziom wyżej na tej drabince, w tych szczeblach. To jest osoba, która ma naprawdę udokumentowany dorobek związany ze znajomością budów, fizyki budowli, mechaniki budowli i tym podobnych. Żeby zostać rzeczoznawcą, trzeba naprawdę udokumentować swoją praktykę zawodową i to długą, bo chyba dziesięcioletnią, konkretnymi dowodami i konkretną znajomością. To już jest naprawdę wyższy poziom.
Jeżeli ktoś ma tytuł rzeczoznawcy budowlanego, to naprawdę jest fachowiec wysokiej klasy. Bym powiedział, że tego typu ludzi powinniśmy szukać. Oczywiście kierownicy budów też mogą mieć tę wiedzę i doświadczenie, tylko jeżeli ich nie znamy, to skąd można to wiedzieć? Tytuł rzeczoznawcy budowlanego jest po prostu potwierdzeniem, że to fachowiec wysokiej klasy i jemu praktycznie można zaufać w ciemno, bo taka osoba będzie wiedziała, o czym mówi, i będzie znała prawidłową odpowiedź na każde pytanie.
[SŁAWEK] Dobra, to co? Jak zwykle myślałem, że będzie krótko. Jak zwykle się nie udało, ale temat ważny, temat ważny.
[KRYSTIAN] Temat ważny, miejmy nadzieję, że cokolwiek tutaj pomogliśmy. Także chyba możemy na tym skończyć, bo ja nie widzę już tutaj, co można by było dodać do tego tematu.
[SŁAWEK] Tylko czekam na jakieś komentarze od kierowników budów, którzy podziękują nam na przykład w komentarzach, że tutaj robimy dobrą robotę. Jeśli ktoś z branży nas słucha, to proszę, dajcie znać. Czasami piszą do nas architekci, projektanci, ale kierownicy budów bardzo, bardzo rzadko. Odezwijcie się.
[KRYSTIAN] Dziękujemy słuchaczom i widzom za wysłuchanie. Zapraszamy do udziału w naszych kursach, do zostawiania komentarzy i innych form wsparcia, o których nie wspomnieliśmy.
Artykuł Co robi kierownik budowy? Jakie ma obowiązki? pochodzi z serwisu Blog Budowlany: Jak się wybudować i nie zwariować.
Zanim wbijemy pierwszą łopatę na budowie domu, to konieczne jest wyznaczenie miejsca na działce, gdzie należy kopać.Pomoże nam w tym oczywiście geodeta.
W tym podcaście omawiamy w jaki sposób powinna wyglądać współpraca z geodetą już na samym początku budowy.
Artykuł jest zapisem podcastu. Dostosowaliśmy go do lepszego czytania. Możesz również posłuchać rozmowy, klikając w poniższy obrazek.
[SŁAWEK] Cześć wszystkim! To kolejny podcast z cyklu „Dylematy Budowlane”, który ukazuje się w każdy wtorek o godzinie 19. Dzisiejszy temat to usługi geodezyjne, w tym tyczenie budynku.
[SŁAWEK] Przechodzimy do, wydaje mi się, krótkiego tematu. Mianowicie: po co nam geodeta na budowie, co on ma w ogóle zrobić i kiedy go na nia zaprosić?
[KRYSTIAN] Geodeta na budowie jest potrzebny jeszcze przed jej rozpoczęciem, na etapie projektowania, czyli podczas wykonywania mapy do celów projektowych. Tutaj różnie bywa, bo czasami inwestor załatwia to samodzielnie, a czasami robi to geodeta współpracujący z architektem. W związku z tym inwestor niekoniecznie ma z nim styczność już na etapie projektowania, ale geodeta jest wtedy już potrzebny. To jest pierwszy krok, w którym wchodzi on w nasz proces inwestycyjny.
Drugim krokiem, a dla niektórych inwestorów pierwszym, jeśli wcześniej wszystko załatwiał architekt, jest geodeta, który wytycza budynek na działce. I tutaj mam pierwszą podpowiedź. Moja rada jest taka, żeby jeśli już nawiązujemy współpracę z jakimś specjalistą, to najlepiej wybrać tego samego, który tworzył mapę do celów projektowych. On już zna teren, zna działkę, pobrał wcześniej z Urzędu Geodezji wszystkie niezbędne dokumenty. Powinno to pójść mu sprawniej i szybciej.
[SŁAWEK] Tyczenie polega na tym, abyśmy wybudowali dom tam, gdzie chcemy – tak w wielkim skrócie. W związku z tym geodeta za pomocą swoich narzędzi wyznacza na przykład narożniki naszego domu i przekazuje to na teren, wbijając ławy ciesielskie.
Moja wskazówka jest taka: mieliśmy już za dużo sytuacji, że specjalista nieprawidłowo wytyczył budynek. Przykładowo metr za bardzo w jedną stronę albo za blisko ogrodzenia. Znam trzy albo cztery przypadki, gdzie już były fundamenty, a ani on, ani kierownik budowy, ani wykonawca tego nie zauważyli.
O ile przesunięcie o metr być może nie jest problematyczne, to znam sytuację, w której budynek był za blisko granicy działki. Niestety rozpoczęto budowę niezgodnie z przepisami, ponieważ według nich budynek miał być oddalony na cztery metry, a geodeta wytyczył go w odległości trzech metrów.
Moja rada jest taka, aby zaangażować kierownika budowy, który sprawdzi, czy wszystko jest dobrze wytyczone. My sami możemy nawet za pomocą najprostszej miarki sprawdzić, czy geodeta się gdzieś nie pomylił.
[KRYSTIAN] Trzeba wyjaśnić, że geodeta ma za zadanie przenieść to, co jest na rysunku, na planie zagospodarowania terenu – jeden do jednego w teren. I to jest jego zadanie, które powinien wykonać maksymalnie dokładnie.
W dzisiejszych czasach techniki geodezyjne oraz urządzenia pozwalają na przenoszenie tego z dokładnością centymetrową, jeśli nie mniejszą. Przesunięcie jednego metra to naprawdę bardzo dużo. Zdarzają się przypadki, gdzie z różnych powodów, na przykład zachowania odległości od granic, od innego budynku, od lasu, budynek został zaprojektowany dokładnie tam, gdzie musi się znaleźć na działce. Geodeta musi go więc dokładnie tam wytyczyć, czyli przenieść wymiary z projektu na działkę, aby nie było później problemów na etapie odbioru budynku.
Takie sytuacje się zdarzają – również spotkałem się z tym, że doszło do pomyłki. Przesunięcie o jeden metr to bardzo dużo, ale zdarzają się też pomyłki o kilka centymetrów. Widziałem tyczenie tego samego geodety dzień po dniu i była różnica pięciu centymetrów w przesunięciu.
Jeśli budujemy w miejskiej, dość ciasnej zabudowie, gdzie mamy ustalone odległości od innych budynków, to te pięć centymetrów zaczyna robić różnicę.
[SŁAWEK] Czasami projekt jest na styk. Nie może być przesunięty nawet o dwa centymetry, bo jeśli działka jest mała, to każdemu zależy na tym, żeby maksymalnie wykorzystać powierzchnię do zabudowy.
Pierwsza rzecz: co to są ławy ciesielskie? Jak to wszystko wygląda w naturze? Kto to wbija?
[KRYSTIAN] Jeśli chodzi o samo tyczenie, geodeta nie będzie rysował nam linii na działce, na trawie, gdzie ten budynek się znajdzie, tylko wyznacza to w inny sposób. I właśnie do tego służą tak zwane ławy ciesielskie. Wiadomo, że w miejscu, gdzie stanie budynek, najpierw zostaną wykonane fundamenty. Teren, nawet gdyby geodeta na nim cokolwiek narysował czy wbił palik w tym miejscu, zostanie usunięty i zrobiony wykop. Tam nic nie można zaznaczyć, bo zaraz zniknie.
Dlatego stosuje się ławy ciesielskie, ławy drutowe, które są taką ramką złożoną z dwóch słupków i poziomej deski, wbitej w ziemię na kilka metrów poza obrysem planowanego wykopu. Na tych ławach właśnie zaznacza się miejsca, gdzie przechodzą osie lub krawędzie ścian. To jest kolejna informacja, do której zaraz dojdziemy.
Jeżeli każdy spojrzy samodzielnie na swój projekt budowlany, znajdzie tam na przykład na rzucie fundamentów rysunek, w którym widać ściany, obrysy ścian, ale w środku ścian idzie taka przerywana linia – kreska, kropka. Jest to właśnie oś ściany fundamentowej. I te osie najczęściej właśnie wyznacza geodeta. Na ławach ciesielskich, w wyznaczonych miejscach, geodeta nabija gwoździki albo zaznacza kreski, po których będzie można rozciągnąć sznurek, symbolizujący właśnie tę oś ściany czy oś ławy.
Dzięki temu później wykonawcy mogą sobie do tych osi, już wyznaczonych i ustabilizowanych poza obrębem wykopu, odmierzać wszystkie potrzebne im wymiary: szerokości, grubości, odległości.
I tutaj jedna bardzo ważna uwaga: trzeba koniecznie uzgodnić z geodetą i z wykonawcą, żeby wszyscy mieli pełną świadomość, czy geodeta wyznaczył krawędź ściany wewnętrzną, zewnętrzną, z ociepleniem, bez ocieplenia, a może oś. Trzeba tego dopilnować, żeby nie doszło do sytuacji, gdy wykonawca myślał, że specjalista wyznaczył mu osie, a tak naprawdę wyznaczył krawędź zewnętrzną ściany fundamentowej. Wtedy mamy pomyłkę o kilkanaście centymetrów na każdej ścianie.
W tym momencie jest bardzo potrzebna koordynacja pomiędzy geodetą a wykonawcą lub też kierownikiem budowy, który będzie miał świadomość, co tam zostało tak naprawdę wyznaczone. Można to wszystko też poopisywać na ławach ciesielskich, żeby nikt podczas budowy nie miał żadnych wątpliwości, od czego i w którą stronę się mierzy.
[SŁAWEK] A propos liczby palików albo punktów – chyba najczęściej geodeci w cenie mają cztery punkty, czyli jeżeli masz dom na planie prostokąta, to cztery osie.
Ale jeżeli masz dom, na przykład o kształcie litery L, albo chciałbyś jeszcze wyznaczyć ściany wewnętrzne nośne, to wtedy oczywiście koszt będzie zapewne większy. Jak zwykle, cena jest rynkowa, a ceny za usługi geodezyjne są przeróżne i trzeba szukać.
[KRYSTIAN] Jeśli chodzi o to, ile osi jest potrzebne, to zwykle cztery to absolutne minimum. Dom na planie prostokąta będzie miał cztery osie, po jednej na każdej ze ścian.
Jeśli budynek jest bardziej skomplikowany, są dwie możliwości. Albo poproszenie geodety o wyznaczenie większej liczby osi, albo wykonawca będzie musiał samodzielnie odmierzyć osie od tych, które zostaną zaznaczone. Obydwie metody są dobre. Przy domach o naprawdę skomplikowanym kształcie niekoniecznie wszystkie osie są potrzebne, ponieważ czasami niektóre z nich to tylko przesunięcie sąsiedniej osi o kilkanaście centymetrów, na przykład żeby zrobić wykusz.
Z drugiej strony nie ma co oszczędzać, ponieważ jeśli dom ma skomplikowany kształt, wykonawca może się pomylić przy przenoszeniu dodatkowych osi. Trzeba to wypośrodkować, wybrać osie najważniejsze, najlepiej w porozumieniu z kierownikiem budowy, i wyznaczyć te najważniejsze – minimum cztery lub kilka więcej.
[SŁAWEK] Nawet jeżeli masz wyznaczoną oś ściany wewnętrznej w domu, to także ponawiam propozycję, żeby sprawdzić, co zrobił geodeta. Mam sytuację z budowy, która jest daleko ode mnie. Inwestor chciał sobie ułatwić życie i poprosił go, aby wyznaczył właśnie ścianę wewnętrzną.
Skoro tak została wyznaczona, to tak została wymurowana. Niestety jest przesunięta o 10 cm, co powoduje, że kuchnia jest za mała, a już planowana zabudowa musi ulec zmianie, bo po prostu się nie mieści. Brakuje tych kilku centymetrów.
A propos tego, że mieliśmy nie narzekać w tym podcaście, zaczynamy od tego, że jednak trzeba na to uważać.
[KRYSTIAN] To też nie jest skomplikowana sprawa. Jeżeli ławy ciesielskie są wyznaczone, to wystarczy wziąć miarkę samodzielnie lub też z kimś, zmierzyć odległość między osiami i porównać to z projektem. Jest to o tyle ważne, że jeśli nikt tego nie sprawdzi, a pojawi się błąd, to zostanie on wymurowany. Błąd będzie się ciągnął przez kolejne kondygnacje, a szkoda by było, bo to jest raptem 10–15 minut sprawdzenia. Później może to namieszać w układzie funkcjonalnym domu i w wielkości pomieszczeń.
Powiedz mi jeszcze – jak to jest z tym wbijaniem tych ław ciesielskich? Kto to powinien zrobić? Geodeta tyczy, ale kto zajmuje się chodzeniem z młotkiem i wbijaniem palików w ziemię?
[SŁAWEK] Spotkałem się z przynajmniej trzema różnymi rozwiązaniami. Jestem ciekawy, jak to jest u Ciebie.
Pierwsze rozwiązanie jest takie, że geodeta prosi, aby wykonawca był na miejscu, żeby po prostu on to wszystko zrobił. Nawet czasami geodeta ma paliki, ma deski, tylko usługa wbijania powinna być po innej stronie.
Czasami jest tak, że geodeta prosi inwestora: „Masz tutaj listę, kup tyle i tyle desek, przyjdź do mnie, przyjdź na działkę z młotkiem i mi pomóż”. A najczęściej spotykam się z tym, że ma swojego pomocnika, który po prostu wykonuje tę usługę.
Dlatego, gdy dzwonimy z zapytaniem o ofertę cenową, warto zapytać, kto odpowiada za zakup desek i palików oraz kto odpowiada za ich wbicie, bo to trochę tłumaczy różnice w cenach.
[KRYSTIAN] U mnie najczęściej jest tak, że geodeta ma kołki, które wbija w ziemię i robi to samodzielnie, żeby wyznaczyć sobie na przykład przecięcia osi lub tego typu punkty.
Jednak ławy ciesielskie i ich wykonanie są po stronie inwestora. Inwestor z kolei przenosi to na wykonawcę, ponieważ samodzielnie zwykle tego nie będzie robił. Oznacza to, że deski i robociznę zapewnia inwestor, a wykonuje to wykonawca. Geodeta natomiast na tych ławach precyzyjnie wszystko wyznacza i opisuje.
[SŁAWEK] Mamy ławę, mamy poziomą deskę, która wyznacza co? Pytanie podchwytliwe.
[KRYSTIAN] Z jednej strony, poruszając się na tej desce w lewo lub w prawo, zaznaczamy położenie osi, o którym przed chwilą mówiliśmy. Z drugiej strony, ta pozioma deska może wyznaczać poziom zero, na przykład nasz poziom zero budynku.
[SŁAWEK] Poziom zero to wysokość, na której znajduje się wykończona podłoga na parterze. Ma to ogromne znaczenie, szczególnie jeśli działka jest nachylona, ale nawet gdy działka jest równa, to kwestia ta jest istotna, ponieważ zależy od tego, po ilu schodkach będziemy wchodzić do domu oraz na jakiej wysokości w ogóle będziemy mieszkać.
Zauważyłem, że bardzo często w projektach oczywiście jest poziom zero, ale nie był on z nikim konsultowany. Zaczynasz budowę, nie wiedząc, że to jest ważne. Ostatnio byłem na jednej, gdzie działka była nachylona na długości domu o, o ile pamiętam, 40 albo 50 centymetrów. Okazało się już po wykonaniu fundamentów, że niestety, o ile wejście do domu jest w porządku, to teren wchodzi na garaż, czyli teren jest wyżej od poziomu garażu. To jest absurd.
Okazało się, że projektantka nie spotkała się z inwestorami, a inwestorzy nie mieli prawa wiedzieć, że jest taki problem i taka konieczność. W efekcie trzeba było kombinować. Pomyślmy, jak chcemy wchodzić do domu, po ilu schodkach, i zobaczmy też, co jest w okolicy. Na przykład, jeśli sąsiad ma podwyższony teren, warto pewnie zbliżyć się do jego wysokości.
Jeżeli mamy jakąś drogę gruntową, która prawdopodobnie kiedyś będzie podniesiona i przekształcona w drogę asfaltową, to również warto mieć poziom zero trochę wyżej. Dzięki temu, gdy droga zostanie zrobiona, nie będziemy mieli domu poniżej poziomu drogi.
[KRYSTIAN] Dodałbym tu jeszcze coś wpływającego dużo bardziej na trwałość budynku. Mianowicie, każdy chciałby wchodzić do domu praktycznie bez schodków, wychodzić z tarasu prosto na piękny, zielony trawniczek. Życie pokazuje, że trawnik z biegiem czasu zaczyna się podnosić. Już po pierwszym roku, dwóch, może trzech, urośnie względem tego, co było pierwotnie wybudowane, o jakieś pięć centymetrów.
Druga rzecz, i jeszcze ważniejsza, jest taka, że każdy budynek, każdy teren wokół budynku, musi zapewniać odpływ wody opadowej z dala od ścian. Jeżeli zrobimy dom na płasko albo niefortunnie coś pójdzie nie tak i dom znajdzie się nawet w minimalnym dołeczku, to woda ma otwartą drogę, żeby zamiast uciekać od naszego domu, płynąć sobie pod niego.
To jest bardzo ważna sprawa. Należy projektować domy, a szczególnie poziom zero, w taki sposób, aby budynek znajdował się lekko ponad poziom terenu. Dzięki temu otaczający najbliższy teren możemy z niewielkim spadkiem od budynku ukształtować i umożliwić swobodny odpływ wody.
[SŁAWEK] Od ścian. Czyli takie na przykład 40 centymetrów, tak plus minus.
[KRYSTIAN] 40 centymetrów to już jest dosyć dużo. Myślę jednak, że 30 centymetrów – zależy także od ukształtowania terenu. Gdybyśmy mieli idealnie płaską działkę, to uważam, że poziom zero powinien być gdzieś między 20 a 30 centymetrów ponad poziomem terenu.
Tak bym to przyjmował jako bezpieczne minimum, aby móc ukształtować wszystkie spadki wokół budynku – na zewnątrz, z dala od niego.
[SŁAWEK] Dodam jeszcze, że jeżeli komuś zależy na tym, żeby z tarasu schodzić na równą działkę, to może to zrobić. Tylko po budowie domu teren będzie już jakoś ukształtowany. Na przykład przy tarasie będzie lekko wyżej, ale mówię — to dopiero po zakończeniu inwestycji.
Druga rzecz, również związana z określeniem wysokości, to kwestia wysokości, na której będzie wjazd do garażu. Przykładowo, jeżeli brama wjazdowa jest bardzo blisko, a poziom zero będzie dosyć wysoko, to wjazd będzie po prostu dość stromy. Może to przeszkadzać, a może nie, ale może być to jakiś kłopot. Warto przemyśleć obniżenie wjazdu do garażu o na przykład 20 cm, tak aby wjazd był bardziej płaski i wygodny.
Lepiej przemyśleć to teraz niż po zakończeniu kolejnego etapu budowy.
[KRYSTIAN] I jeszcze jedna rzecz dotycząca poziomu zero. Mówiliśmy, że będzie on zaznaczony na ławie ciesielskiej. Często, ale nie zawsze, robi się tak, że górny poziom ławy ciesielskiej, tej deski, jest tożsamy z poziomem zero. To jest jedna z metod i jest jak najbardziej w porządku, ale poziom zero powinien zostać wyznaczony jeszcze w innym miejscu, na jakimś innym stałym elemencie wokół budynku.
Na przykład na ogrodzeniu sąsiada, pod murówce ogrodzenia, czy na czymkolwiek, co jest stałe i co się nie ruszy przez cały okres budowy.
To jest bardzo ważna rzecz, bo jeżeli budujemy dom piętrowy albo dwupiętrowy, albo będą jakieś schodki, schody z dodatkowym spocznikiem, albo jeszcze będzie piwnica, to wtedy te poziomy są naprawdę bardzo ważne. Punkt zero będzie nam wyznaczał jeden stały poziom, od którego będziemy mogli mierzyć w górę i w dół wszystkie posadzki, stropy, schody i tym podobne elementy.
Jeżeli ten punkt stracimy w którymś miejscu, albo nam się przesunie, albo sami przesuniemy poziom zero, nagle okazuje się, że wszystkie wymiary, które były zaprojektowane, przestają odpowiadać rzeczywistości. Wtedy pojawiają się kłopoty, szczególnie na schodach. Jeżeli zmienimy jakąś wysokość, to zmienia się wysokość stopnia, może trzeba dodać jeden stopień albo odjąć jeden stopień, albo zmieni się wysokość, na jakiej będzie spocznik.
To wszystko jest bardzo ważne, żeby po prostu budować zgodnie z projektem, mieć ten poziom zero ustalony i stały. Wprowadzenie każdej zmiany oczywiście jest możliwe i da się to zrobić, ale generuje dodatkowe zamieszanie i ryzyko pomyłki na budowie. A takich budów, gdzie była lekka zmiana poziomu zero i potem posypały się wysokości wszystkich spoczników na schodach, znam kilka. To się zdarza, dlatego poziom zero jest ważny i należy go pilnować oraz odmierzać od niego wszystkie rzędne wysokościowe – te kluczowe. Nie od wcześniej wykonanej posadzki, nie od wcześniej wykonanych fundamentów, tylko zawsze od poziomu zero, bo inaczej może się coś rozjechać.
[SŁAWEK] Jak pamiętasz, w naszym kursie, pokazałem przykład pewnego projektu, który ma parę błędów właśnie związanych z tym, że była bardzo mała grubość styropianu posadzkowego. To jest pierwsza rzecz. Inwestor dopiero po wybudowaniu fundamentów zdecydował się, że jednak zmieni grubość styropianu i zwiększy ją dwukrotnie.
Po drugie, w projekcie też nie było przewidzianych sufitów podwieszanych, pomimo tego, że była przewidziana rekuperacja pod sufitem. Na projekcie nie było w ogóle mowy o suficie podwieszanym.
Okazało się teraz, że po podniesieniu poziomu zero, spowodowanym zwiększoną grubością styropianu, oraz po zmniejszeniu wysokości pomieszczeń z uwagi na sufit podwieszany, uzyskujemy wysokość około 2,40–2,50 m. Jest to nie tylko niezgodne z przepisami, ale po prostu w takim domu raczej nie będzie komfortowo.
Przy okazji podniesienia podłogi zmieniły się też schody, a wymiary schodów uległy zmianie, ponieważ wszystko się rozjechało. Trzeba było naprawdę się nakombinować, żeby to wszystko naprawić. Koszty oczywiście były bardzo wysokie.
Dlatego ustalając poziom zero, musimy wziąć pod uwagę nie tylko teren, ale też to, co w naszym projekcie jest uwzględnione – grubość styropianu, wylewki oraz docelowe wykończenie podłogi.
[KRYSTIAN] I tutaj, przy wylewce podłogowej i przy styropianie, warto pamiętać, że wylewka podłogowa na poziomie zero nigdy nie jest idealnie wykonana w poziomie. Zawsze ma swoje niedokładności rzędu 1, 2, 3, a nawet 4 centymetrów.
Czasami zaprojektowana grubość styropianu na 20 centymetrów może finalnie zmniejszyć się do 16, lub mogą zdarzyć się tego typu sytuacje. Dlatego zawsze trzeba mieć na uwadze pewną tolerancję dla wymiaru grubości wylewki oraz wysokości ostatecznego poziomu zero. Zmiany rzędu 2, 3, 4 centymetrów są niemalże standardem ze względu na dokładność wykonania warstw podłogi.
[SŁAWEK] am wrażenie, że dzisiaj padło dużo konkretów, bardzo dużo porad. Czy mamy coś jeszcze?
[KRYSTIAN] Oczywiście, że mamy. Specjalnie zostawiłem ją na koniec jako wisienkę na torcie, czyli to, o czym wszyscy zapominają. Mianowicie, geodeta jako pierwsza osoba robi wpis w dzienniku budowy. To znaczy, jeżeli wytyczy budynek w terenie, należy mu podsunąć dziennik i powinien zrobić w nim wpis. O tym bardzo często się zapomina.
Dziennik budowy nie zając – nie ucieknie, można by zażartować, ale w praktyce bywa różnie. Później o tym zapominamy. Kierownik też zapomniał, więc wpisał się w tym miejscu, gdzie miał się wpisać geodeta. Później trzeba wcisnąć wpis geodety przed kierownikiem budowy, a tam jest tylko pół linii wolnego miejsca.
Albo śpieszymy się, a geodeta gdzieś wyjechał na wakacje i w momencie, kiedy jest nam potrzebny wpis, bo już chcemy złożyć dokumenty do odbioru budynku, jego nie ma. Najprościej jest po prostu, w momencie kiedy ten przyjeżdża na działkę, zabrać ze sobą dziennik budowy, nie zapomnieć o nim i podsunąć mu do podpisania.
To jest jego obowiązek, za to nie ma żadnej dodatkowej opłaty. On zrobi to w ciągu pół minuty i mamy temat załatwiony.
[SŁAWEK] Myślę, że o dzienniku budowy, o kierowniku oraz o tym, jak uzupełniać dziennik, to też będzie jakiś temat na podcast. Często zdarza się, że kierownik wpisuje się gdzieś tam, na przykład z datami wcześniejszymi, a to też tak nie powinno wyglądać. Powinno być zawsze na bieżąco.
Wtedy mamy pewność. Im dłużej interesuję się rynkiem budowlanym, tym częściej widzę różne spory, na przykład nawet w sądzie, które najprawdopodobniej wynikają z tego, że dziennik budowy jest nieuzupełniony albo zawiera błędne daty i nic się nie zgadza.
Dziennik powinien być odzwierciedleniem tego, co dzieje się na budowie. Powinien, a tak nie jest.
[KRYSTIAN] Ja wyczerpałem moją listę tematów do poruszenia, jeśli chodzi o geodezyjne tyczenie budynku. Nie wiem, czy ty jeszcze coś trzymasz w zanadrzu.
[SŁAWEK] Nic nie trzymam w zanadrzu. Porada tylko może na koniec taka, że jeżeli projektant organizuje wszystko, czyli wszystkie mapy, pozwolenia na budowę, usługi geodezyjne i tak dalej, to warto zobaczyć, czy na rynku nie znajdziemy czegoś taniej. Zdarza się bowiem, że projektant liczy sobie na przykład 2,5 tysiąca złotych, bo oczywiście bierze jakąś prowizję, a geodeta weźmie 800 złotych.
Często daję znać, żeby uważać na swoje pieniądze już od samego początku budowy. Wierzcie mi, na początku wydaje się, że 300 złotych w jedną czy w drugą stronę to nie ma znaczenia, bo przecież postawienie domu to pół miliona, milion i tak dalej. Jednak potem brakuje tych 500 złotych, a to jest wybór między kanapą trochę bardziej wygodną a mniej wygodną, między płytkami trochę ładniejszymi, a trochę brzydszymi.
I wtedy okazuje się, że mogliśmy przecież negocjować wcześniej.
[KRYSTIAN] Już wielokrotnie mówiliśmy o planowaniu. To faktycznie jest tak, że na początku wydaje się, iż budżetu jest dużo, a decyzji czy materiałów do kupienia są setki. Na każdym parę złotych robi tę oszczędność, jeżeli zależy nam na pilnowaniu budżetu.
[SŁAWEK] Kończymy dzisiaj chyba historycznie najkrótszy podcast – takie mam wrażenie. I dobrze. Jakiś podcast musi być najkrótszy, ale był konkretny, więc bardzo się cieszę.
[KRYSTIAN] W takim razie dziękujemy i zapraszamy za tydzień do kolejnego.
Trzymajcie się! Hej, hej, hej!
[SŁAWEK] Do usłyszenia!
Artykuł Geodeta a tyczenie budynku. Co jeszcze ma robić na budowie? pochodzi z serwisu Blog Budowlany: Jak się wybudować i nie zwariować.
W ostatnich miesiącach po Internecie i hurtowniach dachowych krążą reklamy płyt PIR jako nowoczesnego i idealnego ocieplenia dachu. A jaka jest prawda? Czy faktycznie to nowy i rewolucyjny materiał? A może w ogóle nie nadaje się do stosowania jako ocieplenie dachu skośnego? Zapraszamy do słuchania!
Artykuł Nie stosuj płyt PIR do ocieplania poddasza! Dylematy budowlane #90 pochodzi z serwisu Blog Budowlany: Jak się wybudować i nie zwariować.
Sieć kanalizacji miejskich w Polsce cały czas się rozwija, ale niestety istnieje jeszcze bardzo dużo miejsc, gdzie ze ściekami trzeba poradzić sobie we własnym zakresie.
Pojawia się wtedy pytanie: co wybrać?
Szambo, oczyszczalnię ekologiczną, a może biologiczną? Jak dobrać i prawidłowo wykonać taką oczyszczalnię? Czy sprawdzi się ona w moich warunkach? Na te wszystkie pytania odpowiadamy w dzisiejszym odcinku podcastu Dylematy Budowlane.
Możesz go posłuchać, klikając w poniższy obrazek lub przeczytać artykuł poniżej. Zapraszamy!
[KRYSTIAN] Cześć, witajcie w kolejnym odcinku podcastu z cyklu „Dylematy budowlane”. Dzisiaj będziemy rozmawiać o tym, na co należy zwrócić uwagę, wybierając, projektując i budując przydomową oczyszczalnię ścieków. Zapraszamy do słuchania.
Cześć, Sławku, witaj! Na początku może powiedz dwa słowa o sobie. Przedstaw się naszym słuchaczom, którzy po raz pierwszy trafili na nasz podcast.
[SŁAWEK] Jasne. Krótko o mnie: Sławek Zając. Jestem doradcą budowlanym oraz twórcą serwisu „Jak się wybudować i nie zwariować”. Pomagam w wyborze działki oraz w przygotowaniu się do budowy. Jestem także twórcą kursów budowlanych, które pomogą Ci przejść przez cały proces — od wyboru działki aż do budowy domu.
[KRYSTIAN] Dzięki. Ja nazywam się Krystian Lemkowski – z zawodu, zamiłowania i wykształcenia. Jestem inżynierem budownictwa, zajmuję się prowadzeniem inwestycji budowlanych, mieszkaniowych, a moim konikiem są oczywiście domy jednorodzinne. I stąd też współprowadzę ten podcast razem ze Sławkiem. Jestem z nim współautorem kursu budowlanego. Dzielimy się w ten sposób naszą wiedzą i doświadczeniem.
[SŁAWEK] Tak jest. Dodam, że zapisując się do naszego newslettera, także otrzymacie kosztorys z budowy przykładowego domu modelowego, dodatkowe poradniki oraz możliwość zapisania się do darmowych minikursów. Zależy nam z Krystianem na tym, żeby przekazać Wam jak najwięcej takiej wiedzy, abyście mogli spokojnie, bez stresu rozpocząć budowę, będąc dobrze przygotowanymi.
[KRYSTIAN] Zaczynamy dzisiejszy odcinek, który jest inspirowany tym, że nieraz spotkałem się z pytaniem o przydomową oczyszczalnię ścieków. Pytania są różne, więc postaramy się to zebrać dzisiaj w jeden ogólny odcinek-poradnik, taki prowadzący na samym początku przez podstawowe wybory.
Chciałbym na samym początku zacząć od krótkiego przeglądu metod, jak możemy poradzić sobie z nieczystościami. Oczywiście takich metod jest kilka i są one przeróżne. Podstawowa metoda to podłączenie się do sieci kanalizacyjnej. Oczywiście z tym różnie bywa, bo w niektórych miejscowościach taka sieć jest, w innych nie ma, a w jeszcze innych jest, ale nie trzeba się do niej podłączać. Więc to zależy od sytuacji, a sieci kanalizacyjne dzisiaj rozpatrywać raczej nie będziemy.
Druga opcja to szambo. Jeżeli chodzi o szambo, to najczęściej jest ono wymagane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w warunkach zabudowy. Jeżeli w okolicy nie ma miejskiej sieci kanalizacyjnej, a obszar znajduje się raczej w mieście, wtedy najczęściej jest wymagane szambo. To, czy musimy je zamontować, czy wybrać jakieś inne rozwiązanie, również najczęściej wynika z przepisów. O tym też dzisiaj rozmawiać nie będziemy.
Natomiast mamy jeszcze dwie opcje, które dzisiaj omówimy, czyli przydomowe oczyszczalnie ścieków — typu tak zwanego ekologicznego i tak zwanego biologicznego. Na nich się dzisiaj skupimy: czym się różnią, którą warto wybrać i tak dalej.
Z prawnego punktu widzenia: po pierwsze trzeba zajrzeć do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo do warunków zabudowy i sprawdzić, czy tam jest dopuszczone stosowanie oczyszczalni, ewentualnie jakiego rodzaju, a może jest niestety wymuszenie, żeby zrobić szambo, czyli, jak to się fachowo mówi, zbiornik szczelny na nieczystości. Więc zaczynamy od sprawdzenia pod kątem formalnym. I czy tutaj, Sławku, jakieś pytania ci się już nasuwają, zanim przejdziemy do dalszej dyskusji?
[SŁAWEK] To tylko wzmocni to, co powiedziałeś, bo dla niektórych to nie jest oczywiste. Działka może nie mieć dostępu do sieci kanalizacyjnej, czyli nie ma w okolicy sieci kanalizacyjnej, ale plan miejscowy może zobowiązywać do podłączenia do niej.
Jest to swego rodzaju paradoks. Zależy to bardzo od gminy, od tego, jacy są w niej urzędnicy. Znam niestety sytuacje takie, że mimo braku sieci kanalizacyjnej inwestor był zobowiązany do jej podłączenia, czyli w praktyce nie mógł odprowadzać nieczystości ze swojego budynku. Nie mógł wybudować, zgodnie z planem miejscowym, ani szamba, ani oczyszczalni ścieków.
Dobra rada dla osób, które szukają działki, aby upewniły się, że w planie miejscowym jest metoda, która naprawdę jest dla nich dobra, bo naprawdę są tutaj różne paradoksy. Niektóre bardzo trudno rozwiązać, a niektóre sytuacje kończą się po prostu w sądzie. Ostrzeżenie na początek.
Natomiast przechodzimy do rzeczy dla osób, które wiedzą, że mogą mieć oczyszczalnię ścieków. Na pewno, Krystianie, masz parę rad. Jestem w ogóle ciekawy, jak się technicznie upewnić, czy mogę mieć oczyszczalnię, bo podejrzewam, że nie każdy grunt pozwala na jej budowę.
[KRYSTIAN] Tak, tutaj przeskoczyłeś do kwestii, czy mogę mieć taką instalację. Ja bym to odłożył na za momencik, jeśli pozwolisz, żebyśmy nie zapomnieli.
Chciałbym najpierw wyjaśnić, czym się różnią te dwa typy: ekologiczna i biologiczna. Myślę, że to jest jeden z podstawowych wyborów, jakiego musi dokonać osoba, która już wie, że tę oczyszczalnię będzie miała.
Zacznijmy od typu tak zwanego ekologicznego — specjalnie podkreślam słowo „tak zwany”, bo nie wiem, czy to ma coś wspólnego z ekologią. W tym typie chodzi o to, jaka jest w ogóle zasada oczyszczania ścieków. Nieczystości, które trafiają do zbiornika, przechodzą proces oczyszczania przez bakterie, a później dzielą się na dwie frakcje.
Pierwsza to woda, czyli taka lżejsza frakcja, a druga to frakcja stała, która opada na dno i jest już tym zanieczyszczeniem. Wodę możemy wtedy w oczyszczalni odpompować lub grawitacyjnie pozwolić jej spłynąć dalej i zagospodarować ją na działce. Natomiast tę część stałą, która się będzie z czasem gromadziła, po prostu musimy co jakiś czas wywozić.
Zasadnicza różnica między oczyszczalnią ekologiczną a biologiczną jest taka, że pierwsza korzysta z bakterii beztlenowych, a druga z tlenowych. Dlaczego to jest takie ważne? Bo bakterie tlenowe żyją wtedy, kiedy są natleniane, czyli gdy ścieki dostają tlen i są natleniane mechanicznie — jest dmuchawa, jest napowietrzanie cały czas tych odpadów, żeby organizmy te mogły tam sobie żyć i rozwijać się.
Bakterie tlenowe lepiej oczyszczają ścieki, dokładniej, i mamy w pewnym sensie kontrolę nad tym, czy one żyją, czy nie. Dajemy im tlen lub nie dajemy tlenu. Są też nieco bardziej odporne na cięższe zanieczyszczenia.
Natomiast bakterie beztlenowe żyją sobie samodzielnie, bez naszej ingerencji, bez podawania im powietrza i tym podobnych rzeczy. Oczywiście trochę tlenu w oczyszczalni jest, ale one sobie radzą bez niego i żyją po prostu w sposób naturalny. Jeżeli je w jakiś sposób zabijemy, to niestety one umierają i trzeba poczekać chwileczkę albo dodać jakiegoś biopreparatu, żeby się odbudowały.
Tutaj możemy sterować ilością tych organizmów właśnie przez to, że dodaje się biopreparaty zawierające kultury bakterii do nieczystości. Jaki jest z tego wszystkiego morał? Morał jest taki, że bakterie tlenowe są trochę bardziej odporne — przynajmniej tak w praktyce to wygląda. Nie trzeba nic dodawać do tych oczyszczalni, one ładnie działają. Wydaje mi się, że troszeczkę dokładniej, ale to pewnie trzeba by już wyniki badań zgłębić.
Woda po oczyszczalni biologicznej jest po prostu bardziej czysta. Z technicznego punktu widzenia wygląda to niemalże dokładnie tak samo w najprostszej wersji, bo oczywiście im dalej wejdziemy w szczegóły, im większe instalacje, tym jest więcej elementów. Ale w najprostszej wersji wygląda to tak, że ścieki wpadają do zbiornika, w którym żyją sobie bakterie — czy to tlenowe, czy beztlenowe, zależy od rodzaju oczyszczalni.
W tych z bakteriami beztlenowymi one sobie tylko są i nic więcej nie ma w tym zbiorniku dodatkowego. Natomiast w oczyszczalniach z bakteriami tlenowymi na dole zbiornika jest pompa, która doprowadza powietrze wężem, a na dole znajduje się dysza napowietrzająca. To wszystko — cała techniczna różnica między jednym a drugim typem.
Później za oczyszczalnią musimy mieć jakiś sposób zagospodarowania tej oczyszczonej wody. Tu znowu mamy kilka metod. Możemy mieć drenaż rozsączający, możemy tę wodę — raczej w oczyszczalniach biologicznych — odpompowywać na zewnątrz, na działkę i korzystać z niej, bo jest już na tyle oczyszczona, że do picia oczywiście zdatna nie jest, ale nadaje się do podlewania trawy czy generalnie do wylania na działkę. Nie ma już zapachu ani innych nieprzyjemnych cech.
Teraz, żeby stwierdzić, czy w ogóle możemy sobie taką oczyszczalnię zainstalować na działce, powinniśmy poznać badania gruntowe. Ale tu chyba powinienem zrobić małą pauzę i dać Ci miejsce na zadanie pytań lub jakieś dodatkowe wyjaśnienia.
[SŁAWEK] Tak, takie podstawowe pytanie: są dwa typy — który jest lepszy? Albo jakie są inne różnice, które wpływają na to, że jeden z nich jest lepszy od drugiego?
[KRYSTIAN] Wiesz co, największym problemem oczyszczalni zwykle nie jest samo oczyszczanie, lecz odprowadzenie już oczyszczonej wody. Tak jak mówiłem, w oczyszczalni biologicznej ta woda jest bardziej oczyszczona, więc mamy mniejszy problem z jej odprowadzeniem.
Z tego powodu moim zdaniem wersja biologiczna jest lepsza, choć jest też droższa. Zdarza się również, że niektóre gminy czy firmy utylizujące odpady liczą sobie więcej pieniędzy za wywóz nieczystości, które pozostają w zbiorniku. Raz na jakiś czas woda jest na bieżąco odprowadzana z takiej oczyszczalni – automatycznie lub grawitacyjnie.
Natomiast osad, który pozostaje, trzeba raz na jakiś czas utylizować. Wtedy mogą się różnić koszty utylizacji pomiędzy różnymi typami, a na pewno pomiędzy oczyszczalnią a szambem, gdzie ścieki są w ogóle nieoczyszczone.
[SŁAWEK] To, żebyśmy dali jakieś dane: tak się składa, że ty masz oczyszczalnię, a ja mam szambo, więc można coś porównać. Ja mam czteroosobową rodzinę. Wywóz szamba o pojemności 10 metrów sześciennych wynosi mniej więcej 220–240 zł miesięcznie, co w skali roku daje prawie 2,5 tysiąca, a nawet więcej złotych. Jak wygląda to u ciebie? Jak często musisz wywozić? Jakie to są koszty?
[KRYSTIAN] U mnie trzeba wywozić mniej więcej raz na kwartał. To jest około 2 metry sześcienne, a koszt ostatnio wyniósł około 360 złotych, jeśli dobrze pamiętam. Większość tej kwoty stanowił koszt dojazdu, ponieważ firma, która to utylizuje, znajduje się dosyć daleko ode mnie. Jak widać, wiąże się to również z miejscem zamieszkania. Rocznie wychodzi więc około 1300–1400 złotych, jeśli dobrze liczę.
[SŁAWEK] Ale teoretycznie można zamówić i zamontować oczyszczalnię przydomową o większej pojemności oraz zamawiać wywóz nieczystości na przykład raz na pół roku. Wtedy teoretycznie powinno być trochę taniej, jeśli chodzi o koszty eksploatacyjne.
[KRYSTIAN] Tak, jak najbardziej tak. Trzeba po prostu przewidzieć z wyprzedzeniem, jaką oczyszczalnię się chce, ponieważ od tego zależy także wielkość zbiornika — czy biologiczną, czy ekologiczną. Ważna jest również liczba osób. Producenci mają to dosyć jasno opisane i jest to dobry sposób, aby przyjąć odpowiednią wielkość instalacji.
Na przykład mają napisane, że oczyszczalnia z takim dużym zbiornikiem nadaje się dla trzech do czterech osób albo pięciu do sześciu osób. Według tego się przyjmuje wielkość i jest to w porządku. Nie można też przesadzić i dać zbyt dużej instalacji, ponieważ wtedy oczyszczanie niekoniecznie będzie zachodziło prawidłowo. Do kosztów, w moim przypadku, należy jeszcze doliczyć koszt prądu. Napowietrzanie i wypompowywanie wody działa właśnie dzięki energii elektrycznej.
[SŁAWEK] Ale nie masz podlicznika, żeby coś powiedzieć? Pewnie to są jakieś takie raczej groszowe sprawy.
[KRYSTIAN] Raczej tak. Tam jest pompa powietrza o mocy około 200 W, prawdopodobnie coś koło tego, która działa około 20 godzin na dobę. Nie liczyłem tego dokładnie nigdy, ale coś w tym stylu. Pompa, która wypompowuje ścieki, działa kilka minut raz na dwa dni albo coś takiego. Więc tutaj jest to raczej symboliczny koszt.
[SŁAWEK] To w swojej praktyce — coś działa, coś szumi. Słychać to. Czy to jest absolutnie cichutko?
[KRYSTIAN] W domu absolutnie nie słychać tego dźwięku. Na zewnątrz, gdy się wyjdzie, trzeba zwrócić uwagę, żeby faktycznie go usłyszeć. Jest to bowiem tak ciche, że naprawdę musi być cicho na zewnątrz i trzeba się wsłuchać, aby usłyszeć szum pompki podającej powietrze.
Jeśli chodzi o wady, to jest ich kilka. Oczyszczalnie technicznie różnią się od siebie. W takim sensie, że mają w różnych miejscach i w różnym układzie umieszczony na zewnątrz układ elektroniczny sterujący pompą powietrza. W związku z tym mogą bardzo różnić się wyglądem. Trzeba więc dobrze przemyśleć, gdzie umiejscowić taki element na działce lub wybrać model, który wygląda w miarę estetycznie. Można też ustawić go w takim miejscu, aby nie przeszkadzał wizualnie na działce.
Jest to bowiem element o przeróżnym kształcie. U mnie na przykład jest to coś w stylu wystającej rury, chyba o średnicy 40 lub 50 centymetrów nad ziemię, która nie jest najpiękniejsza, ale musi gdzieś być. Na to również warto zwrócić uwagę podczas wyboru i zastanawiania się, gdzie to umiejscowić.
[SŁAWEK] Plus trzeba też zobaczyć, a nawet skonsultować się z projektantem, ponieważ istnieją różne zasady związane z minimalnymi odległościami — zarówno od granic działki, jak i od pomieszczeń, w których przebywają ludzie, jak to się ładnie nazywa w przepisach, oraz od ujęcia wody.
Czasami zdarza się tak, że na małej działce oczyszczalnia ścieków fizycznie nie może powstać, ponieważ nie mieści się zgodnie z obowiązującymi przepisami. Tak więc, jeśli ktoś planuje jej budowę, proponuję skonsultować się z projektantem lub dokładnie wczytać się w rozporządzenie dotyczące warunków technicznych, którym odpowiadają budynki i ich usytuowanie — tam wszystko jest szczegółowo rozpisane.
[KRYSTIAN] Tak, myślę, że w ten sposób płynnie przechodzimy do tematu, który poruszyłeś wcześniej, czyli kiedy możemy na działce zrobić oczyszczalnię, a kiedy nie.
Zacząłem od warunków geotechnicznych, ale faktycznie warto na pierwszym miejscu przejrzeć przepisy. Jak mówisz, istnieją różne odległości – zarówno od oczyszczalni, w sensie zbiornika, jak i od drenażu rozsączającego, od granic działki, od studni oraz innych elementów. Te informacje można spokojnie znaleźć w internecie, to wiedza dostępna bez problemu. Dlatego chyba nie musimy omawiać tego szczegółowo.
[SŁAWEK] Tylko dodam, żeby uważać na artykuły w internecie. Dlatego mówiłem o rozporządzeniu, bo czasami nawet nie ma daty w artykule, a rozporządzenie się zmienia. Więc czasami czytamy coś, a to są na przykład przepisy sprzed pięciu lat i nieaktualne. Tak więc uważajcie, jeżeli już szukacie czegoś w internecie, to patrzcie, czy na pewno są to informacje na przykład z tego roku, które na 100% są aktualne, bo to też różnie bywa.
[KRYSTIAN] Tak. Co więcej, jeżeli ktoś buduje dom, to wybudowanie oczyszczalni również podlega zgłoszeniu albo wymaga uzyskania pozwolenia na budowę razem z domem. Obowiązkiem projektanta jest więc wskazanie, gdzie ma się ona znaleźć, z zachowaniem minimalnych odległości.
To stanowi dodatkowe zabezpieczenie dla osób budujących dom. Niekoniecznie trzeba zajmować się tym samemu, ale należy zgłosić chęć posiadania takiej oczyszczalni, a projektant wtedy wyrysuje ją w odpowiednim miejscu.
[SŁAWEK] A co z warunkami geotechnicznymi? Myślę, że to jedno z najważniejszych kryteriów, które mówi nam, czy oczyszczalnię można wybudować na danej działce, czy nie.
Jak już wspomniałem, kluczową sprawą jest zagospodarowanie wody powstałej po procesie. Nie jest jej mało, ponieważ jej ilość jest niemalże równa ilości wody pobranej z wodociągu, pomijając straty typu odparowanie.
Jeżeli ktoś zużywa 10 metrów sześciennych wody miesięcznie, to właśnie tyle wody trafi do oczyszczalni. Oprócz tego, że ktoś np. wypił butelkę wody podczas biegania, to generalnie tej wody jest dużo i trzeba ją odpowiednio zagospodarować.
Jedną z opcji jest zastosowanie drenażu rozsączającego. Jeżeli warunki gruntowe są niekorzystne, na przykład mamy grunty gliniaste, to wymagana powierzchnia czynna drenażu będzie tak duża, że może się on nie zmieścić na działce. Poza tym grunty gliniaste bardzo powoli wchłaniają wodę, więc potrzebna jest duża powierzchnia, aby system działał efektywnie.
Z drugiej strony, drenaż jest podatny na zapchanie i zabrudzenie, co powoduje, że może się zakleić i przestać działać. Z tego powodu oczyszczalnie biologiczne, czyli te z bakteriami tlenowymi, są korzystniejsze. Najczęściej zapychają się od tłuszczu.
Jeżeli coś pójdzie nie tak w oczyszczalni — na przykład bakterie beztlenowe umrą wskutek działania chemii, nie dosypiemy nowych, bo nie wiedzieliśmy, że trzeba to zrobić, a tłuszcze, które normalnie pojawiają się w ściekach domowych, dostaną się do instalacji i zabrudzą drenaż — to mamy problem. Dlatego wersja biologiczna jest lepsza.
Jeżeli ktoś ma małą działkę i grunty bardzo słabo przepuszczalne, sytuacja staje się problematyczna. Po pierwsze, drenaż z czasem się zapcha, co jest niemal gwarantowane. Po drugie, potrzebna jest duża powierzchnia do zagospodarowania wody i jej wchłaniania w ziemię. Po trzecie, jeżeli mamy wysoki poziom wód gruntowych — tak jak w tym roku w mojej okolicy — drenaż nie będzie działał, ponieważ musi być zagłębiony kilkadziesiąt centymetrów pod ziemią.
Jeżeli woda gruntowa znajduje się już na tej głębokości, drenaż nie spełni swojej funkcji, a wręcz będzie nawadniał oczyszczalnię. Można powiedzieć, że w ten sposób się zapcha, chociaż faktycznie jest tam woda, a ścieki nie będą odbierane. To powoduje poważny problem.
W takich sytuacjach drenaże rozsączające są problematyczne. Wysoki poziom wód gruntowych oznacza także kolejny problem: zbiornik oczyszczalni, w którym zachodzą reakcje chemiczne i oczyszczanie ścieków, jeżeli jest lekki, na przykład wykonany z tworzywa sztucznego, może zostać wypchnięty przez wodę gruntową. W skrajnych przypadkach może nawet „wyskoczyć” z gruntu.
Wysoki poziom wód gruntowych, szczególnie w połączeniu z gruntami nieprzepuszczalnymi, jest bardzo kłopotliwy dla budowy drenażu. Da się to zrobić, ale najlepiej jest wtedy wymienić grunt, aby uzyskać odpowiednie pole do rozsączania, albo wykonać go w nasypie. Jednak takie rozwiązania wymagają dużych prac ziemnych i konkretnego zagospodarowania działki, co jest problematyczne, niestety.
[SŁAWEK] Słuchaj, jak to wygląda w praktyce jeszcze. Jak masz zagospodarowany teren, w którym jest drenaż? Jak rozumiem, tam nic nie może być przymocowane na stałe, ale jak to wykorzystujesz? Tam po prostu rośnie sobie trawka, czy w jakiś inny sposób? Czy widzisz w ogóle różnicę między tym, co rośnie nad tym drenażem, a na pozostałej części działki? Jak to jest?
[KRYSTIAN] Tak, mam zarówno drenaż, jak i rozsączanie na powierzchni — jedno i drugie. Tam, gdzie jest drenaż, trawa latem jest wyraźnie wyższa i bardziej zielona. Po prostu skupia on wodę, wilgoć utrzymuje się w gruncie, dzięki czemu trawa i kwiaty tam rosną.
Tak jest zagospodarowane to miejsce u mnie. Dodatkowo, tuż obok znajduje się miejsce, gdzie woda jest wylewana i rozsączana na powierzchni. Woda oczyszczona z oczyszczalni biologicznej jest wypompowywana raz na jakiś czas na powierzchnię. Jeśli jest tam odpompowywana, to oczywiste, że trawa rośnie jeszcze bujniej. Rośnie tam trawa, chwasty oraz niektóre kwiaty. U mnie grunty są bardzo suche i piaszczyste, więc żona postanowiła posadzić kwiaty, które bardziej lubią wilgotne środowisko. W ten sposób można było sobie z tym poradzić.
[SŁAWEK] Czy w ogóle myślałeś podczas budowy domu, żeby tę wodę jakoś wykorzystać do podlewania całego ogrodu? Można przecież gromadzić ją w dużych zbiornikach, użyć pompy, podłączyć się na przykład do systemu podlewania ogrodowego i mieć spokój z podlewaniem całego terenu. Myślałeś o tym?
[KRYSTIAN] W ogóle nie. I powiem ci, dlaczego. Bo w momencie, kiedy ja budowałem dom, była wielka akcja w mojej gminie, że już zaraz będzie budowana kanalizacja. Więc taka była obietnica: już budujemy.
I oczywiście, nie mając pewności, czy to powstanie, czy nie, stwierdziłem: dobra, jeśli to ma powstać, a wygląda na to, że powstanie, to weźmy oczyszczalnię możliwie najbardziej ekonomiczną, bo i tak za chwileczkę będziemy musieli się przełączyć na kanalizację.
I to był błąd, bo trzeba było wziąć jakąś lepszą wersję i właśnie pomyśleć nad tego typu zagadnieniami. Niestety kanalizacja nie powstała i okazuje się, że dalej nie ma jej i nawet nie widać na horyzoncie, żeby miała powstać. A ile lat już mieszkasz?
[SŁAWEK] Dwanaście.
[KRYSTIAN] Tak więc, wiesz, co ci mam powiedzieć — jest, jak jest. Gdybym wiedział, że tak będzie, na pewno bardziej bym się przyłożył do oczyszczalni wyższej jakości, do tego, żeby była bardziej zoptymalizowana. W tej chwili na pewno mam trochę za mały zbiornik, ale taki był, bo miało być za chwilę przełączenie się na kanalizację.
U mnie to nie jest tak fajnie zrobione, jak mogłoby być. Dlatego też mam rozsączanie na powierzchni gruntu, a można by było to jakoś sprytnie zagospodarować — zrobić jakiś inny system rozsączania albo wykorzystać tę wodę później do podlewania trawy czy czegoś takiego. Nie jest to więc zrobione idealnie, bo sytuacja była jaka była, a plan jaki był. Niestety gmina mi zrobiła psikusa, więc muszę sobie radzić z tym, co mam.
[SŁAWEK] Okej, słuchaj, mam jeszcze jakieś pytania, ale może ty masz coś jeszcze przygotowanego. Na razie oddam ci głos.
[KRYSTIAN] Nie, myślę, że te najważniejsze sprawy już powiedziałem. Jest jeszcze jedna różnica, o której trzeba być świadomym, między oczyszczalnią ekologiczną a biologiczną. Obydwie wymagają wywozu nieczystości, tej części stałej, która gromadzi się w środku.
Czas wywozu dla oczyszczalni ekologicznych, a dokładniej częstotliwość tego wywozu, jest mniejsza. Tam są różne zalecenia, zależnie od wielkości zbiornika, od producenta i tak dalej, ale zwykle jest to coś między pół rokiem a rokiem.
Półtora roku to już raczej za długo. Natomiast w oczyszczalni biologicznej trzeba samodzielnie obserwować, przynajmniej na początku, ile tego osadu się gromadzi. Istnieje prosty test, który pozwala oszacować ilość osadu, więc raz na jakiś czas, jeśli ktoś ma taką instalację po raz pierwszy i zaczyna ją eksploatować, powinien wykonać ten test.
Później wiadomo już, że raz na kilka miesięcy trzeba ten osad wywieźć. Na początku wymaga to więc pewnej obsługi. Poza tym jedno i drugie rozwiązanie jest bezobsługowe, chociaż należy pamiętać, że oczyszczalnia biologiczna wymaga prądu. Trzeba przynajmniej od czasu do czasu sprawdzić, czy ona w ogóle działa. Miałem kiedyś taką sytuację, że z jakiegoś powodu wyłączyłem bezpieczniki w garażu, a akurat tam była podpięta instalacja. Przez tydzień nie działała, bo zapomniałem włączyć bezpiecznik. Dlatego taka minimalna kontrola, czy urządzenie działa, jest konieczna.
Nowoczesne sterowniki mają możliwość podglądu przez aplikację i tego typu funkcje, więc czy warto z nich korzystać i czy jest to konieczne? Nie, nie wydaje mi się. Jednak taka minimalna kontrola, jak wyjście na dwór i posłuchanie w cichy dzień, czy pompka do napowietrzania burczy, jest wystarczająca, aby wiedzieć, że urządzenie działa.
[SŁAWEK] Tak, trzeba mieć pewność. A powiedz jeszcze, jak to wygląda w praktyce. Bo jeśli ktoś buduje pierwszy dom, to nie ma pojęcia, jak działa wywóz nieczystości. Dzwonisz, sms-ujesz, ktoś przyjeżdża, zostawiasz bramę otwartą. Jak to wygląda?
[KRYSTIAN] Dzwonię i przyjeżdża, po prostu. Tak to działa. Bardzo prosto. Trzeba podać adres, co jest do wywiezienia, skąd oraz mniej więcej ile. Przyjeżdża wóz, wywożą wszystko i tyle. Nie ma z tym absolutnie żadnego problemu.
Praktyka jest taka, że należy umieścić szambo lub oczyszczalnię — czy taką, czy taką — gdzieś od frontu działki, po to, żeby było dojście od wjazdu do włazu zbiornika, żeby można było te ścieki wypompować. Jeżeli ktoś umieściłby to na drugim końcu działki, gdzie dostęp jest trudny, to czasami po prostu, gdy przyjedzie wóz asenizacyjny, wąż może być za krótki, chociaż te raczej mają długie. Przed tym przestrzegamy.
Po prostu należy umieścić to w miejscu widocznym i dostępnym dla przyjazdu. U mnie nawet nie wjeżdżają na działkę, tylko stają sobie na poboczu drogi. Mam, nie wiem, z 10 metrów od drogi pokrywę zbiornika i tyle. To się odbywa tak bezproblemowo, że tu w ogóle nie ma czym się martwić.
[SŁAWEK] Czyli jest tak samo jak przy wywozie szamba. Ja, co prawda, jestem bardzo często w domu, więc nie ma problemu, żeby otworzyć bramę i potem się rozliczyć. Ale jak czasami mnie nie ma, to zostawiam wręcz po prostu uchyloną tylko bramę, żeby mogli właśnie wąż przeciągnąć i wejść na teren posesji. Zostawiam pieniądze gdzieś na parapecie i jesteśmy rozliczeni, więc zupełnie bezstresowo.
Nawet u mnie jest tak, że ja nie dzwonię, tylko wysyłam SMS-a, bo już znamy się tyle lat. Więc to rzeczywiście pod względem obsługi jest zupełnie proste.
[KRYSTIAN] Co jeszcze można powiedzieć? Pod względem obsługi oczyszczalnie wymagają z grubsza takiej samej jak szambo, czyli trzeba zadzwonić co jakiś czas po wywóz. Oczyszczalnia biologiczna ma to do siebie, że jest to urządzenie, jak już mówiłem chyba kilka razy, zasilane prądem i zawsze może się coś zepsuć, niestety.
Trzeba więc pilnować, czy wszystko działa, a w razie awarii – naprawić lub wymienić uszkodzony element. Instalacja składa się tak naprawdę z dwóch urządzeń oraz sterownika: jest pompa napowietrzająca, pompa wypompowująca (jeżeli ktoś ma wypompowywanie na zewnątrz albo do innego zbiornika) oraz sterownik. Każda z tych części może się niestety zepsuć. Mi się chyba raz zdarzyło, że sterownik się zawiesił i trzeba było go zrestartować, czyli wyłączyć i włączyć z prądu. Wymaga to więc minimalnej kontroli, jakby nie patrzeć.
[SŁAWEK] Czy zamieniłbyś, gdybyś miał pewną dowolność? Ja mam szambo i nie chciałbym mieć oczyszczalni ścieków, bo szambo jest tańsze.
Gdyby była kanalizacja, prawdopodobnie bym z niej skorzystał, tylko po to, żeby po prostu co miesiąc nie sprawdzać poziomu nieczystości w szambie i nie wysyłać tych SMS-ów. Ale jak nie mam kanalizacji, to szczerze mówiąc nawet nie odczuwam jej braku.
A ty, gdybyś miał taką możliwość, podłączyłbyś się do kanalizacji? Lub czy zamieniłbyś oczyszczalnię ścieków na szambo, jeżeli byłoby to możliwe, oczywiście do wybudowania na twojej działce?
[KRYSTIAN] Znaczy, możliwe jest i z tym nie ma problemu. Czy bym zamienił na kanalizację? Tak, bo to jest dosyć pewne, bezobsługowe i z tym nie ma już właściwie żadnych problemów. To jest coś, co się praktycznie nie psuje, bo działa po prostu i już. I tutaj jak najbardziej to bym się zamienił.
Czy bym się zamienił na szambo? Nie wiem, do zastanowienia się. Tu koszt wywozu jest troszeczkę wyższy w sumie. I to chyba bym musiał sprawdzić, jaki byłby koszt wywozu szamba w moim konkretnym przypadku. Jeżeli to by było troszkę więcej, możliwe, że bym się zamienił. Jeśli to by było dużo więcej, raczej bym się nie zamieniał. Na takiej zasadzie.
[SŁAWEK] Pytam, ponieważ patrzę na to pod kątem tego, że miała być u ciebie kanalizacja. Wydaje mi się, że szambo byłoby o tyle prostsze, że jest tańsze. Jeżeli kanalizacja pojawiłaby się rok później, to po prostu straciłbym więcej pieniędzy, więc tak bym chyba zrobił. Stąd właśnie to pytanie.
[KRYSTIAN] Jednak taniej będzie mieć oczyszczalnię niż szambo. I z tego powodu na szczęście wybrałem to pierwsze. Myślę, że jeśli chodzi o koszt instalacji, on był dosyć podobny.
A tu jeszcze mi jedną rzecz przypomniałeś: a w jaki sposób sprawdzasz poziom u siebie w szambie?
[SŁAWEK] Otwieram właz, patrzę, zamykam właz. A wiesz, że nie musisz tak robić? Nie muszę, mogę mieć albo droższy system Wi-Fi — myślałem o tym za 200 zł — albo po prostu kijek z takim styropianem, który pokazuje mi poziom na zewnątrz. Ale robię to od paru lat. Śmieję się oczywiście, bo to otworzenie włazu w ogóle mnie nie zabiera czasu.
[KRYSTIAN] Okej, bo wiesz, dlaczego o to pytam. Pojawia się takie pytanie: jak sprawdzać poziom w szambie, żeby nie musieć tam zaglądać za każdym razem.
[SŁAWEK] Natomiast jakoś śmieję się, że to zabiera mi tylko moment, jak wracam do domu. A jakiś tam kijek zrobić? To oczywiście można, ale w sumie to tak — po co? To oczywiście moje podejście.
[KRYSTIAN] Jasne. Albo jest wersja z czujnikiem radarowym, podłączona pod Wi-Fi, i też oczywiście można sobie z tym poradzić.
[SŁAWEK] Wiesz, to też kwestia podejścia, bo stali słuchacze może pamiętają, że kiedyś miałem piec na ekogroszek. Więc jak był sezon zimowy, to trzeba było, wiesz, dosypywać węgla, czyścić piec i tak dalej. To było bardzo angażujące, trzeba było się przy tym nachodzić, a człowiek się ubrudził.
W porównaniu do sprawdzania poziomu szamba przez pięć sekund raz w miesiącu, to jest nic. Z tego punktu widzenia są to dla mnie rzeczy, które w ogóle mnie nie zajmują. Natomiast jeżeli ktoś buduje dom i chciałby w pełni bezobsługowy, to jak najbardziej jakieś dodatkowe czujniki będą dla niego wskazane. To znowu kwestia oczekiwań i podejścia. Ja jestem już zmęczony pracą w życiu i sprawdzanie takich rzeczy nie stanowi dla mnie żadnego problemu.
[KRYSTIAN] Jasne. I co? Myślę, że chyba przegadaliśmy generalnie ten temat. Jeśli pojawią się jakieś pytania, to zapraszam do zadawania ich w komentarzu. I co? Nic, koniec ogłoszeń chyba. Jeżeli ktoś — tak jak na początku mówiliśmy — chciałby dopilnować kolejnego wyzwania albo zapisać się do minikursu, to zapraszamy do zapisu na newsletter. Powoli kończymy. Chyba nie mam więcej do Ciebie.
[SŁAWEK] To jeszcze na koniec zapraszamy na stronę jaksiewybudowac.pl, ponieważ są tam trzy kompleksowe kursy. Jeden kurs dotyczy wyboru działki, drugi przygotowania do budowy, czyli od zakupu działki do powiedzmy wbicia pierwszej łopaty na placu budowy.
I kurs nasz wspólny: budowa domu od zera do stanu deweloperskiego, zarządzanie budową i kontrola prac, w którym pokazujemy w 130 odcinkach, w jaki sposób ustalić rzeczy z poszczególnymi wykonawcami, na przykład elektrykiem, hydraulikiem, wykonawcą fundamentów i tak dalej. Pokazujemy, jak kontrolować pracę, pokazujemy, jak policzyć materiały do budowy — dużo wiedzy.
Na stronie są też darmowe odcinki, które można obejrzeć i zobaczyć, co tam jest. Warto nawet wejść tylko po to, żeby te odcinki obejrzeć, bo tam już jest dużo cennej wiedzy dotyczącej zarówno budowy, jak i na przykład analizy projektu budowlanego.
[KRYSTIAN] Do zobaczenia, do usłyszenia już za tydzień, we wtorek o dziewiętnastej, w kolejnym podcaście. Cześć!
[SŁAWEK] Na razie, hej!
Artykuł Przydomowa oczyszczalnia ścieków – co musisz wiedzieć? pochodzi z serwisu Blog Budowlany: Jak się wybudować i nie zwariować.
W tym odcinku opowiadamy do jakich, błędnych wniosków może prowadzić popularna wycena domu za metr kwadratowy.
Ten tekst jest zapisem podcastu, który możesz wysłuchać, klikając w poniższy link lub przeczytać poniżej. Zapraszamy!
[KRYSTIAN] W tym odcinku opowiemy Wam, dlaczego naszym zdaniem porównywanie cen budowy domu za jeden metr kwadratowy jest złym pomysłem. Daje ono nierealistyczne wyniki i nie powinniśmy go stosować do szacowania kosztów budowy własnego, przyszłego, wymarzonego domu. Zapraszamy do odsłuchania i oglądania.
Na początek, żeby zacząć ten temat, mam do ciebie pytanie. Właściwie to taka zagadka — choć może to za dużo powiedziane. Możesz odpowiedzieć, jak chcesz, nie narzucam ci sztywnych ram.
Powiedz mi tak: masz pięć milionów złotych i chcesz wybudować wymarzony dom. Pięć milionów to dosyć dużo, może na tysiącmetrową willę nie wystarczy, ale trochę już da się poszaleć, więc nie ma wielkiego ograniczenia budżetowego.
Co by się w nim znalazło? Nie mów mi o metrach, tylko co byś chciał — takie z bajerów.
[SŁAWEK] Po pierwsze na pewno mega przestronny salon, taki naprawdę mega, 80 metrów na przykład. Być może chciałbym mieć jakiś wewnętrzny basen, bo człowiek marzy o takich rzeczach. Jakiś pokój telewizyjny, dwa pokoje dziecięce, ale takie większe, myślę, że po 15–20 metrów, nie więcej, bo mimo wszystko szkoda byłoby wydawać pieniądze na coś, co nie będzie bardzo często używane.
Rzeczy, które sobie wymarzyłem, to może jeszcze garaż na trzy samochody, bo pewnie wydam jeszcze pieniądze na jakiś dodatkowy samochód. I chyba tyle. Nie mam jakichś wielkich marzeń, chociaż czuję, że już ogromny salon, przestronny garaż i tak dalej — to już zrobi się wewnętrznie 300 metrów.
[KRYSTIAN] Wiesz co, chciałem uniknąć mówienia o metrach, ale dobra, powiedziałeś i wiesz, do czego zmierzam.
Zmierzam do tego, że powiedziałeś na przykład basen. I jak basen przekłada się na koszt za metr kwadratowy?
[SŁAWEK] Nijak się nie przekłada.
[KRYSTIAN] Czy wyposażenie tego pokoju przekłada się na metr kwadratowy?
[SŁAWEK] Oczywiście, że nie.
[KRYSTIAN] Zmierzam do tego, bo ludzie pytają nas, znajomych, szukają po internetach i pytają, ile kosztuje wybudowanie domu za metr kwadratowy w 2025 roku.
To najpopularniejsze pytanie wśród budujących. A już na dzień dobry widać taki zgrzyt. Przygotowałem sobie kilka przykładów, bo to na przykładach z każdej branży fajnie to zobrazować.
Pierwszy przykład: dzwonisz do salonu samochodowego i pytasz, ile kosztuje samochód z silnikiem o mocy 150 koni. Koniec informacji. Nie wiesz nic więcej.
Nie wiesz, czy sprzedający by ci chętnie pomógł, ale tak naprawdę nie wie, jaki duży samochód, jaki kolor, jakie wyposażenie, nic nie wie. Podałeś mu jeden parametr i na podstawie tego wyceniał samochód — to też jest absurdalne.
Już to czujemy. Podobnie drugi przykład: idziesz do dentysty i mówisz, że boli cię szóstka. Ile będzie kosztowało leczenie? Ale co się tej szóstce stało? Czy jest dziura, czy boli, czy może trzeba prześwietlenie, kanałowe leczenie i tak dalej?
I jeszcze idziesz do prawnika i pytasz, ile będzie kosztowało prowadzenie sprawy. Jakiej sprawy? Gdzie? O co chodzi?
Czujemy absurd takiej sytuacji, gdzie wyceniamy coś za metr kwadratowy, nie znając w ogóle tego czegoś, nie znając specyfiki.
[SŁAWEK] Wydaje mi się, że dla nas to jest absurd, bo my ten temat znamy, ale w ramach tych przykładów, które podałeś, nie wszyscy wiedzą. Zanim zacząłem prowadzić mój serwis byłem właścicielem biura tłumaczeniowego, które dalej funkcjonuje — prowadzi je mój przyjaciel. Częstym pytaniem było: ile kosztuje tłumaczenie jednej strony? Brakowało przynajmniej pięciu parametrów.
Jaka to strona? Czy to jest strona A4, czy inna? Ile jest znaków na tej stronie? Czy tłumaczenie jest zwykłe, czy przysięgłe? Na kiedy potrzebujesz? Na jutro, a za tydzień — to zupełnie inny parametr. Na jaki język? Większość myślała, że domyślnym jest język angielski, ale tłumaczyliśmy na 55 języków. W zależności od tego, co chciałeś, cena była od 50 zł do 350 zł, ponieważ mogło to być tłumaczenie przysięgłe na język chiński, na przykład.
Więc nawet takie pozornie błahe rzeczy, jak tłumaczenie jednej strony, rozrastają się do konieczności podania przez klienta kilku kluczowych informacji. Przy budowie domu tych informacji chyba jest tysiąc, które trzeba znać, żeby w ogóle doprecyzować cenę.
[KRYSTIAN] Tak, i właśnie to jest pierwszy taki wniosek, który wypływa zawsze przy tego typu rozmowie: po pierwsze i najważniejsze, trzeba sprecyzować swoje oczekiwania. Każdy klient, zanim zacznie w ogóle pytać, musi sprecyzować swoje oczekiwania sam dla siebie, a po drugie – jasno je przekazać drugiej stronie, która będzie próbowała zrobić wycenę.
Jakkolwiek ktoś by chciał wyceniać i porównywać ceny z innymi, musi mieć świadomość, że ktoś inny, budując dom za x tysięcy złotych za metr kwadratowy, miał swoje własne oczekiwania – na przykład basen i salę telewizyjną według własnych potrzeb, a ja tego nie potrzebuję.
I ta cena może być kompletnie inna. Jest pierwszy wniosek, że te oczekiwania są super ważne, super istotne i mają największy wpływ na cenę domu, w tym na cenę za metr kwadratowy, gdy już sobie przeliczymy, a nie na powierzchnię, która jest podawana jako pierwszy parametr.
Ale idźmy dalej, bo to nie wszystko. Jeżeli już definiujesz swoje oczekiwania, to trzeba je przelać w rzeczywistość. I tutaj dochodzi do głosu technologia budowy, na przykład wykonania przeróżnych elementów, bo czasami chcemy je wykonać szybciej, czasami taniej, a czasami tak, żeby spełniały konkretne wymogi termoizolacyjności albo akustyczności – zależy, kto co określi.
I te rzeczy też nie przekładają się bezpośrednio na cenę za metr kwadratowy, bo technologie są różne. Nakład pracy może być bardzo różny, zależnie od tego, kto i jakie ma oczekiwania. Łatwiej jest wybudować dom na planie kwadratu niż o jakichś skomplikowanych kształtach. Więc to jest kolejny parametr, gdzie koszty za m2 mogą być znacznie różne.
Czy chciałbyś tutaj coś dodać?
[SŁAWEK] Pytanie chyba często jest zadawane: która technologia jest najtańsza? Mamy przecież tych technologii całkiem sporo.
Czy można powiedzieć, że dom murowany będzie tańszy od szkieletowego, albo odwrotnie? A może inna technologia jest lepsza? Czy to znowu wszystko zależy? Jak ten temat ugryźć?
[KRYSTIAN] To jest bardzo dużo zmiennych, bo możemy sobie porównywać cenę wybudowania metra kwadratowego ściany.
Tylko powiem Ci, że jesteśmy w stanie metr kwadratowy ściany porównać, ale nie jesteśmy w stanie porównać wybudowania domu za metr kwadratowy w różnych technologiach. Znaczy też, ale szczegółowo wtedy trzeba je przeliczyć. I powiem Ci nawet dlaczego.
Trzeba każdy projekt indywidualnie przeliczać. Weźmy budynek na planie kwadratu, czyli kwadrat o wymiarach 10 na 10 metrów, więc jego powierzchnia będzie w uproszczeniu 100 metrów kwadratowych. Zatem długość jego ścian będzie wynosiła 40 metrów bieżących.
Razy wysokość trzech metrów – mamy powierzchnię ścian. To jest najprostszy dom kwadratowy. A teraz weźmy taki o powierzchni 200 metrów kwadratowych, też na rzucie kwadratu. I zobacz, co się dzieje. Ma powierzchnię dwa razy większą, ale jak sobie to przeliczysz, to wychodzi, że długość ścian to 57 metrów bieżących. Nie dwa razy więcej, tylko 40% więcej.
I to jest kompletnie inny parametr. Jeżeli zaczynamy budować nieruchomość o bardziej skomplikowanej bryle, z jakimiś wcięciami w ścianach, wysunięciami itd., to samo zwiększanie powierzchni jest kompletnie nieproporcjonalne do tego, jak duże ściany budujemy. Nie mówiąc już o dachu, gdzie możemy budować piętro, piętro, piętro — jedno piętro w górę, jedno piętro w dół. I mamy ten sam dach, co przy parterówce o trzy razy mniejszej powierzchni. Jedno jest jedna konstrukcja, a nie trzy.
Więc tutaj technologia i porównywanie różnych technologii budowy nijak się ma do kosztów za metr kwadratowy powierzchni. Z tego właśnie powodu, że my porównujemy na przykład powierzchnię budowy ścian tylko, w sensie wydatek na budowę ścian, a to jest jakiś ułamek całości i niekoniecznie ma się realnie do całej powierzchni.
[SŁAWEK] Tak samo chyba trudno jest porównać budowę domu parterowego z poddaszem użytkowym, bo często dostaję pytanie, co jest tańsze: dom o takiej samej powierzchni parterowy, czy taki z poddaszem użytkowym. Dochodzą jeszcze na przykład takie kwestie, jak powierzchnia zajmowana przez korytarze czy klatkę schodową. Układ pomieszczeń musi być inny, więc tracimy inną powierzchnię właśnie na komunikację.
Tego nie da się policzyć, ponieważ dom o tej samej powierzchni, ale z poddaszem użytkowym, będzie miał zupełnie inną funkcjonalność niż parterowy.
Prawdopodobnie budując go w innej bryle, trzeba wybudować trochę większy, żeby pomieszczenia miały taką samą powierzchnię jak w parterowym. Takie porównania są trudne i ciężko powiedzieć coś konkretnego.
Staram się przekazać, że dom parterowy prawdopodobnie będzie trochę droższy, ponieważ będą większe fundamenty i większa połać dachu, więc koszty będą trochę wyższe. Jeżeli to możliwe, to raczej budujcie dom z poddaszem użytkowym, jeśli zależy wam na oszczędnościach. Z drugiej strony, jeżeli budujesz budynek o powierzchni użytkowej około 70 metrów kwadratowych, to raczej budujesz obiekt parterowy i nie idziesz w górę, bo miałbyś po 30 czy 40 metrów na każdej kondygnacji.
Chciałbym mieć taką konkretną listę porad: „Chcę to, więc buduj to, bo to będzie kosztowało tyle”. Jednak chyba tak się po prostu nie da i trzeba wykonać jakąś pracę samemu, żeby uzyskać wycenę od wykonawców, bo chyba nie ma innej możliwości.
[KRYSTIAN] Tak, właśnie o to chodzi — nie ma prostego przepisu. Chciałoby się mieć prosty wzór, ale po prostu go nie ma i nie da się tego łatwo porównać. To jest świetny przykład: domy parterowe kontra z poddaszem użytkowym — który jest tańszy?
To bardzo trudne do przeliczenia, szczególnie jeśli chodzi o stan surowy. W takim przypadku coś można by próbować oszacować, ale wykończeniówka — a ona przecież jest bardzo ważna, bo nikt nie mieszka w stanie surowym — oraz meble czy później AGD, to wszystko jest w ogóle nieprzeliczalne na metr kwadratowy.
Podam jeszcze jeden przykład. Weźmy łazienkę. Załóżmy, że masz w domu dwie łazienki, każda o powierzchni 6 metrów kwadratowych. Czy jeśli zrobisz je dwukrotnie większe, czyli o powierzchni 12 metrów kwadratowych, to czy będą dwa razy droższe? Sprzęty są przecież te same.
Sprzęty pozostają takie same, natomiast powierzchnia ścian i sufitów się zwiększy. Jednak sprzęty się nie zwiększają, więc nie możemy mówić o dwukrotnym wzroście ceny za taką łazienkę. Większa różnica będzie wynikać z rodzaju użytych materiałów, a nie z samej powierzchni.
Tak to widzę i tak pokazuje praktyka. Jeśli się ze mną zgadzasz, to mam jeszcze kilka tematów na dokładkę, dlaczego uważam, że wycenianie domu za metr kwadratowy jest po prostu błędne. Jak wspominałem, o ile można coś próbować oszacować przy stanie surowym, to dom składa się oczywiście z kosztów wykończenia — to już zahaczyłem — ale mamy też przyłącza.
Sama cena działki — bo dom gdzieś musi stać — oraz opłata za przyłącza są kompletnie niezależne od nakładów na budowę stanu surowego czy wykończenia i w ogóle od metrów kwadratowych. Nie mają z tym nic wspólnego. Przyłącze może być blisko lub daleko, więc trzeba to rozważać zupełnie osobno.
Co jeszcze mamy? W tych czasach mamy inflację, więc jeśli ktoś wybudował swój dom i podaje realny koszt jego budowy za metr kwadratowy, to trzeba mieć świadomość, że jest to wartość z ostatnich dwóch czy trzech lat. Nie oznacza to, że dzisiaj, zaczynając budowę, osiągniemy takie same ceny — one będą się zmieniały na przestrzeni kolejnych dwóch, trzech lat budowy.
Kolejna sprawa to lokalizacja w Polsce. Duże miasta, małe miasta, odległość od producenta konkretnych materiałów budowlanych, które czasami są ciężkie i trzeba je dostarczyć — tu w grę wchodzą koszty transportu. Takich zmiennych jest naprawdę sporo. Co o tym sądzisz?
[SŁAWEK] Niestety się zgadzam. A „niestety”, bo mieliśmy sobie nie potakiwać, a tutaj się okazuje, że zgadzamy się, ale dodałbym parę rzeczy. Kwestia naszego podejścia do budowy, czyli po pierwsze kwestia pośpiechu — i to widzę bardzo często. Bardzo dużo osób chce wybudować dom jak najszybciej, więc wybiera pierwszego wykonawcę, który ma wolne terminy, akceptuje jego cenę, a w efekcie płaci więcej. To jest jedna kwestia.
Druga kwestia to brak czasu albo umiejętności negocjacji. Często się przepłaca na każdym etapie budowy, nawet u geodety. Należy zadzwonić do trzech geodetów, dopytać o cenę, wybrać dobrą, tanią ofertę. Większość ludzi robi tak, że po prostu dzwoni do geodety i przyjmuje pierwszą ofertę. Może być nawet o 500 zł droższa, ale nie wiemy, że przepłaciliśmy, bo nie mamy innych ofert.
500 zł za geodetę, 1000 zł za projekt, 1000 zł za kierownika, 1000 tu, 1000 tam, 1000 gdzie indziej — mnóstwo jest tych tysięcy, które można zaoszczędzić. Nagle okazuje się, że za budowę zapłaciliśmy nawet 50 tysięcy złotych, 100 tysięcy więcej, tylko dlatego, że nie negocjowaliśmy.
Tak więc tym bardziej uprzedzam przed słuchaniem się innych, ile oni zapłacili za budowę swojego domu, bo nie wiemy, z czego jest wybudowany, czy jest zrobiony poprawnie, nie wiemy, jakie są zastosowane rozwiązania, kto to robił, czy ktoś negocjował podczas budowy — niczego nie wiemy, więc nawet wyciąganie średniej nie ma sensu.
Ja administruję jedną z największych grup na Facebooku — „Budowa domu samemu”. Bardzo często są tam takie dyskusje i osoby próbują wyciągnąć jakieś informacje właśnie z takich stu komentarzy, ale to nie ma sensu.
Jeden poda, że zapłacił za budowę 3 tysiące złotych w 2012 roku, ale nie poda szczegółów, bo w komentarzu jest tylko cena. Drugi powie, że wydał 6 tysięcy złotych, ale za jakiś dom prefabrykowany, który musiał powstać w ciągu kilku miesięcy, bo zależało mu na czasie. Z tego nie da się wyciągnąć informacji, że średni koszt budowy wynosi na przykład 4,5 tysiąca złotych.
Więc my wiemy, że tak się nie robi, ale ja dalej trochę nie wiem, jak powinno wyglądać oszacowanie kosztów budowy. Mamy kogoś, kto chciałby się wybudować, ale nie wie, ile jaką kwotę szykować, więc dopóki nie wie, nie zabiera się za budowę. I tutaj nie wiem, jaki masz na to pomysł?
[KRYSTIAN] Wiesz co, pomysł jest bardzo prosty, ale trudny w realizacji. Prosty jest taki, że trzeba po prostu wziąć i to policzyć.
Nie ma innej metody. Bierzemy po kolei wszystko, co tylko wchodzi w skład budowy i siadamy, liczymy.Nawet na moim blogu kiedyś zamieściłem takiego Excela — jest dosyć rozbudowany i starałem się po prostu umieścić w nim jak najwięcej pozycji, które trzeba dodać, budując dom. Zaczynamy od pracy koparki, wykopów pod fundamenty, później same fundamenty, ścianki fundamentowe, ściany parteru i tak dalej, i tak dalej. Liczymy i nie zatrzymujemy się w momencie, gdy doliczymy do dachu, tylko kontynuujemy pracę, żeby jak najwięcej elementów wyposażenia po prostu oszacować.
Tutaj jest duży koszt, typu jedna trzecia — rząd wielkości, to jest jedna trzecia budowy. Wszystkie meble, AGD, zabudowy, kanapy i tak dalej, malowanie, farby. Im większy i bardziej skomplikowany, tym więcej czasu powinno się poświęcić na szczegółowe planowanie wnętrz, bo tam kryje się naprawdę dużo wydatków i można na tym nieźle popłynąć, kolokwialnie mówiąc.
Nikt tego nie zrobi za nas, chyba że zatrudnimy profesjonalistę, który się tym zajmie. Ja też tutaj dla Sławka robiłem wycenę tego domu modelowego — doszliśmy do stanu deweloperskiego. Założenie było takie, że ja wyceniam to po swojemu, przyjmuję dobre materiały, to, co uważam za słuszne, kolory i tak dalej. Sławek powiedział: „Okej, tak może być, ale gdybyśmy chcieli pójść dalej w wykończeniówkę, to już pewnie tak się nie da zrobić”.
Na etapie budowy w stanie surowym czy stanie deweloperskim powinniśmy usiąść i kilkanaście godzin przegadać, gdybyśmy budowali dom dla ciebie, tak konkretnie, nie modelowy, nie przykładowy, gdzie wybór odcienia dachówki nie ma znaczenia. Gdybyśmy budowali konkretnie twój dom, powinniśmy wtedy usiąść i przegadać, czyli dokładnie tę blachę, bo tam była blacha, która akurat ci odpowiada, ale jest sześć rodzajów. Każda jest na rąbek, tak jak jest opisany w projekcie, każda ma kolor grafitowy, ale jest sześć rodzajów. Wybierzmy, którą chcesz — i powinniśmy to zrobić. Tak prawdę mówiąc, da się to zrobić, tylko to jest czasochłonne.
Jeżeli ktoś robi to sam, musi poświęcić na to czas. Jeżeli nie, to te porady z internetu typu „ja wybudowałem dom za 5 tysięcy za metr kwadratowy” — to po pierwsze, jeżeli komuś zależy, musi dopytać, kiedy budowała, w jakim standardzie, co tam jest, czego nie ma i tak dalej. Po drugie, trzeba to raczej traktować jako „zacznijmy od 5 tysięcy wzwyż”. Tak bym dla bezpieczeństwa przyjął, bo może się uda taniej, może drożej, ale mamy za mało danych, żeby mieć 100% pewności. Traktujemy to jako dolną granicę kosztów, od których jesteśmy w stanie samodzielnie wybudować dom.
Tu też jest kolejny parametr, w ogóle niezależny od samego obiektu, tylko od człowieka, który go buduje — to umiejętności negocjacyjne. Tego się nie da przełożyć na metry kwadratowe, tu nie ma takiej opcji.
[SŁAWEK] Słuchaj, mam taką propozycję. Rozmawiamy o tym, że samodzielnie trzeba coś wykonać i spędzić co najmniej kilkanaście godzin nad Excelem. Na pewno jednak większość słuchaczy tego nie zrobi, bo to jest bardzo czasochłonne. Jeżeli ktoś nie chce się tym zajmować, to ja proponuję takie rozwiązanie.
Po pierwsze, warto udać się do projektanta, który z nami usiądzie, porozmawia o naszych oczekiwaniach i zapłacimy mu za przygotowanie koncepcji.
Od razu mówię – ja zawsze zniechęcam na początku do przeglądania setek stron z projektami katalogowymi, bo można się po prostu załamać wielką ich liczbą. Lepiej od razu znaleźć specjalistę, który z nami usiądzie i zaprojektuje jakąś koncepcję. To już samo w sobie będzie dla nas bardzo wartościowe, bo dobry projektant uświadomi nam, czego naprawdę potrzebujemy, a co jest tylko naszą zachcianką.
Na przykład mój basen, o którym mówiłem przed chwilą – gdy się nad tym zastanowić, to trochę bez sensu, bo są problemy z wilgocią, podgrzewaniem basenu i tysiącem innych rzeczy, o których jeszcze nie wiem. Prawdopodobnie taki projektant wybiłby mi ten pomysł z głowy, a może nie.
Po przygotowaniu koncepcji dopiero wtedy można rozeznać się, jakie są koszty budowy. Można kombinować, kontaktować się z wykonawcami, może z firmami, które budują domy modułowe lub prefabrykowane. Mając taki projekt koncepcyjny, możemy się zorientować, na jakie wydatki się nastawić, bazując na ofertach wykonawców, którzy rzeczywiście pracują w naszej okolicy i podadzą ceny na dany rok.
Innymi słowy, ja polecam zapłacić za konsultację z projektantem, być może jeszcze za zrobienie kosztorysu, a także za konsultacje z inżynierem budownictwa. Jeżeli planujemy wybudować dom, to te pieniądze musimy zainwestować, bo robienie tego samodzielnie jest bardzo pracochłonne i, moim zdaniem, mniej dokładne. Zapłacenie specjalistom po prostu się opłaci.
Jeżeli ktoś marzy o swoim domu, to myślę, że powinien zainwestować te kilka tysięcy złotych właśnie w konsultacje ze specjalistami. W momencie, kiedy będziemy mieli informację dotyczącą widełek kosztów budowy według projektu koncepcyjnego, wtedy możemy zadecydować: okej, super, stać nas, mamy budżet na to. Wtedy powiemy: „Panie projektancie, proszę kontynuować, będziemy budować”.
Takie rozwiązanie proponuję osobom, które nie chcą spędzać zbyt dużo czasu w Excelu.
[KRYSTIAN] Wiesz co, dodałbym tutaj kilka rzeczy, bo mówisz, że trzeba zapłacić projektantowi za pomoc. Zgadzam się, nie mam tutaj zastrzeżeń, ale co ważniejsze, to podjęcie decyzji, co chcemy i jak chcemy — takich precyzyjnych decyzji, na przykład jaka ma być kafelka na ścianie w łazience u góry.
Ta na lewo od wejścia, tak? Dokładnie. To tę decyzję i tak trzeba podjąć. Możemy ją podjąć teraz, na etapie planowania budowy. Dzięki temu zaklepiemy sobie jakiś budżet, mamy wstępny wybór, trochę czasu i spokoju, że wstępnie już coś mamy. Może się zmienić, może nie, ale jest wstępnie, w miarę dokładnie coś oszacowane budżetowo i wizualnie.
Możemy ją też podjąć w momencie, kiedy kafelkarz krzyczy: „Panie inwestorze, mi kafelki są potrzebne, bo nie mam co robić”. Ta druga opcja jest gorsza, po prostu, bo raz, że już wtedy nie kontrolujemy budżetu — priorytetem jest czas, dwa, nie mamy czasu na wybór, bo trzeba się śpieszyć i tak dalej. To generuje całe mnóstwo problemów.
Więc ta robota, której się nie chce zrobić, czyli podjęcie decyzji na długo do przodu, co byśmy chcieli, a czego nie — szczegółowych — i tak jest do zrobienia. Tylko jeśli zrobimy ją szybciej, to zrobimy ją lepiej i lepiej przygotujemy się do swojej budowy.
Druga sprawa, to jest to, co powiedziałeś, żeby pójść na przykład do wykonawcy, który wyceni budowę. Tu też szczególnie trzeba uważać przy wykonawcach generalnych. Nie tyle uważać, co zwrócić uwagę na to, że generalny wykonawca wyceni to, co mu przekażemy.
Jeżeli pójdziesz do wykonawcy i powiesz: „Chcę dom 150 metrów”, to on weźmie: „Ostatni budynek 150 metrów wybudowałem za pięć za metr, a teraz jest inflacja, to zróbmy za sześć, a na wszelki wypadek, nie wiadomo, co klient wymyśli, za siedem”. A ty mówisz: „Za siedem, dobra, spoko, może dałoby się to zrobić za sześć”. Wykonawca też tak liczy — za sześć, ale nie ma informacji, więc w swojej cenie daje zapas cenowy, tylko po to, żeby ewentualne pytania i dodatkowe wymagania klienta sfinansować z tej budowy i nie dokładać do interesu.
Klient nie sprecyzował wcześniej, czego potrzebuje, czego nie, więc krótko mówiąc, nie dogadali się. Wykonawca wziął na zapas trochę więcej pieniędzy i na tym zarobił, krótko mówiąc. Tu nie ma nic nieuczciwego po stronie wykonawcy — jak najbardziej rozumiem, bo on zabezpiecza swój interes, musi prowadzić firmę, płacić pracownikom, kupować materiał. To po jego stronie jest logiczne i naturalne zachowanie.
Tylko klient mógł podejść do tematu inaczej, wycenić szczegółowo, porozmawiać i cena mogłaby być zupełnie inna. Tego nie wiemy, ale takie sygnały — takie są realia na rynku i na to też trzeba zwrócić uwagę, jeśli ktoś nie chce po prostu przepłacić.
Myślę, że tutaj powinniśmy jeszcze dorzucić jedną informację, bo cały czas mówimy o wycenianiu za metr kwadratowy i to właśnie dotyczy generalnych wykonawców. Gdy ktoś idzie i pyta o cenę, to on mówi: „Za metr kwadratowy tyle”. Trzeba bardzo, ale to bardzo zwrócić uwagę, za jaki metr kwadratowy — jakiej powierzchni.
Czy mówimy o powierzchni użytkowej domu, czy o powierzchni netto wszystkich podłóg, czy o powierzchni z włączeniem tarasów, podcieni i tak dalej? Powierzchnię możemy zdefiniować na kilka różnych sposobów i trochę głupio byłoby się nie dogadać.
W przypadku, gdy budujemy obiekt powiedzmy 180 metrów, gdzie mamy duży garaż na dwa samochody i kotłownię, powierzchnia użytkowa uwzględnia garaż i kotłownię, bo tak jest liczona zgodnie z prawem, a powierzchnia podłóg netto ich nie uwzględnia. Możemy mieć zatem około 50 metrów różnicy, czyli jedną trzecią lub czwartą powierzchnię całego domu.
To bardzo mocno rzutuje na koszt budowy za metr kwadratowy, a nie ma żadnego wpływu na wartość budowy całego domu po całości. Trzeba więc bardzo uważać, jak się definiuje samą powierzchnię użytkową i to też jest, myślę, częste pole do nieporozumień.
[SŁAWEK] Jeszcze wrócę i uściślę temat projektu koncepcyjnego, bo myślę, że część osób może myśleć, że projekt koncepcyjny to są tylko jakieś kreski na kartce, które pokazują, gdzie będzie sypialnia, a gdzie pokój. Tymczasem ja przez projekt koncepcyjny rozumiem już przeprocesowane i przegadane z projektantem większość rozwiązań, które chcemy zastosować w swoim budynku.
Oznacza to, że już wiemy, jaki materiał, jaka technologia, jakie fundamenty zostaną użyte, czy będziemy ogrzewać dom – mamy to wszystko ustalone. Projekt koncepcyjny jest więc naprawdę krokiem do wykonania projektu budowlanego. Wiemy, z czego będziemy budować, znamy dokładnie powierzchnię, przynajmniej orientacyjnie, jaki będzie dach – na przykład czy będzie to dachówka, blacha czy coś innego. Mamy już podjętych wiele najważniejszych i najbardziej kosztownych decyzji, które pojawiają się podczas budowy.
Dopiero wtedy, kiedy mamy te wszystkie decyzje podjęte i posiadamy projekt koncepcyjny, myślę, że wykonawca jest w stanie całkiem nieźle oszacować cenę budowy. Oczywiście, w momencie gdy powstanie projekt budowlany, pojawi się mnóstwo szczegółów, na przykład związanych z hydroizolacją fundamentów czy tysiącem innych rozwiązań. Myślę jednak, że mogą one wpłynąć na koszty budowy w stopniu rzędu 10–15%, ale nie spowodują nagłego ich wzrostu o 50%.
Taką ścieżkę proponuję. Zachęcam do znalezienia projektanta, który rzeczywiście nas wysłucha i zaprojektuje dom dla nas, a nie dla siebie. Często bowiem zdarza się, że projektanci narzucają rozwiązania, które znają, ale niekoniecznie są one najlepsze.
[KRYSTIAN] Tutaj też wchodzi kolejny aspekt — to, co powiedziałeś o szczegółowych rozwiązaniach technicznych, typu hydroizolacji i tak dalej. Wchodzi kolejny parametr, czyli jakość wykonania budynku w stanie surowym, zagospodarowania terenu. Niewiele nawet o tym powiedzieliśmy, a to też nie ma nic wspólnego z przeliczaniem cen na metr kwadratowy. I jakość materiałów wykończeniowych, bo to może zmienić cenę. Myślę, że nawet więcej niż o te kilkanaście procent.
Czasami, to widać po inwestorach, niektórzy robią tak, że machną ręką: „A wszyscy tak robią w okolicy, to ja też tak zrobię”. I to jest, powiedzmy, jakość ekonomiczna — tak bym to nazwał. Ma być tanio, to jest kryterium.
I ja rozumiem, jeśli ktoś buduje tanio i ma być tanio, to buduje tanio i wtedy to jest jego kryterium wyboru po prostu. Ale są osoby, które chcą może czasami wybudować lepszej jakości. Wtedy nie powinny machać ręką na to, że „a wszyscy tak robią”, tylko wybrać wykonawcę, produkty lepszej jakości, bardziej dopilnować wykonawstwa.
Wtedy myślę, że ta różnica może być większa niż kilkanaście procent, co nijak nie przekłada się na metr kwadratowy. Bo jak uwzględnimy jakość w metrze kwadratowym, to nijak — tak krótko mówiąc. I to na każdym etapie: na etapie stanu surowego, stanu deweloperskiego, jakości wykończenia, jakości zagospodarowania działki wokół budynku. Nie jest to w żaden sposób mieszalne metrem kwadratowym, tak bym to nazwał.
Myślę, że tu różnice mogą być kolosalne, szczególnie przy wykończeniu. Różnice mogą być naprawdę bardzo duże. Zresztą dachówki — to już materiał wizualny bardziej, okna — to jest świetny przykład. Tu można ceny razy dwa, razy trzy, bez problemu. I jak przeliczyć cenę okien na metr kwadratowy i porównać okna o różnej jakości, to jest moim zdaniem nieporównywalne w ogóle.
[SŁAWEK] Można wszędzie zaoszczędzić — od fundamentów po dach. Są wykonawcy, którzy więźbę dachową łączą na jakieś dwa gwoździe i uważają, że wszystko jest dobrze. Tymczasem użycie prawidłowych, dobrych łączników i zrobienie wszystkiego zgodnie z normami wcale nie jest takie proste. Oczywiście będzie droższe, bo dobry wykonawca się ceni. Na każdym elemencie można zaoszczędzić, ale też na każdym elemencie można zapłacić odpowiednią cenę za wysoką jakość.
To jest trudne dla osób, które jeszcze domu nie wybudowały. Ja pamiętam, jak kilkanaście lat temu się budowałem — dla mnie w ogóle sformułowanie „stan surowy otwarty” było czymś nowym. Fundamenty? Wiedziałem, że jest coś w ziemi, co jest twarde i to jest bardzo ważne, tak czułem, ale trudno jest poznać osobie, która buduje pierwszy dom, właśnie te rzeczy, o których mówię — sto albo i więcej takich drobnych elementów, które mają wpływ na koszty budowy.
Myślę, że w kolejnych podcastach będziemy o tym mówić trochę szerzej, bo chciałbym, żeby osoby, które nas słuchają, poczuły ten temat bardziej. Chciałbym, żeby były nawet trochę bardziej techniczne niż są teraz, bo to się też przyda do kontrolowania wykonawcy — w jakim zakresie, albo do wyboru kierownika budowy, albo po prostu do tego, żeby wiedzieć, że wykonawcy potrafią iść na skróty i warto być na to przygotowanym, by móc zareagować, gdyby na przykład na budowie nie było kierownika budowy.
Taka dygresja na koniec odcinka.
[KRYSTIAN] Zgadzam się jak najbardziej z tym, co powiedziałeś, że to jest po prostu trudne dla wielu osób. I właśnie dlatego była ta dygresja reklamowa — bo reklamujemy dobry kurs, który przez to prowadzi. Ale też chciałbym powiedzieć o czymś innym: jak to sprawia trudność także początkującym osobom, które budują swój dom po raz pierwszy, nawet porównanie ofert.
Na przykład to, co mówiłem przez chwilę o blasze dachowej na rąbek, którą moglibyśmy zastosować do projektu domu modelowego. Jeżeli jest kilka do wyboru, to czym kierować się, wybierając spośród różnych rodzajów blachy? Czy ceną, wyglądem, czy czymkolwiek innym? Jakie mają właściwości?
I to jest tylko sama blacha. Jeżeli mamy ofertę od wykonawcy na stan surowy, to co w ogóle mamy porównywać, jeśli w nim jest kilkanaście albo i kilkadziesiąt pozycji, które są istotne ze względu na jakość, cenę, estetykę, wygląd i tak dalej — przyszłego domu? Tu jest naprawdę duże pole do nauki dla osób, które budują pierwszy raz.
I wiesz, myślę, że można zdradzić małą tajemnicę, że powoli pracuję nad tym, że jeżeli ktoś nie chce zrobić tego samodzielnie, tylko zleci całą budowę domu wykonawcy, to coś będę mógł też w tym pomóc. Więc tak zagajamy temat, ale rozwiniemy go, jak coś będzie już do pokazania, żeby ktoś, kto nie chce samodzielnie zajmować się tym wszystkim, o czym tutaj mówimy już od kilkudziesięciu minut, miał to po prostu znacznie, znacznie ułatwione.
Dobra, chyba powoli dochodzimy do końca. Mamy jakieś rady dla naszych słuchaczy?
[SŁAWEK] Nie załamywać się, to po pierwsze. Po drugie, jeszcze to będzie chyba podsumowanie obu podcastów, bo w drugim podcaście też mówiliśmy trochę na temat tego, żeby sprecyzować swoje oczekiwania i potrzeby w ogóle przed szacowaniem czegokolwiek.
Czuję, że mówimy o tym często, ale jest to potrzebne. Często pada pytanie o koszt metra kwadratowego, a na to pytanie nie da się odpowiedzieć, dopóki nie sprecyzujecie, co dokładnie chcecie wybudować. Chodzi o to, kiedy, jakim trybem, w jakiej technologii, co chcecie, jak chcecie ten dom ogrzewać, czym, jaką chcecie wentylację i tak dalej.
Więc tutaj zapraszamy do naszych serwisów: na kanał Krystiana, na mój kanał. Myślę, że powoli trzeba po prostu na te pytania odpowiadać i dopiero wtedy, kiedy będziemy mieli taką listę odpowiedzi, możemy iść dalej. Ale nie zaczynać marzenia o własnym domu od próby uzyskania informacji, ile kosztuje budowa jednego metra kwadratowego.
[KRYSTIAN] Tak. Wiesz co, ja, żeby podsumować, to w sumie już wszystko powiedziałem, ale chyba najważniejsze rzeczy dosłownie w zdaniach to, co mówimy.
Najpierw należy określić to, co się chce, i to szczegółowo, bo to jest praca, którą trzeba i tak zrobić, a im prędzej, tym lepiej. Tutaj nikt tego za nas nie zrobi. O ile ktoś może za nas policzyć, ile kosztuje wybudowanie metra kwadratowego ściany, to nikt za nas nie zdecyduje, w jaki sposób ta ściana będzie wykończona, jak pomalowana, na jaki kolor.
I to jest praca, która bardzo się przyda, niezależnie od tego, czy ktoś buduje z generalnym wykonawcą i musi mu tylko wyznaczyć kierunek, w jakich kolorach chce mieć wnętrza i jak mają wyglądać, czy ktoś buduje systemem gospodarczym i zleca każdy etap prac. Bo na każdym etapie prac są te szczegóły, które należy dograć, dogadać, uzgodnić. I to wszystko ma wpływ na cenę.
Jednym zdaniem kończąc: to jest niepoliczalne, nieprzeliczalne na metr kwadratowy. Znaczy, przeliczalne na metr kwadratowy jest, ale to jest nieporównywalne dom do domu, budujący do budującego, ze względu na wiele, wiele czynników, które niniejsze opisaliśmy. I na tym chyba możemy kończyć.
[SŁAWEK] Tak, jeszcze powiem, że pod filmem na YouTubie znajdziecie arkusz kalkulacyjny — mój albo Krystiana — oraz link do mojego filmu, w którym omawiam ten arkusz. Korzystajcie z niego, ponieważ zawiera wszystko, od zakupu działki po wykończenie.
Jest tam chyba kilkaset pozycji do uzupełnienia, więc nie przeraźcie się, ale właśnie taka praca musi zostać wykonana. I przynajmniej, jeśli chodzi o wykończenie, nikt tej pracy za nas nie wykona.
Tak więc… tak. Kropka. Kończymy. Kropka.
[KRYSTIAN] Kończymy. Dziękujemy bardzo. Zapraszamy do słuchania, komentowania oraz zadawania pytań. Do zobaczenia, do usłyszenia następnym razem. Cześć.
[SŁAWEK] Dzięki. Cześć. Hej. Dziękujemy.
Artykuł Koszt budowy domu za m2 – tak nie szacuj ceny! Wyjaśniamy pochodzi z serwisu Blog Budowlany: Jak się wybudować i nie zwariować.
Budowa domu zawsze zaczyna się od pomysłu przelanego na papier w formie projektu. Jaki projekt wybrać, katalogowy czy indywidualny? Jak poznać swoje potrzeby? Jak zabrać się za projekt indywidualny? O tym wszystkim rozmawiamy dzisiaj z architektem Arturem Tomaszkiem.
Zapraszamy do słuchania!
Artykuł Od czego zacząć projektowanie swojego domu? Rozmowa z architektem. #Dylematy budowlane #89 pochodzi z serwisu Blog Budowlany: Jak się wybudować i nie zwariować.
Dom pasywny to budynek zaprojektowany w taki sposób, aby minimalizować zapotrzebowanie na energię do ogrzewania i chłodzenia. Dzięki zastosowaniu nowoczesnych technologii oraz odpowiedniej izolacji, domy pasywne potrafią utrzymać komfortową temperaturę przez cały rok, korzystając jedynie z energii odnawialnej oraz pasywnych źródeł ciepła, takich jak promieniowanie słoneczne czy ciepło wydobywające się z urządzeń domowych. Najważniejsze elementy tego typu budynków to szczelność powietrzna, dobra izolacja termiczna, a także systemy wentylacji z odzyskiem ciepła.
W tym artykule odkrywamy przed Wami wszystkie największe sekrety nowoczesnych domów pasywnych!
Tekst ten jest zapisem podcastu, który możesz wysłuchać klikając w poniższe wideo.
[Sławek] Dzisiaj będziemy rozmawiać trochę o najnowszym, szeroko reklamowanym e-booku „Sekrety Domów Tanich w Ogrzewaniu”. Przede wszystkim chcemy Wam zdradzić siedem sekretów związanych z tym, jak zaoszczędzić na ogrzewaniu własnego budynku. Zapraszamy do słuchania.
[Krystian] Słyszałem, że w ostatnim tygodniu namieszałeś troszeczkę na YouTube, narobiłeś hałasu. Przyznaj się, co tam się wydarzyło?
[Sławek] Trochę rzeczywiście namieszałem. Podcasty nagrywamy z lekkim wyprzedzeniem. Ostatni podcast, czwarty, w którym mówiłem, że nagram recenzję e-booka, o którym dzisiaj będziemy trochę mówić, nagrałem jeszcze przed publikacją tej recenzji na YouTube. Dzisiejszy podcast jest już nagrany wtedy, kiedy recenzja jest na YouTube i wiem, że spotkała się z fajnym odbiorem.
Możemy spokojnie porozmawiać o tym, co się działo i jaki efekt w ogóle zrobiła moja recenzja. Chodzi o to, że pewien wydawca e-booka, pewnej publikacji, chwalił się, że jego e-book napisało 20 specjalistów, ekspertów z różnych branż. Twierdził, że ten e-book jest tak świetny, że dzięki niemu zbudujemy dom, który będzie naprawdę bardzo tani w ogrzewaniu.
Tymczasem okazało się — bo ten e-book kupiłem — że zawiera on część informacji bardzo ogólnych, część niestety niepoprawnych, a część rzeczywiście jest okej. Jednak myślę, że ten e-book nie wystarcza do tego, aby wybudować dom energooszczędny, ponieważ brakuje tam mnóstwa bardzo ważnych informacji. Recenzję umieściłem. Komentarzy jest bardzo dużo, sporo dostaję też wsparcia, bo ludzie doceniają, że przestrzegłem ich przed wydaniem 240 złotych na tego e-booka.
[Krystian] Pamiętam, że jakiś czas temu furorę robiła książka, która do tej pory chyba się dobrze sprzedaje — „Sekrety Domów Murowanych”. Kosztowała ponad 300 zł. Przeczytałem ją. Był tam taki sekret, który można by ująć w jednym zdaniu: hydroizolacja wszystkiego, czyli zabezpieczenie domu przed wodą.
Teraz mamy drugą książkę, drugiego e-booka, którego, przyznam szczerze, nie czytałem, ale obejrzałem twoją recenzję i na tyle jej ufam, że z niego wynika druga właściwość, magiczny sekret domów — szczelność powietrzna. Znam takich sekretów jeszcze kilka więcej, w sumie jest ich siedem. Może zdradzimy te siedem wszystkich od razu i już?
W ten sposób wszyscy nasi widzowie będą od razu świadomi całości, pełnego obrazu sytuacji. W tym odcinku myślę, że zdradzimy wszystkie sekrety za jednym zamachem. Co ty na to?
[Sławek] Jestem za. Będzie tutaj wszystko za darmo, oczywiście porady również będą bezpłatne, ale chociaż prosimy, w ramach podziękowania, o jakieś lajki, subskrypcje oraz o to, byście podzielili się informacją o naszym podcaście.
Co tydzień jesteśmy na YouTube u Krystiana, na serwisie Budowa w Praktyce, a także na Spotify — szukajcie naszego podcastu. Dajcie znać innym, że tutaj szerzymy wiedzę budowlaną i potrafimy nasze tezy obronić argumentami, podając źródła. Zachęcam również do zadawania pytań. Jeżeli macie jakiekolwiek wątpliwości dotyczące tego, co mówimy, zostawcie komentarz — my na nie odpowiemy.
[Sławek] W takim razie idziemy z sekretami. Sam jestem ciekawy, co masz na myśli, więc zacznij od pierwszego, a my będziemy je po kolei omawiać.
[Krystian] Zacznę od siódmego. A czemu by nie? Może tak. Sekrety wszystkie, które do tej pory pojawiały się w różnych e-bookach i książkach, tyczyły się przede wszystkim przegród budowlanych. Cała zabawa polega na tym, że dom to jest ustrojstwo, które oddziela świat zewnętrzny od wewnętrznego, czyli kluczowa tutaj jest przegroda, która dzieli nas od wiatru, zimna i tak dalej — tego wszystkiego nieprzyjemnego, co się dzieje na zewnątrz.
To jest clou całego problemu i wszystkich tych sekretów. Jeżeli przegroda była dobra, żeby była energooszczędna, wspaniała w swojej funkcji, to ja naliczyłem siedem sekretów, które ona musi spełniać — warunków, które trzeba dochować przy jej projektowaniu i budowie, żeby dom był właśnie energooszczędny, komfortowy.
Siódmy sekret to jest aspekt architektoniczno-wizualny – żeby dom był funkcjonalny, ładny, trwały, to jest po prostu architektura.
Każdy ma na to jakiś swój pomysł, swój punkt widzenia. Architekci dbają o to, żeby cały budynek ze wszystkich stron, od wewnątrz i od zewnątrz, był ładny i funkcjonalny. Nie wydaje mi się, żeby to wymagało większego komentarza. Jeśli wymaga, to proszę — zwróćcie się do architekta, bo ja na ten temat nic więcej nie powiem.
Powinienem zacząć od pierwszego, ale on jest tak ważny, że chciałbym go nazwać zerowym punktem. Najważniejszy punkt w budowie domu, w budowie przegrody budowlanej, to jest konstrukcja, bo do tego doczepiamy tak naprawdę wszystko inne. Bez konstrukcji dom by nie istniał i się zawalił. To jest podstawa wszystkiego, co dalej powiem.
Konstrukcja może też pełnić kilka innych funkcji, ale o tym za chwileczkę. Przy czym z konstrukcjami też nie wydaje mi się, żeby było zbyt wiele problemów, bo budujemy domy i wszelakie budynki już od pewnie kilku tysięcy lat jako ludzkość. I z grubsza nauczyliśmy się, o co chodzi w konstrukcjach.
Nie zawalają się zbyt często, chociaż fakt, że się to zdarza. Generalnie coraz bardziej skomplikowane konstrukcje jesteśmy w stanie budować — czy to ogólne, czy domy. Projekty budowlane, konstrukcyjne pod tym kątem mogą być przeszacowane i trochę dziwne czasami, ale generalnie problemów tutaj nie widzę.
Punkt pierwszy to jest pierwszy z czterech największych sekretów domów. I to domów wszelakich, nie tylko murowanych, energooszczędnych, ale też szkieletowych, w każdej konstrukcji i praktycznie w każdym typie. To są uniwersalne zasady, które tyczą się wszystkich budynków.
Bardzo ważna jest też ich hierarchia. Przegroda budowlana musi zapanować nad czterema rzeczami, które sprawią, że dom będzie energooszczędny, komfortowy, suchy. I te cztery rzeczy, nad którymi musimy zapanować, to są właśnie te cztery sekrety.
To jest po pierwsze woda i przepływ przez przegrodę, ale też zabezpieczenie przegrody przed wodą. Druga rzecz to szczelność przegrody, szczelność dla powietrza. Trzecia to szczelność dla pary wodnej, a czwarta sprawa to termoizolacyjność przegrody. I w takiej kolejności o tym mówię.
Dlaczego? Bo po pierwsze dużo się mówi o termoizolacyjności, ale ona jest na samym końcu tego wszystkiego. To, że dom nie powinien przepuszczać do środka wody, wie każdy, ale nie do końca wiadomo, jakie są konsekwencje, jeżeli taką wodę przepuści i co się z tym dzieje. Jeżeli to nie budzi twoich wątpliwości, to powiem ci jeszcze dalej, co z tym fantem zrobić i jak zaprojektować dom, czy jak wybudować dom zgodnie z takimi zasadami, żeby zachować to, o czym mówiłem.
[Sławek] Pytanie jest takie: jak mają się te rzeczy do taniego ogrzewania? Mówisz o tym, żeby woda nie wchodziła do budynku, natomiast nie ma to wpływu na rachunki.
[Krystian] Wiesz co, mam i zaraz ci tego dowiodę. Tylko na początku chciałem powiedzieć, że ta teoria nie jest też moja, bo to, co wspomniałeś na początku, że podamy bibliografię i źródła, jest prawdą. Napisałem o tym cały artykuł, a właściwie nawet trzy, które są dostępne na moim blogu.
Jeśli możemy, od razu tutaj podrzucamy link do mojego artykułu. Tam, na końcu, jest cała bibliografia, skąd to wziąłem, bo to też nie jest mój wymysł. Autorem jest amerykański profesor, współautor norm amerykańskich budowlanych, więc renomowana osobistość. Ja przetłumaczyłem to na język polski i wyciągnąłem esencję z tego.
Nasza zabawa polega na tym, że przegroda budowlana, o której wspomniałem, powinna kontrolować cztery rzeczy: przepływ wody, powietrza, pary i energii cieplnej. Do tego potrzebujemy, nazwijmy to konceptualnie, czterech warstw kontrolnych na przegrodzie, czyli takich, które mogą jednocześnie pełnić kilka funkcji. To jest bardziej koncept myślowy niż konkretny materiał, ale dojdziemy do tego.
Po pierwsze, musimy kontrolować przepływ wody przez przegrodę. Pod tym hasłem wydaje się, że jest dosyć oczywiste, co musimy zrobić. Musimy spowodować, żeby woda spłynęła jak najdalej od budynku. Chcemy ją przechwycić i odprowadzić, czyli na przykład dach musi przejąć tę wodę i odprowadzić ją rynnami z dala od budynku, żeby nie napierała na przegrodę.
Druga rzecz, którą musimy zrobić, to zabezpieczyć się hydroizolacją przed wodą, jeśli jakaś się dostanie do przegrody, żeby nie wsiąkała. Teraz dochodzę do tego, o co pytałeś: co się dzieje, jeśli nie spełnimy tego warunku? W takim wypadku, jeśli woda dostanie się do przegrody, wszystkie pozostałe aspekty, o których mówiłem — czyli powietrzno-szczelność, efektywność energetyczną czy paroszczelność — tracą absolutnie na znaczeniu, bo woda jest wrogiem numer jeden budynku.
Zawilgaca materiały, co powoduje, że przestają być energooszczędne, ponieważ dużo lepiej przewodzą ciepło. Woda powoduje też niszczenie materiałów, szczególnie organicznych, takich jak drewno — pleśnieje, gnije, próchnieje. Może też dojść do zagrzybienia i zapleśnienia ścian. Krótko mówiąc, jeśli nie zadbamy o to, żeby nasz dom był szczelny dla wody, to tak jakbyśmy zrobili sobie dziurę w dachu.
Wtedy wszystkie inne parametry tracą na znaczeniu — czy dom jest energooszczędny, czy nie — to jest po prostu niższy priorytet.
Kolejna sprawa to szczelność dla powietrza. To jest ten sekret, który został wyjawiony we wspomnianym już e-booku. Sekret polega na tym, że zimne powietrze, jeśli znowu zrobimy sobie dziurę w domu i będzie przez nią nawiewało, traci na znaczeniu paroszczelność i izolacyjność termiczna.
Przede wszystkim wchodzi do nas zimne powietrze i jest nawiewane bezpośrednio do środka. To wiąże się jeszcze z czymś innym, mianowicie znowu z wodą, naszym największym wrogiem. Zimne powietrze wchodzące do ciepłego domu w sposób niekontrolowany skrapla się gdzieś w przegrodzie, czyli wracamy do punktu pierwszego — mamy wodę w przegrodzie, co wiąże się z tym, co przed chwilą powiedziałem.
Stąd jest ta cała hierarchia i cały sekret szczelności domu: po pierwsze, nie chcemy, żeby nawiewało nam zimne powietrze, a po drugie, i co ważniejsze, nie chcemy, żeby nawiewało nam wilgotne powietrze, które może się skraplać w sposób niekontrolowany. Do wywiewania i nawiewania powietrza służy wentylacja — mechaniczna lub grawitacyjna, to kwestia drugorzędna. Ważne, żeby była sprawna, a przez przegrody powietrze przechodzić nie może, bo mamy problem z wodą.
[Sławek] Nie, nie, jedziesz dalej. Mamy jeden, mamy numer dwa.
[Krystian] Jeszcze drugi sekret.
Trzeci sekret to jest paroizolacyjność, czyli właściwie chodzi tu o warstwę kontrolną pary wodnej. Myślę, że to określenie w tym konkretnym przypadku jest jak najbardziej właściwe, bo niekoniecznie chcemy mieć dom paroszczelny. Możemy sobie zrobić dom paroprzepuszczalny, czego jestem zwolennikiem, ponieważ wolę, żeby para przez przegrodę swobodnie przechodziła, niż żeby w przegrodzie utknęła.
Sednem sprawy jest to, że wszystkie przegrody budowlane powinny być skonstruowane i wybudowane w taki sposób, aby para nigdy pod żadnym pozorem w przegrodzie nie utknęła. Jeżeli utknie, to się skondensuje i wracamy do punktu pierwszego, czyli wody w przegrodzie, o czym już mówiłem dwa razy do tej pory. Powinniśmy zastosować takie rozwiązania, żeby po pierwsze nie wpuścić pary do przegrody, a w razie gdyby do niej weszła, to żeby mogła swobodnie wyjść.
Świetnym przykładem są klasyczne dachy drewniane, gdzie po stronie wewnętrznej stosujemy paroizolację, a po stronie zewnętrznej membranę wysokoparoprzepuszczalną. I to jest cały sekret. Na tej samej zasadzie powinny działać wszystkie przegrody, czyli ściany, dach — niezależnie od technologii, posadzka, podłoga — również niezależnie od technologii.
Czwarta, ostatnia sprawa, i w hierarchii ostatnia, to termoizolacyjność. Tutaj warstwa kontrolna przepływu ciepła działa w sposób dosyć oczywisty — ma izolować, utrudniać ucieczkę ciepła z budynku na zewnątrz. Ciężko dodać coś więcej, oprócz tego, że wszyscy wiedzą, iż dom trzeba ocieplić, ale zgodnie ze wszystkimi wcześniej podanymi zasadami.
Jeżeli ocieplimy go, a zablokujemy przy tym przepływ pary, albo co gorsza, umożliwimy wejście pary do przegrody, ale nie damy jej wyjścia, to jest problem. Tak samo, jeśli zrobimy super ocieplenie, ale nie zadbamy o to, żeby elewacja na zewnątrz była szczelna dla wody, to cóż nam z tego ocieplenia, skoro będzie zamoczone i nieefektywne.
To są cztery sekrety, właśnie w takiej kolejności. Do tych sekretów jeszcze jest „sekretny sos”, tak bym to nazwał. Chyba że masz jakieś pytania, zanim przejdziemy do tego sekretnego sosu.
[Sławek] Wiesz co, mówisz o rzeczach, które są na pewno ważne, ale jednak chyba większość budynków jest zbudowana trochę na jedno kopyto. Czyli jest jakiś materiał murowy, do tego daje się izolację, najczęściej styropian, hydroizolację prawidłową. To jest w ogóle temat-rzeka, skoro mówimy o wodzie.
Budynki stoją i nie ma jakichś takich narzekań, że coś jest nie tak, że ludzie skarżą się na zimne podmuchy czy na to, że mają wysokie rachunki za ogrzewanie. Wiemy o tym, że takie problemy mogą wystąpić w ciągu kilkunastu lat, ale pytanie brzmi: czy to rzeczywiście jest sekret, że jeśli zadbamy o wszystkie te rzeczy, o których mówisz, to nagle będzie lepiej? Gdyby było źle, to chyba rzeczywiście byłoby źle i na każdym kroku pojawiałyby się jakieś problemy w nowych budynkach.
[Krystian] Wiesz, to powiedzmy to, o czym mówię — to jest takie powolne zbliżanie się, zmierzanie w kierunku standardu pasywnego. To są najlepsze możliwe praktyki i do tego powinniśmy dążyć. Oczywiście, to wszystko kosztuje.
Ludzie oszczędzają na budowach i to prowadzi zwykle do tego, że po pięciu latach użytkowania nikt nie zauważa problemów albo czasami zauważa małe, ale one narastają sobie z czasem. Świetnym przykładem jest nieszczelny montaż okien, przez które lubi sobie zawiać wiatr po paru latach, albo zagrzybienie, które pojawia się w różnych miejscach, ale nie do końca wiadomo dlaczego. To są problemy, które wychodzą z czasem.
Też nie u każdego wyjdą, nie oszukujmy się. To nie jest tak, że jeśli nie zastosujemy się do tych zasad, to problemy pojawią się u każdego. Chcemy jednak przemycać tutaj najlepsze praktyki i liczę na to. Jestem przekonany, że jeśli ktoś szuka tych sekretów, wydaje pieniądze na książki, e-booki, żeby się dokształcić i wybudować sobie jak najlepszy dom, a nie jak najtańszy, to budujemy jak najlepiej. Myślę, że to są — znaczy, jestem pewien, że to są wskazówki, które na pewno się przydadzą, które są cenne.
[Sławek] Na pewno tak, tylko wydaje mi się, że widzisz, te rzeczy, o których mówisz, powinny być takim trochę abecadłem dla projektantów i wykonawców. Trochę się dziwię, może lekko zbaczam z tematu, ale w momencie, kiedy chcesz wybudować dom energooszczędny, nawet wręcz pasywny, nagle okazuje się, że projektant liczy stawkę razy dwa.
Wykonawcy też podnoszą wynagrodzenie, ponieważ skoro inwestor chce mieć dom w takim standardzie, to trzeba wykonać pracę bardzo dobrze, bardzo dokładnie, więc musi to być droższe w realizacji. I nagle okazuje się, że budynek pasywny generuje czasami znacznie wyższe koszty i czasami okazuje się, że w ogóle nie jest to opłacalne.
Moje pytanie jest takie: czy te zasady, o których mówisz, nie powinny być już teraz standardem? A dom pasywny czymś w rodzaju standardu plus, a nie, że mówisz o rzeczach, które moim zdaniem powinny być już teraz stosowane w każdym budynku, niezależnie od standardu energetycznego.
[Krystian] Powinny, ale nie są. Tak mogę to najprościej powiedzieć. Powiem ci przykład. Polskie normy dopiero od niedawna zaczęły coś tam, gdzieś na szarym końcu, przebąkiwać o szczelności budynku i o tym, jak bardzo on powinien być szczelny dla powietrza. Mam tu na myśli testy typu blower door.
W Stanach te normy są już od dawna i są coraz bardziej zaostrzane. Jeszcze tak z każdym rokiem, czy tam co parę lat, dochodzi kolejny etap wymagań, kolejny zestaw, i te testy są coraz częściej przeprowadzane i wymagane, a standardy co do szczelności domów stają się coraz większe.
U nas nie. Cóż można na to powiedzieć? Takie mamy prawo. Wielu osobom zależy na budowie tanio, więc też nikt nie przykłada do tego wagi. Niestety jest, jak jest. Nie podpisuję się pod tym. Dlatego te najlepsze praktyki powinny być standardem, jak mówisz.
To, co powiedziałeś, że czasami wybudowanie, zaprojektowanie domu dwa razy bardziej energooszczędnego, czy w standardzie pasywnym, nie powinno się znacząco różnić od wybudowania domu prawidłowo. Bo jeżeli budujemy go prawidłowo, zachowujemy wszystkie zasady, to ten dom będzie naprawdę bardzo dobry i od domu pasywnego może się różnić tak naprawdę tylko grubością termoizolacji. I to chyba jest jedyne, co tutaj powinno się różnić. Nie widzę więcej jakichś zasadniczych różnic. Zasady są te same wszędzie.
[Sławek] Powiem, że a propos tej szczelności budynku — bo jak już ktoś ogląda moją recenzję e-booka, to wie, a jak nie, to bardzo zapraszam na mój kanał „Jak się wybudować i nic zwariować”. Tam właśnie rozdział o szczelności budynku jest naprawdę ekstra.
Jest merytoryczny, poprawny, zawiera bardzo dużo dobrych informacji. Bardzo mi się podoba szerzenie wiedzy o tym, jak ważna jest szczelność budynku. Niestety inne rozdziały nie są aż tak dobre, wręcz zawierają merytoryczne błędy. Cieszy mnie jednak to, że świadomość ludzi w tym zakresie rośnie i mam nadzieję, że po naszym podcaście również będzie dalej rosła.
Natomiast widzę też drugą stronę medalu — wykonawcy i projektanci, którzy oferują domy pasywne, sprzedają je jako coś magicznego. Twierdzą, że istnieją tajne rozwiązania, które tylko oni znają i potrafią zrealizować. Mówią, że jeśli chcesz mieć tanie rachunki za ogrzewanie lub dom, za który nie płacisz w ogóle, to musisz wydać więcej, aby oni mogli ci przekazać te sekrety i wybudować taki dom.
To mi się nie podoba, bo jest to taki marketing, na który niestety ludzie się nabierają. Gdyby nie, to takiego marketingu by nie było, ale kojarzy mi się to bardzo źle z różnymi obietnicami. Pamiętam różne dziwne historie z prób sprzedaży urządzeń, które oszczędzają energię, jeśli tylko wpiąć je do gniazdka elektrycznego.
Brzmi to absurdalnie — podłączasz coś do sieci i nagle masz niższe rachunki — ale ludzie to kupują. Widzę też, że energooszczędność stała się bardzo modnym hasłem, podobnie jak ekologia. Nieważne są argumenty, nieważna jest merytoryka, ważna jest obietnica tego, co się stanie, jeśli to kupię.
Ja z tym walczę i jestem przeciwny takiemu stawianiu sprawy. Jak rozmawiamy, okazuje się, że wystarczy wybudować dom poprawnie, według wszystkich standardów. Niestety często nie są one zachowywane, ale już to w 90% przypadków wystarczy, bo dom będzie szczelny, nie będzie w nim wody ani wilgoci, wszystko będzie poprawnie wykonane, a rachunki, podejrzewam, będą niewiele tylko wyższe od budynku w standardzie pasywnym.
[Krystian] Bardzo dobrze to widzisz, wiesz, bo te obietnice, o których mówisz, to jest coś takiego, jak kiedyś ludzie wieszali w samochodach na lusterku płytę CD w nadziei, że uchroni ich przed fotoradarami. To właśnie to, o czym mówisz, ta magiczna obietnica domu pasywnego, że zrobimy coś i dom będzie dzięki temu w magiczny sposób bardziej energooszczędny.
To właśnie ten sekret. Czyli te cztery warstwy kontrolne, jak to się tak konceptualnie nazywa, czyli hydroizolacja, czy paroizolacja, czy termoizolacja. Sekret największy jest taki, że wszystkie cztery muszą być, uwaga, ciągłe i szczelne po całym obwodzie ze wszystkich stron budynku.
Rozumiejąc to, znasz wszystkie sekrety, jakie istnieją praktycznie w budownictwie, bo jeżeli masz termoizolację na ścianie, która nie jest ciągła i nie styka się, nie izoluje bezpośrednio razem z izolacją na stropie, to masz mostek ciepły, czyli bubel. Jeżeli masz hydroizolację, która nie jest ciągła, tylko ma jakąś nieciągłość, ma dziurę, w którą może się dostać woda, to masz bubel. Masz wodę w domu pod taką czy inną postacią, która w najlepszym wypadku wygeneruje tylko wyższe straty ciepła.
I tak samo, jeśli chodzi o to, co mówiłem, o szczelność powietrzną i o paroizolację czy paroprzepuszczalność. Jeżeli to zrozumiesz, to rozumiesz, jak powinieneś zamontować okna i dlaczego taśmy paroszczelne i paroizolacyjne przy szczelnym, tak zwanym ciepłym montażu, są ważne.
To są ważne dlatego, że przechodzimy z muru, ze ściany najczęściej murowanej, która ma po wewnętrznej stronie farbę, która jest jednocześnie paroizolacją, mamy tynk, który jest powietrzno-szczelny; mamy mur, który jest konstrukcją, mamy po wewnętrznej stronie termoizolację i mamy tynk, który jest naszą hydroizolacją po stronie zewnętrznej. I teraz te wszystkie warstwy muszą przejść w ramę okienną.
O ile termoizolację w miarę prosto da się załatwić, hydroizolację jakoś to się udaje, powiedzmy, uszczelniając tynk z murem. Konstrukcji tutaj nie mamy, bo okno jest otworem w konstrukcji. Powietrzną szczelność też w miarę daje się złapać, ale tu już bywają problemy. To już pierwszy punkt, dlaczego warto zastosować taśmę.
A taki detal konstrukcyjny nie ma w ogóle w sobie możliwości, żeby zapewnić odpowiednią paroizolację po stronie wewnętrznej i paroszczelność po zewnętrznej. Dlatego tutaj dochodzimy do naszych brakujących taśm. I to jest cały sekret. Zostaje nam na koniec, jeśli nie masz pytania, jeszcze jeden punkt, taki dodatkowy bym powiedział.
[Sławek] Mostki cieplne — bo w mojej recenzji e-booka też powiedziałem, że wrócimy do tematu. W e-booku przeczytałem informację na temat mostków cieplnych, że listwa aluminiowa, która znajduje się na elewacji, jeżeli ją zastosujesz, działa tak samo, jakby twój budynek nie miał 150 cm izolacji.
Ja to przeczytałem, czytałem to raz, drugi raz, myślę sobie: kurczę, to jakiś absurd w ogóle, głupota. Ale pierwsza myśl była taka, że dobra, ale jak to udowodnić? Wiesz, zawiesiłem się na dobre parę minut, bo to trochę tak, jakby ktoś powiedział mi, że Ziemia jest płaska. Ja wiem, że nie jest, ale jaki argument dać przeciwko tej tezie?
Zwróciłem się do jednego projektanta, mówi mi, że to głupota, ale pytam: dobra, ale dlaczego? Daj mi jakiś argument. Zwróciłem się do drugiego projektanta, w sumie też mówi, że to jest jakiś absurd, ale też brakowało mu jakiegoś dobrego argumentu, zatem dlaczego jest to błędna informacja. Zaczęliśmy ze sobą rozmawiać, spędziliśmy chyba z dwie godziny na temat rozmów o mostkach cieplnych.
Gadaliśmy o różnych strumieniach powietrza, prawie Fouriera, innych wzorach. Doszliśmy do wniosku, że jak stosujesz wzory, żeby określić grubość styropianu, którą potrzebujesz na elewacji, to możesz używać prostych wzorów, które są powszechnie znane.
Ale w momencie, kiedy liczysz mostki cieplne, szczególnie jeżeli chodzi o listwę aluminiową, która ma pół milimetra grubości, a ma przewodzenie energii 40 tysięcy razy wyższe od materiału murowego, wtedy już trzeba sięgnąć po bardziej skomplikowane wzory, które są bardzo trudne do zastosowania dla osoby, która nie wykonuje obliczeń związanych właśnie z mostkami cieplnymi.
Trochę nawiązuję do listwy i do tego, że mówisz, że budynek ma być szczelny, bez mostków cieplnych, ale jednak ta listwa aluminiowa jakimś mostkiem cieplnym jest. Jak to powiązać?
[Krystian] Wiesz co, ja myślę, że tak. Po pierwsze, odnieśmy się do tej informacji, że listwa daje taki efekt, jak półtora metra ściany bez ocieplenia. Ja myślę, że ktoś policzył to w zupełnie nieprawidłowy sposób, chociaż dosyć logiczny. Czyli pewnie wziął listwę i współczynnik przewodzenia ciepła, porównał, jak wiele styropianu ma taką samą przewodność cieplną i wyszło, że półtora metra. Obstawiam, że taki był tok rozumowania, który jest absolutnie totalnie błędny.
Pokazuję ci link do Wikipedii, gdzie możesz sobie zerknąć. Jest tam wzór, a konkretnie równanie różniczkowe prawa Fouriera, które obrazuje teoretyczny przepływ ciepła przez przegrody budowlane. Tylko zwróć uwagę, to jest równanie różniczkowe i dotyczy całej powierzchni. Nie będziemy wchodzić w szczegóły, bo to skomplikowane.
To oznacza, że jest to wzór obowiązujący dla przypadków trójwymiarowych. Natomiast to, co powszechnie się używa w obliczeniach, to proste obliczenia jednowymiarowe, porównujące przewodność cieplną listwy aluminiowej i ściany. W takich obliczeniach obcinamy z tego wzoru dwa wymiary, które są bardzo istotne.
Wzory jednowymiarowe są prawidłowe i działają, ale tylko dla prostych przypadków, kiedy liczymy przepływ ciepła z wnętrza budynku na zewnątrz przez ścianę o stosunkowo dużej powierzchni. Wycinamy z niej wycinek, na przykład jeden metr kwadratowy, i to jest nasz przykład reprezentatywny. W takich sytuacjach wzór działa.
Jednak gdy dochodzimy do bardziej skomplikowanych przypadków, zwanych potocznie mostkami cieplnymi, na przykład narożnik budynku, gdzie nie mamy stałej grubości muru i ocieplenia, bo ona w narożniku się zmienia, to wzór jednowymiarowy już nie działa. Licząc prostopadle, jest to razy pierwiastek z dwóch, bo idziemy po przekątnej.
Ten prosty wzór nie działa również w przypadku mostków cieplnych przy oknach czy przy listwie startowej, gdzie przepływ ciepła zachodzi w różnych kierunkach jednocześnie. Wzór jednowymiarowy nie działa i nie ma prawa działać. Jeżeli zaczniemy liczyć z jego użyciem, wyjdą po prostu, krótko mówiąc, głupoty i dojdziemy do absurdalnych wniosków, takich jak ten, od którego wyszliśmy w tych rozważaniach.
Co więcej, dla potwierdzenia, jak mi Sławek napisał, że takie coś występuje, wziąłem kamerkę termowizyjną i sprawdziłem to na swoim domu, gdzie mam akurat tę listwę startową aluminiową. Kamera ma małą rozdzielczość, a na dworze było plus pięć stopni, więc różnica temperatur nie była ogromna, ale sprawdziłem i nie było widać absolutnie żadnego mostka cieplnego.
Wierzę, że gdyby ktoś użył dużo lepszej kamery przy dużo zimniejszej pogodzie, możliwe, że coś by znalazł, ale to nie jest tak, że półtora metra ściany jest nieocieplone. Absolutnie nie.
[Sławek] To aluminium musiałoby być chyba gorące, jakbyś dotykał, gdyby wyciągało takie dawki energii, bo chyba ten styropian by się zapalił. Żartujemy sobie, ale jak czytamy w książce, w której podobno brało udział dwudziestu specjalistów z różnych branż, i czytamy takie absurdalne rzeczy, które nijak się bronią, to trochę trudno z tego nie żartować.
[Krystian] Wiesz co, ale powiem ci, żeby twarde fakty podać. Sprawdzałem kamerką ścianę, listwę i ścianę fundamentową, w sensie już po ociepleniu. Ocieplenie na domu ponad ścianą fundamentową miało około pięciu stopni Celsjusza, czyli tyle, co powietrza na zewnątrz.
Na listwie startowej było podobnie, nie wykazywało podwyższonej temperatury. Za to około dwa stopnie więcej, czyli jakieś siedem, miała ściana fundamentowa już ocieplona. Tylko że na ścianie parteru mam 20 centymetrów styropianu, a na ścianie fundamentowej mam 10. Widać więc, że straty ciepła były większe przez ścianę fundamentową w stosunku do ściany parteru. I to w sumie tyle, nie było widać nic więcej niesamowitego na termowizji.
[Sławek] Rozumiem, że to była minimalna ucieczka ciepła?
[Krystian] Myślę, że tak, chociaż, wiesz, można by zrobić eksperyment: wybudować dwa takie same domy i sprawdzić, żeby mieć pewność.
[Sławek] To prawda. Dzięki za wyjaśnienie, bo byłem bardzo ciekawy argumentacji i tego, dlaczego ta się nie broni. Wracamy do tematu. Brakuje mi jeszcze jednego elementu.
[Krystian] Brakuje jeszcze jednego elementu — akustyki, a warto o niej wspomnieć. Tak samo jak wszystkie pozostałe kwestie, warto ją kontrolować. To jest już ostatnia rzecz, którą chciałem dodać.
Jeżeli komuś zależy na tym, żeby jego dom miał oprócz izolacyjności cieplnej także zwiększoną izolacyjność akustyczną, to istnieją materiały, które do tego służą. Jednak tutaj wchodzi nasz „sekretny składnik”: izolacja akustyczna powinna być ciągła. To znaczy, jeżeli mamy ścianę o dobrej izolacyjności akustycznej, a w ścianie drzwi o słabej izolacyjności, to dobra ściana nam nic nie da. Dobre drzwi muszą być po prostu odpowiednie.
I to wszystko. Wszystkie sekrety zdradziliśmy za darmo. Mam pomysł! Może jakoś się tym uratujemy, bo zobacz — tworzymy ten kurs i, chcąc nie chcąc, stosujemy wszystkie zasady w kursie. Nie omawiamy ich filozoficznie, tylko przedstawiamy konkretnie, co zrobić, żeby było dobrze, aby zachować szczelność hydroizolacji, termoizolacji i paroizolacji. Zapraszamy na stronę jaksiewybudowac.pl.
[Krystian] W tych ponad 100 odcinkach kursu ujawniamy te siedem sekretów, z czego każdy jest warty 200 zł. Nie mówiąc już o całej masie dodatkowych spraw, które się z tym wiążą.
[Sławek] Nie zamierzamy udawać, że jesteśmy innymi osobami, niż jesteśmy w rzeczywistości. Jeżeli coś nam się nie podoba, mówimy o tym wprost.
Przy okazji, jeżeli zareklamujemy nasz kurs, który naprawdę tworzymy od serca, z pełną wiedzą techniczną, bierzemy za niego odpowiedzialność i podpisujemy się pod nim naszymi nazwiskami, to wybaczcie nam, że czasami będziemy wprost mówić i kpić z informacji nierzetelnych, niesprawdzonych, pod którymi nikt się nie podpisuje.
Na przykład e-book, o którym mówię, nie ma nawet autora. Nie ma żadnych źródeł, nie można zweryfikować informacji, które się w nim znajdują. I właśnie stąd nasze podejście do tej publikacji, która jest, dodam, dosyć szeroko promowana przez kilka kanałów na YouTube dotyczących budowy domu. Myślę, że na tym możemy zakończyć.
[Krystian] Do zobaczenia!
[Sławek] Cześć!
Artykuł Czym jest dom pasywny? Zdradzamy ich 7 sekretów pochodzi z serwisu Blog Budowlany: Jak się wybudować i nie zwariować.
Jakość ocieplenia nowoczesnego budynku to nie tylko grubość termoizolacji czy współczynnik lambda.
To wiele detali, które wykonane źle powodują ucieczkę ciepła w miejscach zupełnie nie oczywistych. Budując swój dom koniecznie zadbaj, aby ocieplić te miejsca!
[KRYSTIAN] Cześć, witajcie w kolejnym podcaście z cyklu Dylematy Budowlane. Dzisiaj będziemy rozmawiać o tym, gdzie ucieka Wam ciepło w domu i jak temu zapobiegać. Zapraszamy do słuchania.
Witaj Sławku, cześć, może na początek dwa słówka o sobie powiesz, zanim przejdziemy do tematu dzisiejszego odcinka.
[SŁAWEK] Cześć, Sławik Zając, jestem doradcą budowlanym. Jestem takim doradcą, ponieważ jak budowałem swój dom kilkanaście lat temu, miałem dosyć sprzecznych informacji na każdy temat, miałem dosyć tego, że każdy miał swoje zdanie i tylko mącił mi w głowie. Więc od prawie 10 lat staram się przekazywać wszystkim takie uporządkowane informacje, sprawdzone informacje, aby każdy podjął dobre decyzje i wybudował wreszcie swój wymarzony dom, kierując się swoimi oczekiwaniami, swoimi potrzebami, a nie bazując tylko na informacjach często sprzecznych właśnie z internetu albo od znajomych.
[KRYSTIAN] Dokładnie tak. Jeżeli nie chcecie słuchać tych sprzecznych informacji, no to ja specjalizuję się w tym, żeby jako jedyna osoba uprawniona do tego mącić Sławkowi w głowie, więc z racji tego, że z zawodu i zamiłowania jestem inżynierem budownictwa, to po prostu staram się edukować Was, żeby budować domy dobrze, porządnie, zgodnie ze sztuką budowaną, bez błędów i unikać takich rzeczy, o których Wam dzisiaj powiemy, przez które na etapie użytkowania domu łatwo może uciekać ciepło, a z drugiej strony stosunkowo łatwo zapobiec tym rzeczom, detalom na etapie budowy bez większych kosztów. No i dzisiaj właśnie o tym będziemy porozmawiać. Czy coś Sławek jeszcze powinienem dodać na samym początku tej mojej historii, zanim zaczniemy nagrywanie już właściwej części.
[SŁAWEK] Słuchaj, no chcę tylko powiedzieć, że fajnie się złożyło, że mamy temat 8 największych strat ciepła, mamy odcinek 88, więc dzisiejszy podcast będzie pod cyferką 8, jak w ulicy Sezamkowej, tak więc myślę, że będzie bardzo ciekawie.
[KRYSTIAN] Dobrze, że nie mamy 88 przykładów na straty ciepła, bo pewnie byśmy się nie wyrobili z nagrywaniem w jeden dzień. No dobra, to od czego zaczniemy. Wiem, że masz listę, spisałeś moją listę ładnie, od czego zaczniemy, co jest na pierwszym miejscu.
[SŁAWEK] Tak, bo lista jest twoja, więc ja będę dzisiaj troszkę bardziej słuchał, ale będę drążył temat, bo w sumie jestem ciekawy, zaintrygowany, dlaczego na pierwszym miejscu mamy balkony.
[KRYSTIAN] Tak, od balkonów powoli się odchodzi, a właściwie może i nawet już odeszło, nie są aż tak popularne we współczesnym budownictwie, ale widzę ciągle zdarzają się projekty z balkonami. I jakiś czas temu jeszcze, kiedy normy cieplne dla budynków nie były tak rygorystyczne. Balkony były po prostu niczym innym jak wystającym żelbetowym kawałkiem stropu poza obrys budynku i nie były w żaden sposób ocieplone. I to był absolutnie ogromny mostek cieplny. Nawet jeżeli cały budynek był ocieplony, a balkon nie, to ten żelbet z zewnątrz potrafił przewodzić zimno, że tak powiem, albo właściwie oddawać ciepło na zewnątrz w ogromnych ilościach i starsze domy z balkonami są naprawdę bardzo, bardzo wychładzane, przynajmniej te pomieszczenia, w których balkon jest.
Współcześnie jest trochę lepiej. Domy budowane z balkonami też mają ten problem, że balkon jest dużym, generalnie możemy powiedzieć radiatorem, czyli elementem, który oddaje ciepło na zewnątrz, więc próbuje się je ocieplać, a to od góry, od dołu, ze wszystkich stron. Generuje to masę problemów związanych z tym, jak ten balkon prawidłowo wykonać, ocieplić go od dołu, z boków, od góry. Do tego jeszcze dochodzi warstwa jakaś wykończeniowa, czy to płytki, czy jakiś rodzaj deski, cokolwiek. Masa problemów z tym związana, a mimo wszystko te balkony czasami się buduje, więc co można na to powiedzieć.
Po pierwsze, to co mówimy od dawna, balkonom raczej mówimy nie w domach jednorodzinnych, nbo to jest dosyć duży koszt, do tego dochodzą, tak jak mówię, kłopoty, żeby to ocieplić, bo jeżeli się nie ociepli, to jest ogromny mostek cieplny, natomiast jest jeszcze alternatywna metoda, to znaczy balkony na łącznikach termicznych i to powszechnie dosyć, wydaje mi się, że już chyba w tej chwili to jest standardem, stosuje się na budynkach wielorodzinnych, gdzie te balkony są koniecznością. Więc tutaj chciałem zwrócić po prostu na to uwagę, że jeżeli ktoś kombinuje coś, żeby zrobić z balkonem, to trzeba go naprawdę solidnie ocieplić, ale wtedy to wygląda źle, bo to jest grube, bo się robi kilkanaście centymetrów ocieplenia pod, kilkanaście nad, cała masa komplikacji, więc raczej unikałbym tego typu rzeczy. Tarasy trochę lepiej, ale one mają podobne wady, może nie wygląda to wizualnie tak źle, jak w przypadku balkonów.
[SŁAWEK] Okej, czyli wiadomo, z balkonami jest trudno, balkony potrafią przeciekać. Żeby dobrze wybudować balkon, trzeba mieć starannego wykonawcę, trzeba zadbać o wszystko. No i z tych powodów to po prostu nie jest tanie rozwiązanie. Więc tak w ramach trochę przestrogi, bo wiem, że dużo osób marzy o balkonach, a potem i tak są nieużywane. Tak więc myślę, że warto wydać pieniądze może gdzieś w inne miejsce po prostu.
[KRYSTIAN] Dokładnie tak, tu się zgadzam. Więc balkony to tak może nie dla każdego, ale tak jak mówisz o przestrodze, jeżeli ktoś planuje dopiero budowę, to może niekoniecznie balkon jest najfajniejszym rozwiązaniem.
[SŁAWEK] Ekstra. Dobra, na temat balkonów nie mam żadnych pytań. Przechodzimy do punktu drugiego pod nazwą ściana szczytowa, ale musisz objaśnić o co chodzi, gdzie jest ten tak zwany mostek cieplny. Może przy okazji powiesz, co to jest mostek cieplny, bo to przecież ma znaczenie, jeżeli chodzi właśnie o ucieczkę ciepła.
[KRYSTIAN] Tak, mostek cieplny to jest taka symboliczna nazwa, która symbolizuje to, że ciepło może jak przez most przejść od naszego budynku na zewnątrz, to znaczy jest pomiędzy wnętrzem naszego budynku a zewnętrzem, czyli otoczeniem jakiś materiał, przez który to ciepło dosyć łatwo będzie uciekało, to znaczy nie ma tam żadnego izolatora, który to ciepło by izolował i to właśnie nazywamy tak obrazowo mówiąc mostkiem cieplnym. Punkt drugi, ściana szczytowa. Ściana szczytowa i inne ściany budynku, które stoją zwykle, tutaj mówimy o przypadku, gdzie mamy budynek z poddaszem użytkowym, z dachem spadzistym i ściany znajdujące się właśnie na piętrze, na poddaszu tego budynku.
Ściana szczytowa to jest bardziej symbol, bardziej tytuł. Chodzi tutaj o wszystkie ściany, które stojąc na piętrze tego budynku, mogą dochodzić do połaci dachowej. To znaczy, weźmy taki przykład, gdzie mielibyśmy dach z pełnym deskowaniem i murujemy sobie ścianę, czy to szczytową, czy to jakąś wewnętrzną nośną, czy nawet ścianę działową wewnątrz. Na takim poddaszu murujemy ją aż do samej wysokości tego deskowania. Jeżeli deskowania by nie było, no to może być tam membrana i murujemy tą ścianę szczytową do samej wysokości dachowej. tej właśnie membrany i to właśnie jest mostkiem cieplnym to znaczy zimna część zewnętrzna czyli dach a tutaj już deski możemy traktować jako tą część zimną bo ona już będzie się znajdowała poza ociepleniem po stronie zewnętrznej ocieplenia i do tego dochodzi element który teoretycznie jest w środku budynku czyli ściana no i mamy taki właśnie mostek cieplny przez który ciepełko może nam spokojnie uciekać ze środka na zewnątrz. Generalnie jest to błędem, coraz rzadziej to widzę, ale dalej to się zdarza na budowach, że murarze po prostu widząc jak wysoko już jest zrobiona więźba dachowa, do jakiego poziomu są krokwie, murują ściany do górnej powierzchni krokwi, czyli do dołu deskowania albo do dołu membrany, tak jak powiedziałem wcześniej, więc nie ma miejsca, żeby oddzielić tą stronę zimną zewnętrzną od prawidłowo powinno się wymurować i ściany szczytowe, i ściany wewnętrzne, i nośne, i działowe do takiej wysokości, żeby pomiędzy właśnie tym przykładowym deskowaniem czy membraną, a samą ścianką, górną powierzchnią tej ścianki, znalazła się jakaś przestrzeń na włożenie tam ocieplenia. Niech to będzie przynajmniej 5 cm, lepiej 10 albo i więcej, ale nie mogą się te elementy stykać, no bo to jest po prostu mostek cieplny. Taki trochę chytry i ukryty, bo nie widać go, a przez to miejsce ciepło lubi z domu uciekać.
[SŁAWEK] Nawet to widać zimą. Bardzo polecamy, żeby przyjechać po okolicy, zobaczyć jak wyglądają dachy u sąsiadów. bo w miejscach, gdzie ciepło ucieka, nie będzie na dachu śniegu. Więc czasami można sobie zobaczyć, jak domy są źle wybudowane, właśnie tylko patrząc na to, a ucieczka ciepła oznacza straty pieniędzy, po prostu. Więc należy o to zadbać i oczywiście to wszystko powinno być w projekcie, natomiast jakoś się tak składa czasami, że tego elementu akurat nie ma uwzględnionego, albo po prostu murarze wymurowali ścianę szczytową tak, jak im wychodziło z bloczków, oszczędzili sobie pracę, żeby nie ciąć bloczka, żeby było łatwiej, no i potem właśnie dochodzą do końca, nie ma miejsca, żeby wsadzić wełnę, no i mamy właśnie taki mostek cieplny gotowy, więc tutaj warto uczulić i Was, ale też kierownika budowy, aby na ten element zwrócił baczną uwagę.
Kiedy projektowaliśmy z architektem Arturem Tomaszkiem, pierwsze wersje domu modelowego, to niektóre bryły budynku nie miały formy prostokąta, tylko były trochę bardziej skomplikowane. Na przykład część wiatrołapowa wychodziła poza obrys budynku i bardzo często spotykaliśmy się z takim komentarzem, że to jest bez sensu, bo powstaje wielki mostek cieplny. I tutaj chciałbym trochę ten mit poruszyć, bo ten mostek cieplny funkcjonuje na zasadzie „coś mi się nie podoba, więc powiem, że to jest mostek cieplny, więc tak się nie powinno robić”, ale tak naprawdę każdy dom, niezależnie od tego, jaka jest bryła, można wybudować w taki sposób, aby te mostki cieplne zminimalizować. Owszem, dom na planie prostokąta jest łatwiej wybudować, łatwiej zabezpieczyć przed stratami ciepła, ale dom o innym kształcie także można wybudować w taki sposób, aby nie było strat ciepła. Chciałbym trochę zdementować pokutujący mit o tym, że jeżeli jest bryła nieforemna, to koniecznie są mostki cieplne.
[KRYSTIAN] Bym powiedział po prostu, że jeżeli bryła jest nieforemna, to znaczy, że mamy większą powierzchnię oddawania ciepła niż przy jakiejś prostej bryle typu dom na rzucie kwadratu. No i to tyle. To nie znaczy, że bryła nieforemna jest mostkiem cieplnym sama z siebie.
[SŁAWEK] Otóż to, otóż to. Trzeci punkt, wyłaz dachowy. Proszę bardzo.
[KRYSTIAN] Wyłaz dachowy łamany na wyłaz strychowy, może nawet strychowy bardziej, no bo jeżeli ktoś ma dach płaski i ma wyłaz na dach, no to wie, że musi oddzielić ciepłe pomieszczenia od zimnego powietrza zewnętrznego i z takim wyłazem dachowym po prostu trzeba wziąć wersję ocieploną i tu myślę, że jest w miarę świadomość tego problemu, chociaż faktycznie wyłaz dachowy nie jest najcieplejszym elementem, nawet jeżeli to jest ta wersja tak zwana ciepła. Natomiast to, co jest ukryte i na co łatwo przeoczyć, to jest wyłaz strychowy, który w domach, gdzie mamy jakieś tam poddasze już nieużytkowe, czyli strych, na przykład parterówka ze stryszkiem, no to ten wyłaz można kupić oczywiście zwykły, najtańszy, bez żadnego ocieplenia i można kupić wersję ocieploną.
I tutaj łatwo o błąd, bo kupując wersję zwykłą, po prostu mamy na takim suficie przykładowym w domu parterowym jakieś 30 i czasami więcej centymetrów ocieplenia, więc sam z siebie ten strop, sufit jest zaizolowany całkiem nieźle, a do tego dochodzi wyłaz dachowy, który albo nie jest ocieplony w ogóle, więc po pierwsze jest sam z siebie mostkiem cieplnym, a po drugie jeżeli on nie jest odpowiednio szczelny, co nawet ważniejsze, no to mamy przedmuchy z pomieszczeń ogrzewanych na strych. Więc mało tego, że powinno się kupić wyłaz ocieplony, to jeszcze warto poszukać wyłazów dedykowanych do domów pasywnych. One wcale nie są aż tak kosmicznie drogie, a robią naprawdę dużą różnicę, bo one zapewniają też szczelność dla przedmuchów powietrza, więc to jest wersja, której naprawdę warto poszukać, bo one według mnie mają istotny wpływ na szczelność budynku, szczególnie w parterówkach mówię, i na to, czy z takiego wyłazu powietrze niechcący nie będzie nam wiało zimne z góry i nam po prostu wychładza budynek. Więc to jest taki punkt, który mi się wydaje bardzo, bardzo ważny, jeżeli chodzi o domy przede wszystkim parterowe, ale też z poddaszem użytkowym, jeżeli powyżej jest jeszcze jakiś stryszek, na który można wejść.
[SŁAWEK] Tak, i wiem, że sporo osób myśli, czy warto takich wyłaz inwestować, czy to się zwróci, jak to policzyć, ale myślę, że akurat przy tym wyłazie nie ma co liczyć, po prostu trzeba zainwestować i mieć po prostu święty spokój, bo to jest dobre rozwiązanie. Po drugie, taka dodatkowa porada, jak ktoś kupuje wyłaz w ogóle na etapie projektu jeszcze, Niech zaprojektuje ten wyłaz w miarę duży, bo nigdy nie wiemy, co będziemy chcieli wnieść przez ten wyłaz. Jak głupio byłoby, żeby był za mały, żeby wnieść jakieś meble czy też cokolwiek. Więc zadajmy o to, żeby on był troszkę większy niż standardowy. Myślę, że nie będziemy żałować.
[KRYSTIAN] Tak, tutaj wiesz co, warto myślę powiedzieć, te wyłazy one mają bodajże 50, 60, 70 centymetrów szerokości nominalnej, więc ta szerokość wejścia jest troszeczkę mniejsza i te sześćdziesiątki przez tą sześćdziesiątkę taką typową już ciężko jest coś większego wnieść, więc taki wyłaz szerokości 70 centymetrów. będzie fajniejszy, przy czym tutaj trzeba pamiętać, że tak jak mówisz, na etapie projektu trzeba to przewidzieć, bo czasami między jętki czy między wiązary dachowe taki wyłaz się po prostu nie zmieści, więc to musi być przewidziane już troszeczkę wcześniej.
[SŁAWEK] Zgadza się. Punkt czwarty. Drzwi.
[KRYSTIAN] Drzwi. Mam na myśli tutaj dwie sprawy. Pierwsza sprawa, jeżeli chodzi o drzwi, jest podobna jak z wyłazem na strych. To znaczy drzwi pomiędzy pomieszczeniami ogrzewanymi i pomieszczeniami nieogrzewanymi. Typowo to są drzwi pomiędzy na przykład częścią mieszkalną a garażem.
Garaż jest nieogrzewany, często się tak zdarza, nawet jest ocieplona ściana pomiędzy pomieszczeniami mieszkalnymi a garażem po to, żeby garaż był zimny, a reszta domu ciepła i montuje się tam zwykłe najzwyklejsze drzwi takie jak do pokoju no bo widać je w części mieszkalnej chcąc nie chcąc, więc montujemy takie drzwi takie drzwi mają po pierwsze bardzo mizerną izolacyjność termiczną a po drugie nie mają one za bardzo szczelności właściwie żadnej dla przedmuchów powietrza, więc jeżeli ktoś chce mieć takie połączenie bezpośrednie między częścią mieszkalną a a garażem, to powinno się zainwestować w nieco lepsze drzwi. A co najważniejsze z tego wszystkiego w jakiś rodzaj uszczelnienia pod drzwiami w progu. Na przykład uszczelkę samoopadającą. Całkiem dobre rozwiązanie, chociaż trochę awaryjne. Albo nawet zwykła taka szczotka przykręcona do drzwi od spodu już zapobiega przedmuchom ciepła I pomaga po prostu, żeby to powietrze nie przechodziło. Najlepszym rozwiązaniem jest jednak zrobienie jakiegoś pomieszczenia przechodniego pomiędzy częścią mieszkalną a garażem pomieszczenia najlepiej technicznego, w którym mamy możliwość do pomieszczenia technicznego, na przykład do kotłowni, wejścia przez normalne, ładne drzwi. Kotłownia będzie pomieszczeniem ciepłym. Natomiast w kotłowni do garażu już montujemy coś lepszego. Nawet bardzo tanie drzwi techniczne, z ociepleniem, z ciepłym progiem, a jeżeli ktoś chce pójść krok dalej, no to może jakieś lepsze drzwi wręcz zewnętrzne zastosować, no ale to już pewnie byłby przerost formy treścią, na pewno takie drzwi techniczne albo takie drzwi jak do mieszkań, czyli oddzielające klatkę schodową w budynku wielorodzinnym od mieszkania, one już są dosyć szczelne, mają podwójne uszczelki, mają próg, nie to, że ciepły próg, tylko próg z uszczelką, plus same z siebie są ocieplone, wypełnione jakimś materiałem termoizolacyjnym, więc to już jest całkiem dobre rozwiązanie, ale niestety takie drzwi w mieszkaniu, w części mieszkalnej mogą wyglądać niezbyt atrakcyjnie, odróżniać się od innych, więc mówię, tutaj mamy możliwość zrobienia sobie pomieszczenia takiego przechodniego technicznego, I czy tutaj masz jakieś pytanie, bo jak nie, to będę jechał dalej.
[SŁAWEK] Tak, wiesz co, pytam Cię, czy jest sens. Wiesz dlaczego? Bo gdyby między garażem a częścią mieszkalną była izolacja, czyli na ścianie, która oddziela garaż od części mieszkalnej mamy strefę 10 cm, no to rozumiem, że dbamy o to, aby także drzwi były dobrze zaizolowane. Natomiast jeżeli izolujemy same drzwi, a mamy ścianę niezaizolowaną, to i tak mamy ucieczkę ciepła do garażu. Więc pytanie, czy warto robić tylko jedną rzecz z tych dwóch, no bo i ściana, i drzwi są ważne.
[KRYSTIAN] To moim zdaniem ze względu na termoizolacyjność nie warto robić jednej z tych dwóch rzeczy. Jeżeli ktoś się decyduje, że chce odciąć garaż termicznie od pozostałej części, no to powinien zrobić obydwie te rzeczy, żeby to miało duży sens termiczny. Natomiast jest jeszcze jedna ważna rzecz. Drzwi takie zwykłe, wewnętrzne, domowe, łączące zimny garaż z ciepłymi pomieszczeniami mieszkalnymi, one są narażone po prostu na większą wilgoć, większe różnice temperatur i tego typu rzeczy i one po prostu będą mieli trwałe. Najprawdopodobniej skończy się to tym, że skrzydło drzwi po prostu się wygnie. w jakiś sposób i one będą jeszcze bardziej nieszczelne niż to było oryginalnie zaraz po ich wstawieniu, więc tu jest jeszcze taka kwestia dodatkowo użytkowa estetyczna może nawet i trwałości drzwi, która wchodzi w grę no ale jeżeli ktoś tak chce, no to po prostu tak chce i trzeba się z tym liczyć.
[SŁAWEK] Poza tym kwestia znowu oczekiwań, bo jeżeli masz na przykład układ kuchnia, spiżarnia, garaż, to zależy Ci na tym, żeby w spiżarni było trochę chłodniej, więc nie izolujesz drzwi między spiżarnią a garażem, bo wtedy też w spiżarni będzie zbyt wysoka temperatura, więc czasami są sytuacje takie, że Ci po prostu nie zależy na tej izolacyjności, bo chcesz mieć chłodniej w jakimś pomieszczeniu, więc trzeba to wszystko przemyśleć.
[KRYSTIAN] Tak, tak, ale jakby zwracamy uwagę na sytuację, na problem i tutaj już każdy powinien do swojej sytuacji dostosować i do swoich oczekiwań odpowiednie rozwiązanie.
[SŁAWEK] Zresztą to nawet, czy garaż będzie ocieplony, zaizolowany, czy będzie w nim chłodno, też jest kwestia oczekiwań, bo być może w garażu tego parkujesz auto i cześć, a być może chcesz tam zrobić jakiś warsztat, pracować w nim, więc wtedy potrzebujesz tę temperaturę wyższą, więc w zależności od tego, co będziesz w tym garażu robił, Albo będziesz izolował, albo nie, albo będziesz ogrzewał, albo nie. Ale to już jest chyba też temat na inny podcast. Mówisz, że jest drugi temat a propos drzwi, więc podejrzewam, że chodzi też o drzwi zewnętrzne.
[KRYSTIAN] Tak, chodzi też o drzwi zewnętrzne do domu, drzwi wejściowe. Tutaj wybór rodzajów drzwi, materiałów, ościeżnic i tak dalej jest bardzo, bardzo, bardzo duży. I generalnie na rynku dostępne są drzwi, myślę, że już teraz każdy w standardzie montuje mniej więcej coś z tego pokroju, które same z siebie mają ocieplone dosyć dobrze skrzydło i mają ocieploną całkiem dobrze ościeżnicę. Stosuje się też już w miarę powszechnie ościeżnicę tak zwane ciepłe, czyli z takim przerywaczem przepływu ciepła. Po polsku nie ma to swojej odpowiedniej nazwy, bo to jest odwrotność mostka cieplnego. Jeżeli ktoś ma pomysł na nazwę tego, to Na marginesie bym poprosił, niech podrzuci, bo z angielskiego mostek cieplny i jego odwrotność mają swoje nazwy, bo to jest thermal bridge albo thermal break. Oczywiście z bardziej fachowym angielskim akcentem niż mówię.
Przerywacz jest jedynym słowem, które mi przychodzi do głowy, jeżeli o tym mówię.
[SŁAWEK] Przerywacz mi się podoba.
[KRYSTIAN] Więc z takim przerywaczem termicznym mamy ościeżnicę i to jest wszystko bardzo dobre rozwiązanie i super, jeżeli ktoś to zastosuje. Natomiast to, co widzę, to z czym się spotykam, chcąc nie chcąc, przy drzwiach zewnętrznych, to jest to, że nawet jeżeli drzwi są bardzo dobrej jakości, ościeżnica jest dobrej jakości, to z tymi drzwiami często albo zaraz po montażu, albo nawet troszeczkę później po jakiejś eksploatacji pojawia się problem typu nieszczelności związany albo z regulacją, albo z tym, że te drzwi się zaczynają zużywać tego typu rzeczy. Więc tutaj chciałbym zwrócić na to uwagę, że drzwi tak, po montażu one zwykle działają i funkcjonują świetnie, natomiast po jakimś czasie, coś się zużywa, zawiasy lekko się zużywają, coś się, że tak powiem dotrze podczas eksploatacji i warto by było je ponownie wyregulować, o ile były prawidłowo zamontowane, bo zdarza się też, że drzwi mimo tego, że są wysokiej jakości są zamontowane po prostu bardzo mizernie, ościeżnice są pomontowane krzywo i one same z siebie mimo tego, że są wysokiej jakości, no to przez montaż już tracą na szczelności po prostu. Uszczelki nie dolegają właściwie do siebie tego typu rzeczy, więc na to bym chciał zwrócić uwagę przy drzwiach zewnętrznych.
[SŁAWEK] Nie mam pytań. Możemy przechodzić dalej. W sumie płynnie do okien. Bo wiem, że dużo osób wybiera okna jak najbardziej energooszczędne. Natomiast w tej chwili są normy tak wyśrubowane, że właściwie każde okno, które jest na rynku, które nadaje się do domu jednorodzinnego według przepisów, ma naprawdę bardzo dobrą izolację, dobre współczynniki. Natomiast to, o co trzeba zadbać, to jest ich prawidłowy montaż. Bo to, co ja widzę, to jest to, że ludzie kupują drogie okna, czasami aluminiowe, Duże przeszklenia wydają kilkadziesiąt tysięcy złotych na same przeszklenia, a my też biorą byle co, byle jak, byle było. I potem mamy energooszczędne okna, a nam powietrze, czyli ciepło, ucieka między oknem a murem na przykład, bo właśnie są jakieś szpary, przez które to ciepło ucieka. Więc pytanie, czy to miałeś na myśli, mówiąc o oknach, czy masz jeszcze jakieś wskazówki, jak ograniczyć te straty ciepła.
[KRYSTIAN] Tak, to co powiedziałeś to jest jedna sprawa, a ja i tak dorzucę ten temat, który zwykle opowiadam. To znaczy tak, izolacyjność cieplna okna jest kilkukrotnie mniejsza niż izolacyjność cieplna muru zwykłego z ociepleniem takiego jak się w dzisiejszych czasach buduje. To znaczy, że im więcej mamy okien, a im mniej murów na tym budynku, tym gorszą termoizolacyjność ma budynek jako taki, jako całość.
To jest pierwsza sprawa. To znaczy, jeżeli nie ma takiej konieczności, ograniczmy nieco tą wielkość okien, żeby nie szaleć, jeżeli zależy nam na dobrej termoizolacyjności. Z drugiej strony przy naprawdę już takich ekstremalnie wielkich oknach konieczne jest zastosowanie jeszcze grubszych ram okiennych, które mają bardzo duży wpływ na izolacyjną cieplną okna. Aluminiowe ramy zwykle są nieco, że tak powiem, zimniejsze od ram PCV, przynajmniej później w całym rozrachunku to wychodzi jako nieco zimniejsze. I co więcej jeszcze, bardzo, bardzo duże okna długości już takich kilku metrów z jedną wielką taflą szkła powodują, że tego szkła mamy jeszcze więcej. też szkło jest grubsze i izolacyjność samej szyby spada w stosunku do takich standardowych okien. Więc idąc w rozmiary, w wielkość okien niestety pogarszamy sobie termoizolacyjność całego domu. Jeżeli komuś zależy na niskich rachunkach, na energooszczędności domu jako takiego, jako całości, no chcąc nie chcąc powinno się ograniczyć rozmiary tych okien do jakichś rozsądnych przeszkleń na całą ścianę i tego typu rzeczy nie pomagają w oszczędzaniu energii.
[SŁAWEK] Tak jest. Zapraszamy do podcastu o tytule „Tak nie montuj okien!„. Tam było dużo montażu, prawidłowego montażu, więc zachęcamy serdecznie. Przechodzimy do punktu szóstego. Chyba dla siebie najbardziej ulubionego, bo będzie o garażu, więc twój konik.
[KRYSTIAN] Mój konik, można tak powiedzieć, tak, tak, tak, mechaniczny, no taki żarcik. Słuchaj, no dałeś tytuł garaż, ja miałem tutaj na myśli przede wszystkim bramę garażową, wejście, wjazd do garażu, No bo ściany w garażu, wiadomo, w garażu też nie każdy stosuje okna, żeby pokazać co tam stoi, przynajmniej tak duże okna, więc tutaj tematy związane ze ścianami, z oknami raczej nie są aż tak istotne. Natomiast w garażu, jeżeli komuś zależy na tym, żeby garaż był ocieplony i w jakikolwiek sposób ogrzewany, nawet tym ciepłem odpadowym, który przeniknie ze ścian, to głównym miejscem, gdzie ucieka ciepło jest przede wszystkim brama garażowa.
To jest największy mostek cieplny, byśmy mogli powiedzieć, chociaż ciężko to tak aż zakwalifikować. Ale fakt, brama jest najsłabszym elementem, najsłabszym ogniwem, jeżeli chodzi o cały garaż. Więc warto, jeżeli komuś na tym zależy, żeby ten garaż był w miarę ciepły, wybrać tutaj model po pierwsze o grubszej termoizolacji samej bramy, samych paneli, bo najczęściej się stosuje jednak te bramy panelowe, a po drugie z dodatkowymi uszczelnieniami, bo o ile sam panel jest sam z siebie szczelny, to połączenia między panelami, a już w ogóle połączenia między panelami a ościeżem bramy garażowej, no to są po prostu słabe punkty, gdzie wręcz może powietrze, wiatr przewiewać. Więc brama, to jest dosyć proste, dopłacamy więcej za droższą bramę i temat zamknięty.
Większym problemem jest natomiast próg w garażu. bo to jest bez wątpienia w takim typowym rozwiązaniu mostek cieplny, to znaczy mamy posadzkę betonową w garażu, która po prostu dochodzi do kostki brukowej na zewnątrz, styka się jedno z drugim bezpośrednio i tutaj mostek cieplny jest ewidentny. No i teraz tak, wiele osób pyta, kombinuje, co z tym zrobić, czy warto, czy nie warto, jak. Ja powiem tak, jeżeli komuś zależy na tym, żeby mieć ekstra ciepły garaż, są specjalne systemy tak zwanego ciepłego progu garażowego, specjalny element, który mocuje się właśnie w tym progu garażowym. On ma odpowiednią wytrzymałość, że można po nim jeździć samochodem, nic mu nie będzie i on jest właśnie tym przerywaczem mostka cieplnego pomiędzy stroną zewnętrzną i wewnętrzną.
Natomiast jeżeli komuś na tym bardzo mocno nie zależy, jeżeli ktoś nie chce ogrzewać garażu, a tym bardziej jeżeli garaż jest termicznie odizolowany, ściana garażu jest termicznie odizolowana od ściany w budynku mieszkalnym, to tym mostkiem bym się nie przejmował, no bo wiadomo, że będzie tam uciekała jakaś ilość ciepła, natomiast tego ciepła w garażu już i tak będzie mniej, bo jest odizolowany od reszty domu i stworzenie dobrego progu przerywającego tą ucieczkę ciepła będzie jakimś tam mniejszym lub większym kosztem i oczywiście plus cieplejsza brama będzie większym kosztem.
Więc jeżeli komuś nie zależy na ogrzewanym garażu, to bym to zostawił po prostu, taką metodą tradycyjną. Jeżeli komuś zależy bardzo mocno, żeby garaż był ocieplony, no to po pierwsze cieplejsza brama, po drugie cieplejszy próg, to parę ładnych tysięcy będzie kosztowało, chcąc nie chcąc. I na tym można by poprzestać, natomiast mam tu jedną radę, która wydaje mi się dużo ważniejsza niż ta ciepłota, o której dzisiejszy jest podcast, ale skoro jesteśmy przy tym temacie, to warto napomnieć. Według mnie przy progu garażowym będąc, najważniejszym jego elementem jest to, żeby próg garażowy był progiem w dosłownym tego słowa znaczeniu, to znaczy był tam jakiś uskok rzędu centymetra do dwóch, przez który samochód będzie przejeżdżał właśnie po to, żeby nie dopuszczać do wylewania się jakiejś wody deszczowej z zewnątrz do środka, bo to nam narobi dużo więcej kłopotów niż faktycznie ta ucieczka ciepła, która oczywiście ma jakiś wpływ na ekonomię i budżet domowy, ale nie jest aż tak bardzo kłopotliwa w codziennym użytkowaniu, jak to, że przy niekorzystnych warunkach typu wiatr, bardzo mały spadek odwodnienia i tego typu rzeczy, woda mogąca się wlewać do środka do garażu i zalewająca nam ten garaż.
[SŁAWEK] Ok, super, to widzisz, no to ja mam wszystko u siebie dobrze, więc przechodzimy do punktu siódmego, czyli ściana fundamentowa. Tak, trochę nieoczekiwany punkt, bo zaczynamy w sumie początek budowy ściany fundamentowa, gdzie tutaj można popełnić błąd i dlaczego tam są jakieś mostki ciepłe, O co tu chodzi.
[KRYSTIAN] Wiesz co, tak, tutaj powinniśmy powiedzieć o tym mostku cieplnym i po prostu w wielu przypadkach się z nim pogodzić, bo w przypadku tradycyjnych fundamentów sytuacja jest taka, że ocieplamy posadzkę na gruncie, ocieplamy ścianę fundamentową z zewnątrz, niektórzy też próbują ocieplić ścianę fundamentową od wewnątrz, natomiast sama ściana parteru przechodząca w ścianę fundamentową jest jednym i ciągłym Elementem ze względów termicznych, no i po prostu ciepło ze ściany parteru wędruje sobie w dół do ściany fundamentowej, no i tam jest w jakiś sposób oddawane do gruntu, w większości do gruntu pod budynkiem, w mniejszym stopniu do gruntu na zewnątrz budynku.
No bo tam mamy ocieplenie. No i spotykam się z tym pytaniem, dlatego ten temat chciałem poruszyć w dzisiejszym podcaście. Co zrobić, żeby uniknąć tego mostka cieplnego. Są specjalne bloczki od różnych producentów, które stosuje się po to, żeby odizolować ścianę parteru od ściany fundamentowej itd., Ale prawda jest taka, że na to nie ma porządnego, dobrego, jednego skutecznego rozwiązania w metodzie z fundamentami tradycyjnymi. Oczywiście jest alternatywa, czyli płyta fundamentowa, gdzie ten mostek cieplny w ogóle nie występuje, więc jeżeli komuś bardzo mocno zależy na zredukowaniu tego mostka cieplnego, zapraszam do wybudowania płyty fundamentowej, krótko mówiąc. Natomiast jeżeli ktoś buduje w metodzie tradycyjnej z tradycyjnymi łamami fundamentowymi, trzeba się po prostu z tym pogodzić. Ten mostek tam jest, on tam będzie, trzeba z nim żyć. On wcale nie jest aż tak straszny, jak go malują.
No i tyle. Zastosowanie alternatywnych rozwiązań, czyli na przykład tych specjalnych bloczków termoizolacyjnych nie ma kompletnie żadnego sensu, krótko mówiąc. bo bloczki te mają izolacyjność na poziomie betonu komórkowego, czyli właściwie nie ma tutaj żadnej rewolucji, one po prostu mają wyższą wytrzymałość, więc można je zastosować w połączeniu na przykład z silikatami. To wtedy miałoby to sens, to znaczy jeżeli potrzebujemy ściany o wyższej wytrzymałości, którą musimy wybudować z silikatów albo… z pustaków ceramicznych, a jednocześnie chcemy w jakiś sposób zabezpieczyć się przed, czy zredukować ten mostek termiczny, no to wtedy tak można by zastosować te bloczki, natomiast ich cena jest taka, że nie znam osoby, która by się na to zdecydowała, więc budując tradycyjnie z gazobetonu w ogóle tego tematu pod uwagę nie powinniśmy brać. Ten mostek jest stosunkowo mały i krótko mówiąc trzeba nauczyć się z nim żyć, a jeżeli ktoś absolutnie nie chce, no to pozostaje nam tylko i wyłącznie płyta fundamentowa.
[SŁAWEK] Spoko. Jeszcze zaznaczyłeś, że można ścianę fundamentową zaizolować z obu stron. To też jest pytanie, czy się opłaca. Pod względem kosztów chyba nawet kiedyś to analizowaliśmy i wydawało się, że nie. Być może projektant oczywiście naszego budynku może taką izolację narzucić z innych powodów. Natomiast jeżeli chodzi o ograniczenie kosztów ogrzewania, o ile dobrze pamiętam, izolacja od wewnętrznej strony nie ma uzasadnienia.
[KRYSTIAN] Ja tego nie analizowałem osobiście, bo przeprowadzenie takiej analizy to już są analizy numeryczne naprawdę takie zaawansowane, jeżeli chodzi o obliczenia cieple, więc tutaj trzeba by się udać pewnie do specjalistów, którzy się tym zajmują. Natomiast z literatury, którą czytałem, to tam jednoznacznie było opisane, że jest to po prostu z ekonomicznego punktu widzenia nieuzasadniony. Koszt ocieplenia jest większy niż koszty ocieplenia. uciekającego ciepła przez taki nazwijmy to mostek termiczny przez cały okres eksploatacji budynku więc jest to po prostu nieopłacalne przynajmniej tak mówi literatura i na mój chłopski rozum też nie widzę uzasadnienia dla takiego ocieplenia lepiej pójść w płytę fundamentową gdzie faktycznie całkowicie eliminujemy ten mostek cieplny niż bawić się w takie półśrodki żeby coś tam nieco zaoszczędzić przez kolejne kilkadziesiąt lat.
[SŁAWEK] Pierwszy raz użyłeś w podcaście słów na chłopski rozum, więc aż wzdrygnąłem. Nie spodziewałem się tego.
[KRYSTIAN] No, bo nie mam na to żadnych dowodów praktycznych. Sam tego nigdy nie testowałem, więc tutaj chcąc, nie chcąc. Przykro mi, ale nie mam na to żadnego dowodu. Bardziej opieram się na literaturze i na moim bym powiedział wyczuciu inżynierskim, żeby było bardziej fachowo, jeśli to coś zmieni.
[SŁAWEK] Ja się spotkałem z tym tylko w książce pana Jerzego Zembrowskiego, Sekrety murowanych domów bez błędów, natomiast też wiązek był taki, że to powinno wynikać z badań cieplnowilgotnościowych, a nie na zasadzie takiej, że sobie dorzucę styropian od wewnątrz, to będę miał taniej i cieplej, bo to nie o to chodzi, tak. Więc to da się pewnie policzyć, natomiast tak naprawdę wystarczy dać dużo izolacji na chudziaka. Ja polecam co najmniej 50 cm, 20 cm to myślę, że jest już max. Na ścianę też 20 cm dać dużo wełny na poddasze i mamy naprawdę dobrze zainstalowany budynek. pod tym kątem. Te mostki cieplne, o których mówisz przy fundamentach tradycyjnych, one właściwie nie są zauważalne do naszego portfela. Tak więc jedyne zagrożenie ewentualne jest związane z tym, że będzie w fundamentach temperatura punktu Rosy, wystąpi wykraplanie pary wodnej, no to jest to oczywiście jakieś zagrożenie, ale znowu wracamy do tego, że to powinno być omówione, czy też policzone przez projektanta. Pod względem ekonomicznym ocieplanie fundamentów z wewnątrz moim zdaniem po prostu nie jest uzasadnione.
[KRYSTIAN] Tak, wiesz, to jakby nie jest uzasadnione i to mogę powiedzieć wręcz z całym przekonaniem. Próba przeanalizowania tego zjawiska w danym domu, w danej lokalizacji, w danych warunkach, z daną grubością ocieplenia zewnętrznego i wewnętrznego ściany fundamentowej Jest tak złożonym zagadnieniem, że próba obliczenia tego i sprawdzenia, jaka powinna być grubość tej izolacji, żeby to się opłacało, w sensie takim, że zlecamy profesjonaliście od fizyki budowli, który się tym zajmuje i potrafi takie rzeczy liczyć, kosztowałaby więcej niż nawet zrobienie tego ocieplenia po prostu od tak. co i tak wychodzi, że jest nieopłacalne, więc jakby analizowanie tego zjawiska jest mało, mało ekonomiczne, a jeżeli komuś zależy, żeby wyeliminować całkowicie mostki cieplne, to po prostu pójdzie w płytę fundamentową, no i tematu nie ma, więc rozwodzenie się tutaj dłużej jest chyba zupełnie niewskazane.
[SŁAWEK] Czyli widzisz, no prosta decyzja, prosta akcja, przechodzimy do punktu ósmego w naszym podcaście numer 88, wentylacja.
[KRYSTIAN] No jak to, no bardzo prosto, wentylacja, widzisz. I wentylację dałem na koniec bardziej, żeby wyjaśnić, niż żeby wentylację ganić samą z siebie i tu jest wentylacja ogólnie. Nie mówię, że wentylacja mechaniczna, czy hybrydowa, czy grawitacyjna jest lepsza lub gorsza. Chodzi o to, że i tak gro ciepła, jeżeli nie większość ciepła we współczesnych, dobrze zaizolowanych budynkach, dobrze wykonanych, będzie nam uciekało przez wentylację. I uciekało jest tutaj bardzo złym słowem, bo my potrzebujemy tej wymiany powietrza, bo powietrze jest nam potrzebne chcąc, nie chcąc do życia. Jesteśmy organizmami tlenowymi i z tego powietrza korzystamy, a jak powietrze się zużyje, robi się nieświeże, robi się nam nieprzyjemnie, więc to jest dodatkowa argument za tym, żeby to powietrze wymieniać. Więc wentylacja siłą rzeczy z natury jest po to, żeby powietrze wymieniała. Wiele osób kombinuje, a może zróbmy coś takiego, żeby przez tą wentylację tego powietrza uciekało mniej. No i pewnym rozwiązaniem, nie najgorszym, jest oczywiście wentylacja mechaniczna, która w sposób kontrolowany wymienia to powietrze, to znaczy wyciąga powietrze zużyte. wprowadza powietrze świeże przy czym odzyskuje część energii cieplnej z tego powietrza i to jest ok to jest bardzo ok tutaj jak umiemy tak sobie radzimy z tym żeby powietrze wentylować a jednocześnie żeby nie tracić zbyt dużo energii więcej problemów jest przy wentylacji grawitacyjnej.
Tutaj to, z czym się spotykam nagminnie, jeżeli ktoś ma wentylację grawitacyjną, no to zimą dochodzi do tego, że z jednego kanału wentylacyjnego, z jednego komina zaczyna nam powiewać chłodniejsze powietrze.
No i co w takim wypadku?
No w takim wypadku, chcąc nie chcąc, jest kłopot, zatykamy nasz kanał wentylacyjny, z którego powietrze chłodniejsze zaczyna nawiewać, albo co gorsza, pozatykamy wszystkie kratki, wtedy wentylacja nie działa. Wtedy wymiany powietrza nie ma. No oczywiście jest to troszeczkę mniejszy rachunek, ale spada nam komfort. I generalnie należy tutaj powiedzieć po prostu, że wentylacja mechaniczna polega właśnie na tym, że w którymś miejscu zimne powietrze, chcąc nie chcąc zimne, bo zewnętrzne w zimie będzie nawiewane, a tym samym jeżeli ono dopłynie zimne, no to cieplejsze, ogrzane z energią, w którą włożyliśmy pieniądze. wyleci nam po prostu przez komin. Więc trzeba tym przy wentylacji grawitacyjnej żonglować w taki sposób, żeby to nam zadziałało, żeby jednak dostarczać jakąś ilość tego powietrza do wymiany przez rozszczelnienie okna, przez nawietrzniki okienne. Wtedy nie będzie wiało przez kominy. No i w ten sposób po prostu działa wentylacja grawitacyjna. Więc ona jest w pewnym sensie, podsumowując już ten punkt, miejscem, gdzie ciepło ucieka, natomiast to tak ma być, dlatego domy ogrzewamy, żeby ogrzać też to powietrze, żeby mieć w domu powietrze świeże, żeby było komfortowo, więc to tak być musi, tak to właśnie działa.
[SŁAWEK] No tak, wszystko się zgadza, w sumie nie mam nic do dodania na temat wentylacji mechanicznej, też był niedawno podcast, natomiast jeżeli ktoś planuje wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła, zapraszam serdecznie na stronę bo znajdziecie tam nowość, od niedawna jest e-book, który pozwoli Wam zaprojektować samodzielnie system wentylacji mechanicznej lub zwrócić uwagę na ewentualne błędy projektowe, więc warto zobaczyć, ile powietrza należy dostarczyć do pomieszczeń, żeby było dobrze ile trzeba tego powietrza wywiać, gdzie powinien być anemostat, jaką powinien mieć moc rekuperator.
Bardzo, bardzo dużo fajnych informacji.
E-booka napisał Grzegorz Urbanek, specjalista od wentylacji. Zapraszam serdecznie. Na stronie znajdziecie także darmowe fragmenty tego e-booka. Nie trzeba się nigdzie logować, więc zapraszam do czytania i do tego, żebyście mieli naprawdę dobry system wentylacji w swoim domu. bo niestety spotykam się z tym, że w ramach szeroko pojętych oszczędności, no właśnie robi się wentylację bez żadnego projektu, bez pomyślunku i potem są problemy z wilgocią, z tym, że w domu jest duszno i paradoksalnie mamy wentylację mechaniczną i otwieramy okna, żeby dostarczyć świeżego powietrza. Absurd, więc unikajmy takich rozwiązań, zróbmy to raz, a dobrze.
[KRYSTIAN] Zgadzam się jak najbardziej i myślę, że w ten oto sprytny sposób przebrnęliśmy przez osiem punktów, które mieliśmy na dzisiaj dla Was przygotowane. Ja kończąc już chciałbym jeszcze zaprosić Was na kanał mojej firmy budowlanej quattromyślnikdomy.pl link będzie w opisie tego filmu, bo po prostu mam zamiar pokazać Wam, jak budujemy, jak budować domy prawidłowo. Tam będą, myślę, fajne relacje z postów budów, które prowadzimy dla naszych klientów, więc serdecznie zapraszam, żeby sobie kliknąć, zasubskrybować, odwiedzić i oczywiście polecić znajomym. I myślę, że w ten oto sposób możemy chyba zakończyć. Także ja już się żegnam. Sławku, coś jeszcze?
[SŁAWEK] To nie, to ja się żegnam i do usłyszenia za tydzień w każdy wtorek o godzinie 19 na YouTube, na Spotify, na Epic Go.
Zapraszamy do słuchania, do kolejnej dawki wiedzy i zachęcamy do zadawania pytań pod filmami. Bardzo dziękujemy.
Artykuł 8 miejsc przez które UCIEKA najwięcej ciepła. Dylematy budowlane #88 pochodzi z serwisu Blog Budowlany: Jak się wybudować i nie zwariować.
Wiele osób, szczerze przyznaje nam, że zwyczajnie czuje obawy, a nawet strach, przed budową domu. Czy słusznie? Czy faktycznie jest się czego obawiać? W dzisiejszym podcaście omawiamy najczęstsze obawy osób planujących budowę domu i podpowiadamy jak sobie z nimi poradzić.
Artykuł 8 NAJSTRASZNIEJSZYCH obaw przed budową domu. Dylematy budowlane #87 pochodzi z serwisu Blog Budowlany: Jak się wybudować i nie zwariować.
From the publisher's feed

11 Listeners

11 Listeners

11 Listeners

3 Listeners

40 Listeners

5 Listeners

11 Listeners

61 Listeners

34 Listeners

0 Listeners

14 Listeners

41 Listeners

3 Listeners

0 Listeners

0 Listeners