काव्यकथा मराठी

काव्यकथा मराठी

By Kavita DeoghareArtsBooks
Download on the App Store

काव्यकथा मराठी episodes

  • 1.प्रेम म्हणजे प्रेम म्हणजे प्रेम असत 2.कधी कधी जवळ कुणी नसावस वाटत. कवी मंगेश पाडगांवकर कविता.
    कवी मंगेश पाडगांवकर यांची कविता प्रेम म्हणजे प्रेम म्हणजे प्रेम असतं तुमच आणी आमचं सेम असतं 2. कधी कधी जवळ कुणी नसावस वाटत आपल आपण अगदी एकट असावस वाटतं. Kavi mangesh padgaonkar poem. Marathi poem. Marathi kavita. Famous Marathi poems मी तिला विचारलं -मंगेश पाडगांवकर
    मी तिला विचारलं,
    तिनं लाजून होय म्हटल,
    सोनेरी गिरक्या घेत, मनात गाणं नाचत सुटलं.......
    तुम्ही म्हणाल , यात विशेष काय घाडलं?
    त्यालाच कळेल, ज्याचं असं मन जडलं........
    तुमचं लग्न ठरवुन झालं?
    कोवळेपण हरवुन झालं?
    देणार काय? घेणार काय?
    हुंडा किती,बिंडा किती?
    याचा मान,त्याचा पान
    सगळा मामला रोख होता,
    व्यवहार भलताच चोख होता..
    हे सगळं तुम्हाला सांगुन तरी कळणार कसं
    असलं गाणं तुमच्याकडं वळणार कसं...
    ते सगळं जाउ द्या, मला माझं गाणं गाउ द्या..
    मी तिला विचारल,
    तिनं लाजून होय म्हटल,
    सोनेरी गिरक्या घेत, मनात गाणं नाचत सुटलं.......
    त्या धुंदीत,त्या नशेत, प्रत्येक क्षण जागवला,
    इराण्याच्या हॉटेलात,
    चहासोबत मस्कापाव मागवला
    तेवढीसुद्धा ऐपत नव्हती,असली चैन झेपत नव्हती,
    देवच तेव्हा असे वाली,खिशातलं पाकीट खाली
    त्या दिवशी रस्त्याने सिंहासारखा होतो हिंडत
    पोलिससुद्धा माझ्याकडे आदराने होते बघत
    जीव असा तरंगतो तेव्हा भय असणार कुठलं?
    मी तिला विचारलं,
    तिनं लाजून होय म्हटल,
    सोनेरी गिरक्या घेत, मनात गाणं नाचत सुटलं.......
    मग एक दिवस,
    चंद्र, सुर्य, तारे, वारे,
    सगळं मनात साठवलं,
    आणि थरथरणाऱ्या हातांनी ,
    तिला प्रेमपत्रं पाठवलं
    आधिच माझं अक्षर कापरं
    त्या दिवशी अधिकचं कापलं
    रक्ताचं तर सोडाच राव
    हातामधलं पेनसुद्धा होतं तापलं
    पत्र पोस्टात टाकलं आणि आठवलं,
    पाकिटावर तिकिट नव्हतं लावलं
    पत्रं तिला पोचलं तरिसुद्धा
    तुम्हाला सांगतो,
    पोष्टमन तो प्रेमात पडला असला पाहिजे,
    माझ्यासारखाच त्याचासुद्धा कुठेतरी जीव जडला असला पाहिजे
    मनाच्या फ़ांदीवर,
    गुणी पाखरु येउन बसलं
    मी तिला विचारलं,
    तिनं लाजून होय म्हटल,
    सोनेरी गिरक्या घेत, मनात गाणं नाचत सुटलं......
    पुढे मग तिच्याशिच लग्नं झालं,मुलं झाली,
    संगोपन बिंगोपन करुन बिरुन शिकवली
    मी तिच्या प्रेमाखातर नोकरीसुद्धा टिकवली...
    तसा प्रत्येकजण नेक असतो,
    फ़रक मात्र एक असतो
    कोणता फ़रक?
    मी तिला विचारलं,
    तिनं लाजून होय म्हटल,
    सोनेरी गिरक्या घेत, मनात गाणं नाचत सुटलं....... -मंगेश पाडगांवकर प्रेम करण सोप्पं नसतं प्रेम करणं सोपं नसतं... Mangesh Padgaonkar
    प्रेम करणं सोपं नसतं...
    सर्व करतात, म्हणून करायच नसतं..
    चित्रपटात बघीतलं, म्हणून करायच नसतं...
    पुस्तकात वाचलं , म्हणून करायच नसतं...
    तर कुणाकडून ऐकलं, म्हणून करायच नसतं...
    कारण प्रेम करणं सोपं नसतं...
    शाळा कॉलेजांत असच घडतं...
    एकमेकांना बघीतलं की मन प्रेमात पडतं...
    अभ्यासाच्या पुस्तकात मग तिचच रुप दिसतं...
    जागेपणी ही मग प्रेमाचं स्वप्नं पडतं...
    ज्या वयात शिकायचं असतं त्यावेळी भलतचं घडतं...
    करीयरचं सत्यानाश तर आयुष्याचं वाटोळं होतं...
    सहाजीकचं मग आईवडीलांच्या ईच्छांवर पाणी पडतं...
    कारण प्रेम करणं सोपं नसतं...
    हॉटेल सिनेमागृहात नेहमी जावं लागतं...
    पैशाचं बजेंट नेहमी बनवावं लागतं...
    फोन कडे नेहमी लक्श ठेवावं लागतं...
    मग जागेपणीही स्वप्न दिसायला लागतं...
    डोक्याला ताप होऊन डोक दुखायला लागतं...
    आनंद कमी दुःख जास्त भोगावं लागतं...
    एवढ सगळं करणं खुप कठीण असतं...
    कारण प्रेम करणं सोपं नसतं...
    15 min
  • सोनेरी पिंजरा
    मृणालचे पत्र ' गुरुदेव रवींद्रनाथ टागोर यांची एक अप्रतिम आणि अजरामर कलाकृती.1914 साली गुरुदेव टागोर लिखित या पत्रातून स्त्रियांच्या तत्कालीन परिस्थिती वर भाष्य केले आहे.
         पण आज म्हणजे हे पत्र लिहिल्यानंतर 106 वर्षांनी आणि स्वातंत्र्याच्या 74 वर्षानंतरही स्त्रियांची परिस्थिती बदलली आहे का ? अतिशय खेदाने म्हणावेसे वाटते की आजही ही मृणाल आजच्या स्त्रियांच्या परिस्थिती चे प्रतिनिधित्व करते.
         असो, काही दिवसांपूर्वी पुन्हा एकदा हे पत्र वाचनात आले आणि नकळत डोळ्यासमोर उभी राहिली अस्मिता.
        उंचीपुरी, सोनचाफ्याच्या वर्णाची,चाफेकळी नाकाची ,लांबसडक आणि विपुल असा केशसंभार .थोडक्यात अस्मिता म्हणजे मूर्तिमंत सौन्दर्य.
    देशमुखांच्या खानदानी घराला साजेशी अशी देशमुखांची थोरली सून म्हणजे अस्मिता.
        तिचे सासरे सूर्यभानसिंह देशमुख म्हणजे एक बडी राजेशाही आसामी.त्यांची शालीन आणि राजस पत्नी सुलोचनाबाई यांच्या कडक शिस्तीत तयार झालेली रणजितसिंह ची पत्नी अस्मिता.
         संस्थाने गेली पण या घरांचे राजेपण मात्र कायम राहिले.आजही या घरातील स्त्रियांना सर्वसामान्य स्त्रियांसारखे चारचौघात मोकळेपणाने फिरणे मान्य नाही.बोलणे ,वागणे अगदी हसणे देखील अदबशीर ,हळुवार आणि नाजूक.
        यांचा वाडा हेच यांचे विश्व .त्यापलीकडचे जगच यांना माहीत नाही.मोठ्याने बोलणे सुद्धा जिथे वर्ज्य तिथे या बायकांना कसले आले आहेत छंद ? त्यामुळे की काय या घराचा उंबरा ओलांडून आल्यापासून अस्मिता चे गाणे तिच्या गळ्यातच राहिले.ओठांची चौकट ओलांडून ते कधी बाहेर पडलेच नाही.
         अस्मिता ...एका मध्यमवर्गीय कुटुंबातील मुलगी.कॉलेजच्या एका कार्यक्रमात सूर्यभानसिंह यांनी तिला पाहिले. तिचे सौन्दर्य पाहून त्यांनी तिला सून म्हणून मागणी घातली.
         तिच्या मध्यमवर्गीय कुटुंबाला ही बरोबरी पेलणार नव्हतीच .म्हणूनच तर सूर्यभानसिंह यांनी फक्त नारळ आणि मुलगी मागितली होती.सुलोचनाबाईंना खरंतर तोलामोलाची सोयरीक हवी होती.पण सूर्यभानसिंह यांचा शब्द अखेरचा असल्याने आता कोणी काहीही बोलू शकत नव्हते.
         अस्मिता नवी सून म्हणून वाड्यात आली आणि तिच्या आयुष्याच्या नव्या अध्यायाला सुरुवात झाली.एकतर मध्यमवर्गीय कुटुंबातून आल्यामुळे या सगळ्या चालीरीती तिला पूर्णपणे नव्या होत्या.अतिशय शिस्तीचे आणि मर्यादांचे पालन करावे लागत असल्याने तिच्यातील स्वच्छंदीपणा कुठेतरी हरवत होता.त्यामुळे एक प्रकारचे दडपण आल्यामुळे ती जरा कोमेजली होती.
        तिच्या आईने तिची ही घालमेल ओळखली .पण एक खानदानी सून म्हणून तिच्या जबाबदऱ्यांची तिला जाणीव करून देत ,तिच्या नशीबवान असल्याची तिला खात्री पटवून देत तिची समजूत काढली.
        पुन्हा सासरी गेल्यानंतर मात्र तिने स्वतःला पूर्णपणे देशमुख घराण्याच्या परंपरा आणि मर्यादा याप्रमाणे नव्याने घडवले. एकदा बागेतील फुले काढत असताना ती नकळतपणे 'केतकीच्या बनी तिथे नाचला ग मोर' म्हणून गुणगुणत होती.खरंतर तिला सुरांची देणगी होती.आणि गायन तिचा जीव की प्राण होता.
         "हे गाणं बजावणं कुलीन स्त्रियांना शोभा देत नाही ", या सासूबाईंच्या शब्दांनी ती भानावर आली. त्यानंतर मात्र पुन्हा कधीही या गळ्यातून सूर उमटले नाहीत.
        त्यानंतर काही दिवसांतच देशमुख वाड्यात धाकट्या सूनबाईंचे राजलक्ष्मी चे आगमन झाले. वाईच्या एका सरदारांची लेक होती ती.त्यामुळे इकडे सासरी देखील तिचा रुबाब काही वेगळाच होता.
         अस्मिता सर्वसामान्य कुटुंबातील आहे,हे राजलक्ष्मी ला ठाऊक होते.त्यामुळे ती अस्मिताला फारशी किंमत देत नव्हती.त्यामुळे अस्मिता मात्र सतत सर्वांच्या सेवेशी हजर राहून आपली प्रतिष्ठा जपण्याचा केविलवाणा प्रयत्न करत होती.
         पण स्वतःच्या स्वाभिमानाला जपण्यासाठी प्रयत्नांची पराकाष्ठा करणाऱ्या अस्मिताला एका वेगळ्या परिस्थिती ला सामोरे जावे लागणार होते.
        एका नैसर्गिक आपत्तीत तिने तिच्या आई वडिलांना गमावले होते.तिची एक 15 -16 वर्षांची छोटी बहीण होती.तिला एकटं सोडणं अस्मिताला शक्य नव्हतं.म्हणून ती तिला घेऊन सासरी आली. 
       खरं तर एवढ्या मोठ्या वाड्यात त्या छोटीची म्हणजेच अमृता ची तशी काही अडचण होणार नव्हती.पण फक्त घरच नाही तर मनही मोठं असावं लागतं.सूर्यभानसिंह गेल्यानंतर वाड्यातील परिस्थिती बदलली होती.
        सुलोचनाबाई आणि राजलक्ष्मी यांना स्वतःच्या तालेवार माहेरचा फारच अभिमान होता.त्यात रणजितसिंह देखील घरातल्या गोष्टींमध्ये फारसे लक्ष घालत नसतं. त्यामुळे अस्मिता सतत दडपणाखाली असायची.
        त्यात अमृताचे येणे त्या दोघींनाही आवडले नव्हते.त्यामुळे त्या सतत या दोघींचा पाणउतारा करत असायच्या.त्यामुळे अस्मिता फारच दडपणाखाली होती.अमृताचा अपमान ,तिला दिली जाणारी वागणूक याचा तिला त्रास होत होता.पण ती हतबल होती.त्यात तिच्या मुलाकडे वीरप्
    21 min
  • ५० रुपयांची नोट
    50 rs noteMarathi Kids Story With Moral | Marathi Story
    ५० रुपयाची नोट
    Marathi kids story with moral : एक वक्ती खूप उशिरा परियंत कार्यालयात काम करून घरी पोहचला. दरवाजा उघडून त्याने पहिले तर आपला ५ वर्षाचा मुलगा न झोपता त्याची वाट पाहत होता.
    दरवाज्यातून आत शिरताच त्यांचा मुलगा म्हणाला — “बाबा , काय मी तुम्हांला एक प्रश्न विचारू शकतो?”
    हा – हा विचार ना काय झाले. बाबा त्याला म्हणाले.
    मुलगा म्हणाला बाबा तुम्ही एका तासामध्ये किती पैसे कमवता?
    याच्याशी तुला काय घेणे – देणे. असे बिन कामाचे प्रश्न का विचारतोयस मला असे रागात बाबाने  त्याला खडसावले.
    मुलगा – बाबा मला कृपया सांगा कि तुम्ही एका तासा मध्ये किती पैसे कमावता.
    बाबा मुलाकडे रागात पाहून म्हणाले कि १०० रुपये.
    “अच्छा ” मुलगा मान खाली घालून म्हणाला.बाबा काय तुम्ही मला ५० रुपये उधार देऊ शक्ता का ?”
    हे ऐकताच तो व्यक्ति  रागावला आणि म्हणाला म्हणूनच तू मला मगाशी बिन कामाचा प्रश्न विचारलास की मी एका तासामध्ये किती पैसे कमवतो. कारण माझ्याकडून उधार पैसे घेऊन तू ज्याची गरज नाही अशी एखादी वस्तू किवा एखाद बिन कामाचं खेळण घेऊन येचील, ते काही नाही, तुला अजिबात एक ही पैसा मिळणार नाही चुपचाप आपल्या खोलीत जा आणि झोप व विचार कर की तू किती स्वार्थी आहेस.
    मी दिवस रात्र मेहनत करतोय आणि तू आहेस की कोणत्याही बिनकामाच्या गोष्टी मध्ये पैसे वाया घालवतोस. तो व्यक्ति अजून हि रागात होता आणि  विचारात सूद्धा होता कि त्याच्या मुलांने असं करण्याची हिमंत कशी केली…
    पण एक अर्धा तास झाल्यानंतर तो व्यक्ति शांत झाला आणि विचार करू लागला कि त्याच्या मुलाने खरच कोणत्या तरी महत्त्वाच्या कामासाठी पैसे मागितले असतील का कारण या आधी त्याने अशाप्रकारे कधीच पैसे मागितले नव्हते.
    तो व्यक्ति उठून आपल्या मुलाच्या खोलीमध्ये गेला आणि म्हणाला की काय तुझी झोप लागली ?”नाही” अस उत्तरं मुलाने दीले.
    व्यक्ति म्हणाला उगीचच मी तुला ओरड्लो कारण दिवसभर काम करून मी खूप दमलो होतो. मला माफ कर हे घे तुझे ५० रुपये. अस बोलत त्या व्यक्तिने आपल्या मुलाच्या हातावर ५० रूपयाची नोट ठेवली.
    धन्यवाद बाबा मुलगा पैसे घेत खूष होऊन म्हणाला आणि ताड्कन उठून आपल्या कपाटाच्या दिशेने गेला,कपाटातून त्याने खूप शिक्के काढले आणि मोजू लागला.
    ते पाहून तो व्यक्ति खूप रागावला आणि म्हणाला जर तुझ्याकडे अगोदरच इतके पैसे होते तर तू माझ्याकडून का मागितलेस.
    मुलगा बाबांना म्हणाला माझ्याकडे पैसे कमी होते परंतु आता पूर्ण आहेत.
    “बाबा आता माझ्याकडे १०० रुपये आहेत. काय मी तुमचा एक तास विकत घेऊ शकतो का ? बाबा कृपया तुम्ही हे पैसे घ्या आणि उद्या घरी लवकर या मला तुमच्या बरोबर जेवण करायचा आहे.
    मित्रांनो, या वेगवान आयुष्यामध्ये आपण आपल्याला इतकं गुंतवून घेतो की जी मानस आपल्या आयुष्यामध्ये खूप महत्त्वाची आहेत त्या माणसांसाठी आपण नकळत वेळ काढू शकत नाही. म्हणूनच आपल्याला नेहमी लक्षात ठेवलं पाहिजे की आपले आई-वडील, आपली बायको, आपली मुले आणि आपले जीवाभावाचे मित्रं यांच्यासाठी नेहमी वेळ काढला पाहिजे. नाहीतर एकदिवस आपल्याला पश्चाताप करण्याची वेळ येईल की समाजायातील छोट्या मोठ्या गोष्टी कमावण्याच्या नादात आपण खूप मोठ काहीतरी गमावलं.
    5 min
  • आज तुम्ही जे कराल, तेच ठरवेल की तुम्ही भविष्यात काय करणार आहात
    Read Top Marathi Story With Moral | मराठी कथा :- दुष्काळामुळे माधवपुर गावचे लोक खूप हैराण होते. जमिनीतून पाणी नाहीसे झाल्यामुळे ट्युबवेलने उत्तर दिले….. कि शेतीकरायची असल्यास लवकरच देव इंद्र यांची कृपा होणे गरजेचे आहे.
    पण खूप यज्ञ, याग आणि होम केले तरी वरून राजा काय बरसत नव्हता. रोज शेतकरी एका जागी जमून आभाळाकडे पाहून विचार करत होते, की कधी वरून राजाची कुर्पा आमच्यावर होईल आणि आम्ही पुन्हा शेतावर कामाला जाऊ.
    रोजच्या सारखे आज पण सर्व शेतकरी पावसाची वाट पाहत पारावर बसले होते, तेवढ्यात एक जन म्हणाला “अरे हा धोंडू कुटे राहिला… दोन तीन दिवसापासून पारावर आला नाही.. गावात कुटे दिसला नाही.. गेला कुटे म्हणायचा? का हा मेहनत मजदुरी करण्यासाठी शेहरात तर गेला नसावा ना? “हि गोष्ट पारावरील लोकांनी हसण्यावारी नेहली, पण पुढील दोन तीन दिवस धोंडू दिसला नाही म्हणून सर्व लोक त्याच्या घरी पोहचले.
    “मुला, तुझे बाबा कुटे केला?” त्यांच्यातील एकाने त्या मुलाला प्रश्न केला.
    “बाबा शेतावर काम करण्यासाठी गेले आहेत!” हे बोलून मुलगा घराच्या आत पळाला.
    असे वाटते की धोंडू या उन्हाळ्यात वेडा झाला आहे! “, कोणीतरी हिसकावून सर्वजण ओरडले.
    पण सर्वाना कुतूहल होते कि धोंडू शेतात काय करत असेल, हे पाहण्यासाठी सर्व शेतावर निघाले.
    त्यांनी पहिले धोंडू शेतात खड्डा खणत होता.
    “अरे! धोंडू! हे तू काय करत आहेस?”
    “काही नाही बघ फक्त वरून राजाची वाट पाहत आहे.”
    “जिथे मोठे-मोठे जतन केले पाऊस पडला नाही, तिथे तुझी हि छोट्या खड्ड्याची युक्ती काय कामाची.
    “नाही नाही ही माझी युक्ती नसून छोटासा प्रयत्न आहे की भविष्यात पाऊस पडेल तेव्हा पाउसाच्या पाण्याचा प्रवाहया माझ्या छोट्याश्या जलाशयामध्ये सोडून खूप सार पाणी साठवता येईल आणि हो कारण पुन्हा जरी पाऊस नाही पडला,तरी थोडे दिवस का होईना यातील पाण्याच्या साठ्याचा मी माझ्या शेतीसाठी उपयोग करू शंकेन.
    “या वेळेचा पत्ता नाही आणि तू पुढचा विचार करतोयस… कितीतरी महिन्यापासून आकाशातून पाण्याचा साधा एक टेंब पडला नाही…हि फुकटची मेहनत आहे तुझी आणि तू वेळ ही वाया घालवत आहेस… हे राहूदे चल आमच्या बरोबर परत घरी!”
    पण धोंडूने त्यांच्याकडे लक्ष न देता आपले काम चालू ठेवले, काही दिवसातच धोंडूचा जलाशय बांधून झाला.
    असेच खूप दिवस झाले पण वरून राजा काय बरसला नाही… पण एक दिवस अचानक रात्री ढगांच्या गडगडासह आणि वीज चमकून जोरदार वरून राजाने बरसायला सुरुवात केली.
    मातीचा सुगंद सर्व पंचक्रोशीत पसरला होता… हे पाहून शेतकऱ्याच्या चेहऱ्यावरील आनंद गगनात मावेनासा झाला होता.. सर्वाना आता असे वाटू लागले होते की आपले वाईट दिवस संपले…
    पण थोड्याच वेळात वरून राजा बरसायचा बंद झाला आणि शेतकऱ्याचे सुखावलेले चेहरे कोमेजू लागले.
    दुसऱ्या दिवशी सर्वजन शेतावर गेले. पाहता तर काय? शेतातील मातीच वरचा थर भिजला होता. बाकी खाली जमीन सुखीच होती.
    पुरेसा पाऊस न पडल्यामुळे शेतकरी विचारात होता, आता कसे होणार अशात आपण फक्त नागरणी करू शकतो, पण पेरणी नाही. हे सर्व पाहून शेतकरी हवाल दिल होऊन घरी निघून गेला.
    दुसरीकडे धोंडू आपल्या शेतातील जलाशय भरलेला पाहून आनंददाने थक्क झाला. त्याला खूप आनंद झाला. आनंदात वेळ वाया न घालवता धोंडू ने नांगर उचलला व तो कामाला लागला.  काही महिन्यामध्ये माधवपुर गावातील एका शेतकऱ्याचे शेत ऐन दुष्काळातही हिरवे दिसत होते आणि ते शेत होती धोंडूचे.
    मिंत्रानो, जर परीस्थिती खराब असेल, तर अनेक लोक ती परिस्तिथी कधी सुधारेल याची वाट पाहत चिंतातूर राहतात. याउलट आपल्याला तयार रहायला पाहिजे, की पाऊस पडला आहे, दुष्काळ संपला आहे व परिस्तिथी बदली आहे. आता आपण काय करू शकतो?
    कारण प्रकृतीचा नियम आहे दिवसानंतर रात्र व राती नंतर पुन्हा दिवस हा उजाडतोच.. आपली आपली आजची परिस्तिथी वाईट असेल, तर ती एक दिवस निश्चित बदलेले, वस्तू स्तिथी बदलते, किवा बदलेल पण काय परिस्तिथी बदल्यामुळे तुमी तयार आहात का? या बदलेल्या परिस्तिथीचा फायदा उचलण्यासाठी? एखादी नौकरी ची संधी तुमच्याकड चालून आली तर, त्या आलेल्या संधीचा तुम्ही फायदा घेणार की त्याच्यासाठी तेयारी करणार का फक्त नोकरी नाहीत? ती मिळत नाही असे सांगत, आयुष्यात रडत बसणार, नाही ना?
    काय तुम्हाला Acting, Singing किंवा Dancing ची संधी मिळाली. म्हणून तुम्ही जीव ओतून मेहनत करणार की माझी ओळख नाही मला कोण विचारतय असा विचार करून आलेल्या संधीला लाथ मारणार.
    बस लक्षात ठेवा.
    “आज तुम्ही जे कराल, तेच ठरवेल की तुम्ही भविष्यात काय करणार आहात.”
    लक्षात ठेवा! अयशस्वी लोकांच्या गर्दीचा हिसा बनण्यापेक्षा मूठभर यशस्वी लोकांच्या ग्रुपचा भाग बनायचे असल्यास… आज वर Focus करा…. या उचला आपला हाथियार आणि कामाला लागा. कारण उद्या होणारा यशस्वी उद्दीष्टंनचा पाऊस त्यांच्या तैयारीला आजप
    7 min
  • पानांची सळसळ व बुद्धांचा शिष्यांना 'हा' संदेश
    पानांची सळसळ व बुद्धांचा शिष्यांना 'हा' संदेश
    गुरू हा सर्वोपरी असतो. गुरुचे वागणे, बोलणे, आचरण अनेकदा शिष्यांना उमगत नाही. गुरुने केलेली कृती शिष्यांना अचंबित करणारी असते. मात्र, त्यातूनही गुरु आपल्या शिष्यांना उपदेश, संदेश, शिकवण देत असतात. गौतम बुद्ध आणि त्यांच्या शिष्यांबाबतही असेच घडले. गौतम बुद्धांची एक कृती शिष्यांना समजली नाही. बुद्धांना याबाबत विचारले असता, त्यांच्या उत्तरातून शिष्यांना मोलाचा संदेश मिळाला. नेमके काय घडले, पाहूया...गौतम बुद्ध आणि शिष्य एका गावाहून दुसऱ्या गावी जात होते. विश्रांतीनंतर गौतम बुद्धांनी एका वृक्षाला नमन केले. गौतम बुद्ध एका झाडाला नमस्कार करत असल्याचे पाहून शिष्य बुचकळ्यात पडले. यातील एका शिष्याने बुद्धांना विचारले की, प्रभू! आपण एका झाडाला नमस्कार का केलात? यावर, या वृक्षाला नमन केल्यामुळे काही विपरीत घडले का?, असा प्रतिप्रश्न गौतम बुद्धांनी शिष्याला केला. शिष्य म्हणाला की, असे नाही प्रभू. मात्र, आपल्यासारख्या महान व्यक्तीने या झाडाला नमस्कार केल्याचे पाहून आश्चर्य वाटले. आपण केलेल्या कृतीवर झाड प्रतिक्रिया देऊ शकत नाही. 
    गौतम बुद्ध हसले आणि म्हणाले की, तुम्ही चुकीचा विचार करत आहात. वृक्ष बोलत नसले म्हणून काय झाले. प्रत्येक माणसाची एक प्रकारची देहबोली असते, तशीच निसर्गाची आणि वृक्षांची व्यक्त होण्याची एक वेगळी भाषा असते. आपल्याबद्दल आदर व्यक्त केल्यावर, मान-सन्मान दिल्यावर वृक्षदेखील आनंदित होत असतात. आपण विश्रांती घेत होतो, तेव्हा या वृक्षाखाली बसून मी साधना केली. या वृक्षाच्या पानांमुळे उन्हापासून माझे रक्षण झाले. मला शांतता मिळाली. यामुळे वृक्षाबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करणे माझे कर्तव्य आहे. निसर्गामुळे आपल्याला शुद्ध हवा, पाणी, निवारा, शांतता मिळते. म्हणूनच सर्वांनीच निसर्गाप्रति कृतज्ञता व्यक्त केली पाहिजे. शिष्याला झाडाकडे पाहायला सांगून गौतम बुद्ध म्हणाले की, तुम्ही जरा या वृक्षाकडे निरखून पाहा. वृक्षाच्या पानांची सळसळ हीच त्याची प्रतिक्रिया आहे. माझा नमस्कार वृक्षाने स्वीकारला असून, पानाच्या सळसळीतून तो संवाद साधत आहे. पानस्थांची यापुढेही अशीच सेवा करत राहीन, असे आश्वासन वृक्ष या माध्यमातून देत आहे, असे बुद्धांनी सांगितले. शिष्याने झाडाकडे पाहिल्यावर बुद्धांनी सांगितलेल्या गोष्टीचा त्याला अनुभव आला. सर्व शिष्यांनी वृक्षाला मनापासून वंदन केले आणि पुढे मार्गस्थ झाले.
    4 min
  • समस्यांच्या गाठी - गौतम बुद्धांचे विचार
    आपल्या जीवनात अनेक समस्या निर्माण होतात. वैयक्तिक, कौटुंबिक, सामाजिक पातळीवर जगताना आपल्याला अनेक समस्यांचा सामना करावा लागतो. काही समस्या इतक्या जटील असतात की, त्या सोडवताना, त्यांचे निराकरण करताना जीव अगदी मेटाकुटीला येतो. या समस्या केवळ भौतिक असतात, असे नाही, तर त्या मानसिक पातळीवरही असतात. या समस्यांच्या गाठी सोडवण्यासाठी गौतम बुद्धांनी चपखल मार्ग सांगितला आहे. जाणून घेऊया गौतम बुद्ध आणि त्यांच्या शिष्यांची रंजक कथा...एकदा भगवान गौतम बुद्ध एका कपड्याचा तुकडा घेऊन आपल्या शिष्यांजवळ आले. कोणाशी काहीही न बोलता आसनस्थ झाले. त्या कपड्याला काही अंतरावर पाच गाठी मारल्या. आता गौतम बुद्ध काय करतील, असा विचार शिष्यगण करू लागले. गाठीनंतरचा कपडा आणि मूळ कपडा एकच आहे, हे कोण सांगू शकेल का, असा प्रश्न बुद्धांनी शिष्यांना केला. याचे उत्तर देणे तसे कठीण आहे. एकीकडे विचार केला, तर कापड तेच आहे. दुसऱ्या दृष्टीने विचार केला, तर गाठींमुळे कपड्याच्या बाह्य रुपात बदल झाला आहे. त्याची मूळ प्रकृती बदललेली नाही, असे उत्तर सारिपुत्र या शिष्याने दिले. सारिपुत्र यांनी दिलेल्या उत्तरानंतर तो कपडा गौतम बुद्धांनी उचलला आणि दोन्ही बाजूंनी तो ओढला. दोन्ही बाजूंनी ओढल्यामुळे या कपड्याच्या गाठी सुटतील, असे वाटते का, अशी विचारणा सारिपुत्रांना केली. यावर, नाही. गाठी अजून घट्ट होतील. त्या सोडवणे आणखी कठीण होईल, असे उत्तर सारिपुत्रांनी दिले. या गाठी सोडवण्यासाठी काय केले पाहिजे, असे बुद्धांनी विचारले. सारिपुत्र म्हणाले की, या गाठी नक्की कशा प्रकारे पडल्या आहेत, ही गोष्ट निरखून पाहावी लागेल. गाठी योग्य पद्धतीने पाहिल्यानंतर त्या कशा सोडवता येतील, यावर प्रकाश टाकला जाऊ शकतो, असे उत्तर सारिपुत्रांनी दिले. सारिपुत्र तुम्ही एकदम सत्यकथन केले. हीच गोष्ट समजून घेणे गरजेचे आहे. मूळ प्रश्न इथेच आहे. ज्या समस्येत तुम्ही अडकलेले आहात, ज्या समस्येने तुम्हाला ग्रासले आहे, ती सोडवण्यासाठी तिच्या मुळाशी जाणे आवश्यक आहे. समस्येचे मूळ शोधणे गरजेचे आहे. ही समस्या का निर्माण झाली, याचा मागोवा घेतला गेला पाहिजे. समस्येच्या मुळाशीच आपण गेलो नाही, तर ती आणखी गडद होईल, असे ते म्हणाले. जागतिक पातळीवर हाच प्रकार सुरू आहे. सर्वांना कोणत्या ना कोणत्या समस्येने ग्रासले आहे. त्या वैयक्तिक असोत, सामाजिक असोत वा मानसिक असोत. काम, क्रोध, मद, लोभ, मत्सर, ईर्ष्या यांसारख्या वृत्तीतून बाहेर कसे पडायचे, असा प्रश्न मानवाला पडतो. परंतु, या समस्यांचे मूळ काय आहे, या वृत्ती आपल्यात कशा समाविष्ट झाल्या, याचा विचार कोणी करत नाही, असे गौतम बुद्ध यांनी सांगितले.
    4 min
  • हात नसलेली शेफ | Inspirational Marathi Story
    Inspirational story in Marathi :
    हि एक सत्य घटनेवर आधारित, एका भयानक त्रासातून गेलेल्या स्त्री ची कथा आहे. जेंव्हा तुम्ही ह्या मुलीची कथा वाचाल तेंव्हा तुम्हाला कळेल कि आपली दुःख किती लहान आहेत.
    हि घटना आहे 25 सप्टेंबर 2000 ची, मारिकेल आपटन नावाची झाम्बोआंग मधील हि ११ वर्षांची लहान मुलगी. दिसायला खूप छान. मध्यम आकाराचे डोळे, नकटं नाक आणि चेहऱ्यावर नेहमी सुंदर smile असणारी.
    ती तिच्या आई बरोबर राहत होती, तिथूनच काही  अंतरावर तिच्या काकांचे घर होते. मारिकेल नेहमी आपल्या काकांकडे पाणी भरण्यासाठी जात असायची. आजही तिचा तोच दिनक्रम काही चुकला नव्हता.
    पण आजचा दिवस हा तिच्यासाठी एवढा वाईट असेल ह्याची तिला जराही जाणीव नव्हती. ती तिथे पोहचली. आणि  पाहते तर काय? तिच्या काकांना चार माणसांनी घेरून ठेवले होते, आणि काका घुडघ्यावर खाली मान घालून  बसले होते. 
    सुरवातीला तिला काही कळेना कि नेमकं काय घडत आहे. कारण जे चार माणसांना ती बघत होती, ती माणसं त्यांच्याच आसपास राहणारे होते.
    आणि काही कळायच्या आत त्या चिमुरडीच्या समोर त्या चौघांपैकी एकाने काकांच्या मानेवर सुरा चालवला. हे बघून मारिकेल घाबरली आणि जोरात किंचाळली.
    आता त्या चौघांनी मारिकेल ला हि पहिले. आणि ते आता तिला मारण्यासाठी धावू लागले. मारिकेल हि जिवाच्या आकांताने पळू लागली पण त्या राक्षसी माणसांसमोर त्या चिमुरडीचा वेग तो किती ?
    त्यांनी मारिकेल ला पकडलं. ती ओरडली , ”मला मारू नका! माझ्यावर दया करा!”
    पण ते काही ऐकत नव्हते. त्यांनी लांब चाकूने तिच्या मानेवर हि वर केला. पण तोच वार इतका सजग झाला नाही, पण तेवढ्या हल्याने मारिकेल बेशुद्ध झाली.
    जेंव्हा ती जागी झाली तेंव्हा तिला आसपास बरेच रक्त दिसले, तिने आजूबाजूंच्या माणसांचे पाय देखील पहिले. आणि ती तशीच मृतावस्थेच नाटक करत निपचित पडून राहिली.
    जेंव्हा ते लोक निघून गेले.तशी मारिकेल आपल्या घरी पळत सुटली. वाटेत जात असताना तिला जाणवले कि आपले हात नाहीयेत कारण त्या लोकांनी ते कापून टाकले होते, तिला मधे मधे भोवळ हि येत होती पण ती कशीबशी घरी पोहचली.
    घरी तिच्या आईने तिची अवस्था बघितल्यावर सुन्न झाली. तिलाही काही समजेना काय झाले आहे. मुलीची अवस्था पाहून आई हि दहशतीने ओरडली. तिने तिला एका कापडात गुंडाळून हॉस्पिटल ला नेले.
    जेंव्हा ते रुग्णालयात पोहचले तेंव्हा डॉक्टरांना वाटले ती आता मरणार आहे . तरी त्यांनी तिच्यावर 5  तास  ऑपेरेशन करून 25 टाके घातले.
    मारिकेल आता जिंवंत होती पण तिचे दोन्ही हात नव्हते.
    शोकांतिका इथेच संपली नव्हती, ते ज्यावेळी घरी परतले तेंव्हा त्यांनी पाहिलं कि त्यांचं संपूर्ण घर जाळून टाकलं होत.
    खूप गरिबी असल्याने त्यांच्याकडे हॉस्पिटल चे पैसे द्यायला नव्हते, पण त्यांचे नातेवाईक देवदूत बनून आले आणि  त्यांनी हॉस्पिटल च बिल भागवले. त्याच नातेवाईकांनी त्या गुन्हेगारांना कोर्टात आणून त्यांना शिक्षा हि देण्यास  मदत केली.
    पण ह्या सगळ्यात मारिकेल कुठे थांबली नाही. तिने नशिबाला किंवा देवाला कधीच दोष दिला नाही किंवा देत  राहिली नाही.
    आपले हात नाहीत ह्या परिस्तिथीने ती कधी हतबल झाली नाही. उलट ती आता आपल्या मनगटांना अश्या काही  पद्धतीने वापरते कि तुम्हाला विश्वास देखील बसणार नाही.
    मारिकेल ला सर्वात मेहनती, computer मध्ये सर्वोत्कृष्ट आणि अपंग मुलांच्या शाळेतील सभ्य मुलगी म्हणून समजले जाई.
    पुढे 2008 मध्ये तिने Hotel management मधून graduation हि केले आणि एवढेच नवे तर त्यात सुवर्ण पदक हि मिळवले.
    आणि आता जगभरात तिचा हात नसलेली शेफ म्हणून ओळख आहे.    
    ह्या युवतीला आज तिच्या स्वप्नांपर्यन्त पोहचवण्यापासून कोणी रोखू शकलं नाही.
    कारण सृष्टीचा नियम च आहे, खरे विजेते कधीच हार मनात नाहीत .
    Moral Of This Motivational Marathi Story
    आयुष्य माणसाला काय काय रंग दाखवील सांगता येत नाही. जोवर आपल्यावर एखादा मोठा आघात होत नाही तोवर माणसं  आपलं वर्तमानात चाललंय तसंच सुरळीत आयुष्य सुरू राहणार असं गृहीतच धरून चाललेली असतात. 
    आणि अचानक केव्हातरी अकल्पितपणे अशी एखादी भीषण घटना घडते, की सारं होत्याचं नव्हतं होऊन जातं. त्या धक्क्य़ाने माणसं पार कोलमडून पडतात.. उद्ध्वस्त होतात. काही माणसं त्यातच संपतात. काही त्यातून यथावकाश सावरतात. पुन्हा नव्यानं आपल्या आयुष्याची मांडामांड करतात. सगळ्यांनाच हे जमतं असं नाही.
    अर्थात काळ हा सगळ्या आधीव्याधींवरचा रामबाण उपाय आहे.. आणि असतोच. तो आपलं काम करत राहतो. परंतु अशा एखाद्या भयाण संकटातदेखील त्यातून बाहेर पडण्याची माणसाची असामान्य वृत्ती उफाळून येते आणि मग अशी व्यक्ती त्या संकटावरही स्वार होत आपले झेंडे गाडते. अशांच्या कथा अजरामर होतात.
    7 min
  • वाळवंटात हरवलेल्या माणसाची गोष्ट
    वाळवंटात हरवलेल्या माणसाची गोष्ट  तो वाळवंटात हरवला होता. त्याच्या जवळच पाणी संपलं त्यालाही दोन दिवस झाले होते. आता पाणी नाही मिळालं तर आपलं मरण निश्चित आहे हे त्याला दिसत होतं, जाणवत होतं. 
    हताश होऊन तो सभोवताली दूर दूर पर्यंत जेवढी नजर जाईल तिथपर्यंत डोळे ताणून ताणून पहात होता. त्याची नजर अर्थातच पाणी शोधत होती.
    तेवढ्यात त्याला काही अंतरावर एक झोपडं दिसलं. तो थबकला. हा भास तर नाही?नाहीतर मृगजळ असेल. पण काही असो,तिकडे जाऊया, काही असेल तर मिळेल असा विचार करत पाय ओढत स्वतःच थकलेलं शरीर घेऊन तो निघाला. 
    काही वेळातच त्याच्या लक्षात आले की तो भास नव्हता, झोपडी खरोखरच होती. पण ती रिकामी होती, कोणीच नव्हतं तिथे आणि ती तशी बऱ्याच दिवसांपासून, कदाचित वर्षांपासून असावी असं वाटत होतं. 
    पाणी मिळेल या आशेने तो आत शिरला. आणि समोरच दृष्य पाहून तो थबकलाच. माणूस मागतो एक डोळा आणि देव देतो दोन अशी त्याची स्थिती झाली.
    तिथे एक हातपंप होता आणि त्याचा पाईप जमिनीत शिरला होता. त्याच्या लक्षात आलं जमिनीखाली पाणी आहे. हा पाईप तिथेच गेलाय. त्याच्या अंगात एकदम उत्साह संचारला. पुढे सरकत त्याने हातपंप जोराजोरात वरखाली करायला सुरवात केली.
    पण काहीच झालं नाही. पाणी आलंच नाही. नुसतात पंपाचा आवाज येत राहिला. अखेर हताश होऊन तो मटकन खाली बसला. आता आपलं मरण त्याला जास्त प्रकर्षाने जाणवले. 
    तेवढ्यात त्याचं लक्ष कोपऱ्यात ठेवलेल्या बाटलीकडेे गेलं. परत एक अत्यानंदाची लहर उठली. बाटली पाण्याने भरलेली होती आणि वाफ होऊन जाऊ नये म्हणून व्यवस्थित सिल केलेली होती. 
    चटकन तो पुढे सरकला. त्याने पाणी पिण्यासाठी बाटली उघडली तेवढ्यात बाटलीवर लावलेल्या एका कागदाकडे त्याचे लक्ष गेले. 
    त्यावर लिहिले होते “हे पाणी पंप सुरू करण्यासाठी वापरा आणि तुमचं काम झाल्यावर ही बाटली परत भरून ठेवायला विसरू नका.”
    तो चक्रावलाच. त्याच्या मनात द्वंद्व सुरू झालं. काय करावं? या सुचनेकडे दुर्लक्ष करून सरळ पाणी पिऊन मोकळं व्हावं? की सुचनेप्रमाणे करावं?
    समजा, सूचनेप्रमाणे पंपात पाणी ओतलं आणि पंप खराब असेल तर?, पंपाचा पाईप तुटला असेल तर?, खालचं पाणी आटून गेलं असेल तर? पाणी वायाच जाईल… सगळा खेळ खल्लास…
    पण सुचना बरोबर असतील तर?… तर भरपूर पाणी… पाणी पंपात ओतण्याचा धोका पत्करावा की नाही यावर त्याच मत ठरेना.
    शेवटी मनाचा निर्धार करत थरथरत्या हातांनी त्याने ते पाणी पंपात ओतले. डोळे मिटून देवाचा धावा केला आणि पंप वरखाली करायला सुरवात केली. हळूहळू पाण्याचा आवाज सुरू झाला आणि काही क्षणातच पाणी यायला सुरवात झाली. 
    भरपूर पाणी येतं होतं. त्याला काय करू नी काय नको असं झालं. ढसाढसा पाणी प्यायला तो. स्वतः जवळच्या बाटल्या पण काठोकाठ भरल्या त्याने. तो खुप खुश झाला होता. 
    शांत आणि पाण्याने तृप्त झाल्यावर त्याचे लक्ष आणखी एका कागदाकडे गेले. तो त्या परिसराचा नकाशा होता. त्यावरून सहज लक्षात येत होतं की तो मानवी वस्तीपासून अजून खुप दूर होता. 
    पण आता निदान त्याला त्याच्या पुढच्या प्रवासाची दिशा तरी समजली होती. 
    त्याने निघायची तयारी केली. सुचनेप्रमाणे ती बाटली भरून सिलबंद करून ठेवली. आणि त्या बाटलीवरच्या कागदावर एक ओळ स्वतः लिहीली.
     “विश्वास ठेवून हे पाणी पंपात ओता, पाणी येतच” आणि तो पुढे निघाला.
     
    Moral of this Marathi motivational story
    ही गोष्ट आहे देण्याचं महत्व सांगणारी.
    काही मिळवण्यासाठी काही द्यावं लागतं हे अधोरेखित करणारी. काही दिल्यानंतर मिळतं ते भरपूर असतं, आनंददायी असतं.
    त्याही पेक्षा जास्त प्रकर्षाने ही गोष्ट विश्वासाबद्दल सांगते. विश्वासाने केलेले दान खुप आनंद देते. आपल्या कृतीमुळे फायदा होईल याची खात्री नसतानाही त्याने विश्वास दाखवला.
    काय होईल माहिती नसताना त्याने विश्वासाने अज्ञातात उडी मारली. या गोष्टीतले पाणी म्हणजे आयुष्यात घडणाऱ्या चांगल्या गोष्टी. त्यांच्याकरता वेळ द्या आणि त्याच्या बदल्यात कितीतरी जास्त पटीने आनंदाची झोळी भरून घ्या
     
    मनःपुर्वक आभार!
    6 min

About काव्यकथा मराठी

From the publisher's feed

This is the world of sometimes hindi and sometimes marathi kavita and sometimes stories also. it's just a trial of expressing feelings, emotions of a person in his/her day to day life. I am sure you…