ከኤኮኖሚው ዓለም

በኢትዮጵያ ንግድ ባንክ የትግራይ ክልል ቅርንጫፎች የተከፈቱ የባንክ ሒሳቦች ዕግድ “ትልቅ ጥሰት ነው” የሚል አቋም እንዳላቸው የቅድሚያ ለሰብአዊ መብቶች ኢትዮጵያ ዋና ዳይሬክተር ተናግረዋል። እርምጃው በትግራይ እና ከክልሉ ውጪ የሚገኙ ደንበኞች ገንዘባቸውን ማንቀሳቀስ እንዳይችሉ አድርጓል። ይህ የዕለት ተዕለት ወጪዎችን ለመሸፈን ችግር ፈጥሯል።

ከዓለም ወሳኝ ማዕድናት 30 በመቶው በአፍሪካ ያለ ነው። አህጉሪቱ ጥሬ ወይም በከፊል የተነጠሩ ማዕድናት ለዓለም አቅራቢ ሆና ቆይታለች። የተመድ ዋና ጸሀፊ “የአፍሪካ ሰፊ የተፈጥሮ ሀብቶች በተለይም ወሳኝ ማዕድናትን ዝም ብሎ ወደ ውጭ አገር ከመላክ ይልቅ በአገር ውስጥ እሴት እና ጥሩ የሥራ ዕድል መፍጠር መቻላቸውን ማረጋገጥ አለብን” ብለዋል።

ኔዘርላንድስ እና ፈረንሳይ በዩናይት ስቴትስ የነበራቸውን የወርቅ ክምችት አውጥተዋል። ለውሳኔያቸው ገፊ ከሆኑ ምክንያቶች አንዱ በዩናይትድ ስቴትስ ላይ የሚነሳ የተዓማኒነት ጥያቄ ነው። ይሁንና ቀውስ ቢፈጠር ጥቅም ላይ ለማዋል ክምችቱን ወደ ባለቤቱ ጠጋ አድርጎ ማስቀመጥ ሌላው ጠቃሚ ምክንያት እንደሆነ ባለሙያዎች ይናገራሉ።

በአሜሪካ ውጭ ጉዳይ መሥሪያ ቤት የአፍሪካ ጉዳዮች ረዳት ሚኒስትር ፍራንክ ጋርሺያ የኢትዮጵያ ጉብኝት የንግድና የመዋዕለ-ንዋይ ዕድሎች ከፍተኛ ትኩረት ተሰጥቷቸዋል። ጋርሺያ ከውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ጌዲዮን ጢሞቲዎስና የገንዘብ ሚኒስትሩ አሕመድ ሽዴ ቢወያዩም ከጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ጋር ስለመገናኘታቸው በይፋ የተባለ ነገር የለም።

ኢትዮጵያ ውስጥ የዋጋ ግሽበቱ 15.3 በመቶ መድረሱን በቅርቡ ይፋ የሆነው የሀገሪቱ ስታትስቲክስ አገልሎት መረጃ ያመለክታል። መረጃው እንደሚያመለክተው በተለይ የዋጋ ግሽበቱ ጭማሪ ያሳየው በዋናነት በምግብ እና አልክሆል ያልሆኑ መጠጦች ላይ ነው።

የኢትዮጵያ ብር ባለፈው አንድ ዓመት ብቻ ከዶላር አኳያ ያለው የምንዛሪ ተመን 15 በመቶ ተዳክሟል። በሐምሌ 2016 ተግባራዊ የተደረገው የውጭ ምንዛሪ ግብይት ሥርዓት ለውጥ ወርቅና ቡናን የመሳሰሉ ሸቀጦችን የወጪ ንግድ እንዳበረታታ ቢታመንም ሸማቾችን በኃይል የጎዳ ነው። ከዚያ ባሻገር በመደበኛ እና ትይዩ የውጭ ምንዛሪ ገበያዎች መካከል ያለው የተመን ልዩነት አሁንም በሚጠበቀው ልክ አልጠበበም።

የኢትዮጵያ የሰነደ ሙዓለ ንዋዮች ገበያ ሥራ ከጀመረ ከ18 ወራት በኋላ ባለሥልጣናቱ ኩባንያዎች ድርሻዎቻቸውን እንዲያስመዘገቡ እየጎተጎቱ ነው። እስካሁን ስድስት ኩባንያዎች ድርሻዎቻቸውን በሁለተኛው ገበያ ያስመዘገቡ ሲሆን አምስቱ የግል ባንኮች ናቸው።

ሀብታሞቹ የባሕረ ሰላጤው ሃገራት በቢሊዮን ዶላሮች የሚገመት መዋዕለ ንዋይ በአፍሪካ በማፍሰስ ላይ ናቸው። የተባበሩት አረብ ኤሚሬቶችና ሳዑዲ አረቢያን የመሳሰሉት ሃገራት የአፍሪካን ገበያ ሲያማትሩ ማሳካት የሚፈልጓቸው አላማዎች ግን የተለያዩ ናቸው። የዶይቸ ቬለው ኬርስተን ክኒፕ ያጠናቀረው ዘገባ ለባሕረ ሰላጤው ሃገራት መዋዕለ-ንዋይ መስፋፋት ገፊው ምክንያት ምንድነው? የአፍሪካ ሃገራትስ ምን ይጠቀማሉ? የሚለውን ይፈትሻል።