Kıraathane

İstos yayın ile ortak olarak gerçekleştirdiğimiz bu etkinlikte, yakın zamanda yayına giren Nehna/Biz platformu vesilesiyle yeniden üzerine konuşulmaya başlanan Antakyalı Ortodoksların etnik kimliği meselesi, Arapdilli Doğu Ortodoksları kitabı ekseninde, yazar, çevirmen ve editör Foti Benlisoy moderatörlüğünde, kitabın yazarlarından Özgür Kaymak ve aynı zamanda Nehna editörü olan Anna Maria Beylunioğlu'nun katılımıyla etraflıca ele alınıyor.

2018 yılında yayınlanan Arapdilli Doğu Ortodoksları, üç milliyetçiliğin gölgesinde bir tartışmanın ana unsuru olan, bugün Antakya Rum Ortodoks Kilisesi altında birleşen bir topluluğun tarihini, kültürünü, güncel sorunlarını ve bu toplumu konu alan tartışmaları konu alıyordu. Bu etkinliğimizde, Antakyalı Ortodoks, Antakyalı Rum Ortodoks, Arapça konuşan Rum Ortodoks, Arap Ortodoks, Arapdilli Doğu Ortodoksları, Hıristiyan anlamına gelen Nasrani, Mesihi gibi farklı isimlerle ile anılan bu toplumu etiketlemektense, dinamiklerini, süregiden tartışmalarını ve mevcudiyetini devamı için başvurulan stratejilerini gözeten bir çerçeveden konuşuyoruz.

“Cezaevindeki Demirtaş”ı yazan Selahattin Demirtaş’ın basın danışmanı Zınar Karavil ile kitabı Demirtaş’ın Beyaz Sandalyesi’ni konuşuyoruz. Elbette aynı zamanda siyasetçi Demirtaş’ı, edebiyatçı Demirtaş’ı da… Anekdotlarla ilerleyen bu sohbetin moderatörlüğünü Mustafa Arslantunalı üstleniyor.

Füruzan Konuşmaları'nda beşinci buluşma. Deniz Gündoğan İbrişim bu konuşmada Füruzan’ın Gül Mevsimidir öykü kitabını duygu teorileri ve duygu politikaları aracılığıyla tartışmaya açmayı hedefliyor. Öykünün ana karakteri Mesaadet Hanım’ın dünyasını oluşturan odasını çıkış noktası alarak duygunun ve duygulanımın karakter içinde üretilen bir şey olmadığına odaklanıyor ve Gül Mevsimidir’de duyguyu politik ve ilişkisel bir kavram olarak ele alıyor. Duygular aracılığıyla Füruzan’da norm-dışı kadın öznelliğini ve kadın-oluş tahayyüllerini tartışıyor.

"Karşılaştırmalı Mistisizmler" serimizin ikinci konuşması. Bu programda,, Budist düşüncenin belki de en temel düşünce metni olan, Nagarjuna’nın (M.S. 1.-2. yüzyıllar) Orta’nın İncelemesi adlı yapıtına göz atacağız. (Kitabın çevirisi, Türkçe’de 2016'da, Monokl Yayınları'nca basılmıştı.)

Onur Ayı'nda oyuncu Seyhan Arman'ı ağırlıyoruz. Kadın hareketi içindeki transfobik tartışmalardan İstanbul gece hayatında bir trans olarak yaşamaya; şiddetin hiç tükenmediği bu şehirde seks işçiliği yapan transların çalışma şartlarından ünlü bir trans olmaya, devletin ve sokağın ayrımcılığından LGBTİ+ hareketinin eşitlik arayışına kadar pek çok konu masada.

Seyhan Arman kendi hayatından yola çıkıp, bazen Matmazel Coco’yu da yanına alarak, transfobi gölgesinde yaşanan bir hayatı tüm yönleriyle Ayşen Güven’e anlatıyor. Sözünü sakınmayan, samimi bir sohbet.

Edebiyat Tarihi Konuşmaları serimizde Ekrem Işın'la Seval Şahin, Türkçenin köşetaşı eserlerinden Fahim Bey ve Biz’i kendine has anlatısı ve kahramanıyla birlikte ele alıyorlar. Okunması gereken bir kitap, kaçırılmayacak bir sohbet!

Her bölümünde Füruzan'ın bir kitabına odaklandığımız Füruzan Konuşmaları serimizin dördüncü konuşmasında Hilmi Tezgör, Berlin'in Nar Çiçeği romanını irdeliyor. Füruzan’ın ikinci romanı olan Berlin’in Nar Çiçeği, aynı apartmanda yaşanan iki hayatı anlatıyor. Yaşlı Bayan Lemmer ile Sivas kökenli Korkmaz ailesinin hayatlarını… Bayan Lemmer yaşantısının son ve soğuk baharında gün sayarken, komşusu Korkmaz ailesinin, ama özellikle de onların bebeği Ümmühan’ın varlığıyla değişmeye başlıyor. 1988’de yayımlandığından beri sürekli okunan Berlin’in Nar Çiçeği, Füruzan’ın Almanya döneminin belki de en ışıltılı metni.

Eleştirel teorinin yorulmaz ustasını, Fatmagül Berktay’ı evimizde ağırladığımız bir akşam. Metis Yayınları’ndan çıkan Düşünme Etiği kitabında, Hannah Arendt’in özgürlük felsefesi çevresinde ördüğü bir dizi denemeyle, bizi yeniden düşünmeye ve hatırlamaya davet ediyor hocamız. Esen rüzgâra göre savrulmamak için düşünmek ve hatırlamak; düşünmeyi ve hatırlamayı seçmeye cesaret etmek, her zamankinden daha can alıcı bir önem taşıyor Fatmagül Berktay’a göre.

Kutuplaştırılmış insanların birbirine hiç düşünmeden saldırdığı ve Aydınlanma’nın umutlarının yerle bir olduğu sert bir çağdayız. Halbuki düşünmek ve hatırlamak, Arendt’in de vurguladığı gibi, hepimizin birer yabancı olarak geldiğimiz dünyada yerimizi bulabilmenin ve kök salabilmenin yegane yolları. “Etik özne, ancak sürekli kendi kendisiyle diyalog halinde ve kendine dürüstçe hesap verdiği bir düşünme ve hatırlama sürecinde kendisini yenileme imkanına sahiptir” diyor Fatmagül Berktay. Yazara bu sohbette, kadın hareketinin öncülerinden, siyaset bilimci Sevgi Uçan Çubukçu eşlik etti.

Hakan Yücefer bu konuşmasında, Karl Popper'in eleştirileri ışığında, Platon'a ve Devlet'e bakıyor, Popper'in sert suçlamalarının ardındaki okuma stratejisini değerlendiriyor ve Platon'un, Popper'in bize sunduğu gibi bir düşünür olmama ihtimali üzerinde duruyor.

Hakan Yücefer'in konuşmaya ilişkin notu şöyle: "Karl Popper Açık Toplum ve Düşmanları kitabının Platon’un Büyüsü başlığını taşıyan ilk cildinde Platon’u totalitarizmin önde gelen kuramcısı, açık toplumun ve demokrasinin düşmanı, özcü, ütopyacı, ırkçı… bir filozof gibi sunuyor ve özellikle Devlet diyaloguna odaklanan acımasız bir Platon eleştirisine girişiyor. Bu konuşmamda Popper’in eleştirisinin ardında yatan okuma stratejisini ele alacağım. Popper’in Devlet diyalogunu baştan sona değil, sondan başa doğru okuduğunu, Platon’a yönelttiği suçlamaların önemli bir kısmının da bu okuma stratejisine bağlı olduğunu göstereceğim. Devlet’i bozuk yönetim biçimlerinin tartışıldığı VIII. ve IX. kitaplardan yola çıkarak okumayı seçmek önceki kitaplarda ideal devlet hakkında söylenenlerin de tarihsel bir çerçevede okunmasını mümkün kılıyor. Popper bu sayede Platon’u Hegel ve Marx’la birlikte tarihselci (ya da tarihsici) olarak etiketlediği filozoflar kümesine dahil edebiliyor."

Füruzan Konuşmaları serimiz Aslan Erdem'in konuşmasıyla sürüyor. Konumuz, Füruzan'ın ilkin 1972'de yayımlanan ikinci öykü kitabı Kuşatma. Ayrıca bu konuşmanın başlangıcında, Füruzan'dan gelen bir mesaj eşliğinde sürpriz bir "tarih düşürme", bir düzeltme de bekliyor sizleri. Füruzan, Kıraathane'deki bu konuşma serisi vesilesiyle ilk kez kendisini anlatan birçok kaynakta yer alan doğum yılını da Aslan Erdem vasıtasıyla tashih ediyor.

Aslan Erdem'in bu konuşmaya ilişkin kısa notu ise şöyle: "Füruzan yazını, duygularla inşa edilmiş bir bellek ağı olarak kurulur. Bu ağın uçları yoksullara, göçmenlere, kadınlara, kız çocuklarına, yaşlılara; öte yandan kentlerin sokaklarına, uzun yol şoförlerinin kat ettiği yollara gerilmiştir. Bu ağın her titreşimi tüm kutuplardan duyulur. Herhangi bir uçtaki hareket, diğer uçlarla birlikte titrer, onlarla dönüşür."

Bu konuşma, yayınlanışının ellinci yılında Kuşatma kitabını, bu kitapta duygu ağının nasıl kurulduğunu, bunun Füruzan’ın diğer metinleriyle nasıl ilişkilendiğini ortaya koyuyor.