Kıraathane

Türkiye’den İtalya’ya uzanan tiyatro ve sinema kariyerinde uluslararası planda yıldızlaşan bir oyuncu, Serra Yılmaz Nilüfer Kuyaş'ın sorularını cevaplıyor. Sinema ve tiyatro oyunculuğundaki temel farklar, şöhretin nimetleri ve zorlukları, yakından tanıdığı yönetmenler, İtalya’da pandeminin etkileri ve her şeye rağmen yeni projeler üzerine bir sohbet.

Edebiyat Tarihi Konuşmaları serimiz kapsamında gerçekleşen bu sohbette Tülin Ural ve Seval Şahin, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Mahur Beste romanını, eseri kuşatan birçok farklı bakış açısıyla tartışmaya açıyor.

"Ne Mutlu Eşitim Diyene" başlıklı konferanslarımızın 21'incisinde, Ümit Kurt kolektif şiddetin milliyetçilikle ilişkisini irdeliyor: "Geç dönem 19. yüzyıl ve 20. yüzyıl Avrupası aşırı şiddet yanlısı toplumların cirit attığı bir coğrafyadır. Tarihçi Donald Bloxam, 1875-1945 olarak çerçevelendirdiği bu dönemi “Şiddetin Avrupa’daki Tarihi” şeklinde tanımlar. Bloxam, Avrupa tarihinin bu kesitini etno-nasyonel ve etno-dinsel problemlere gittikçe artan ölçüde şiddetli çözümlerin uygulanması olarak karakterize eder. Bu tarihsel periyot bilhassa çok dinli ve uluslu imparatorlukların dağılmaya ve parçalanmaya yüz tuttuğu bir döneme tekabül eder. Bu süreçte böyle imparatorluklardaki etnik azınlık, bu dönemin “ruhu”na da paralel olarak ulusal ve etno-dinsel homojenleşme projesi kapsamında etno-dinsel çoğunluk tarafından önce stigmatize edilir ve daha sonra çeşitli etnisite ve demografi mühendislikleri operasyonlarıyla ortadan kaldırılır ya da söz konusu etnik çoğunluğun bekası ve geleceği için ‘tehdit’ teşkil etmeyecek bir sayıya ve/veya şekle indirgenir. Bu sayede etno-dinsel olarak çoğunluğu oluşturan gruplar kendi kimliklerini daha da keskinleştirir, koyulaştırır ve güçlendirir. Ulusal ve/veya etno-dinsel kimliklerini tehdit altında gören ve her an yıkılma, yok olma korkusu taşıyan bu tarz toplumlar kimlik krizlerini çözmek için katsayısı son derece yüksek düzeyde olan kolektif şiddete başvururlar. Daha da önemlisi bu aşırı kolektif şiddet, etno-dinsel çoğunluğu oluşturan toplulukların kendi kimlik krizini çözmek ve tehdit unsuru olarak gördüğü diğer azınlık etno-dinsel grupları etkisiz hale getirmek adına makbul görülen ve üzerinde konsensüs sağlanan bir yönteme/uygulamaya dönüşür."

Feryal Saygılıgil ve Nacide Berber'in moderatörlüğünde, Tülin Ural, Senem Timuroğlu, Hülya Bulut, Cemran Öder, Emek Ergun, Didem Ardalı Büyükarman, Ürün Şen-Sönmez, Beyhan Uygun Aytemiz ve Sibel Kır'ın katıldıkları bir forum. İletişim Yayınları'nın Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce dizisinin onuncu cildi olan Feminizm üzerine 11 Ocak 2021 Pazartesi akşamı bu cildin editörleri Nacide Berber ve Feryal Saygılıgil ile bir Kitap Sohbeti​'nde buluştuktan sonra, 18 Ocak 2021 akşamı da aynı kitap üzerine daha kapsamlı bir konuşma düzenledik.

Feminizm cildine katkıda bulunan yazarlar, burada tam kaydını dinleyeceğiniz buluşmada özel olarak edebiyatımızda, yayıncılık hayatımızda ve çeviri pratiğimizde feminizmin yerine, etkilerine odaklandılar. Sorularla genişleyen zengin bir tartışma, bir forum.

Kıraathane İstanbul Edebiyat Evi'nin küçük stüdyosunda 21 Ocak 2021'de gerçekleşen bu söyleşide Ayfer Tunç, 2020'de yayımlanan çarpıcı romanı Osman hakkında, Can Yayınları editörlerinden Mustafa Çevikdoğan'ın sorularını yanıtladı. Bu özel söyleşiyi burada dinleyebilirsiniz.

2020’nin sonlarında edebiyat dünyasını sarsan cinsel taciz açıklamalarının ardından, 2021’e girerken Nükhet Sirman’dan kadınların birdenbire yükselen bu ifşa hareketini bizim için çözümlemesini istedik. Yıllarca süren suskunluk ardından, neden şimdi ve neden bu yöntemle karşı koyuş başladı? Bu yükseliş devam edebilir mi?

İfşanın patriyarkaya karşı kadınların bir cevabı olduğunu söyleyen Nükhet Sirman hocamızla, bu önemli toplumsal patlamayı her yönüyle ele alıyoruz. Zehirli erkeklik, cinsel şiddet ve cezasızlık kültürünü kırmak mümkün olacak mı? Nilüfer Kuyaş'ın moderatörlüğünde bir sohbet.

Felsefe Konuşmaları serimizde dört bölümlük bir "Modernite ve modernizm" semineri başlatıyoruz. Ahmet Soysal'ın dört konuşmasından ilkini burada dinleyebilirsiniz.

İnsanlığın toplumsal ve kültürel tarihinde büyük bir dönüşümü belirten bu terimler, sorunsal olarak, en başta, tarihsel, sosyolojik ve kültürel araştırmaların alanlarını ilgilendiriyor görünse de felsefî yaklaşımın bu sorunsala özel bir aydınlatma getireceği varsayımından yola çıkan bu konuşma dizisinde sırasıyla:

1. Modernite/Modernizm sorunsalının, tarihsel koşulları göz ardı etmeyen kavramsal bağlamı;
2. Sorunsalın ilk olarak edebiyatta (şiir ve roman) izdüşümleri;
3. Ardından, görsel sanatlarda almış olduğu boyutlar;
4. Son olarak da müzik alanında yol açmış olduğu akımlar ve yaratılar ele alınacak.

Sonuçta, Modernite/Modernizm sorunsalının çelişkiler içeren karmaşıklığı vurgulanıp, sorunsalın bugünkü düşüncenin, edebiyatın, görsel sanatların ve müziğin çoğul temellerini oluşturuyor olarak hiçbir "postmodernizm" tarafından aşılmamış olduğu ya da herhangi bir "antimodernizm" tarafından yıkılamayacak olduğu ortaya çıkarılacaktır.

Bölüm başlıkları:
1. Felsefî soru olarak modernite/modernizm
2. Edebiyatta (şiir ve roman) modernizmin doğuşları
3. Görsel sanatlarda modernizm
4. Modern müzik nedir?

İletişim Yayınlarının Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce dizisinin onuncu cildi olan Feminizm, Nacide Berber ile Feryal Saygılıgil tarafından iki yılı aşan bir sürede hazırlanmış. Temel meselesi, editörlerinin deyişiyle "bu topraklarda 19. yüzyıldan itibaren feminizme dair üretilen fikirleri bir araya getirmek" olan çok sayıda yazarın katkıda bulunduğu derlemede, hem feminist "fikriyatı üreten özneleri olabildiğince ortaya çıkarmak hem de hangi yollardan, nasıl zorluklardan geçtiklerini anlamaya çalışmak" amaçlanmış. 80’in üzerinde yazar ve araştırmacının yazılarının yayımlandığı cilt, Osmanlıdan günümüze çok farklı konular ve bağlantılar üzerinden Feminist hareketin detaylı bir haritasını çiziyor.

11 Ocak 2021 Pazartesi akşamı gerçekleştirdiğimiz bu buluşmada, Feminizm kitabının editörlerini konuk ettik. Bu eşsiz çalışmayı editörlerinden burada dinleyebilirsiniz.

"Bana Zebra Deyin" romanıyla Türkiye'de de tanınan İran ve Hollanda kökenli ABD'li yazar Azareen Van Der Vliet Oloomi, Sonbahar 2020 sezonumuzda İstanbul Edebiyat Evi'ne iki ayrı etkinlikte konuk oldu.

Burada yayınladığımız ilk buluşmamızda Oloomi'den yazarlık ve kimlik üzerine, sürgün, göç ve milliyetin edebiyatta nasıl karşılığını bulduğunu anlattığı, kendi kitaplarından ve onu dünyanın dört bir yanına taşımış hayat deneyiminden yola çıkan bir konuşma dinledik ve ardından kendisiyle sohbet ettik. Podcast dili İngilizcedir, buluşmanın altyazılı video kaydını ise YouTube kanalımızda izleyebilirsiniz.

Lal Laleş, Ne Mutlu Eşitim Diyene konferans serisi kapsamındaki konuşmasında Kürtçenin dilsel ve zihinsel inşasına odaklanıyor. Bu inşanın milliyetçi baskılardan kaynaklı zorluklarına bakarken, Kürtçenin konuşulduğu geniş coğrafyada maruz kaldığı inkâr ve reddedilme politikalarına karşı geliştirdiği alternatif direniş biçimlerini de inceliyor.