Kletsheads [Nederlandse editie]

In deze speciale aflevering van Kletsheads vertelt Taalgids Sterre Leufkens je over seven verschillende talen die gesproken worden in meertalige gezinnen in Nederland en België. Je hoort over Syrisch Arabisch, Oekraïens, Pools, Tigrinya (een taal die gesproken wordt in Ethiopië en Eritrea), het Riffijns (een taal die door veel Marrokanen wordt gesproken en die je misschien kent als Tarafit of Tamazigt), Pasjtoe (een Afghaanse taal) en tenslotte het Turks. Dit is een compilatie van delen uit het derde seizoen van Kletsheads.

Syrisch Arabisch [Begintijd: 02:00] Hier vind je de woorden en uitdrukkingen die je in de aflevering hoort.

Oekraïens [Begintijd: 08:45]Hier vind je de woorden en uitdrukkingen die je in de aflevering hoort.

Pools [Begintijd: 17:55]Hier vind je de woorden en uitdrukkingen die je in de aflevering hoort.

Tigrinya [Begintijd: 23:18]Hier vind je de woorden en uitdrukkingen die je in de aflevering hoort.

Riffijns [Begintijd: 29:17]Hier vind je de woorden en uitdrukkingen die je in de aflevering hoort.

Pasjtoe [Begintijd: 36:57]Hier vind je de woorden en uitdrukkingen die je in de aflevering hoort.

Turks [Begintijd: 44:55]Hier vind je de woorden en uitdrukkingen die je in de aflevering hoort.

Wil je meer weten over hoe het spreken van een andere taal het leren van het Nederlands kan beïnvloeden, kijk kijk naar de app Moedertaal in NT2 (MoedINT2). Deze app is mede ontwikkeld door onze Taalgids, Sterre Leufkens.

Op deze website over meertaligheid en taalstoornissen vind je informatie over veel meer talen.

Sterre Leufkens is taalwetenschapper aan de Universiteit Utrecht. In haar onderzoek vergelijkt ze de talen van de wereld, onder andere op hun complexiteit. Ze schrijft en praat graag over taal en taalkunde voor divers publiek; zo verscheen in 2016 haar boek Taal in de reeks Elementaire Deeltjes.

Transcript

In deze laatste aflevering van het seizoen spreken we in Let's Klets met Janette Cabezas (begint op 18:44). Zij is een Spaanstalige moeder uit Chile met twee meertalige kinderen. Een paar jaar geleden heeft zij samen met andere Spaanstalige ouders een ouder-kind groep opgericht om de ontwikkeling van hun kinderen te ondersteunen op het gebied van taal en cultuur. In de podcast vertelt ze over waarom ze deze groep is begonnen, wat ze precies doen als ze bij elkaar komen, en ook hoe haar twee dochters - inmiddels tieners - nu voorlezen aan de kleinere kinderen. Overweeg jij om zo'n groep te beginnen, dan heeft Janette handige tips voor je op basis van haar eigen ervaring. Hier lees je meer over de groep van Janette en haar mede-ouders.

Als je jouw kind meertalig opvoedt en jij de enige bron bent van één van de twee of meer talen van je kind, kan het een goed idee zijn om te proberen andere mensen of plaatsen te vinden waar je kind die taal kan horen en gebruiken. Een manier om dit te doen is gebruik te maken van multimedia zoals tv en films, apps, luisterboeken en muziek. In Vers van de Pers (begint op 10:15) bespreken we een recent onderzoek uit Singapore dat onderzoekt of het gebruik van multimedia de taalontwikkeling van meertalige kinderen echt bevordert. Dit is het onderzoek waar het om gaat:

Sun H and Yin B (2020) Multimedia Input and Bilingual Children’s Language Learning. Front. Psychol. 11:2023. doi: 10.3389/fpsyg.2020.02023   

De onderzoekers vragen zich af wat het belangrijkst is: hoeveel tijd besteden kinderen aan het gebruik van deze middelen of hoeveel verschillende soorten multimedia ze gebruiken (dus niet alleen tv, maar ook apps en luisterboeken, bijvoorbeeld)? Het bleek dat voor de taal die het meest voorkomt in de bredere omgeving van de kinderen, het Engels, het gebruik van multimedia helemaal niet veel invloed had. Voor de thuistaal van de kinderen, Mandarijn Chinees, was de diversiteit van de multimedia middelen positief gerelateerd aan hun scores op een reeks taaltests, maar dit gold niet voor de hoeveelheid tijd die zij aan dergelijke middelen besteedden.

Vriend van de show worden

In deze aflevering horen we ook weer van onze Taalgids, Sterre Leufkens (begint op 02:13). Dit keer vertelt zij je meer over het Pasjtoe, een taal die gesproken wordt in Afghanistan. Ze begon met een aantal spreekwoorden. Dit waren: 

* Dwa hendwany pa yewa laas ki na newal kegy ‘Je kunt niet 2 watermeloenen in 1 hand houden’ (Neem niet te veel hooi op je vork). * Izzat kawa izzat ba dey kegi ‘Wie respect geeft, krijgt respect’* Ukhan che saate, darwaze ba dangy jorawy 'Als je kamelen houdt, moet je hoge deuren maken.' (Je moet de gevolgen van je handelen aanvaarden.) * Dasi matal nashta chi rekhtia na we ‘Er is geen uitdrukking die niet waar is.’

En de basiswoordenschat die je hoort is:

* Hallo – pakhairof stә́ṛay mә́ še (letterlijk: dat je niet moe zult zijn)* Ja – ho* Nee – na* Dank je wel – manana* 1 – yew* 2 – dwa* 3 – dre* Doei – makha kha

Transcript

In Kletsheads hebben we het over meertalige kinderen. Hoe verloopt hun taalontwikkeling en hoe kun je dit als ouder, leerkracht of logopedist dit het beste ondersteunen? Waar we het niet zo vaak over hebben is wat er gebeurt als ze ouder worden. In deze aflevering hebben we het over meertaligheid en ouder worden. We bespreken twee onderwerpen, samen met onderzoeker Merel Keijzer: of je één van je talen kwijt kunt raken als je als meertalige persoon ouder wordt, en of meertaligheid je kan beschermen tegen het cognitief achteruitgaan als je ouder bent. 

Er zijn best veel kinderen die meertalig opgroeien maar op een bepaalde moment toch de voorkeur geven aan de taal die ze op school gebruiken en die om zich heen het meest wordt gesproken. In Nederland is dit in de meeste gevallen het Nederlands. Hun andere taal (de thuistaal) gebruiken ze niet meer. Als ze één van hun talen niet meer gebruiken, zijn ze hem helemaal kwijt of ligt de taal gewoon ergens te slapen? Als ouders worden wij natuurlijk als eerste oud: raken wij ook onze eerste taal een beetje kwijt als we in een ander land blijven wonen en dag in dag uit een andere taal gebruiken? In deze aflevering leren we dat dit onwaarschijnlijk is maar dat het wel normaal is als je soms het juiste woord niet kunt vinden. Dit soort problemen komen echter minder snel voor als het gaat om de grammatica. En behalve waar er ook sprake is van trauma zullen kinderen ook een taal die ze van jongs af aan hebben geleerd niet zo makkelijk kwijt raken. 

Als we geluk hebben worden we allemaal oud. En als we nog meer geluk hebben blijven we zo lang mogelijk gezond. Maar zelfs als we gezond blijven is het onvermijdelijk dat we langzamer worden, zowel lichamelijk als geestelijk. We functioneren vaak minder goed, we worden vergeetachtig, en kunnen ook problemen krijgen zoals dementie. Uit onderzoek blijkt dat meertalig zijn mogelijk kan helpen als het gaat om het vertragen van dit soort problemen. Maar niet altijd. Wanneer dus wèl en wanneer niet? Om het meertalige voordeel op dit gebied te pakken blijkt het vooral belangrijk om beide talen je hele leven lang te blijven gebruiken en de twee talen in verschillende contexten te gebruiken, dus de ene taal thuis en de andere op school of werk. 

In deze aflevering deel ik ook mijn laatste KletsInkoppertje (begint op 24:09), een concrete tip die je meteen en makkelijk in kunt zetten om een succes te maken van de meertaligheid in jouw gezin, klas of praktijk. Dit keer: breng het taalaanbod van jouw kind in kaart! Het boek dat ik in de aflevering noemde, waar deze tip vandaan komt, is het recente boek van Eowyn Crisfield, Bilingual Families: A Practical Language Planning Guide. Daar vind je meer over het idee om het taalaanbod van je kind in kaart te brengen. Voor een vergelijkbare (en eenvoudigere) aanpak, kun je kijken naar het materiaal dat ontwikkeld is door het  Planting Languages projecten in het bijzonder naar bl. 13 (stap 5) in het reflectieboekje voor ouders (hier in het Nederlands, maar ook beschikbaar in het Engels, Pools, Frans en Grieks). Zoals ik in de podcast al zei, heb ik zelf geprobeerd om het taalaanbod van mijn dochter in kaart te brengen. Hier het resultaat:

Merel Keijzer is Hoogleraar Engelse taalwetenschap en Engels als tweede taal aan Rijksuniversiteit Groningen.

Transcript

In 2021 hebben we een hele aflevering van Kletsheads gemaakt over meertalige gezinnen in lockdown. Toen heb ik verteld over een onderzoek dat we aan de Radboud Universiteit deden over de impact van de pandemie op meertalige gezinnen in Nederland. De resultaten van dat project hebben wij eerder dit jaar in een uitgebreid verslag bekendgemaakt en in Vers van de Pers (begint op 21:09) vertel ik je hier meer over (beter laat dan nooit, want ik had aan het begin van dit seizoen beloofd om dit te doen!). Het verslag is beschikbaar in het Nederlands en het Engels op de website van het lockdown project. Daar vind je ook een infographic met de belangrijkste resultaten samengevat in beeld.

Vriend van de show worden

In Let's Klets (begint op 1:12) spreek ik met Toos van den Beuken, leesmediacoach van de Bibliotheek Helmond-Peel. Toos werkt al meer dan 40 jaar als bibliothecaris en zet zich de laatste jaren in voor meertalige gezinnen bij haar in de regio. In de podcast vertelt ze over verschillende initiatieven, zoals een evenement "Poolse peuterpret". Op deze website vind je een overzicht. Toos is onlangs uitgeroepen tot NBD Biblion Jeugdspecialist van het Jaar. 

Sharon in gesprek met Toos

Na het gesprek met Toos vertelde ik je over twee andere initiatieven binnen bibliotheken om meertalige gezinnen te verwelkomen en de leesplezier en leesvaardigheid in andere talen - dus niet alleen het Nederlands - te vergroten: het Huis van alle talen in de Openbare Bibliotheek Amsterdam, en de Eindhoven International Children's book collection, een initiatief van het Heritage Language Education Network. We hebben al eerder over deze netwerk gehoord toen ik in aflevering 8 van seizoen 2 (over tussentaalinvloed) met managing director Gisi Cannizzaro sprak over het moedertaalonderwijs. 

Onze Taalgids, Sterre Leufkens, is er ook weer. Dit keer vertelt ze je meer over het Riffijns (begint op 34:10), ook bekend als het Berber of het Tamazigt. Hoe het precies zit met de naam van deze Marokkaanse taal hoor je in de aflevering. De basiswoordenschat werd ingesproken door Dr. Khalid Mourigh. Khalid is taalwetenschapper en auteur van het boek De gast uit het Rifgebergte. De woorden die jullie horen zijn:

Basiswoordenschat

* Hallo – Azul!* Ja – wah* Nee – lla * Dank je wel – A tqad ac attas!* 1 - ijjen* 2 - tnayen* 3 - trata* Doei – lah iεawn

Wil je meer over het Riffijns leren?

Transcript

Let op: door allerlei internetproblemen tijdens de opname is de geluidskwaliteit van deze aflevering niet zo goed als het hoort te zijn. Onze excuses voor het ongemak!

Hoe verloopt de taalontwikkeling van meertalige kinderen als hun twee talen op elkaar lijken? Daar hebben we het over in deze aflevering. En in het bijzonder hebben we het over meertalig opgroeien met Fries en Nederlands, samen met Evelyn Bosma. Het Fries is sinds 1956 een officiële taal van Nederland. Dit betekent dat inwoners van de provincie Friesland recht hebben op het vak Fries in het onderwijs (lees hier daar meer over). Volgens recent onderzoek van de provincie Fryslân kunnen bijna alle inwoners de Friese taal vrij aardig tot heel goed verstaan en ongeveer twee derde kan de taal in dezelfde mate spreken. Als het gaat om het Fries kunnen lezen en schrijven dan zijn de cijfers echter een stuk lager. 

Vriend van de show worden

Alle kinderen die met Fries opgroeien leren natuurlijk ook Nederlands. Er wonen dus heel veel meertalige kinderen in de provincie. Wat de situatie in Fryslân zo interessant maakt - en zeker ook relevant voor gezinnen waar er andere talencombinaties worden gebruikt - is dat de twee talen, het Fries en het Nederlands, veel op elkaar lijken. Wat voor effect heeft dat op de taalontwikkeling van meertalige kinderen? Is het tegelijkertijd leren van twee talen die op elkaar lijken anders dan als je twee talen hebt die niet op elkaar lijken (of in ieder geval een stuk minder)? 

Doordat bijna iedereen in Fryslân het Fries begrijpt is het vaak mogelijk om het Fries en het Nederlands te mixen, oftewel beide talen in één en hetzelfde gesprek of één en dezelfde zin te gebruiken. We leren dat volwassenen vooral Nederlandse woorden gebruiken in het Fries maar ze mixen heel weinig de andere kant op. Kinderen mixen ook en in hoeverre ze dit doen in welke richting wordt bepaalt door hoe goed ze de twee talen spreken. 

Dr. Evelyn Bosma is post-doctoraal onderzoeker aan de Fryske Akademy in Leeuwarden waar zij onderzoek doet naar de taalontwikkeling van meertalige kinderen die met Fries en Nederlands opgroeien. Ze kijkt onder andere naar het mixen van talen (oftewel code-switching) en de cognitieve effecten van meertaligheid. In 2021 kreeg ze de Keetje Hodshon Prijs voor haar proefschrift en in 2020 won ze samen met Naomi Nota het Klokhuis Wetenschapsprijs. Daarvoor is deze aflevering van het kinder tv programma over tweetaligheid gemaakt. Daarin leer je ook meer over de onderwerpen die we in deze aflevering hebben besproken. 

In deze aflevering deel ik ook een nieuw KletsInkoppertje (begint op 19:32), een concrete tip die je meteen en makkelijk in kunt zetten om een succes te maken van de meertaligheid in jouw gezin,...

Transcript

In deze speciale aflevering van Kletsheads hebben we het over het nieuwkomersnonderwijs. Dat is  onderwijs voor kinderen voor wie Nederland een nieuw land is en het Nederlands een tweede of soms derde taal is. Dit kan zijn omdat ze uit een ander land zijn gevlucht, bijvoorbeeld uit Syrïe, Eritrea of Oekraïne, of omdat hun ouders naar Nederland zijn gekomen voor hun werk, bijvoorbeeld vanuit India, Bulgarije of Polen. In een extra lange editie van Let's Klets (begint op 02:27) vertelt Marieke Postma wat er allemaal bij komt kijken als je een nieuwkomer in je klas krijgt, hoe om te gaan met ouders, en wat je allemaal wel of niet mag verwachten van een kind dat geen Nederlands kan en de taal moet gaan leren. 

Deze aflevering is vooral bedoeld voor leerkrachten die geen of weinig ervaring hebben met nieuwkomers. Maar hij is natuurlijk ook interessant voor anderen die meer willen leren over het nieuwkomersonderwijs. Dus bijvoorbeeld voor ouders met kinderen die vluchtelingen of asielzoekers in de klas hebben, of voor mensen die zelf een Oekraïens gezin opvangt. 

Vriend van de show worden

Tijdens de podcast noemen we een aantal bronnen van informatie en materialen over het nieuwkomersonderwijs in het algemeen en over het onderwijs aan kinderen uit Oekraïne in het bijzonder. Begin eerst bij de website van LOWAN. Hiervind je ook een steeds groeiende lijst met bronnen zoals audioboeken en veel meer. Marieke noemde ook deze website over feesten vanuit alle delen van de wereld. Op de website van het EDINA project vind je een toolset die je als coördinator, directeur of schoolbegeleider kunt inzetten om met je team na te denken over hoe jullie het nieuwkomersonderwijs op school het beste kunnen regelen. Denk aan onderwerpen zoals omgaan met ouders en kinderen vanuit andere culturen en differentatie in de klas. Wil je liever luisteren dan een website bekijken, dan probeer de Taal & Teach podcast. 

Marieke Postma is voorzitter van LOWAN-PO, de landelijke organisatie voor de ondersteuning van het onderwijs aan nieuwkomers, en dan in het bijzonder in het primair onderwijs. Marieke was directeur van de Internationale Taalklas in Haarlem, maar sinds het schooljaar 2021-22 is ze werkzaam als directeur van de nieuwkomersschool Amiko in Sneek. 

Onze Taalgids (begint op 20:34), Sterre Leufkens, is er weer. Dit keer gaat het over het Oekraïens, een taal die steeds meer wordt gesproken in Nederland door het steeds groeiende aantal vluchtelingen. Dit zijn de basiswoorden die jullie hebben gehoord:

* Hallo – Привіт!* Ja – Так* Nee – новий* Dank je wel – Дякую* 1 - один* 2 - два* 3 - три* Doei – до побачення

Sterre Leufkens is taalwetenschapper aan de Universiteit Utrecht. In haar onderzoek vergelijkt ze de talen van de wereld, onder andere op hun complexiteit. Ze schrijft en praat graag over taal en taalkunde voor divers publiek; zo verscheen in 2016 haar boek 

Transcript

Als je net zoals ik het Nederlands als tweede taal hebt geleerd dan weet je dat het heel moeilijk is om de- en het-woorden te leren. Dit komt deels omdat het Nederlands nauwelijks aanwijzingen bevat die je kunnen helpen om -- zonder instructie -- dit deel van de taal te ontdekken. Hoe weet je dat een "het-woord" zoals "huis" een "het-woord" is? Omdat je het samen met "het" of "dat" hoort. Anders dan bijvoorbeeld het Spaans of het Italiaans zijn er geen aanwijzingen op het woord zelf die duidelijk aangeven om welk "grammaticaal geslacht" het gaat, om het taalwetenschappelijke jargon voor de- en het-woorden te gebruiken. In Vers van de Pers (begint op 17:56) vertel ik je over een recent onderzoek naar het leren van grammaticaal geslacht in het Russisch. De kinderen die meededen aan het onderzoek hadden Russisch als thuistaal en ze groeiden op in verschillende landen. Het Russisch is een interessante taal in dit opzicht omdat het grammaticaal geslacht voor sommige woorden heel duidelijk is en voor andere woorden helemaal niet. Hoe leren meertalige kinderen grammaticaal geslacht voor de verschillende woorden? Maakt het uit of hun andere taal ook de- en het-woorden heeft (zoals het Noors) of niet (zoals het Engels)? Dit bleek niet het geval te zijn. Wat wel hielp was het volgen van moedertaalonderwijs en het opgroeien in een huishouden met twee Russisch-sprekende ouders. Wil je meer leren over moedertaalonderwijs luister naar aflevering 8 van seizoen 2 van Kletsheads. Daar spreek ik met Gisi Cannizzaro van het Heritage Language Education Network in Eindhoven. 

Het onderzoek waar ik jullie over vertel is:

Rodina Y., Kupisch T., Meir N., Mitrofanova N., Urek O. & Westergaard M. (2020) Internal and External Factors in Heritage Language Acquisition: Evidence From Heritage Russian in Israel, Germany, Norway, Latvia and the United Kingdom. Frontiers in Education https://doi.org/10.3389/feduc.2020.00020

Vriend van de show worden

Onze Taalgids (begint op 32:30), Sterre Leufkens, is er weer. Dit keer gaat het over het Tigrinya. Sterre vertelt je dat Tigrinya in het zogenaamde Ge’ez-schrift wordt geschreven. Zo ziet dit eruit:

De woordjes die je hoorde werden ingesproken door Luwan. Dit zijn ze:

* Hallo - selam* Ja - ewe* Nee - neno* Dank je wel – yekenyeley* 1 - hade* 2 - kelete* 3 - seleste* Doei - bruk mealti

Sterre Leufkens is taalwetenschapper aan de Universiteit Utrecht. In haar onderzoek vergelijkt ze de talen van de wereld, onder andere op hun complexiteit. Ze schrijft en praat graag over taal en taalkunde voor divers pu...

Transcript

Kinderen die met twee of meer talen opgroeien , gebruiken niet altijd al hun talen even veel. Soms spreken ze één van hun talen zelfs helemaal niet. In dergelijke gevallen is het meestal de thuistaal of minderheidstaal die het onderspit delft ten koste van de schooltaal. Kinderen kunnen heel goed in staat zijn de thuistaal te spreken, maar geven de voorkeur aan de taal of talen die op school worden gesproken. Soms is hun kennis van de thuistaal niet zo goed. Dit is vaak een grote bron van frustratie voor ouders, die zich teleurgesteld en in sommige gevallen afgewezen kunnen voelen door het onvermogen of de onwil van hun kind om hun moedertaal te gebruiken. Dit kan ook de communicatie tussen ouder en kind moeilijk maken. Ouders gaan misschien de taal van de school spreken om uberhaupt met hun kind te kunnen communiceren, ook al beheersen zij die taal misschien niet zo goed.  Dit alles kan een negatieve invloed hebben op de relatie tussen ouder en kind, en op het welbevinden van het gezin in het algemeen. Dit is het onderwerp van deze aflevering van Kletsheads: hoe zit het met het welbevinden in meertalige gezinnen? Onderzoeker Annick De Houwer geeft antwoord.

We hebben het over de rol van taalgebruik en taalvaardigheid (die twee zijn moeilijk uit elkaar te houden), over het belang van de bevordering van de cultuur van de thuistaal (of 'erfgoedtaal'), en we delen tips voor ouders en leerkrachten over wat je kunt doen om ervoor te zorgen dat de meertalige kinderen in je omgeving gelukkig zijn, zich betrokken voelen en over het algemeen positief in het leven staan!

Vriend van de show worden

Ik deel ook nog een KletsInkoppertje (begint op 23:45), een concrete tip die je meteen en makkelijk in kunt zetten om een succes te maken van de meertaligheid in jouw gezin, klas of praktijk. Het KletsInkoppertje dit keer komt van het PEACH project: speel een spel met je kind! Op de website van het PEACH project vind je tientallen andere ideeën. De website is momenteel beschikbaar in het Engels, Duits, Frans, Italiaans, Spaans, en Roemeens maar het is volgens mij de bedoeling dat de materialen beschikbaar gesteld worden in de 24 talen van de EU. 

Annick De Houwer was tot voor kort hoogleraar Taalontwikkeling en Meertaligheid aan de Universiteit van Erfurt in Duitsland. In 2019 heeft ze het Netwerk Harmonische Tweetaligheid opgericht. HaBilNet heeft tot doel wetenschappelijk onderzoek naar harmonieuze tweetaligheid te ondersteunen en te stimuleren en ervoor te zorgen dat de resultaten van dat onderzoek op grote schaal worden verspreid, zowel binnen als buiten de academische wereld. Annick is één van de eerste onderzoekers die de taalontwikkeling van meertalige kinderen systematisch heeft onderzocht. Zij heeft hier veel over gepubliceerd, inclusief het boek An Introduction to Bilingual Development.  Lees meer over Annick en haar indrukwekkende loopbaan 

Learning to read is an important step in your child's development. When children start to learn to read depends on the country they live in. In some parts of the world, like the UK, children are taught to read pretty much as soon as they enter school, whereas in other countries, like here in NL, children spend a year or two first learning to recognise letters before they're actually sat down and taught how to read and write. Learning to read comes more easily to some children than others. And as a parent, it's important to help your child by reading to them, helping them sound out words, and of course encouraging them to read themselves. In this episode we discuss what you can do as a parent to help your bilingual child learn to read in both languages together with Elise de Bree.

We start by discussing the process of learning to read, the steps involved and where children might experience difficulties. We learn that bilingual children learn to read in exactly the same way as monolingual children and all parents can support their children's reading development by helping them practice, having them sound out words and reading to them yourself. This will help children to learn new words, a crucial part of learning to read, because even if you can figure out what each letter on the page sounds like, if you don't then recognise the word you're reading, you won't be any the wiser. 

We also discuss the question of how to approach reading in the home or heritage language (or languages). How do you make sure that your child can read in their heritage language as well as their school language? Is it always better to start with the school langauge and then move on to the other language? Or is it ok to do it the other way round ? Or even at the same time? What happens when the two languages use different scripts? Listen to the podcast to find out the answers to all of these questions. 

In this episode I also share my third Kletsheads Quick and Easy with you, a concrete tip that you can put to use straightaway to make a success of the bilingualism in your family, class or clinic. This episode's tip is to map your child's input. The book I mentioned in the episode, where this tip comes from, is Eowyn Crisfield's recent book, Bilingual Families: A Practical Language Planning Guide. There you'll find more about the idea of mapping your child's language input. For a similar (and simpler) approach, take a look at the materials developed by the Planting Languages project and in particular at page 13 (step 5) in their booklet for parents (here in English but also available in Polish, French, Dutch and Greek). As I said in the podcast, I also tried to map my daughter's input. Here's the result:

In the podcast, I mentioned the tool we've developed as part of the Q-BEx project which is designed to measure bilingual children's language experience. This tool is essentially a questionnaire which parents can complete online (or together with a teacher or speech language therapist) and which essentially maps a child's input and use across their two or three languages. Find out more on the Q-BEx website.

Elise De Bree is professor of Developmental Language Disorders in Inclusive Education at the Faculty of Social Sciences aan de Utrecht University, the Netherlands. This is endowed professorship from the  

Transcript

Hoe denken kinderen over verschillende talen? Daar hebben we het in deze aflevering over in Vers van de Pers (begint op 01:22). Daar vertel ik je over een recent onderzoek over meertalige kinderen. Dit keer gaat het om een onderzoek dat is uitgevoerd in Friesland, een meertalige regio waar naast het Nederlands ook het Fries en het Engels in het onderwijs wordt gebruikt. Het is ook een regio met steeds meer meertalige gezinnen die thuis andere talen spreken. Het onderzoek waar ik jullie over vertel is dit:

S. V. Dekker, J. Duarte & H. Loerts (2021) ‘Who really speaks like that?’ – Children’s implicit and explicit attitudes towards multilingual speakers of Dutch, International Journal of Multilingualism, 18:4, 551-569, doi: 10.1080/14790718.2021.1908297

Hieruit bleek dat basisschoolleerlingen tussen de 7 en 12 jaar anders naar Nederlands, Fries en Engels keken dan naar het Marokkaans Arabisch, één van de meest gesproken talen onder migranten in Nederland, of naar andere talen die ze niet kenden Over het Marokkaans Arabisch en talen die ze niet kenden waren ze namelijk negatiever. Behalve als ze zelf uit een meertalig gezin kwamen en drie talen gebruikten. Een trieste maar belangrijke constatering die hopelijk voor meer onderzoek op dit gebied gaat zorgen. 

Vriend van de show worden

In Let's Klets (begint op 18:59) vertelde Zahraa Attar over haar ervaringen als nieuwkomer en moeder van twee meertalige kinderen. Zahraa is zeven jaar geleden naar Nederland gevlucht uit Syrië. Toen spak zij Engels met haar kinderen - zij heeft Engels gestudeerd en wou dat ze tweetalig werden - maar nadat ze in Nederland is aangekomen heeft ze besloten om over te schakelen naar haar moedertaal, Arabisch. In ons gesprek vertelt ze je meer hierover en ook over hoe je als nieuwkomer niet alleen de taal moet leren maar ook hoe je je als ouder moet gedragen op een school in Nederland. Een openhartig en inspirerend gesprek waar we allemaal van kunnen leren, zeker nu dat er op dit moment veel vluchtelingen naar Nederland komen vanuit Oekraïne. Zahraa werkt momenteel bij de Hogeschool Utrecht en de Universiteit Utrecht bij twee projecten over meertaligheid in het onderwijs. Hier lees je meer over haar verhaal. 

We hoorden ook van onze Taalgids (begint op 11:07), Sterre Leufkens. Sterre Leufkens is taalwetenschapper aan de Universiteit Utrecht. In haar onderzoek vergelijkt ze de talen van de wereld, onder andere op hun complexiteit. Ze schrijft en praat graag over taal en taalkunde voor divers publiek; zo verscheen in 2016 haar boek Taal in de reeks Elementaire Deeltjes. 

Foto: Carlo ter Ellen

Sterre vertelt ons dit keer over het Syrisch Arabisch. De woordjes die je hoorde zijn ingesproken door Zahraa, en waren:

* merhaba (hallo)* eej (ja),