Kunstkamera

Dirck Dalens III, członek znanej rodziny amsterdamskich pejzażystów, był autorem dekoracyjnych panneaux do rezydencji bogatych, holenderskich patrycjuszy. Zespół pejzaży Dalensa, datowanych na lata 20. wieku XVIII, od końca XIX wieku zdobi boazerię Salonu wielkiego pszczyńskiego Zamku. Jak do tego doszło?

„Ożenienie Wyspiańskiego oceniam inaczej niż cały ówczesny tzw. Kraków. (…) Po ślubie zauważyłem – i chcę to podkreślić – wielką zmianę w jego usposobieniu na korzyść. Jakby pełnym płomieniem rozbłysła jego dusza. Pogoda – jasność – ciepło. (…) Że mu nie dorównywała umysłem… Mój Boże – ale to nie było łatwo przebywać na wyżynach, które były jego codziennym poziomem.” pisał przyjaciel Wyspiańskiego - Jan Bartosiński. W ostatnich latach życia, rodzina była dla Stanisława Wyspiańskiego źródłem siły i ważnym tematem twórczości. Wyspiański jest autorem jednego z najpiękniejszych przedstawień macierzyństwa w polskiej sztuce.

Pierwszą, kamienną rzeźbą Barbary Falender jest wielka marmurowa Muszla. Powstała w Orońsku w latach 1973 i 74. Niesygnowana i nieopisana, przez ponad 50 lat, stała na jednym z płockich placów. Teraz można ją zobaczyć na podwórzu, przed dawną pracownią Aliny Szapocznikow, na warszawskim Starym Mieście. Na wystawie rzeźb Barbary Falender zatytułowanej "Z wody", spotyka się między innymi z jedną ze słynnych "Poduszek erotycznych", których pierwsza seria powstawała równolegle z pracą nad "Muszlą".

Latem 1897 roku hrabia Ignacy Korwin Milewski odbył wyjątkową podróż. Zakupionym dwa lata wcześniej jachtem parowym “Litwa”, wyruszył na wyprawę polarną – na Ocean Arktyczny I Morze Białe. W Muzeum Narodowym w Warszawie, w jednej z sal wystawy, poświęconej Ignacemu Korwin – Milewskiemu, mamy okazję zobaczyć oryginalne odbitki wykonanych podczas podróży zdjęć. Powstał z nich, przygotowany w kilku egzemplarzach, ekskluzywny album fotograficzny. „Stojąc na mostku, nie możemy się nacieszyć tym widokiem, który trwa za lewą burtą nieprzerwanie, zawsze inny, ale zawsze piękny i imponujący, przez długie godziny. Jedne góry przechodzą w kolejne, coraz bardziej poszarpane, coraz bardziej pełne kontrastów, różowe lub złote w świetle, brązowe i fioletowe w cieniu, coraz bardziej imponujące w miarę jak słońce ostatecznie rozprasza mgłę.” pisał 25 lipca 1897 Ignacy Korwin Milewski w prowadzonym podczas podróży diariuszu.

Trudno przejść obok tego obrazu obojętnie. Tajemnicza jest jego bohaterka i dedykacja "Przyjacielowi od serca / na razie Konrad Krzyżanowski". To pierwszy znany obraz Konrada Krzyżanowskiego, jednego z najwybitniejszych naszych portrecistów. Powstał w 1897 roku w Petersburgu, tuż przed wyjazdem artysty do Monachium.

Biżuteria z Azji Centralnej poza swoją podstawową rolą zdobniczą pełniła także funkcję ochronną. W regionie tym nadal szeroko rozpowszechnione są rozmaite amulety, wywodzące się zarówno z tradycji muzułmańskiej jak i mające swoje korzenie w czasach przedislamskich. Zapraszamy na opowieść o amuletnicach - ozdobach będących biżuteryjną oprawą dla amuletów.

Jak wyglądał moment zaprzysiężenia Konstytucji 3 Maja? Ciekawym dopełenieniem wspomnień i relacji świadków są materiały ikonograficzne. Najbardziej znane rysunki wykonał Jean Pierre Norblin, który był naocznym świadkiem wydarzenia. Opracowane w kilku egzemplarzach, powielone w grafice zatrzymały dla nas ten ważny moment.

Ikona mody, ikona stylu, najjaśniejsza gwiazda "epoki gwiazd" - Helena Modrzejewska. Jej fotograficzne wizerunki pozwalają historykom teatru śledzić karierę aktorki podbijającej kolejne sceny. Helena Modrzejewska była świadoma możliwości medium fotograficznego - zdjęcia służyły jej jako reklama, ale też pozwalały utrzymać kontakt z wielbicielami.

Elisabeth Jerichau-Baumann (1818- 1881) była jedną z najważniejszych postaci tworzących w okresie duńskiej złotej epoki malarstwa, portrecistką koronowanych głów i przyjaciółką Hansa Christiana Andersena. Urodziła się i wychowała w Warszawie, kształciła w Düsseldorfie i Rzymie, a jej sztuka znajdowała odbiorców w całej Europie. Artystka wychodziła poza sztywne ramy społeczne i kulturowe swojej epoki - realizowała się nie tylko jako matka - miała dziewięcioro dzieci, ale także zawodowa malarka i podróżniczka. Odwiedziła Bliski Wschód, gdzie uzyskała zgodę na wstęp do haremu - przywilej, którego wcześniej nie otrzymał żaden europejski artysta.

Jedno z najpiękniejszych, europejskich XVIII wiecznych łóżek, można oglądać w sypialni w Białym Domu w Łazienknach Królewskich. Zachowana drewniana rama, wymagała konserwacji i rekonstrukcji pokryć tapicerskich, jednak abyśmy mogli zbliżyć się do oryginalnego wyglądu mebla, potrzebne było odtworzenie zdobiących go tkanin. Zapisy inwentarzowe były enigmatyczne – na ich podstawie można było wywnioskować jedynie, to, że narzuta zdobiona była motywami ptaków, kwiatów i motyli. W audycji spotkanie z historyczkami sztuki, które pracowały w zespole, dzięki któremu królewskie łóżko z Białego Domu, zyskało nowe, piękne, zewnętrzne okrycie.