En nia elsendo, temas pri la paradoksa historio de Kodak, la kompanio kiu inventis la ciferecan fotilon sed poste fariĝis viktimo de sia propra malkovro pro malkuraĝo kaj malbona strategia perspektivo.
Dum pli ol unu jarcento, la nomo Kodak estis sinonimo de la fotografio mem. Se vi vivis en la dudeka jarcento, vi certe konas la ikonecan flavan skatolon de la filmoj de Kodak. La kompanio, fondita de George Eastman en la jaro mil okcent okdek ok, tute ŝanĝis la manieron, kiel la homaro konservas siajn memorojn. Antaŭ Eastman, fotografio estis komplika kemia procezo, rezervita por spertuloj kun pezaj aparatoj. Sed la vizio de Eastman estis simpla: li volis fari fotografion tiel facila, kiel estas la uzado de krajono. Lia fama slogano estis: Vi premas la butonon, ni faras la reston. Kaj tiel naskiĝis la tiel nomata Kodak-momento, esprimo kiu eniris la ĉiutagan lingvon por priskribi tiujn specialajn momentojn en la vivo, kiujn oni devas konservi por ĉiam sur papero.
En la pinto de sia sukceso, en la mezo de la dudeka jarcento, Kodak tute regis la merkaton. En Usono, la kompanio kontrolis proksimume okdek procentojn de la vendoj de filmoj kaj sepdek procentojn de la fotiloj. Ilia komerca modelo estis genia kaj ege profitodona. Oni ofte nomas ĝin la modelo de la razilo kaj la klingoj. Kodak vendis la fotilojn je tre malalta prezo, foje eĉ sen profito, nur por certigi, ke la homoj bezonos aĉeti la veran fonton de riĉeco: la filmojn, la kemiaĵojn por rivelado kaj la fotopaperon. La profito el la filmoj estis enorma, foje atingante sepdek procentojn. En Rochester, Novjorko, la ĉefsidejo de la kompanio, la aero mem portis la odoron de kemiaĵoj el la gigantaj fabrikoj, kio estis la odoro de sukceso kaj ekonomia potenco.
Tamen, ĝuste en la koro de tiu sukcesa imperio, juna inĝeniero laboris pri io, kio fine detruis tiun tutan mondon. En la jaro mil naŭ cent sepdek kvin, Steven Sasson, dudek kvar jaraĝa elektroinĝeniero ĉe la fako de aplikata esploro de Kodak, ricevis ŝajne simplan taskon de sia superulo, Gareth A. Lloyd. Li devis esplori la eblecojn de nova teknologio nomata ŝargkuplita aparato, aŭ en mallongigita formo, co co do. Sasson poste rememoris, ke tio estis preskaŭ flanka projekto por teni lin okupata. Li komencis konstrui strangan aparaton el uzitaj partoj. Lia prototipo pezis tri komo ses kilogramojn kaj estis proksimume tiel granda kiel panrostilo. Ĝi uzis lenson el malnova filmfotilo, dek ses bateriojn kaj amason da cirkvitoj.
Kiam Steven Sasson fine pretigis sian inventon, ĝi estis la unua memstara cifereca fotilo en la historio. Ĝi ne uzis filmon. Anstataŭe, ĝi kaptis la lumon per la co co do sensilo kaj registris la bildon ciferece sur kasedbendo. La kvalito estis tre malalta laŭ hodiaŭaj normoj, nur nulo komo nulo unu megapikselo, kaj la bildoj estis nur nigrablankaj. Necesis dudek tri sekundoj por registri ununuran foton sur la bendo. Por rigardi la bildon, Sasson devis konekti la aparaton al televidilo, ĉar tiam ankoraŭ ne ekzistis personaj komputiloj. Kiam li montris la unuan bildon sur la ekrano, li sciis, ke li malkovris ion revolucian. Li estis kreinta fotografion sen filmo, sen kemiaĵoj kaj sen atendado. Sed kiam li prezentis sian inventon al la estroj de Kodak, la reago ne estis tio, kion li esperis.
Kiam la estraro de Kodak vidis la prototipon de Steven Sasson, ili ne vidis la estontecon de la homaro. Ili vidis minacon. Sasson poste rakontis, ke la respondo de la direktoroj estis malvarma. Ili diris al li, ke la aparato estas ĉarma, sed ili ordonis, ke li ne parolu pri ĝi al iu ajn ekster la kompanio. La demando, kiun ili starigis al li, estis: Kial iu ajn volus rigardi siajn fotojn sur televidilo? Laŭ ilia opinio, la presita foto sur papero estis la sola vera maniero sperti fotografion. Ili estis tiel blindigitaj de sia propra sukceso, ke ili ne povis imagi mondon, kie la filmo ne plu estus necesa.
Ĉi tiu reagmaniero estas klasika ekzemplo de kio en la komerca mondo estas nomata la timo pri kanibaligo. Se Kodak komencus vendi ciferecajn fotilojn, ili timis, ke la homoj ĉesos aĉeti filmojn. Kaj ĉar la filmoj estis la fonto de iliaj miliardaj profitoj, ili decidis kaŝi la teknologion. Ili ricevis la patenton por la cifereca fotilo en la jaro mil naŭ cent sepdek ok, sed ili esence metis ĝin en tirkeston. Ili kredis, ke se ili ne parolos pri ĝi, la cifereca revolucio eble tute ne okazos, aŭ almenaŭ ĝi prokrastiĝos sufiĉe longe por ke ili povu daŭre enspezi monon per la malnova maniero.
Dum la jardekoj de mil naŭ cent okdek kaj mil naŭ cent naŭdek, la teknologio tamen progresis ekster la muroj de Kodak. Kompanioj kiel Sony, Canon kaj Nikon komencis evoluigi siajn proprajn ciferecajn sistemojn. Kodak ne tute ignoris tion. Fakte, ili investis grandegajn sumojn en esplorado kaj disvolvo, kion ni ofte nomas ro kaj do. La ĉefdirektoro George Fisher, kiu gvidis la kompanion de mil naŭ cent naŭdek tri ĝis mil naŭ cent naŭdek naŭ, investis pli ol du miliardojn da dolaroj en cifereca bildigo. Lia posteulo Dan Carp daŭrigis tiun vojon, dedicante du trionojn de la buĝeto por ro kaj do al ciferecaj projektoj.
Sed eĉ kiam Kodak fine komencis vendi ciferecajn fotilojn, ilia strategio estis erara. Ili ankoraŭ estis katenitaj al la ideo de la presita bildo. Ili kredis, ke la cifereca fotilo estas nur nova maniero kapti bildojn, kiujn oni fine tamen devos presi sur papero de Kodak per kemiaĵoj de Kodak. En la jaro du mil unu, ili aĉetis retejon por kundividi fotojn nomatan Ofoto. Tio estis kvin jarojn antaŭ ol Facebook fariĝis populara kaj preskaŭ jardekon antaŭ Instagram. Sed anstataŭ fari el ĝi socian reton por bildoj, ili uzis ĝin por instigi homojn mendi presitajn fotojn interrete. Ili maltrafis la esencon de la cifereca ŝanĝo: ke en la nova epoko, la valoro ne plu estis en la fizika kopio, sed en la tuja kundivido kaj stokado de la bitokoj.
Krome, la cifereca merkato estis tute malsama ol la filma merkato. En la filma epoko, Kodak havis preskaŭ monopolon kaj altajn profitojn. En la cifereca epoko, la konkurado estis feroca kaj la prezoj de la aparatoj falis rapidege. Se en la jaro du mil la averaĝa prezo de cifereca fotilo estis tricent naŭdek tri dolaroj, dek jarojn poste ĝi estis nur sepdek ok dolaroj. Kodak perdis monon per ĉiu fotilo vendata. Ili estis en kaptilo: ili ne povis gajni monon per la malnova filma komerco ĉar ĝi malaperis, kaj ili ne povis gajni monon per la nova cifereca komerco ĉar la marĝenoj estis tro malaltaj kaj ili ne havis efikan servan modelon.
La fina bato por Kodak venis de direkto, kiun ili eĉ ne konsideris kiel rektan konkuranton: la poŝtelefono. En la fruaj jaroj de la dudek unua jarcento, la integriĝo de fotiloj en telefonojn tute ŝanĝis la mondon. En la jaro du mil sep, kiam Apple prezentis sian unuan inteligentan telefonon, la tiel nomatan ajfonon, la merkato por amatoraj ciferecaj fotiloj komencis kolapsi. Kial iu portus apartan fotilon de Kodak, se oni povus havi tute bonan fotilon en la poŝo, kiu krome permesas sendi la bildon al la tuta mondo en unu sekundo?
La malkresko de Kodak estis rapida kaj dolora. En la jaro du mil dek du, la kompanio kiu iam estis la dek oka plej granda en Usono, arkivis dokumentojn por protekto kontraŭ bankroto sub la dek unua ĉapitro de la usona juro. Estis ironia kaj tragika fino por giganto, kiu mem inventis la ilon de sia pereo. Ili devis vendi milojn da siaj valoraj patentoj por pagi ŝuldojn kaj draste malgrandigi sian laborforton. La glora epoko de Rochester kiel la monda ĉefurbo de fotografio estis finita. Hodiaŭ, Kodak ankoraŭ ekzistas, sed ĝi estas nur ombro de sia pasinteco, fokusante ĉefe al industria presado kaj specialaj kemiaĵoj.
La rakonto de Kodak kaj Steven Sasson servas kiel fundamenta leciono en modernaj komercaj lernejoj. Ĝi instruas al ni, ke ne sufiĉas havi la plej bonajn inĝenierojn aŭ la plej multajn patentojn. Sukceso postulas kuraĝon por ŝanĝi la propran komercan modelon, eĉ se tio signifas detrui tion, kio faris vin riĉa en la pasinteco. George Eastman, la fondinto de la kompanio, fakte komprenis tion en sia tempo. Li dufoje ŝanĝis la kernan teknologion de Kodak, transirante de sekaj platoj al filmo, sciante ke tio povus damaĝi lian ekzistantan vendadon. Sed la posteuloj de Eastman en la jaroj mil naŭ cent sepdek kaj mil naŭ cent okdek perdis tiun vizion. Ili fariĝis gardistoj de la pasinteco anstataŭ arkitektoj de la estonteco.
Steven Sasson mem fine ricevis la rekonon, kiun li meritis. En la jaro du mil naŭ, la prezidanto Barack Obama donis al li la Nacian Medalon de Teknologio kaj Novigado. Li staris en la Blanka Domo, honorita pro invento, kiun liaj propraj estroj iam nomis nur ĉarma kaj senutila. Lia laboro ne nur kreis novan industrion, sed ĝi ŝanĝis nian tutan kulturon. Hodiaŭ, ni produktas pli da bildoj en kelkaj horoj ol la tuta homaro produktis dum la tuta dek naŭa jarcento. Ni uzas ciferecajn okulojn por ĉio: de bankaj operacioj ĝis medicina diagnozo.
Kiam ni rigardas malnovan, flavan skatolon de Kodak, ni devus memori, ke la estonteco ĉiam estas konstruata de tiuj, kiuj pretas defii la nunan sukceson. La historio de la cifereca blinda makulo de Kodak estas averto por ĉiu moderna entrepreno: en la mondo de teknologio, se vi ne pretas kanibaligi vin mem, iu alia faros tion por vi. La kuraĝo novigi ne estas nur pri la kreado de novaj aparatoj, sed pri la preteco forlasi la sekurecon de la konata bordo por malkovri novajn kontinentojn.
Dankon pro via intereso pri ĉi tiu kurioza ĉapitro de nia teknologia historio.
