'Vit hava ein trupulleika', sigur eitt fólk, og eitt annað fólk svarar: 'nei, nei, hetta er ikki ein trupulleiki, hetta er ein avbjóðing'.

Orðini, avbjóðing og trupulleiki, verða brúkt hvørt um annað, men tey hava ikki somu merking. So nær hava vit ein trupulleika? Og nær hava vit eina avbjóðing? 

- Vit hava og skulu øll hava hóskandi avbjóðingar fyri at mennast. Men tað er ikki tað sama sum, at allar avbjóðingar eru trupulleikar, sigur Elin Henriksen, málkøn.

 

Hjáorð ella fyriseting

'Eg sigi Runavíkina og Klaksvíkina, men fleiri rætta meg og siga, at tað ikki er rætt. At tað skal vera Runavík og Klaksvík. Eg havi altíð fingið at vita, at nøvn skulu bendast, so hvat er rætt'?

Soleiðis skrivar lurtari til sendingina hesa ferð.

- At benda og at gera bundið er hvør sítt. Meginreglan er, at staðarnøvn eru óbundin. Men nógv staðarnøvn verða kortini bend í føllum, greiðir Elin Henriksen, málkøn, frá.

Í sendingini benda vit lýsingarorð. Tað hevur týdning at minnast til, at eitt lýsingarorð bendist líka, sama hvar tað stendur í einum setningi. 

Tað merkir, at tað skal vera samsvar í falli, kyni og tali:

Eg sá eina raska konu - konan føldi seg raska.

Eg sá ein fínan mann - maðurin føldi seg fínan.

Eg sá nøkur røsk børn - børnini kendu seg røsk.

Vit hoyrdu tær koma, og tær eru vælkomnar - tær føldu seg vælkomnar.

Vit hoyrdu tey fara, tey vóru ikki vælkomin - tey kendu seg ikki vælkomin.

Ljóðlíking og ljóðfrálíking eru fyribrigdi, sum eru púra vanlig í málum. Ikki bert í føroyskum.

Tá tvey ljóð, sum frammanundan eru lík (t.d. í tí, at tey eru varraljóð), kunnu, tá ið tey standa hvørt hjá øðrum, gerast uppaftur meira lík. Ofta so lík, at tey renna saman til eitt ljóð, sum til dømis í orðinum, botnfiskur, sum verður til bonnfiskur.

Onnur líknandi dømi kunnu vera:

emmerkja/eyðmerkja, brefflís/breyðflís, jammaldur/javnaldur og obboðið/ov boðið.

Solti mjólk stendur á grønu mjólkarpakkunum. Er tað rætt at siga solti mjólk, um mjólkin er 'hon'?

Verður tað skrivað í tveimum orðum, so skal tað sjálvandi vera 'soltin mjólk'. Mjólk er kvennkyn, hon er soltin. Vit kunnu ikki siga, at hon er soltið (við ð), sigur Elin Henriksen, málkøn, og vísir á, at á mjólkarpakkunum er ongin bindistrika, og tí er talan um tvey orð: solti mjólk. 

Soltin er lýsingarorð, bendist eins og vakin, ella løgin. Hann er løgin, hon er løgin, tað er løgið.

Og sama støða ger seg galdandi við lættimjólk.

Tað ber illa til at siga 'hví', annað enn at talan er um ymiskar bendingar, tá tað snýr seg um, hvussu nøvn sum Petur/Pætur og Brandur/Teitur bendast, greiðir Elin Henriksen frá.

Tann vanligara bendingin er, at -ur er hvørfalsending og ikki bendingarending:

Brandur, Finnur, Leivur, Teitur, Gundur, Bárður ...

Eg sá Brand, Finn, Leiv, Teit, Gund, Bárð ...

Hjá Brandi, Finni, Leivi, Teiti, Gundi, Bárði ...

Í sendingunum greiðir Hjalmar P. Petersen, professari í málvísindum, frá broytingum í føroyskum, og hví tær henda.

Hesa ferð verður tosað meira um, hvussu málamót ávirkar málnýtsluna í Føroyum og okkara hug til at skifta millum føroyskt og danskt ella føroyskt og enskt, meðan vit tosa.

Hetta er sætta og seinasta sending.

Í sendingunum greiðir Hjalmar P. Petersen, professari í málvísindum, frá broytingum í føroyskum, og hví tær henda.

Í dag tosa vit meira um føllini og um ein nýggjan noktandi boðshátt.

Hjalmar P. Petersen er professari í málvísindum. Umframt at hava lisið á Fróðskaparsetrinum hevur hann lisið málvísindi í Íslandi og á Yale. Hann hevur høvuðsfak í norrønari filologi í Keypmannahavn og hevur skrivað doktararitgerð um kyn sum morfologiska kategori við universitetið í Hamburg.

Í sendingunum greiðir Hjalmar P. Petersen, professari í málvísindum, frá broytingum í føroyskum, og hví tær henda. Í hesi sendingini tosa vit um kyn og possesiv.

Hjalmar P. Petersen er professari í málvísindum. Umframt at hava lisið á Fróðskaparsetrinum hevur hann lisið málvísindi í Íslandi og á Yale. Hann hevur høvuðsfak í norrønari filologi í Keypmannahavn og hevur skrivað doktararitgerð um kyn sum morfologiska kategori við universitetið í Hamburg.

Harafturat hevur Hjalmar P. Petersen skrivað ymsar greinar og bøkur um føroyskt ? til dømis føroysk mállæra 1, 2 og 3.

Í sendingunum greiðir Hjalmar P. Petersen, professari í málvísindum, frá broytingum í føroyskum, og hví tær henda.

Hesa ferð snýr sendingin seg um orðmyndan.

Hjalmar P. Petersen er professari í málvísindum. Umframt at hava lisið á Fróðskaparsetrinum hevur hann lisið málvísindi í Íslandi og á Yale. Hann hevur høvuðsfak í norrønari filologi í Keypmannahavn og hevur skrivað doktararitgerð um kyn sum morfologiska kategori við universitetið í Hamburg.

Harafturat hevur Hjalmar P. Petersen skrivað ymsar greinar og bøkur um føroyskt, til dømis føroysk mállæra 1, 2 og 3.