Lurtari, sum arbeiðir á einum staði, har orðið, 'case', ofta verður brúkt, tá tey fiktivt tosa um eitt dømi, har fólk eru sjúk ella komin í eina støðu, har tey hava tørv á hjálp.

Lurtarin eftirlýsir eitt føroyskt orð fyri 'case. Ein annar lurtari skrivar soleiðis um sama orð:

Tá 'a case' er umsett til ein hending ella sak, verður skrivað keys ístaðin fyri 'case'. Tá eg síggi keys, so hugsi eg bara um lyklar.

Elin Henriksen, málkøn, greiðir frá, at summi stava tað 'keys' (kvennkyn, fleiri keysir), men siga kortini ikki 'kjeys'.

At gera nakað av sínum eintingum og av einslistum hava hvør sína merking, men orðini líkjast, og fólk blanda tey tí ofta.

Sama støða ger seg galdandi við orðum sum burðardygg og burðarfør. Men hvussu er so við lýti og lýtaleysum?

Í seinastu sending tosaðu vit um falskar vinir, sum eitt málfrøðiligt hugtak, og vit taka afturíaftur evnið hesa ferð. Millum annað hava vit fingið yrking sendandi frá lurtara við stuttligum orðaspæli:

'Eg spottaði hana í gjár'.

Summi høvdu øtast við og spurt hví, meðan onnur høvdu spurt hvar?

Hetta er dømi um enskt orð, 'to spott', og føroyskt orð, at spotta, sum líkjast, men hava fullkomuliga hvør sína merking. Falskir vinir, sum tað eisini verður kallað.

'Falskir vinir' elva ofta til misskiljingar, og enn verri verður tað, tá ið eitt orð úr einum øðrum máli verður tikið inn í eins egna mál, sum longu hevði orðið frammanundan, men við heilt aðrari merking, greiðir Elin Henriksen, málkøn, frá.

Páskirnar eru fleirtal, og tí eitur tað páskirnar nærkast heldur enn páskini nærkast. 

Pálmasunnudagur, skírhósdagur, skírisdagur ella skertisdagur, langifríggjadagur, páskadagur og annar páskadagur. Reglan er, at allir halgidagar skrivast við lítlum uttan Kristi himmalsferðardagur. 

-ki, sigur /kji/ á føroyskum, men í orðinum, skimma, er tað ikki galdandi. Hví eitur tað skimma og ikki skjimma, spyr lurtari.

Tráeltari

Enska orðið, stalkari, eitur tráeltari á føroyskum, og har ræður um at leggja sær í geyma, at orðið onki ð hevur.

Føroyskt er so stirvið, føroyskt er so trupult at læra, føroyskt hevði verið lættari uttan bendingar og ð og vit eiga at kunna tosa, sum okkum lystir.

Hesi uppáhald eru ikki nýggj, men eru framvegis at hoyra.

Samstundis floyma nýggj orð og orðingar inn í málið hvønn dag. Oftari og oftari hoyra vit fólk, sum arbeiða við børnum, siga, at føroysk børn tosa meira og meira enskt, og at tey duga enskt, áðrenn tey fara í skúla.

Føroyskt verður sagt at vera kallkynsmál, og tað er nakað um tað.

Kallkynsformurin er sjónkastur í føroyskum, men konufólk eiga sín part av ábyrgdini fyri, at so er. Tí nógvar kvinnur tosa um seg sjálvar í kallkyni.

Dømi:

Eg eri heima hjá mær sjálvum - heldur enn sjálvari

Eg kenni meg so móðan - heldur enn móða

Mann er so glaður í dag - heldur enn glað

Tað er vorðið vanligt, at ein krani við kókandi heitum vatni er í køkinum í dag.

Ein tílíkur verður kallaður "cooker" á enskum, og tað kemst fyrst og fremst av enska merkinum, Quooker. Fleiri og fleiri siga kukkari á føroyskum, men tað er stak óheppið, heldur Elin Henriksen, málkøn.

- Orðið, kókikrani, er eitt gott boð, so lat okkum síggja, um fólk taka tað til sín, sigur hon.

Sama støða er við enska orðinum 'to book', sum á føroyskum ofta verður kallað bukka. Men at bukka á føroyskum merkir nakað heilt annað, og har er eitt annað orð.

Bæði í public service sáttmálanum við landið og í kringvarpslógini stendur, at Kringvarp Føroya hevur skyldu til at varðveita og fjálga um føroyskt mál, og tí er munur á, hvat KVF kann loyva sær málsliga samanborið við aðrar miðlar.

Tað er tó munur á, at hvønn málburð fólk brúka í talusendingum og sendingum, sum hava handrit.

- Hesin munur er týðuligur, og tað er í lagi. Men almennir stovnar - harvið ikki bara Kringvarp Føroya - hava størri skyldu til at vanda sær um málið, sigur Elin Henriksen, málkøn.

Eitt evni, sum fyllir nógv í dagsins sending, er staðarnøvn, og ein av spurningunum er, nær skulu vit týða staðarnøvn til føroyskt?

Elin Henriksen, málkøn, greiðir frá, at meginreglan er, at tað, sum verður týtt til føroyskt og/ella stavað á føroyskum, eru nøvn á sjálvstøðugum londum og nøvn á landafrøðiligum fyribrigdum, sum røkka yvir fleiri lond, t.d. høv, áir og fjallaryggir.

Dømi: Miðjarðarhav, Amasoná, Alpurnar.

Treysti er hvørkikyn, og vit siga, at hon ella hann rennur við Treysti, ikki Treystinum.

Treysti, Tjaldur, Kyndil og Ravnur hava øll tað í felag, at tey eru óbundin nøvn á t.d. felagsskapum, meðan nøvn sum Neistin, Sporðdrekin, Bragdið og Hvirlan eru bundin.

Tey skulu øll bendast, men munurin er, at tey óbundnu ikki skulu bendast sum bundin. 

Dømi:

Felagið eitur Treysti, og hann rennur við Treysti