İslâm’da ana-baba hakları son derece önemli bir hadisedir. Hâkk Teâlâ hazretleri Kitâb-ı Kerim’inde:

“Rabbin, kendisinden başkasına asla ibâdet etmemenizi, anaya-babaya iyi davranmanızı kesin

olarak emretti. Eğer onlardan biri ya da her ikisi senin yanında ihtiyarlık çağına ulaşırsa, sakın onlara

“üf!” bile deme; onları azarlama; onlara tatlı ve güzel söz söyle. Onlara merhamet ederek tevazu kanadını indir ve de ki: “Rabbim! Tıpkı beni küçükken

koruyup yetiştirdikleri gibi sen de onlara acı.” (İsrâ s.

23-24) buyurmaktadır.

Burada Cenâb-ı Hâkk dünyadaki tüm insanların kullandığı ortak bir ünlem olan “üf!” ünlemini kullanmıştır.

Sıkılmanın en aşağı derecesinin dile yansıyan hâli bu

“üf!” ünlemidir. Yâni Hâkk Teâlâ hazretleri ana babaya

karşı sıkılmanın en aşağı derecesi olan “üf!” ünlemini

dâhi kullanmayı yasaklamıştır.

Bir gün İbn-i Mes’ud (r.a.) Resûl-i Ekrem (s.a.v.)’e

“Ya Resûlullâh, Allâh katında amellerin en hayırlısı hangisidir?” diye sordu. Nebi (s.a.v.) “Vaktinde kılınan namazdır.” buyurdu. İbn-i Mes’ud (r.a.) “Sonra hangisi?”

diye sorusunu devam ettirdi. Nebi (s.a.v.) “Anaya ve

babaya itaat etmek.” buyurdu. İbn-i Mes’ud (r.a.) “Sonra hangisi?” diye sorusunu devam ettirdi. Nebi (s.a.v.)

“Allâh (c.c.) yolunda cihâd etmektir.” buyurdu.

Bir müslüman düz mantıkla düşünse cihadı ana ve

babaya itaatten öne alabilir. Halbuki Cenâb-ı Hâkk ana

ve babaya itaati cihaddan bile daha hayırlı bir iş olarak

tasvir etmiştir.

Onun için ana-baba hakkı bir müslümanın son derece dikkat etmesi geren önemli bir husustur.

(Ömer Muhammed Öztürk, Sohbetler-2, s. 97-98)

Ürkütücü keşfin haberi, geçenlerde ABD›den geldi.

Amerika Birleşik Devletleri›nde kemik iliği nakli yapılan kişinin sadece kanında değil, göğsü ve kılları hariç tüm bedeninde donörün (organ vericisinin) DNA’sı tespit edildi. Daha

beteri… Alıcının sperminden alınan DNA da donöre ait

çıktı.Anlayacağınız organ vermek Tıpkı sperm ve yumurta vermek gibi, nesebin de değişmesine neden oluyormuş.

Buna facia denmezse ne denir? Felaket mi, afet mi?

ABD’nin Nevada eyaletinde yaşayan Chris Long’a

2014 yılında Alman bir vericiden kemik iliği nakledilir. Adli

tıp bölümünde çalışan mesai arkadaşları, bu operasyonun

Long’un DNA’sını nasıl etkileyeceğini merak ederler ve düzenli olarak DNA örnekleri alınmaya başlar. Sadece 3 ay

sonra Long’a ait kan DNA’sı, vericinin DNA’sına dönüşür.

Nakledilen ilik, Long’un bütün genetik yapısını değiştirmektedir. Dördüncü yılın sonunda saç ve göğüs kılları hariç

alıcının tüm DNA’sı değişmiştir. Sonunda en korkulan da

olmuş; Long’un spermleri de vericinin DNA’sına dönüşmüştür. İki çocuk sahibi Long yapılan bir ameliyat sonucu artık

çocuk sahibi olamayacaktır ama mesele sadece Long değildir. Sperm değiştiğine göre nakil sonrası doğacak çocuklar kimin çocuğu olacaktır? Alıcının mı, yoksa iliği verenin

mi? Hadi buyurun, işin içinden çıkın da görelim!

Allâh (c.c.)’un yaratma biçimi olan fıtratla oynarsanız,

insanı kobay faresine çevirirseniz olacak bundan başkası

değildir. Allah muhafaza! Kim bilir belki bu daha iyi günlerimizdir!

Kimin anne, kimin baba; kim kimin çocuğu, kim kimin

ebeveyni olduğunun bilinmediği karanlık bir çağ bizi bekliyor belki de!… Başkalarının spermlerini bankalardan alıp

gebe kalanlar… Bedeni bozulmasın diye çocuğunu taşıyıcı

anneye doğurtanlar… Rahim ve yumurtalık nakli yaptıranlar… Sahi, nereye gidiyoruz?

(Kemal Özer, www.gercekhayat.com.tr)

İslâm dininde inanılması zaruri olan yani İslâm akidesi

dediğimiz konular, Amentüyle ifade edilen imân şartlarını

toplamış olan metinde de geçtiği üzere altı ana maddeden

ibarettir.

1. Allah (c.c.)’a inanmak,

2. Meleklere inanmak,

3. Kitaplara inanmak,

4. Peygamberlere inanmak,

5. Ahirete ve öldükten sonra diriltilmeye inanmak,

6. Kader; hayır ve şerrin yaratılış bakımından Allah

(c.c.)’tan olduğuna inanmak.

EHL-İ SÜNNET AKİDESİ DENİLİNCE NE

ANLAMALIYIZ?

Ehl-i Sünnet akidesi. Peygamber (s.a.v.) Efendimiz,

Ashâb-ı Kiram (r.a.e.) ve Selef-i Salihin’in inandığı gibi inanmak ve onların inançları üzere olmaktır. Yani Ehl-i Sünnet’in

temel anlayışı Kuran-ı Kerim ve Hadîs-i Şerifleri Sahabe

(r.a.e.) Efendilerimiz’in anladığı manada anlamaktır.

Ehl-i Sünnet dışı diğer mezheplerin bazısı Kuran-ı

Kerim’i anlamak için sırf aklı esas alırken, diğer bazıları

âlemin yaratılışı dâhil birçok mevzuda Kuran-ı Kerim’i bırakıp sırf aklı esas almışlardır. Ehl-i Sünnet için, “Benîm

ve ashâbımın yolundan gidenler” şeklinde kullanılan

ifadenin manası budur. Böylesi bir itikat, Allâhü Teâlâ’nın

bir olduğuna ve ortağı olmadığına, mekândan ve zamandan münezzeh olduğuna, Peygamber (s.a.v.) Efendimiz’in

O’nun kulu ve elçisi olduğuna inanmayı ve Ashab (r.a.e.)’in

tamamını hayır ile yâd etmeyi, kulun hiçbir amelini yaratamayacağını ve bunlar gibi batıl birçok itikâttan beri olmayı

gerektirir. Buna göre; Şia, Mutezile, Kaderiye, Mücessime

ve benzerleri, kendilerini Ehl-i Sünnet olarak ifade etseler

de bidat ehlidirler. Ehl-i Sünnet değillerdir.

(Suâlli-Cevaplı İslâm Fıkhı, c.1, s.69-70)

Allahü Teâlâ şöyle buyurdu: “Allâh’ı ve Resûlü’nü

incitenleri Allâh, dünyada ve âhirette lânetlemiş ve

onlar için alçaltıcı bir ceza hazırlamıştır.” (Ahzab s. 57)

İkrime (r.a.) bunların resim yapanlar olduğunu söylemiştir.

İbn Ömer (r.a.)’den, Resûlullâh (s.a.v.) şöyle buyurdu dediği rivâyet olunmuştur: “Bu suretleri yapanlar

kıyâmet gününde muhakkak azâb olunurlar ve kendilerine: Tasvir ettiğiniz bu canlılara (haydi) hayat

verin (bakalım) denilir.” (Buharî)

Hz. Âişe (r.anhâ)’dan rivâyet ediliyor: “Resûlullâh

(s.a.v.) bir seferden gelmişti. Sofaya al bir perde asmıştım. Üzerinde resimler vardı. Resûlullâh (s.a.v.) perdeyi

görünce mübarek yüzü renkten renge girdi ve buyurdu

ki: “Ey Âişe! Kıyâmet gününde insanların en şiddetli

azâb görenleri Allâh’ın yarattığına benzetenlerdir.”

Hz. Âişe (r.anhâ) der ki, bunun üzerine perdeyi kestim,

iki yastık yüzü yaptım.” (Buharî)

Yine İbn Abbas (r.a.)’den, “Resûlullâh (s.a.v.)’i şöyle

buyururken işittim” dediği rivâyet olunmuştur: “Her kim

dünyada bir ruh sahibi canlının sûretini yaparsa,

Kıyâmet gününde o tasvire ruh üfürmeye zorlanır.

Hâlbuki ressam tasvirine ebedî ruh nefhedemez de

sürekli azab olunur.”

İbn Abbas (r.a.)’den, Resûlullâh (s.a.v.)’in “Allahü

Teâlâ şöyle buyurdu dediğini işittim” dediği rivâyet olunmuştur: “Allâhü Teâlâ buyuruyor ki: Benim yarattığım gibi yaratmaya uğraşan kişiden daha zâlim kim

vardır? Haydi onlar bir tane yaratsınlar. Bir arpa tanesi yaratsınlar, bir zerre halk etsinler...”

(İmâm Zehebî, Büyük Günâhlar, s.177)

Şeriat, sadece mükellefleri arzu ve heveslerinin esiri olmaktan kurtarmak ve sırf Allâh (c.c.)’un kulu olmalarını temin etmek için gelmiştir. Yüce Râbbimiz bu meyanda şöyle

buyurmuşlardır: “Eğer gerçek (hak) onların heveslerine

uysaydı; gökler, yer ve onlarda bulunanlar bozulup giderdi.” (Mü’minûn s. 71)

Kutlu İslâm şeriatı masumdur; hata ve tahriften korunmuştur. Onu tebliğ eden Hz. Peygamber (s.a.v.) de masumdur. Nitekim icmâ ettikleri konularda, onun ümmeti de

masum bulunmaktadır. Bu hususa açıkça ya da dolaylı

olarak delâlet eden deliller vardır:

“Doğrusu Kitâb’ı biz indirdik, onun koruyucusu elbette biziz.” (Hicr s. 9), “Bu kitâb, ... âyetleri kesin kılınmış (sağlama bağlanmış) kitaptır.” (Hûd s. 1) âyetleri buna

örnek olarak gösterilebilir. Öbür taraftan da: “Ey Resûlüm!

Senden önce gönderdiğimiz hiçbir elçi ve peygamber

yoktur ki, bir şeyi arzuladığı zaman, şeytân onun arzusuna vesvese karıştırmamış olsun. Allâh şeytânın karıştırdığını giderir, sonra Allâh kendi âyetlerini tahkim

eder.” (Hacc s. 52) buyurmuştur.

Bu âyetlerde Yüce Allâh, kendi âyetlerini korumakta

ve onları tahkim etmekte, sağlama bağlamakta olduğunu;

böylece onların başkalarıyla karışmasını önlediğini, onlara

yapılacak herhangi bir müdâhaleye meydan vermediğini,

neticede onları her türlü tahriften koruduğunu belirtmiştir.

Sünnet, her ne kadar bu âyetlerde zikredilmemişse

de, o da nihâî olarak Kur’ân’a çıkmakta, onun açıklayıcısı

olmakta ve onun etrafında dönmektedir. Kitap ve sünnetten herbiri, birbirini desteklemekte ve bir bütün görünümü

vermektedirler. Yüce Allâh şöyle buyurmaktadır: “Bugün,

size dininizi ikmâl ettim, üzerinize olan nimetimi tamamladım, din olarak sizin için İslâmiyeti beğendim.”

(Mâide s. 3)

(Şatıbi, el-Muvâfakât; İslâmi İlimler Metodolojisi, c.2, s.37-54)

Allâh Resûlü (s.a.v.) zamanında zarûret ve ihtiyaç

kuvvetliydi. İnananlar fakirdi ve dışarı çıkmak için şiddetli ihtiyaç duyarlardı. Fitne ihtimali de zayıftı. Çünkü

insanlarda salâhat ve takvâ ağır basardı. Onun için

Allâh Resûlü (s.a.v.), genel olarak kadınların eve kapanmalarını emretmemiştir.

Zamanların en kötüsü olan bizim zamanımızda ise

fitne galip gelmiş, fesât ve bozukluk yayılmıştır. Dışarıda açık bir şekilde dolaşanlar şöyle dursun, hicap ve

tesettür içinde olan kadınlar için bile bu fitne ve fesâttan

emin olunamıyor. Kadınların dışarı çıkmaları için de

eskisi kadar ihtiyaç kalmamıştır. Bu böyle olunca, Müslümanlar tesettür ve hicâbı daha ciddi tutmuşlardır. Zamanların en şerlisi olan kendi zamanımızı zamanların

en hayırlısı olan Allâh Resûlü (s.a.v.)’in zamanına kıyâs

etmek ise zıddı, zıdda kıyâs etmektir. Bu ise kıyâsın en

acayibi ve en olmayacak çeşididir.

Peygamberimiz (s.a.v.) Allâhü Teâlâ’nın şu emirlerini

ısrarla tebliğ etmiştir. “Mü’min erkeklere söyle, gözlerini haramdan sakındırsınlar ve avretlerini korusunlar. Mü’min kadınlara da söyle, gözlerini haramdan

sakındırsınlar ve avretlerini korusunlar. Yürürken,

üzerlerindeki ziynetlerin anlaşılması, ses çıkarması için ayaklarını sertçe yere vurmasınlar.” (Nûr s. 31),

“Baş örtülerini açık yerlerinin, ense ve gerdanlarının üzerine salsınlar.” (Ahzâb s. 59)

Bunun yanında kendisi zina eden erkek ve kadınlar

için çeşitli azâblar olduğunu haber vermiş, bunlara had

tatbik etmiş, şehvetle bakmayı zina saymış, yabancı erkek ve kadınların birlikte yalnız kalmalarını nehyetmiştir.

(Misvâk Neşriyât, Eşref Ali et-Tehanevî, Hadislerle Hanefî Fıkhı, c.19, s.65)

Ahmed b. es-Sabbah’ın nakline göre İmâm-ı Şâfiî (r.a.)’i

şöyle anlatmıştır: İmâm-ı Mâlik (r.a.)’e “Ebû Hanîfe (r.a.)’i

gördün mü?” diye sorulunca, Mâlik (r.a.) “Evet, öyle bir adam

gördüm ki eğer şu sütunun altından yapılmış olduğunu ispat

etmek istese delilini getirip ispat edebilir” dedi.

Ravh şöyle anlatmıştır: Hicrî 150 senesinde İbn Cüreyc

(r.a.)’in yanında bulunuyordum. Birden Ebû Hanîfe (r.a.)’in

irtihâl haberi geldi. İbn Cüreyc (r.a.), “İnnâ lillah ve innâ

ileyhi râciûn” âyetini okudu ve acıdan inleyerek “İlim dünyadan göçtü gitti” dedi.

Dırar b. Surad anlatıyor: Yezid b. Harun (r.âleyh)’e, “Ebû

Hanîfe (r.a.) mi yoksa Süfyân (r.âleyh) mi daha fakihtir?” diye

sorulunca Yezid, “Süfyan (r.âleyh) daha çok hadîs bilir ama

Ebû Hanîfe (r.a.) daha fakihtir” diye cevâb verdi.

İbnü’l-Mübârek (r.âleyh), “Ben fıkıhta Ebû Hanîfe (r.a.) gibisini görmedim. Süfyân es-Sevrî (r.a.) ve Ebû Hanîfe (r.a.)

bir mecliste bulunduklarında onların karşısında kim fetvâ verebilir?” demiştir.

Ebû Arûbe’nin Seleme b. Şebîb vâsıtasıyla Abdurrezzak

(r.âleyh)’ten nakline göre İbnü’l-Mübârek (r.âleyh) “Eğer bir

kimsenin re’yine göre konuşması gerekseydi, bu Ebû Hanîfe

(r.a.) olurdu” demiştir.

Cendel b. Vâlık’ın nakline göre Muhammed b. Bişr (r.a.)

şöyle anlatmıştır: Ben Ebû Hanîfe (r.a.) ve Süfyân es-Sevrî

(r.a.)’in huzurlarına girer çıkardım. Ebû Hanîfe (r.a.)’e geldiğimde bana “Nereden geliyorsun?” diye sorar, ben “Süfyan’ın

yanından geliyorum” derdim. O da “Sen öyle bir adamın yanından geliyorsun ki Alkame ve el-Esved (r.a.e.) (büyük fıkıh

alimleri) hazır olsalar onun gibisine muhtaç olurlardı” derdi.

Süfyân (r.a.)’e gittiğimde bana “Nereden geliyorsun?” diye

sorar, ben de “Ebû Hanîfe (r.a.)’in yanından” diye cevâb

verdiğimde bana “Sen yeryüzündeki insanların en fakihinin

yanından geliyorsun” derdi.

(Misvâk Neşriyât, İmâm-ı Azam Ebû Hanîfe (r.a.)’in Hadis İlmindeki Yeri, s.107-

108)

Osmanlı döneminin büyük müderrislerinden Üsküplü

Ali Çelebi (r.âleyh)’in yolu, seyahât ettiği bir zamanda

Rumeli’de bulunan Debre kasabasına bağlı bir köye düşer. Orada her köşesi Çin evlerindeki nakışlara benzer,

her duvarı Mâçin ressamlarının eserlerinden bir numuneyle süslü, gâyet büyük ve sağlam bir kilise görür. İçinde yapılışı ve düzenlenişi şahane, süsü ve ziyneti harika,

iç süslemelerin ve resimlerin hepsinden daha mükemmel

ve eşsiz bir büyük resim görmüş. Kimin resmi olduğunu

ve ne vakit resmedildiğini güngörmüş bir rahibe sorar.

Yaşlı rahip, “Bu büyük meclis, peygamberiniz Muhammed el-Arabî (s.a.v.)’in ticaret için Şam’a giderken Hz.

Mesih’in ümmetinden rahip Bahîrâ’nın vermiş olduğu karşılama ziyafetini anlatmaktadır” cevâbını verir. Bu resme

dikkatle bakınca, siyer kitaplarının anlattıklarıyla birebir

uyuştuğunu görür.

“Eğer peygamberimizin Allâh (c.c.)’un vazifelendirdiği

hak bir peygamber olduğu ilk hıristiyanlarca kabul edilmemiş olsaydı, rahib Bahîrâ niçin ziyafet verme konusunda

zahmet çekmeyi tercih etmiş olsun? Ve niçin böyle büyük

bir mâbedde o resmin bulunmasını hıristiyan âlimler beğensinler, caiz görsünler?” diye sorar.

Dalâlete esir düşmüş rahip, “Biz onun peygamberliğini

inkâr etmeyiz. Belki ümmetimizin şerli kişilerinden çekinmeseydik “Lâ ilâhe illallâh Muhammedün Resûlullâh” demekten geri durmazdık. Ancak o, ahir zamanın vaadinde

sadık nebîsi ise de peygamberliği Araplar’adır” diyerek

sözünü bitirdi.

Cenâb-ı Hâkk Kitab-ı Kerimi’nde şöyle buyurmuştur:

Biz seni bütün insanlara ancak müjdeleyici ve uyarıcı

olarak gönderdik. Fakat insanların çoğu bunu bilmezler. (Sebe s. 28)

(Eyüp Sabri Paşa, Mahmudu’s Siyer, s.62)

Enes b. Mâlik (r.a.)’den, şöyle dediği rivâyet edilmiştir: “Ashâb’dan bir takımları Resûl-i Ekrem (s.a.v.)’e: “Ya

Resûlallâh, biz sebb-ü şetme (hakarete, sövmeğe) mâruz

kalıyoruz” diye şikayette bulundular. Peygamberimiz

(s.a.v.): “Her kim ashâbıma söverse Allâh’ın ve bütün

meleklerin ve insanların laneti onun üzerine olsun”

buyurdu.

Hz. Enes (r.a.)’den, Resûlullâh (s.a.v.) şöyle buyurdu

dediği rivâyet olunmuştur: “Allâh beni ihtiyar buyurdu

(seçti), benim için de ashâbımı seçti. Onları benim

için dostlar, arkadaşlar ve hısımlar yaptı. Pek yakında

onlardan sonra bir kavim gelecek, onları ayıplayacaklar. Akıllarınca onlara kusur bulacaklar. Ey müslümanlar! Onlarla birlikte yemek yemeyin, içmeyin, onlarla hısımlık kurmayın. Üzerlerine namaz kılmayın.”

İbn Mes’ud (r.a.)’den, Resûlullâh (s.a.v.) şöyle buyurdu dediği rivâyet olunmuştur: “Ashâbım anıldığı vakit

dilinizi tutun. Yıldızlar anıldığı vakit dilinizi tutun. Kader anıldığı sıra dilinizi tutun.”

Ulema diyor ki; cereyan eden hadiselerde Allâh

(c.c.)’un iradesinin değil de yıldızların müessir olduğuna

itikad eden kimse kâfir olur. Yine Peygamber (s.a.v.)’in

ashâbını yeren, onların sürçmelerini araştıran, onlara

bir ayıp isnad eden münafık olur. Bilakis her müslümana düşen vecibe Allâh (c.c.)’u sevmek, Resûlü (s.a.v.)’i

sevmek, Peygamber (s.a.v.)’in getirdiklerini sevmek, O

(s.a.v.)’in emrini yerine getirenleri sevmek, O (s.a.v.)’in

yoluna giren ve O (s.a.v.)’in sünnetiyle amel edenleri

sevmek, O (s.a.v.)’in yakınlarını, ashâbını, aile efradını,

hizmetkârlarını sevmek, onları sevenleri sevmek, onlara

kin tutanlara buğz etmektir. Çünkü imânın en sağlam kulpu, Allâh (c.c.) için sevmek Allâh (c.c.) için buğzetmektir.

(İmâm Zehebî, Büyük Günâhlar, s.237-238)

İnsanlara yol gösteren kişinin; birisine, kendisini ilgilendirmeyen şeyler hakkında susmasını emretmesi halinde, eğer bizzât kendisi de lüzumsuz şeyler hakkında

sükût eden biri ise, o zaman o kişiye uyulur. O kişi sana

dünya karşısında zahidâne bir hayat yaşamanı öğütler ve bizzât kendisi de aynı şekilde yaşarsa o zaman

fetvâsı doğru olacaktır. Yok kendisi dünyaya dört elle

sarılır bir halde olursa, o zaman fetvâsı yalan olacaktır. Allâhü Teâlâ (Tebük seferine iştirâk etmeyip) geride

kalan üç kişi hakkında da: “Ey inananlar! Allâh’tan

sakının ve doğrularla beraber olun!” (Tevbe s. 119) buyurmuştur. Buna göre âlim, İslâm’ın hükümleri hakkında

bir söz söylediği zaman, aslında kendisi de aynı hükme

tabi olmaktadır. Dolayısıyla eğer o söylediği şeye uygun

hareket ederse, doğru söylemiş; yok tersine hareket

ederse yalan söylemiş olur.

Bir kimsenin manevi bir makâma gerçekten ulaşabilmiş olmanın göstergesi, fiilin söze uygun olarak sâdır

olmasıdır. Bu konuda değerlendirme yapacak kimselerin insanların efendisi Resûlullâh (s.a.v.)’i dikkate almaları yeterli olacaktır. O (s.a.v.)’in fiilleri ile sözleri arasında tam ve kusursuz bir uyum bulunuyordu. Kendisi

hakkında: “Allâhü Teâlâ, Resûlü hakkında dilediği

şeyi helâl kılar...” diyen kimseye, durumun öyle olmadığını ifade ile tepki göstermişti. Yine kendisine yöneltilen bir durum hakkında “Ben yapıyorum” dediği zaman:

“Sen bizim gibi değilsin. Allâhü Teâlâ, senin geçmiş ve

gelecek bütün günâhlarını atfetmiştir” diyen kimseye:

“Vallâhi, elbette ben sizin Allâh’tan en çok korkanınız ve O’ndan ne ile sakınacağını en iyi bileniniz

olmayı umuyorum” (Buhârî, Müslim) buyurmuştur.

(Şatıbi, el-Muvafakat, c.4, s.254-257)