มองจีนมุมใหม่

คนจีนให้ความสำคัญกับลูกชายในฐานะทายาทผู้สืบสกุล ดังนั้นการแต่งงานและมีลูกชายจึงเป็นความคาดหวังของพ่อแม่ แต่ผลจากนโยบายลูกคนเดียวทำให้สัดส่วนประชากรชาย-หญิงจีนไม่สมดุล ผู้หญิงน้อยกว่าผู้ชายและคนหนุ่มสาวยุคใหม่แต่งงานช้าลง ไม่อยากมีลูก ปัญหานี้จีนจะหาทางออกอย่างไร

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย วิเคราะห์เรื่องนี้ แล้วไปติดตามว่าคนจีนสมัยก่อนมีหลักเกณฑ์ในการจัดลำดับและตั้งชื่อ-แซ่ในตระกูลต่าง ๆ อย่างไร จนขยายจำนวนเป็นหลายพันแซ่ในปัจจุบัน  อีกทั้งผลของการปฏิวัติวัฒนธรรมและกลุ่ม Red Guard  ทำอะไรกับค่านิยมเรื่องการสืบสกุลนี้บ้าง
 

เกาะไหหลำหรือไห่หนานไม่เพียงถูกวางยุทธศาสตร์ให้เป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษ เมืองแห่งท่าเรือ การค้าเสรีและการท่องเที่ยว แต่รัฐบาลจีนกำลังจะส่งเสริมให้เป็นศูนย์กลางการศึกษาแห่งใหม่ที่ครบวงจรภายในปี 2035  ร่วมมือกับสถาบันการศึกษาชั้นนำจากทั่วโลกไปเปิดสาขาในจีนจัดสรรพื้นที่สำหรับ “เมืองมหาวิทยาลัยนานาชาติ” โดยรวมไว้ถึงเกือบ 8,000 ไร่   
สิทธิประโยชน์ต่าง ๆ จะเป็นแรงจูงใจสำคัญให้เด็กจีนเลือกไม่ไปเรียนต่อนอกประเทศได้มากน้อยเพียงใด  จะส่งผลกระทบต่อระบบการศึกษาของหลายชาติที่ต้องพึ่งพานักศึกษาจากจีนแค่ไหน  โดยเฉพาะเมื่อรัฐบาลจีนส่งสัญญาณเอกชนชะลอการไปลงทุนธุรกิจการศึกษาในต่างประเทศ
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน วิเคราะห์เรื่องนี้
 

การเฉลิมฉลองปีใหม่ของชาวจีนในเทศกาล "ตรุษจีน" เป็นเวลาทองของวันหยุดยาว 10 วัน เชื่อมโยงกับค่านิยมเดิมทางสังคมและได้รับอิทธิพลจากลัทธิเต๋าและขงจื่อ มีพิธีกรรมและความเชื่อหลายอย่างที่สืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น  แต่จีนยุคใหม่นี้ ได้ปรับเปลี่ยนธรรมเนียมปฏิบัติให้สอดคล้องกับความเป็นไปของโลกอย่างไร  
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาคุยเรื่องนี้
 

จีนครองแชมป์ยื่นจดสิทธิบัตรทรัพย์สินทางปัญญามากที่สุดในโลกแซงหน้าสหรัฐฯ 2 ปีซ้อน ล่าสุด บริษัทจีน 4 แห่ง ติดโผ Top 50 ของการจดสิทธิบัตรมากที่สุดในสหรัฐ 
อะไรเป็นปัจจัยเบื้องหลังความสำเร็จดังกล่าวและรัฐบาลจีนวางนโยบายผลักดันเรื่องนี้ในเวทีนานาชาติอย่างไร โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน วิเคราะห์เรื่องนี้
 

รักชาติหรือคลั่งชาติ? 

การสร้างค่านิยมรักชาติ ด้านหนึ่งเป็นเรื่องดีที่สามารถหลอมรวมใจผู้คนให้เป็นหนึ่งเดียวกัน แต่สิ่งที่กำลังถูกจับตามองด้วยความห่วงใยคือคนจีนกลุ่มหนึ่งใช้เงื่อนไขนี้มาจ้องจับผิดคนที่ถูกมองว่าไม่รักชาติ จนนำมาสู่การกลั่นแกล้ง โจมตีทางโลกออนไลน์และใช้ความรุนแรงรูปแบบต่าง ๆ รวมทั้งเป็นเครื่องมือทางการเมือง  
มองจีนมุมใหม่ สัปดาห์นี้ คุณโสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล อดีตผู้อำนวยการศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คุยหนึ่งในเรื่องที่กำลังเป็นประเด็นร้อนในสังคมจีนคือ กระแสความรักชาติ หรือการชูประเด็นชาตินิยมว่ามีพัฒนาการในยุคต่างๆ อย่างไรบ้าง
 

“Healthy China  2025”
     นอกจากการสร้างสังคมกินอิ่มนอนอุ่น ไปสู่การกินดีอยู่ดี เมื่อแก้ปัญหาเศรษฐกิจปากท้องและความยากจนแล้ว อีกหนึ่งเป้าหมายที่รัฐบาลจีนต้องการบรรลุความสำเร็จคือผลักดันนโยบายให้คนจีนมีสุขภาพแข็งแรง  มีการพัฒนานวัตกรรมต่าง ๆ มารองรับความต้องการของผู้บริโภคที่ใส่ใจเรื่องสุขภาพเพิ่มขึ้น
     “แพทย์แผนจีน” เป็นศาสตร์ที่ถูกยกระดับให้อยู่ในระบบสุขภาพหลักของประเทศควบคู่กับการแพทย์สมัยใหม่และเป็นส่วนหนึ่งของมาตรการรับมือเพื่อรักษาและฟื้นฟูผู้ป่วยโควิด-19 ในช่วงที่ผ่านมา รัฐบาลจีนมีแผนจะสนับสนุนและส่งเสริมภูมิปัญญาเก่าแก่นี้ให้กลายเป็นส่วนหนึ่งของการส่งออกจีนไปสู่สายตาโลกอย่างไร  
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีนวิเคราะห์เรื่องนี้

"จีนต้องเผชิญความท้าทายอะไรในปี 2565"    
ท่ามกลางการระบาดของโควิด -19 ที่ยังควบคุมได้ในวงจำกัด เมื่อก้าวสู่ปี 2565 จีนจะใช้มาตรการใดกระตุ้นเศรษฐกิจภายในประเทศ และต้องเผชิญกับความท้าทายเรื่องใดบ้าง 
รวมทั้งการแก้ไขปัญหาข้อพิพาทการค้ากับสหรัฐฯ ไทยจะมีโอกาสได้ประโยชน์ เกาะขบวนรถไฟจีน-ลาวและเส้นทางรถไฟสู่ยุโรปตะวันออก ภายใต้โครงการ BRI อย่างไรบ้าง   
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน  คุยเรื่องนี้
 

"ชะตากรรมฮ่องกงใต้เงาจีน"
การเลือกตั้งสภานิติบัญญัติแห่งชาติฮ่องกงล่าสุด เมื่อ 19 ธ.ค.64 ที่ผ่านมา  มีคนไปใช้สิทธิน้อยที่สุดเป็นประวัติการณ์ 
คุณสมบัติ "รักชาติ" กลายเป็นเงื่อนไขสำคัญที่จะถูกใช้คัดกรองผู้สมัครและต้องสนับสนุนแนวนโยบายจีนแผ่นดินใหญ่ จึงจะมีสิทธิลงเลือกตั้ง   
ขณะที่โควต้าจากการเลือกตั้งโดยตรงลดลง เหลือเพียง 20 ที่นั่งจากทั้งหมด 90 ที่นั่ง
ฮ่องกงจะเดินหน้าการเมืองจากนี้ต่อไปอย่างไร โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล อดีตผู้อำนวยการศูนย์จีนศึกษา จุฬาฯ วิเคราะห์เรื่องนี้
 

"การเมืองเรื่องอักษรจีน"   
รัฐบาลจีนเลือกใช้อักษรจีนตัวย่อทั้งประเทศและตั้งเป้าหมายให้ปี ค.ศ 2025  พลเมืองจีนกว่าร้อยละ 85 ต้องมีทักษะการอ่านออกเขียนได้และใช้ภาษาจีนกลางแมนดารินเป็นหลัก  ขณะที่ไต้หวันแม้สื่อสารด้วยภาษาจีนเหมือนกันแต่การเลือกยืนกรานใช้อักษรตัวเขียนเป็นจีนตัวเต็ม  เดินตามรอยขนบเดิม ก่อนที่พรรคคอมมิวนิสต์จะมาเปลี่ยนแปลงใช้เป็นอักษรตัวย่อ การเขียนและสื่อสารอักษรจีนสองแบบนี้  จึงกลายเป็นประเด็นของสองฝ่ายที่น่าสนใจและขยับไปเกี่ยวข้องกับการเมืองและการค้าระหว่างกันด้วย  รวมทั้งส่งผลต่อทักษะการอ่านของคนจีนรุ่นเก่าและคนจีนยุคใหม่ 

โสภิต  หวังวิวัฒนา ชวน รศ. วรศักดิ์ มหัทธโนบล อดีตผู้อำนวยการศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คุยเรื่องนี้
 

“พบคนจีนรุ่นใหม่เขียนอักษรจีนไม่เป็น"
การที่รัฐบาลจีนประกาศตั้งเป้า ปี 2025  ผลักดันให้พลเมืองจีน 85% ในประเทศใช้ภาษาจีนกลางเป็นหลัก มีทักษะทั้งอ่านออกเขียนได้เพื่อความเป็นเอกภาพของประเทศ กลายเป็นโจทย์ใหญ่ที่ท้าทายว่าจะทำได้สำเร็จมากน้อยเพียงใด เพราะมีภาษาท้องถิ่นนับร้อยสำเนียงซึ่งแตกต่างอย่างมากจากภาษาจีนกลาง อีกทั้งมีชนกลุ่มน้อยเช่น ทิเบต ซินเจียงอุยกูร์ บางส่วนมองว่ารัฐบาลกำลังใช้ภาษาเป็นเครื่องมือเพื่อกลืนกลาย ทำลายวัฒนธรรมและอัตลักษณ์ดั้งเดิมของพวกเขา   
ขณะที่หนุ่มสาวชาวจีนรุ่นใหม่เผชิญปัญหาอีกแบบคือ เขียนอักษรจีนไม่ได้เพราะเทคโนโลยียุคใหม่ทำให้การเขียนสะดวกขึ้นและสะกดด้วยพินอินแทนการเขียนเดิม จนเกิดการรณรงค์หลายรูปแบบรวมทั้งเกมโชว์และการแข่งขันทางสถานีโทรทัศน์ เพื่อทำให้คนจีน สามารถเขียนอักษรจีนได้อีกครั้ง
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ. วรศักดิ์ มหัทธโนบล อดีตผู้อำนวยการศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย วิเคราะห์เรื่องนี้