«Να ένα βιβλίο!», με τον Κώστα Κατσουλάρη

Πόσο πολύτιμο είναι να προστατεύεις τους δικούς σου ανθρώπους και πόσο οδυνηρό είναι όταν αυτό δεν το καταφέρνεις; Κάθε ιστορία οδηγεί σε ένα άνοιγμα, ένα πέταγμα σε ένα καλύτερο μέρος, προς τον συμβολικό Παράδεισο του τίτλου. Ένα μεγάλο, από κάθε άποψη, μυθιστόρημα, περίπλοκο και φιλόδοξο, που χαίρεσαι να το διαβάζεις και να το ανακαλύπτεις, σαν μια μεγάλη άγνωστη χώρα από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Αποσπάσματα διαβάζει η Γωγώ Μπρέμπου.

Οι Αρχαίοι μας έχουν προειδοποιήσει. Κανένας νόμος δεν εξασφαλίζει τη δικαιοσύνη, καμιά λογική δεν οδηγεί αυτόματα στην ευθυκρισία. Όλα τα ανθρώπινα είναι περίπλοκα, αντιφατικά, ευμετάβλητα. Τι μπορούμε να κάνουμε ενάντια στις θεωρίες συνωμοσίας και στην άρνηση της επιστήμης; Εύκολη απάντηση δεν υπάρχει: Αυτό που σίγουρα δεν βοηθάει, είναι να βγάζουμε τρελούς ή ανόητους όσους δεν συμφωνούν μαζί μας. Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Διόπτρα». Αποσπάσματα διαβάζει ο Στέλιος Μάινας.

Διαβάζοντας σήμερα το «Όχι πια άνθρωπος» από τις εκδόσεις Διόπτρα, δεν μπορείς παρά να  αναγνωρίσεις τη φρεσκάδα που αποπνέει. Εγγράφεται βέβαια στην εποχή του κι εμφανίζει συνάφειες με πασίγνωστα κείμενα του δυτικού Κανόνα, όπως «Η Ναυτία» του Σαρτρ ή «Ο Ξένος» του Καμύ και «Ο Φύλακας στη Σίκαλη» του Σάλιντζερ. Στην αφήγηση του Ιάπωνα ήρωα κάποιοι ίσως «ακούσετε» την υπνωτιστική και ματαιωμένη φωνή που ηχεί στα βιβλία του Μισέλ Ουελμπέκ. Αποσπάσματα διαβάζει ο Στέλιος Μάινας.

Το μυθιστόρημα «Η Διαγώνιος Αλιέχιν», από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, με εκλεκτικές συγγένειες με τη Σκακιστική Νουβέλα του Τσβάιχ και με την Άμυνα Λούζιν του Ναμπόκοφ, χρησιμοποιεί το σκάκι σαν μια διπλή μεταφορά: Για τη μεγαλοσύνη του ανθρώπινου πνεύματος, όταν συνυπάρχουν θέληση και ταλέντο. Για τη σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης διάνοιας, που θυσιάζει τη χαρά του παιχνιδιού στην εξουσία και τον θάνατο. Η ιστορία του σκακιστή που έγινε πιόνι των Ναζί. Αποσπάσματα διαβάζει η Γωγώ Μπρέμπου.

Εικασία στα μαθηματικά είναι μια παραδοχή ή υπόθεση που μοιάζει αληθής, για την οποία όμως δεν έχει βρεθεί μαθηματική απόδειξη. Όταν μια εικασία συνδυάζεται με φόνους, έχουμε το είδος του μαθηματικού αστυνομικού μυθιστορήματος που διακονεί με επιτυχία ο Τεύκρος Μιχαηλίδης. Στο νέο του μυθιστόρημα, με τίτλο «Εικασία 3ν+1», από τις εκδόσεις Ψυχογιός, μπολιάζει την αστυνομική ιστορία με τα αγαπημένα του μαθηματικά. Ξεκινά μάλιστα από το πιο αναπάντεχο μέρος, ένα… στριπτιτζάδικο. Αποσπάσματα διαβάζει ο Στέλιος Μάινας.

Ξεκινώντας από τη Νεμπράσκα, ο 18χρονος Έμετ και ο Μπίλι, ο 8χρονος αδερφός του, θέλουν να πάρουν τη λεωφόρο Λίνκολν προς την Καλιφόρνια. Κι όμως, βρίσκονται να ταξιδεύουν προς Νέα Υόρκη, με μια παρέα ετερόκλητη και απρόβλεπτη. Πότε θυμίζοντας Κέρουακ και πότε Χάκλμπερι Φιν, ο Τόουλς καταφέρνει σε μόλις δέκα μέρες να οδηγήσει τους ήρωές του προς το πεπρωμένο τους. Αποσπάσματα από το βιβλίο, που κυκλοφορεί από την Διόπτρα, διαβάζει ο Στέλιος Μάινας.

Είναι η κριτική ο «μεγάλος ασθενής» του λογοτεχνικού μας οικοσυστήματος; Διαδέχθηκε την «πολιτική ορθοδοξία» μια εξίσου άκαμπτη «αισθητική ορθοδοξία»; Γιατί να διαβάζουμε λογοτεχνία και πώς μπορεί η κριτική να απαντήσει πειστικά; Είναι ο ελεύθερος κριτικός λόγος εξίσου απαραίτητος με τα λογοτεχνικά κείμενα; Ο Κώστας Κατσουλάρης και ο Δημοσθένης Κούρτοβικ ολοκληρώνουν μια εκτενέστατη συζήτηση που άνοιξε με πολλά ερωτήματα και έκλεισε με εκδήλωση πίστης στις απελευθερωτικές δυνάμεις της λογοτεχνίας. 

Πώς θα έμοιαζε ένα ελληνικό glocal μυθιστόρημα; Τι γεννά την ανάγκη για ταυτότητα και ασφάλεια στον παγκοσμιοποιημένο κόσμο μας και πώς αποτυπώνεται στη λογοτεχνία; Διατηρείται ακόμη ο αρχαϊκός πυρήνας του «νεοέλληνα» ή μήπως είναι πλέον ευσεβής πόθος; Θα μπορούσε να γεννηθεί σήμερα ένας Ζορμπάς και πώς θα έμοιαζε; Ο Κώστας Κατσουλάρης συζητάει με τον πεζογράφο και κριτικό λογοτεχνίας Δημοσθένη Κούρτοβικ στην ξεχωριστή σειρά επεισοδίων του podcast «Να ένα βιβλίο!».

Τι εννοούν οι Έλληνες πολιτικοί όταν λένε ότι «ο πολιτισμός είναι η βαριά μας βιομηχανία»; Πώς καταφέρνει το ελληνικό σχολείο ώστε οι μαθητές να μην διαβάζουν ούτε ένα μυθιστόρημα ολόκληρο; Τι αντίκτυπο είχε η χρεοκοπία στην ανυποληψία της ελληνικής πεζογραφίας στους νέους; Γιατί η γυναικεία χειραφέτηση δεν έχει βρει ακόμη ισχυρή φωνή; Ο Κώστας Κατσουλάρης συζητάει με τον πεζογράφο και κριτικό λογοτεχνίας Δημοσθένη Κούρτοβικ για το παρόν και το μέλλον της ελληνικής λογοτεχνίας.

Ο Κώστας Κατσουλάρης επιχειρεί να περιγράψει το… απερίγραπτο, τελευταίο μυθιστόρημα του Χαρούκι Μουρακάμι. Ένας ζωγράφος, άρτι χωρισμένος, βρίσκει καταφύγιο στο σπίτι του πατέρα ενός φίλου του.. Σύντομα θα καταλάβει ότι εκεί κρύβονται πολλά μυστήρια. Ένα κουδούνι ηχεί μέσα στη νύχτα, και το ταξίδι αρχίζει. Το βιβλίο, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός, είναι μια κουνελότρυπα που, αν τη διαβείς, δεν θα βγεις από αυτήν ο ίδιος άνθρωπος. Αποσπάσματα διαβάζει ο Στέλιος Μάινας.