«Να ένα βιβλίο!», με τον Κώστα Κατσουλάρη

Γιατί το «Κιβώτιο» του Άρη Αλεξάνδρου δεν ανήκει στον Ευρωπαϊκό λογοτεχνικό κανόνα; Πάσχει η ελληνική πεζογραφία από σοβαροφάνεια; Ή, μήπως, το ελληνικό μυθιστόρημα είναι καχεκτικό για λόγους που σχετίζονται με την ιστορία και την ιδιοσυγκρασία μας; Σε αυτήν την ξεχωριστή σειρά επεισοδίων, ο Κώστας Κατσουλάρης συζητάει με έναν από τους πιο ευρυμαθείς και ερεθιστικούς Έλληνες διανοούμενους, τον πεζογράφο και κριτικό λογοτεχνίας Δημοσθένη Κούρτοβικ για το παρόν και το μέλλον της ελληνικής λογοτεχνίας.

Γιατί δεν μας διαβάζουν «έξω»; Μήπως οι άλλοι Ευρωπαίοι μας βλέπουν μέσα από έναν παραμορφωτικό φακό, γεμάτο στερεότυπα που αδυνατούμε να επιβεβαιώσουμε; Μήπως μας αδικούν; «Φταίνε τα τραγούδια του, φταίει κι ο λυράρης» τραγουδάει ο Διονύσης Σαββόπουλος. Ποια είναι η αλήθεια; Σε αυτήν την ξεχωριστή σειρά επεισοδίων, ο Κώστας Κατσουλάρης συζητάει με έναν από τους πιο ευρυμαθείς και ερεθιστικούς Έλληνες διανοούμενους, τον πεζογράφο και κριτικό λογοτεχνίας Δημοσθένη Κούρτοβικ για το παρόν και το μέλλον της ελληνικής λογοτεχνίας.

Ο Κώστας Κατσουλάρης προτείνει 20 λογοτεχνικά βιβλία, διαλεγμένα από τα εκατοντάδες καλά βιβλία που κυκλοφόρησαν τους τελευταίους μήνες. Χαρούκι Μουρακάμι, Μέριλιν Ρόμπινσον, Τζόναθαν Φράνζεν, Ανί Ερνό, Ντέιμον Γκάλγκατ, Ρεμπέκα Γουέστ, Σάλι Ρούνεϊ, Χάνα Κεντ, Ρέα Γαλανάκη είναι μόνο κάποιοι από τους συγγραφείς για τους οποίους θα ακούσετε. Είκοσι μυθιστορήματα, ελληνικά και μεταφρασμένα, που αξίζει να έχετε δίπλα σας αυτό το καλοκαίρι και να διαβάσετε όπου κι αν βρεθείτε.

Από τα δεκάδες υπέροχα βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα στη χώρα μας, αυτήν την εβδομάδα σας προτείνουμε δέκα, επιλεγμένα από τα μη μυθοπλαστικά βιβλία. Δηλαδή: Δοκίμια, σκέψεις, Ιστορία, μελέτες, όλα τους διαβαστερά και εξαιρετικά ενδιαφέροντα. Δέκα βιβλία, δέκα ευκαιρίες να γίνουμε σοφότεροι και, γιατί όχι, καλύτεροι άνθρωποι. Ο Νίκος Καζαντζάκης, η Ιρένε Βαγέχο, ο Μπεν Γουίλσον, ο Ραϋμόνδος Αλβανός και η Μαριάνα Ματσουκάτο (και όχι μόνο) «συναντιούνται» για να μας κάνουν παρέα αυτό το καλοκαίρι.

Σε αυτό το επεισόδιο ο Κώστας Κατσουλάρης μας συστήνει μια από τις σπουδαίες συγγραφείς του 20ου αιώνα, τη Βρετανίδα Ρεμπέκα Γουέστ. Με το μυθιστόρημά της «Το συντριβάνι που ξεχειλίζει» (εκδ. Μεταίχμιο) μας ταξιδεύει στην πιο εκπληκτική χώρα: την παιδική ηλικία. Πρώτο μέρος μιας αυτοβιογραφικής σάγκα, μας βάζει στον κόσμο την οικογένεια Όμπρι, που θα μπορούσε να είναι η πιο ευτυχισμένη στον κόσμο. Αποσπάσματα διαβάζει η Γωγώ Μπρέμπου.

Ο νομπελίστας Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, έχοντας βρει ο ίδιος καταφύγιο σε δυτική χώρα, δεν αποσιωπά τα εγκλήματα και την ιστορική αδικία της αποικιοκρατίας. Καταφέρνει όμως να μας δώσει μια πλούσια και βαθιά ανθρώπινη εικόνα των ηρώων του, όπου τα πράγματα δεν είναι ασπρόμαυρα. Με το μυθιστόρημά του «Άλλες ζωές» (εκδ. Ψυχογιός) δίνει φωνή σε όσους δεν έχουν φωνή, φέρνοντας στο προσκήνιο ζωές από αυτές που συνήθως τις καταπίνει ο στρόβιλος της Ιστορίας.

Αυτή την εβδομάδα ένα μυθιστόρημα με πρωτότυπη αστυνομική πλοκή, από αυτά που δεν μπορείς να τα αφήσεις από τα χέρια σου. Ο «Παράγων Λαγός» (εκδόσεις Ψυχογιός) είναι από τα βιβλία στα οποία ο αναγνώστης απολαμβάνει τη μεταμόρφωση ενός ανθρωπάκου σε ήρωα μιας ιστορίας πολύ μεγαλύτερης από το μπόι του. Ο Φινλανδός συγγραφέας, μάστορας της πλοκής και των σπαρταριστών διαλόγων, δεν έχει αφήσει τίποτα στην τύχη. Αποσπάσματα διαβάζει ο Στέλιος Μάινας.

Η μαύρη λογοτεχνία γνωρίζει άνθηση και αποτελεί την καλύτερη απάντηση στην επανάκαμψη του ρατσισμού και των προκαταλήψεων. Οι Προφήτες, του νεοϋορκέζου αρθρογράφου και ακτιβιστή Ρόμπερτ Τζόουνς Τζούνιορ, από τις εκδόσεις Διόπτρα, είναι ένα μυθιστόρημα σοφίας και βαθιάς αγάπης για τον άνθρωπο, δίνει φωνή σε σκλάβους και αφέντες μιας φυτείας του αμερικανικού Νότου και αποτελεί ένα εξαίρετο δείγμα αυτής της νέας γενιάς που ανανεώνει την αμερικανική λογοτεχνία. Αποσπάσματα διαβάζει ο Στέλιος Μάινας.

H Καμίλ Ομπρέ με τις «Νονές» της καταφέρνει να αναδείξει ολόκληρη ομάδα από δυναμικές γυναίκες σε πρωταγωνίστριες μιας ιστορίας με γκάγκστερ, στην Αμερική της δεκαετίας του 40. Ο Νονός με γυναίκα στο ρόλο του Δον Κορλεόνε; Ναι, αλλά με... συλλογική ηγεσία. Άλλωστε, για να φτάσουν μέχρι εκεί, η Φιλομένα, η Λούσι, η Αμί και η Πετρίνα, χρειάστηκε να περάσουν δια πυρός και σιδήρου. Το μυθιστόρημα κυκλοφορεί από τα Ελληνικά Γράμματα και αποσπάσματα διαβάζει η Γωγώ Μπρέμπου.

Ο Κώστας Κατσουλάρης μιλάει για ένα αυθεντικό μυθιστόρημα με πρωταγωνίστρια την Γκάια που ξέρει πως, όσο κι αν προσπαθήσει, δεν θα γίνει ποτέ «σαν τους άλλους». Η μητέρα της, Αντόνια, με ανάπηρο σύζυγό και τέσσερα παιδιά, παλεύει για ένα καλύτερο μέλλον και στηρίζει όλες τις ελπίδες της στην Γκάια, πιέζοντάς την να σπουδάσει, να ανέβει κοινωνικά και να «κυνηγήσει το όνειρο». Αποσπάσματα από το βιβλίο, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα, διαβάζει η Γωγώ Μπρέμπου.