Nauka każdego dnia | Radio Katowice

Koniec roku to okres sprzyjający autoewaluacji. To dobry moment na zastanowienie się nad samodyscypliną, ale też nad celami, które przed sobą postawiliśmy. Jak to mawiał Søren Kierkegaard “Żyje się do przodu, a rozumie wstecz”. W jaki sposób psychologia pozwala zrozumieć sens takich podsumowań? Psychologia rozwojowa, coaching, mentoring czy po prostu swoista spowiedź przed samym sobą. Barbara Lech i Katarzyna Głuch-Juszkiewicz rozmawiają o motywach i konieczności podsumowań.

Co mają wspólnego kasownik, maszyna do pisania, podłoga i małpa? Z rozwojem komputerów i powstaniem pierwszych klawiatur, które podobno miały czasem długość... sześciu metrów. Kto i kiedy połączył maszyny liczące i komputery z urządzeniami sterującymi - o tym w kolejnej części historii informatyki z Katarzyna Głuch-Juszkiewicz rozmawia Krzysztof Chwałowski - dyrektor MHKiI w Katowicach .

Alfred Nobel jest jednym z najbardziej znanych ludzi na świecie. Swoją sławę zawdzięcza przede wszystkim ufundowanej przez siebie nagrodzie. Nagroda Nobla jest najbardziej prestiżową nagrodą na świecie. Obejmuje ona takie dziedziny jak nauka, literatura, medycyna z fizjologią oraz ogólne zasługi na rzecz ludzkości. Nagrody Nobla są wręczane zawsze 10 grudnia, co nastąpiło w miniony piątek. O historii Nobla opowie Katarzyna Głuch-Juszkiewicz.

W Parku Śląskim żyje ponad 100 gatunków ptaków - zarówno lęgowych, jak i zalatujących. Są to najpospolitsze w kraju: zięba, sikorka bogatka, kos, śpiewak, rudzik, modraszka, dzięcioł duży, szpak i mazurek. Dużo jest gatunków korzystających z sąsiedztwa człowieka: kawka, gawron, wróbel, jerzyk i sroka. To tylko niektóre z ptaków, które możemy poznać spacerując ścieżką ornitologiczną w Parku Śląskim w Chorzowie. Składa się na nią 17 tablic edukacyjnych, w tym dwóch interaktywnych, przygotowanych dla dzieci. Katarzyna Głuch-Juszkiewicz rozmawia o ptakach Parku Śląskiego z ornitolog Karoliną Skorb z Działu Przyrody Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu. Na początek jednak pytanie najczęściej zadawane przez dzieci.

Magiczna linia oddzielająca Europę od Azji i cywilizację europejską od kultur Azji rozciąga się na przestrzeni ponad trzech tysięcy kilometrów. Jej południowy kraniec sięga Morza Kaspijskiego, granicę północną wyznacza koło podbiegunowe. Niektórzy traktują Europę, nie, jako oddzielny kontynent, ale jako najdalej wysuniętą na zachód część największego kontynentu. Dlatego też obie te części świata określane są wspólnym mianem Eurazja. O tym opowiadają geograf Agata Spruś oraz Katarzyna Głuch-Juszkiewicz.

Czy matematyka może być ciekawa? Jan Śniadecki, polski astronom i matematyk mówił, że Matematyka jest królową nauk…”. Słowa te często przytaczane są przez nauczycieli w szkołach, na każdym etapie edukacji. Matematyka jest tymczasem... zmorą wielu uczniów. Coraz więcej wiemy jednak o pozytywnych skutkach nauki tego przedmiotu i negatywnych konsekwencjach przerwania tego procesu. Co sprawia, że matematyka kiedyś była ciekawa a dziś często jest nudna? Jak nie zniechęcić się do nauki tego przedmiotu i jak poradzić sobie z tabliczką mnożenia? Z profesorem Andrzejem Katuninem z Wydziału Mechaniczno-Technologicznego Politechniki Śląskiej rozmawia Katarzyna Głuch-Juszkiewicz.

Średniowieczne miasta nie miały własnego systemu oświetleniowego, nocami tonęły w mrokach i tylko nieliczni ludzie, majętni, mogli sobie pozwolić na służbę, która pochodniami oświetlała im drogi w wąskich uliczkach. Inaczej było ze zmarłymi. Dla nich budowano latarnie umarłych. Wewnątrz dużych latarń ukryte były spiralne schody. Zawieszone wysoko samotne światełko stwarzało klimat zadumy, refleksji nad przemijaniem, potrzebę duchowej łączności z tymi, którzy odeszli. O latarniach umarłych na lekcji archeologii opowie Katarzyna Głuch-Juszkiewicz.

W Polsce w pełni zaszczepionych na Covid 19 jest niemal 19 milionów 800 tysięcy osób- to dane na koniec października. Jedną z najnowszych mutacji koronawirusa, która budzi szczególne zaniepokojenie epidemiologów na całym świecie jest tzw. wariant delta. Cały świat jest zaangażowany w walkę z pandemia, a najlepszym sposobem są szczepienia. Ze względu na specyficzne zmiany w kodzie genetycznym wariantu delta wykazuje on większą odporność na przeciwciała poszczepienne. Jak przekonać nieprzekonanych do przyjęcia szczepionki? Jakim cudem tak szybko wyprodukowano szczepionkę ? Wyjaśni dr Bartosz Fiałek reumatolog i znany popularyzator wiedzy o Covid 19 z którym rozmawia Katarzyna Głuch-Juszkiewicz.

Czy mówią coś państwu nazwy takie jak Laurosja, Gondwana czy Rodinia? A określenie Pangea? To wszystko nazwy kontynentów, które kiedyś istniały, a dziś w ich miejscu są albo znane nam współcześnie oceany albo kontynenty, takie jak Europa, Azja czy Afryka. Słowo "Pangea" pochodzi z greki i w wolnym tłumaczeniu znaczy "Wszechziemia" i o początkach kształtowania się naszych kontynentów z geografką Agatą Spruś rozmawia Katarzyna Głuch-Juszkiewicz.

Lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu. Kto nie zna tego powiedzonka? W jaki sposób antropogeniczne zmiany w województwie śląskim wywarły wpływ na zanik wróbla w regionie? Jak wyewoluował gołąb? Czy papugi na drzewach w Polsce mają związek z ociepleniem klimatu? I gdzie podziały się gile? Odpowiedzi poszukiwała Katarzyna Głuch-Juszkiewicz w rozmowie z ornitolog Karoliną Skorb z Działu Przyrody Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu.