Người Thành Công

Mặc dù các thiết kế mang tính biểu tượng của Apple đã trở nên vô cùng phổ biến, nhưng không phải ai cũng biết đến bộ óc sáng tạo đứng sau chúng. Vì vậy, hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về Jony Ive, phó chủ tịch cấp cao phụ trách thiết kế của Apple. Thực sự, nếu không có Jony Ive, Apple sẽ không thể trở thành Apple như ngày hôm nay.

Jony Ive là người đã tạo ra những sản phẩm không chỉ đơn thuần là thiết bị công nghệ, mà còn chứa đựng cả cảm xúc. Ông đã thổi hồn vào các thiết bị của Apple. Niềm đam mê thiết kế dường như đã ngấm vào máu của Jony từ nhỏ. Cha ông, ông Mike Ive, là một thợ bạc tài ba và là một nhà giáo dục tâm huyết, người đã góp phần xây dựng chương trình giảng dạy thiết kế mới cho các trường học ở Vương quốc Anh. Chính từ môi trường này, Jony đã được thừa hưởng và nuôi dưỡng niềm yêu thích với thiết kế.

Trong cuốn sách viết về Jony Ive, tác giả Leander Kahney đã kể lại những câu chuyện về tình cha con và niềm đam mê thiết kế. Ông Mike thường xuyên trò chuyện với Jony về thiết kế, ngay cả trong những lúc đời thường như khi họ đi dạo trên phố. Ông chỉ cho con trai mình những loại đèn đường khác nhau và giải thích cách hình dạng của chúng ảnh hưởng đến cách chiếu sáng ra sao.

Đối với Jony, một cậu bé mắc chứng khó đọc, thiết kế giống như một lối thoát, một cách để cậu thể hiện sự sáng tạo của bản thân. Vào mỗi dịp Giáng sinh, cha của Jony lại tặng cho cậu một món quà vô cùng đặc biệt: toàn quyền sử dụng xưởng của ông. Tại đây, Jony có thể tự do chế tạo bất cứ thứ gì mà trái tim cậu khao khát, miễn là cậu phác thảo ý tưởng của mình trước.

Jony đã từng chia sẻ với Walter Isaacson, người viết tiểu sử của Steve Jobs, rằng: "Tôi luôn bị thu hút bởi vẻ đẹp của những thứ được làm bằng tay. Tôi nhận ra rằng điều thực sự quan trọng chính là sự quan tâm, tâm huyết mà người nghệ nhân đặt vào tác phẩm của mình." Niềm đam mê ấy đã nhen nhóm từ khi Jony còn rất nhỏ, và đến năm 13 tuổi, cậu bé ấy đã biết mình muốn trở thành một nhà thiết kế. Nhưng chính xác là thiết kế cái gì thì ngay cả bản thân Jony lúc bấy giờ cũng chưa thể định hình rõ ràng.

“Lãnh Đạo Luôn Ăn Sau Cùng" tìm hiểu về tầm ảnh hưởng của những chất hóa học thần kinh đối với nhận thức và hành động của con người, đồng thời nghiên cứu sự khác biệt giữa cách mà cơ thể chúng ta tiến hoá và cách nó đang hoạt động trong cuộc sống hiện đại ngày nay. Và cuối cùng, chúng ta cần có những nhà lãnh đạo chân chính để hướng bản thân trở lại con đường đúng đắn.

Quyển sách này dành cho ai?

- Những nhà lãnh đạo, CEO hay quản lý của bất kỳ doanh nghiệp hay tổ chức nào.

- Những người thích tìm hiểu tại sao tiến hóa sinh học lại ảnh hưởng đến hành vi của chúng ta ngày nay.

- Bất kỳ ai có hứng thú với các kỹ năng cần có của một người lãnh đạo.

Về tác giả

Simon Sinek là một tác giả người Anh, ông chuyên nghiên cứu về vai trò của một người lãnh đạo và thường đặt ra các câu hỏi về vai trò đó. Ngoài cuốn Lãnh đạo luôn ăn sau cùng, ông còn là tác giả của cuốn sách bán chạy nhất Start With Why (Bắt đầu với câu hỏi tại sao).

Cuộc khủng hoảng thị trường chứng khoán năm 1929 đã đẩy Sở giao dịch chứng khoán New York vào cảnh hỗn loạn. Ngày 24 tháng 10 năm đó, các nhà đầu tư hoảng loạn, bán tháo cổ phiếu với bất kỳ giá nào có thể. Vận may bỗng chốc tan biến, kéo theo giá trị của các công ty Mỹ lao dốc không phanh. Nhưng thay vì lo sợ, những người đứng đầu các tập đoàn lớn lại nhìn thấy cơ hội trong cơn khủng hoảng. Họ nghĩ ra một kế hoạch táo bạo: mua lại chính cổ phiếu của công ty mình từ tay các nhà đầu tư. Hành động này sẽ làm giảm lượng cổ phiếu lưu hành trên thị trường, từ đó đẩy giá cổ phiếu tăng lên.

Thông thường, để tăng giá cổ phiếu, các công ty phải tạo ra những giá trị thực, chẳng hạn như phát minh sản phẩm mới hay cải tiến quy trình sản xuất. Thế nhưng, với kế hoạch mua lại cổ phiếu, các tập đoàn đã tìm ra một "thủ thuật" mới, cho phép họ thao túng giá cổ phiếu mà không cần tạo ra thêm bất kỳ giá trị thực nào.

Đây chính là chiêu bài mà giới chủ các tập đoàn lớn nhất nước Mỹ đã sử dụng để bảo vệ khối tài sản khổng lồ của mình, trong khi phần còn lại của đất nước đang chìm trong cuộc Đại khủng hoảng tồi tệ nhất lịch sử. Hành động này đã góp phần định hình lại nền kinh tế Mỹ một cách sâu sắc, đồng thời tạo tiền đề cho cuộc chiến về tài sản và bất bình đẳng kéo dài hàng thập kỷ sau đó.

Trong khi người dân lao động khốn khổ, mất việc làm, thì giới chủ vẫn ung dung với khối tài sản khổng lồ của mình. Họ có đủ khả năng để cứu lấy những công việc đang trên bờ vực thẳm, nhưng họ đã chọn cách làm ngơ.

Tình trạng lạm dụng quyền lực trong hoạt động mua lại cổ phiếu ngày càng trở nên phổ biến lúc bấy giờ. Tờ New York Times năm 1932 đã đăng tải nhiều bài báo vạch trần những hành vi sai phạm của các công ty, điển hình như sử dụng tiền của công ty để mua cổ phiếu từ giám đốc, cán bộ và những người có quan hệ thân thiết với ban quản lý - hành vi mà ngày nay được gọi là giao dịch nội gián.

Nhằm ngăn chặn tình trạng này, Tổng thống Mỹ Franklin D. Roosevelt đã ký ban hành Đạo luật Chứng khoán và Giao dịch năm 1934. Đạo luật này siết chặt quản lý hoạt động mua lại cổ phiếu, nghiêm cấm các hành vi thao túng thị trường và giao dịch nội gián. Kể từ đó, hoạt động mua lại cổ phiếu gần như bị đình trệ.

Không còn công cụ mua lại cổ phiếu, các công ty Mỹ về cơ bản chỉ còn ba lựa chọn để sử dụng lợi nhuận: thứ nhất là tái đầu tư vào công ty (tức là xây dựng nhà máy mới, phát triển sản phẩm mới, hoặc nghiên cứu ý tưởng mới), thứ hai là tăng lương cho nhân viên, thứ ba là trả cổ tức cho nhà đầu tư. Hầu hết các công ty đã lựa chọn kết hợp cả ba phương án, trong đó ưu tiên tái đầu tư và tăng lương. Theo thời gian, công nghệ ngày càng phát triển, năng suất lao động tăng lên, góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển.

Trong ba thập kỷ sau Thế chiến thứ hai, năng suất lao động của công nhân Mỹ đã tăng gần gấp đôi, kéo theo đó là mức lương theo giờ cũng tăng tương ứng. Sự tăng trưởng đồng bộ này đã góp phần xây dựng một tầng lớp trung lưu vững mạnh cho nước Mỹ. Tuy nhiên, bức tranh tươi sáng đó đã không kéo dài mãi.

Chúng ta thường nghe thấy những thông tin về thị trường chứng khoán mỗi ngày, nào là mức đóng cửa cao kỷ lục, nào là một vụ bùng nổ giá, nào là đợt IPO lập kỷ lục. Những thông tin này khiến chúng ta tự hỏi, thị trường chứng khoán thực sự là gì và tại sao nó lại quan trọng

Khi thị trường chứng khoán bùng nổ, chúng ta được khuyến khích tin rằng nền kinh tế cũng đang trên đà phát triển. Ví dụ, Mọi người thường tin rằng thị trường chứng khoán Mỹ và sức khỏe của nền kinh tế Mỹ có mối liên hệ mật thiết với nhau, rằng thị trường đang cho thấy nền kinh tế đang trên con đường đi đến thịnh vượng và thị trường chứng khoán tăng vọt sẽ mang lại lợi ích cho tất cả mọi người. Nhưng thực tế có phải lúc nào cũng như vậy? Và nếu không thì thị trường chứng khoán đang đo lường điều gì? Trong video này, chúng ta sẽ đi tìm câu trả lời thông qua việc giải mã ý nghĩa thực sự của thị trường chứng khoán Mỹ.

Hàn Quốc, về mặt địa lý, dường như được định sẵn cho sự nghèo khó. Với diện tích chỉ lớn hơn bang Indiana của Mỹ một chút, quốc gia này không chỉ nhỏ bé mà còn thiếu đi khả năng sản xuất nông nghiệp trù phú như Indiana. Địa hình hiểm trở và dốc đứng khiến chỉ có vỏn vẹn 22% diện tích đất đai thực sự có thể canh tác.

Tình hình càng trở nên khó khăn hơn khi Hàn Quốc không có loại tài nguyên khoáng sản nào đáng kể. Hàn Quốc có trữ lượng than đá, nhưng không đáng kể, chỉ đứng thứ 49 trên toàn cầu về trữ lượng đã được chứng minh - thậm chí còn thua xa cả người láng giềng nghèo khó ở phía bắc. Vấn đề nan giải nhất có lẽ nằm ở chỗ quốc gia này gần như hoàn toàn không có trữ lượng dầu mỏ và chỉ xếp hạng 81 trên thế giới về trữ lượng khí đốt tự nhiên.

Chưa dừng lại ở đó, những thách thức nội tại này còn bị làm trầm trọng thêm bởi vị trí địa lý của Hàn Quốc. Nằm trên một bán đảo đá, quốc gia này bị kẹp giữa các cường quốc trong quá khứ và hiện tại. Bị kiềm hãm bởi các đế chế xung quanh trong suốt chiều dài lịch sử và đối mặt với nguồn tài nguyên thiên nhiên hạn hẹp, Hàn Quốc dường như không có lựa chọn nào khác ngoài sự nghèo đói.

Thế nhưng, Hàn Quốc đã vươn lên mạnh mẽ. Thay vì chìm trong nghèo khó, Hàn Quốc đã trở thành một quốc gia giàu có. Xét về GDP trên danh nghĩa, Hàn Quốc thường xuyên là nền kinh tế lớn thứ 10 trên thế giới - một thành tựu có mối liên hệ mật thiết với một tập đoàn duy nhất.

Câu chuyện về sự trỗi dậy của Hàn Quốc gắn liền với tập đoàn Samsung. Trước khi Hàn Quốc được thành lập và trước khi cuộc chiến tranh định hình học thuyết kinh tế của quốc gia này diễn ra, đã có một cửa hàng tạp hóa nhỏ bé ở thành phố Daegu chuyên bán cá và mì mang tên Samsung. Người chủ cửa hàng khi đó, Lee Byung-chul, có lẽ không thể ngờ rằng công việc kinh doanh của mình sẽ sớm trở thành trụ cột cho một trong những cuộc chuyển đổi kinh tế ngoạn mục nhất thế kỷ 20 - một hiện tượng được các nhà kinh tế học gọi là “Kỳ tích sông Hán".

Nhưng "phép màu" này không đến một cách ngẫu nhiên. Sự tăng trưởng thần kỳ của Hàn Quốc, với GDP tăng gấp 100 lần chỉ trong 40 năm, là kết quả của quá trình hoạch định chiến lược dài hạn đầy khôn ngoan, kết hợp với tinh thần nhạy bén nắm bắt cơ hội. Một phần nguyên nhân cũng bắt nguồn từ thực tế phũ phàng rằng vào năm 1950, Hàn Quốc gần như đã bị xóa tên khỏi bản đồ thế giới.

Vào tháng 8 năm 1950, quân đội Hàn Quốc gần như đã kiệt quệ, chỉ còn kiểm soát một góc nhỏ của bán đảo Triều Tiên sau khi lực lượng miền Bắc tràn xuống chiếm đóng gần như toàn bộ đất nước. Đối với miền Nam, đó là thời khắc đen tối nhất của cuộc chiến. Tuy nhiên, chính cuộc chiến tranh tàn khốc này và sự xoay chuyển ngoạn mục của Hàn Quốc trong những năm sau đó đã tạo ra cơ hội cho phép quốc gia này vươn lên mạnh mẽ.

Giữa đống tro tàn của Chiến tranh Triều Tiên, Lee Byung-chul đã nhìn thấy cơ hội và nhanh chóng chuyển hướng kinh doanh. Năm 1953, với số vốn ít ỏi tích góp được từ việc bán tài sản còn sót lại từ thời thuộc địa của Nhật Bản và tận dụng bối cảnh phần lớn cơ sở hạ tầng công nghiệp vốn đã nghèo nàn của Hàn Quốc bị chiến tranh tàn phá, Lee Byung-chul thành lập một nhà máy lọc đường. Ngay sau đó, vào năm 1954, ông tiếp tục thành lập một nhà máy len. Cả hai công ty này sau này đều trở thành một phần của tập đoàn Samsung ngày nay.

Đối với Lee Byung-chul, đây là những bước đi đầy tính toán. Nhu cầu về thực phẩm và hàng hóa thiết yếu của người dân Hàn Quốc sau chiến tranh là rất lớn. Hơn nữa, Tổng thống đầu tiên của Hàn Quốc, Syngman Rhee (hay Lý Thừa Vãn), đã bắt đầu chuyển hướng viện trợ quốc tế cho các nhà công nghiệp trong nước với hy vọng giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu.

Trong thập niên 1980, nền kinh tế Trung Quốc và Ấn Độ có quy mô tương đương nhau. Tuy nhiên, Trung Quốc đã bứt phá ngoạn mục, đạt quy mô kinh tế gấp 5 lần Ấn Độ. Giờ đây, khi kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm lại và các công ty phương Tây tìm cách dịch chuyển sản xuất, liệu Ấn Độ có nắm bắt cơ hội để tái hiện kỳ tích tăng trưởng của Trung Quốc? Câu hỏi này đang thu hút sự chú ý của cả Ấn Độ và thế giới.

Trong video này, chúng ta sẽ tập trung phân tích ý kiến của hai nhà kinh tế học hàng đầu Ấn Độ, cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương, Giáo sư Raghuram Rajan và Giáo sư Devesh Kapur tại Đại học John Hopkins. Dựa trên khối lượng nghiên cứu đồ sộ của mình, họ đã đưa ra những phân tích sâu sắc về nguyên nhân Trung Quốc bùng nổ kinh tế sau cải cách mở cửa những năm 1980-1990, trong khi Ấn Độ thì không. Đồng thời, họ cũng chỉ ra lý do mô hình tăng trưởng của Trung Quốc không phù hợp với Ấn Độ và liệu Ấn Độ có thể tạo nên kỳ tích tăng trưởng cho riêng mình hay không.

Có thể bạn đã biết về cuộc khủng hoảng tài sản âm ỉ đã và đang ảnh hưởng đến nền kinh tế Trung Quốc trong vài năm qua. Tuy nhiên, điều ít được biết đến hơn là tác động của cuộc khủng hoảng này đối với hệ thống ngân hàng trong nước, vốn đang có dấu hiệu căng thẳng khi các ngân hàng phải vật lộn để đối phó với giá bất động sản và giá đất giảm mạnh. Trong khi chính quyền Trung Quốc trước đây đã dựa vào các biện pháp đặc biệt để duy trì hoạt động của các ngân hàng nhỏ và dễ bị tổn thương, thì giờ đây, một chiến lược mới đã xuất hiện. Một số lượng lớn các ngân hàng nhỏ hiện đang được hợp nhất vào các ngân hàng lớn hơn, với 40 ngân hàng, tương đương khoảng 1% tổng số ngân hàng nông thôn, đã được hợp nhất chỉ trong tuần cuối cùng của tháng Sáu. Trong video này, chúng ta sẽ phân tích hệ thống ngân hàng của Trung Quốc, cách thức nó bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng tài sản và điều này có thể làm trầm trọng thêm tình trạng giảm phát của Trung Quốc như thế nào?.

Trong một văn phòng nhỏ nằm khuất trong con hẻm tối tăm tại Buenos Aires, một giao dịch đầy bí mật đang diễn ra. Không khí căng thẳng bao trùm, bởi lẽ nếu bị phát hiện, những người liên quan có thể phải đối mặt với án tù. Nhưng thứ được trao đổi ở đây không phải ma túy hay vũ khí chết người, mà là tiền.

Dù nguy hiểm rình rập, những giao dịch chợ đen như thế này lại diễn ra phổ biến ở thủ đô Argentina, như một minh chứng cho cuộc khủng hoảng kinh tế trầm trọng đang bủa vây đất nước. Siêu lạm phát, hệ thống ngân hàng chao đảo, thậm chí là một cựu tổng thống bị kết tội lừa đảo quốc gia - tất cả đều vẽ nên một bức tranh ảm đạm về nền kinh tế Argentina.

Argentina, quốc gia từng được ví von là "đất nước không bao giờ bỏ lỡ cơ hội", giờ đây đang chìm trong vòng xoáy của khủng hoảng. Sự thất vọng của người dân trước tình trạng hỗn loạn kinh tế đã mở đường cho Javier Milei, một chính trị gia cấp tiến, lên nắm quyền trong cuộc bầu cử năm 2023. Milei đề xuất đô la hóa nền kinh tế, một động thái mà ông tin rằng sẽ làm đảo lộn cuộc chơi.

Tuy nhiên, sự thay đổi mà Argentina cần không chỉ đến từ một cá nhân. Nền kinh tế Argentina chao đảo là hệ quả của nhiều thập kỷ quản lý yếu kém và thiếu hiệu quả. Nếu không có những giải pháp toàn diện và triệt để, tình hình có thể trở nên tồi tệ hơn.

Những biến động kinh tế toàn cầu trong vài năm qua đã tạo thêm áp lực lên nền kinh tế vốn đã mong manh của Argentina. Giữa cơn bão tài chính toàn cầu, Argentina đang đứng trước nguy cơ bị nhấn chìm.

Để hiểu rõ hơn về mức độ nghiêm trọng của tình hình, hãy nhìn vào lạm phát. Trong khi các quốc gia như Anh chứng kiến mức tăng giá hàng năm ở mức trung bình toàn cầu, thì lạm phát ở Argentina lại tăng phi mã. Suốt nhiều thập kỷ qua, lạm phát ở Argentina chưa bao giờ được kiểm soát. Tỷ lệ lạm phát đã vượt ngưỡng 100% trong phần lớn thời gian của năm 2023, chỉ đứng sau Venezuela và Lebanon.

Thực tế phũ phàng này khiến cuộc sống của người dân Argentina trở ]nên vô cùng khó khăn. Nhiều người không còn đủ khả năng trang trải cho cuộc sống hàng ngày. Lạm phát phi mã buộc người dân phải xoay xở bằng mọi cách để tồn tại.

Người dân Argentina chuyển sang tiết kiệm bằng đô la Mỹ, bởi vì gửi tiền bằng nội tệ tại các ngân hàng địa phương chẳng khác nào tự tay bóp nghẹt tài sản của mình. Nhưng ngay cả việc mua đô la cũng không hề dễ dàng. Hiện tại, người Argentina chỉ được phép mua tối đa 200 USD mỗi tháng theo tỷ giá hối đoái chính thức.

Hạn chế này đã tạo điều kiện cho thị trường tiền tệ chợ đen phát triển mạnh mẽ. Những tay môi giới tiền tệ hoạt động công khai trên các con phố ở trung tâm thành phố, trong khi người dân âm thầm tích trữ USD tại nhà riêng. Tất nhiên, mua đô la trên thị trường chợ đen đồng nghĩa với việc phải trả mức giá cao hơn nhiều so với tỷ giá chính thức.

El Flaco, một trong những ông trùm khét tiếng trong thế giới ngầm của thị trường tiền tệ chợ đen Argentina, đã chia sẻ câu chuyện của mình với cho The Economist với điều kiện được giấu kín danh tính. Theo El Flaco, thị trường chợ đen đã trở thành một phần tất yếu của cuộc sống ở Argentina, được ngầm chấp nhận bởi cả người dân và chính quyền.

Với GDP 630 tỷ USD, Argentina là một trong những nền kinh tế lớn nhất Nam Mỹ. Tuy nhiên, sự bùng nổ của thị trường chợ đen lại là một minh chứng rõ ràng cho thấy nền kinh tế đang bên bờ vực thẳm. Vấn đề đã ăn sâu vào từng ngóc ngách của xã hội và cần có những giải pháp đồng bộ và quyết liệt để vực dậy nền kinh tế Argentina.

Những nhà kinh tế học thường phân loại các nền kinh tế trên thế giới thành bốn nhóm chính. Trong đó, Argentina là một ví dụ điển hình cho một nền kinh tế chưa phát triển và thường xuyên bất ổn. Tình trạng kinh tế khó khăn của Argentina đã được đưa ra thảo luận tại một hội nghị gần đây. Ngược lại, nền kinh tế Nhật Bản từ tình trạng phát triển lại rơi vào trì trệ trong suốt 30 năm qua. Tăng trưởng kinh tế thấp, lạm phát thấp và lãi suất thấp là đặc điểm của nền kinh tế Nhật Bản trong giai đoạn này. Sự trì trệ này một phần là kết quả của các chính sách tiền tệ độc đáo được Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) thực hiện.

Tuy nhiên, sau một thời gian dài nới lỏng tiền tệ, đồng Yên Nhật đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 34 năm vào 2 tháng trước, giao dịch ở mức 160 Yên đổi 1 đô la Mỹ. Đây là mức thấp kỷ lục kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 1990. Sự mất giá của đồng Yên đặc biệt đáng lo ngại vì Nhật Bản là một trong những quốc gia phụ thuộc nhiều nhất vào nhập khẩu trên thế giới. Với hơn 90% năng lượng và hơn 60% lương thực được nhập khẩu, đồng Yên yếu đang đẩy lạm phát tại Nhật Bản tăng trở lại sau nhiều thập kỷ ổn định.

Điều đáng chú ý là do Nhật Bản đã thực hiện các chính sách tiền tệ độc đáo trong một thời gian dài, nên các biện pháp khắc phục lạm phát thông thường, chẳng hạn như tăng lãi suất, sẽ trở nên phức tạp hơn. Trong video này, chúng sẽ phân tích sâu hơn về nền kinh tế Nhật Bản, lý do tại sao đồng Yên mất giá và những tác động tiềm ẩn của nó.

Trong thế giới công nghệ đầy biến động, có những cái tên vụt sáng rồi vụt tắt, để lại bao tiếc nuối cho người dùng. Họ từng là những "ông hoàng" thống trị thị trường, là biểu tượng của sự sáng tạo và đột phá, nhưng rồi cũng dần chìm vào quên lãng, trở thành những huyền thoại "ngủ quên". Câu chuyện về điện thoại Sony Ericsson, BlackBerry, LG, Siemens là một vài ví dụ điển hình cho quy luật khắc nghiệt ấy. Trong video này, chúng ta hãy cùng quay ngược thời gian, trở về thời kỳ hoàng kim của những thương hiệu điện thoại này, để tìm hiểu lý do tại sao họ trỗi dậy rồi lại lụi tàn.