No More Boring Learning

275. Woede: de brandstof die we leren blussen

Adem in. Tel tot tien. Blijf rustig. We leren mensen al jaren om hun woede vooral in te slikken. Maar wat als we daarmee juist de brandstof blussen die nodig is om iets te veranderen?

In deze aflevering van No More Boring Learning duikt Jeanne in het brein en ontdekt ze waarom woede een bijzondere plek inneemt tussen onze emoties. Angst en verdriet duwen je vaak ergens van weg. Woede kan je juist in beweging brengen: richting het probleem, richting actie.

Boze mensen presteren beter?

Onderzoekers ontdekten dat boze deelnemers in verschillende experimenten vaker hun doel bereikten bij moeilijke taken. Ze losten meer woordpuzzels op, hielden langer vol en kwamen in creativiteitsexperimenten met meer en originelere ideeën. Maar er zit een belangrijke voorwaarde aan: woede werkt vooral als je denkt dat je iets aan de situatie kunt veranderen.

Wat je krijgt binnen een kwartier

• Waarom woede in het brein een andere rol speelt dan angst en verdriet
• Wat onderzoek laat zien over woede, doorzettingsvermogen en creativiteit
• Waarom boze energie vooral werkt bij moeilijke uitdagingen — en niet eindeloos blijft duren
• Hoe je frustratie in een training kunt omzetten in concrete actie
• Waarom je deelnemers niet alleen moet vragen wat ze willen verbeteren, maar ook waar ze écht kwaad van worden

Jeanne laat zien hoe je woede kunt gebruiken als startpunt voor verandering, bijvoorbeeld met een boze manifest-oefening. Niet om mensen razend te maken, maar om scherp te krijgen wat er wringt en welke eerste stap ze zelf kunnen zetten.

Want woede alleen is niet genoeg. Woede plus het gevoel dat je iets kunt veranderen: dát kan brandstof zijn.

Lees hier het blog over deze podcast:
https://www.brainbakery.com/brainsnacks/woede-is-brandstof-de-enige-nare-emotie-die-je-naar-de-oplossing-duwt

Support the show

Wij praten veel, maar luisteren nóg liever. Heb je een vraag, opmerking of briljant idee? Klik en spreek een berichtje voor ons in via Speakpipe!

Mee lezen? Kijk op https://www.brainbakery.com/brainsnack/no-more-boring-learning 

Een luisteraar wees ons erop: jullie maken al zo lang deze podcast en hebben nog nooit een aflevering gemaakt over de Five Moments of Need. Een schande! Dus bij deze. En we nemen meteen zowel de fan als de scepticus mee.

Het model van Conrad Gottfredson en Bob Mosher onderscheidt vijf momenten waarop mensen iets moeten leren of oplossen: New, More, Apply, Solve en Change. De kracht? Het dwingt je om verder te kijken dan de training. Want iemand kan prima weten hoe je een goed feedbackgesprek voert, maar het in de drukte van alledag tóch niet doen.

Denk aan de Boeing B-17. Na een dodelijk ongeluk bleek het toestel te complex om alles aan het geheugen van één piloot over te laten. De oplossing was niet nóg meer training, maar een checklist die piloten hielp op het moment dat ze die nodig hadden. Precies daar raakt de Five Moments of Need aan een belangrijke vraag voor L&D: wanneer heeft iemand een opleiding nodig, en wanneer juist ondersteuning tijdens het werk?

Wat je krijgt:

• Wat de vijf momenten zijn en hoe je ze gebruikt om je leerinterventies slimmer te ontwerpen
• Waarom ondersteuning op het werk soms waardevoller is dan nóg een training
• Wat de regel van twee klikken en tien seconden betekent voor performance support
• Waarom de Five Moments of Need een handige denkbril is, maar geen wetenschappelijk bewezen leertheorie

Want ja, het model kan je helpen om verder te kijken dan New en More. Maar hoe sterk is het bewijs eigenlijk? En wat betekent het dat de makers ook tools verkopen om performance support te realiseren?

Gebruik het model om betere vragen te stellen, niet om wetenschappelijke zekerheid te claimen die er niet is. Want een goede kaart is nog geen bewezen kompas.

Lees hier het blog over deze podcast:
https://www.brainbakery.com/brainsnacks/moments-of-need-hoe-ze-je-helpen-bij-meer-leerrendement

Support the show

Wij praten veel, maar luisteren nóg liever. Heb je een vraag, opmerking of briljant idee? Klik en spreek een berichtje voor ons in via Speakpipe!

Mee lezen? Kijk op https://www.brainbakery.com/brainsnack/no-more-boring-learning 

Hoeveel tijd verspil jij aan het oplossen van problemen die iemand anders allang heeft opgelost?

Hoe krijg je leidinggevenden mee? Hoe organiseer je werkplekleren? Hoe maak je impact zichtbaar? Vrijwel iedere L&D'er worstelt met deze vragen. En toch proberen we opvallend vaak zelf het wiel opnieuw uit te vinden.

In deze aflevering gaat Jan-Peter in gesprek met Bas Frederiks en Leonie Rijdes van Profportaal Zorg. Zij laten zien wat er gebeurt als L&D-professionals hun kennis, ervaringen en zelfs mislukkingen met elkaar delen. Waarom is een goed netwerk soms waardevoller dan de zoveelste nieuwe tool? En hoe organiseer je die samenwerking als je niet in zo'n netwerk zit?

Je ontdekt hoe je de expertise van anderen slimmer benut en welke concrete stappen je morgen al kunt zetten om samen verder te komen.

Want misschien is de slimste L&D'er wel degene die het beste weet waar de kennis te vinden is.

Support the show

Wij praten veel, maar luisteren nóg liever. Heb je een vraag, opmerking of briljant idee? Klik en spreek een berichtje voor ons in via Speakpipe!

Mee lezen? Kijk op https://www.brainbakery.com/brainsnack/no-more-boring-learning 

Evidence-based. Je ziet het overal. Evidence-based trainen, evidence-based leiderschap, evidence-based feedback. En terecht! Want hoe meer we ons werk baseren op wetenschappelijke inzichten, hoe beter. Iedereen die leren en ontwikkelen serieus neemt, zou meer wetenschap moeten toejuichen.

Maar er is één belangrijk onderscheid dat we vaak over het hoofd zien: evidence-based is niet hetzelfde als evidence-informed.

In deze aflevering duiken Jeanne Bakker en Jan-Peter Hoogstrate in dat belangrijke verschil. Want wetenschappelijk bewijs is ontzettend waardevol, maar onderzoek zegt zelden: dit werkt altijd. Het zegt: onder déze omstandigheden zagen we gemiddeld dít effect. En jouw deelnemers, jouw organisatie en jouw context zijn nooit precies hetzelfde als in dat onderzoek.

Wat je krijgt:

• Waarom evidence-based en evidence-informed niet hetzelfde zijn
• Waarom wetenschap waarschijnlijkheden geeft en geen garanties
• Hoe je wetenschappelijke inzichten wél slim vertaalt naar je eigen trainingspraktijk
• En waarom je ChatGPT ook eens moet vragen naar drie onderzoeken die het tegenovergestelde beweren

Want goede L&D draait om zo veel mogelijk wetenschappelijk bewijs gebruiken om betere keuzes te maken. Om nieuwsgierig blijven, kritisch denken en begrijpen wat onderzoek ons wel én niet vertelt.

Na het luisteren kijk je waarschijnlijk met andere ogen naar iedere claim waarin het woord ‘evidence-based’ voorkomt. En hopelijk met nóg meer enthousiasme naar wat wetenschap ons allemaal te bieden heeft.

Lees hier het blog van deze podcast:
https://www.brainbakery.com/brainsnacks/meer-wetenschap-ja-graag-maar-er-is-een-verschil-tussen-evidence-based-en-evidence-informed

Support the show

Wij praten veel, maar luisteren nóg liever. Heb je een vraag, opmerking of briljant idee? Klik en spreek een berichtje voor ons in via Speakpipe!

Mee lezen? Kijk op https://www.brainbakery.com/brainsnack/no-more-boring-learning 

Practice makes perfect. Klinkt lekker. Alleen: het klopt niet helemaal.

Want als je steeds hetzelfde doet wat je al kunt, word je vooral heel goed in hetzelfde doen. Onderzoek naar violisten, pianisten, kunstschaatsers en voetballers laat iets interessants zien: de besten oefenen niet per se méér, maar vooral anders. Ze zoeken juist de stukken op die moeilijk zijn, waar ze fouten maken en waar ze nog niet goed in zijn.

Dus geen eindeloze herhaling van wat al lekker gaat. Wel vertragen, fouten isoleren, direct feedback krijgen en opnieuw proberen. Precies daar zit de winst.

Wat je krijgt:

• Waarom de kwaliteit van oefenen belangrijker is dan simpelweg meer uren maken
• Hoe je de zwakste schakel uit een vaardigheid haalt en daar gericht op oefent
• Waarom fouten maken tijdens het oefenen juist goed nieuws kan zijn
• Vijf praktische manieren om oefenen effectiever te maken

En die beroemde 10.000 uur? Ook daar zit een addertje onder het gras. Het was een gemiddelde, geen magische grens.

De kern: oefenen moet soms een beetje klote voelen. Want als alles makkelijk en leuk blijft, ben je misschien vooral aan het herhalen wat je al kunt.

Lees hier het blog over deze podcast;
https://www.brainbakery.com/brainsnacks/oefening-baart-geen-kunst-perfecte-oefening-wel

Support the show

Wij praten veel, maar luisteren nóg liever. Heb je een vraag, opmerking of briljant idee? Klik en spreek een berichtje voor ons in via Speakpipe!

Mee lezen? Kijk op https://www.brainbakery.com/brainsnack/no-more-boring-learning 

Je denkt dat je rationeel bent. Dat je goede beslissingen neemt, objectief naar je deelnemers kijkt en prima doorhebt wanneer je een denkfout maakt. Maar wat als je brein ondertussen allang een andere conclusie heeft getrokken?

In deze speciale aflevering praten Jeanne en Jan-Peter over Jeanne’s nieuwste boek: Jouw brein liegt. Haar vijfde boek, waarin ze 26 denkfouten en sluiproutes van het brein blootlegt die we allemaal dagelijks maken.

Je ontdekt waarom je brein geen objectieve rechter is, maar eerder een advocaat die vooral jouw eerdere keuzes probeert te verdedigen. En waarom dat juist voor L&D interessant is: want ook de manier waarop jij een leerprobleem analyseert, een interventie kiest of naar je deelnemers kijkt, kan worden beïnvloed door precies diezelfde denkfouten.

Wat je krijgt:

• Waarom je brein zo graag shortcuts neemt: niet omdat je dom bent, maar omdat je brein energie wil besparen.
• Drie denkfouten die je waarschijnlijk herkent: van het anchoring effect en het halo-effect tot confirmation bias.
• Hoe je jezelf kunt betrappen: bij iedere denkfout geeft Jeanne niet alleen het onderzoek erachter, maar ook praktische manieren om jezelf ertegen te wapenen.

Ook bespreken Jeanne en Jan-Peter wat er verandert nu AI steeds beter wordt in het herkennen en benutten van onze breinvalkuilen. Juist daarom wordt kritisch denken misschien wel belangrijker dan ooit.

Het boek Jouw brein liegt is verkrijgbaar via Managementboek.nl.

Want je brein blijft liegen. Ook nadat je dit boek hebt gelezen. Het verschil is dat je misschien iets eerder doorhebt wanneer je advocaat weer aan het werk is.

Support the show

Wij praten veel, maar luisteren nóg liever. Heb je een vraag, opmerking of briljant idee? Klik en spreek een berichtje voor ons in via Speakpipe!

Mee lezen? Kijk op https://www.brainbakery.com/brainsnack/no-more-boring-learning 

Wat als het gebrek aan eigenaarschap helemaal geen leerprobleem is? Wat als de training die je wilt inkopen juist bewijst dat je de verkeerde diagnose hebt gesteld?

In deze aflevering nemen Jeanne en Jan-Peter een van de populairste trainingsvragen van Nederland onder de loep. Aan de hand van klassiek onderzoek van Martin Seligman laten ze zien hoe organisaties onbedoeld precies het gedrag creëren waar ze vanaf willen.

Je ontdekt waarom mensen niet stoppen met initiatief nemen omdat ze het niet kunnen, maar omdat ze geleerd hebben dat het geen zin heeft. En waarom een training in eigenaarschap soms eerder een symptoom is dan een oplossing.

Daarnaast krijg je een verrassende werkvorm die in vijf minuten laat voelen hoe aangeleerde hulpeloosheid ontstaat én praktische vragen waarmee je een heel ander gesprek voert met je opdrachtgever.

Misschien is de belangrijkste vraag na deze aflevering niet: Welke training hebben we nodig? Maar: Wat moeten we als organisatie eerst zelf veranderen?

Lees hier het blog over deze podcast:
https://www.brainbakery.com/brainsnacks/nooit-meer-trainen-op-eigenaarschap-wie-belt-heeft-de-oorzaak-aan-de-lijn

Support the show

Wij praten veel, maar luisteren nóg liever. Heb je een vraag, opmerking of briljant idee? Klik en spreek een berichtje voor ons in via Speakpipe!

Mee lezen? Kijk op https://www.brainbakery.com/brainsnack/no-more-boring-learning 

“Wij willen een verzuimtraining.” Een vraag die iedere L&D’er kent. Maar wat als je juist níét begint met een training?

In deze aflevering gaat Jeanne in gesprek met Kitty Mudde en Iris van der Haar van Zeeman. Zij kregen nou net die vraag, maar besloten eerst te onderzoeken wat er echt onder het verzuim lag. Samen bouwden ze vervolgens een traject voor zes landen, met zes verschillende culturen en wetgevingen.

Je ontdekt in deze aflevering waarom een goede L&D-oplossing soms begint met weerstand bieden tegen de oplossing die de opdrachtgever al bedacht heeft.

Waar het over gaat:

• De vraag achter de vraag: waarom Zeeman eerst een uitgebreide analyse deed met HR, managers, trainers én filiaalbeheerders, voordat er ook maar één training werd ontworpen.
• Van theorie naar Fatima en Jules: hoe persona’s, een fiets en een auto ervoor zorgden dat ingewikkelde verzuimthema’s opeens eenvoudig én bruikbaar werden op de winkelvloer.
• Wat er daadwerkelijk veranderde: in zes landen steeg het zelfvertrouwen om verzuimgesprekken te voeren met een heel punt op een schaal van 1 tot 10 – en ook het gedrag op de werkvloer veranderde.

Daarnaast hoor je waarom experience first, label later een belangrijke ontwerpkeuze werd, waarom de doelgroep vanaf dag één onderdeel van het proces was en waarom L&D niet verliefd moet worden op zijn eigen oplossing.

Want de belangrijkste les uit deze case is misschien wel de simpelste: als het probleem in beleid zit, moet je geen training geven. Als het probleem in processen zit, moet je geen e-learning bouwen.

En als je wilt dat leren echt iets verandert, moet je samen met de business ontdekken wat er werkelijk aan de hand is.

Support the show

Wij praten veel, maar luisteren nóg liever. Heb je een vraag, opmerking of briljant idee? Klik en spreek een berichtje voor ons in via Speakpipe!

Mee lezen? Kijk op https://www.brainbakery.com/brainsnack/no-more-boring-learning 

“Onze deelnemers geven onze trainingen gemiddeld een 8,5.” Het staat op websites, in tenders en in evaluatierapporten. Klinkt goed. Maar wat zegt zo’n 8,5 eigenlijk?

In deze aflevering leggen Jeanne en Jan-Peter uit waarom de beroemde trainings-8 een driekoppig monster is dat de L&D-branche al jaren gevangen houdt. De deelnemer geeft hem, de trainer raakt eraan verslaafd en de branche verwart hem vervolgens met iets wat hij helemaal niet meet.

Waar het over gaat:

• De eerste kop: waarom deelnemers bijna automatisch een mooi cijfer geven – en waarom sociale wenselijkheid daar een grote rol in speelt.
• De tweede kop: waarom jouw eigen brein verslaafd kan raken aan die 8,5 en je daardoor ongemerkt trainingen gaat ontwerpen voor hoge evaluaties in plaats van voor maximaal leren.
• De derde kop: de pijnlijke verwarring tussen een fijne training en een effectieve training. Want een hoog belevingscijfer zegt helemaal niet dat iemand iets heeft geleerd of zijn gedrag verandert.

Je ontdekt ook waarom een 8 eigenlijk meer zegt over hoe prettig iemand het vond dan over de vraag of je training werkt. En waarom je een slechte evaluatiescore dus óók niet zomaar mag interpreteren als bewijs dat je training niet effectief was.

De acht hoeft niet weg. Maar stop wel met doen alsof hij vertelt wat je eigenlijk wilt weten.

Dus: pak je zwaard. Het monster moet eraan.

Lees hier het blog over deze podcast:
https://www.brainbakery.com/brainsnacks/pak-je-zwaard-het-drie-koppige-monster-dat-de-hele-l-d-branche-gevangen-houdt

Support the show

Wij praten veel, maar luisteren nóg liever. Heb je een vraag, opmerking of briljant idee? Klik en spreek een berichtje voor ons in via Speakpipe!

Mee lezen? Kijk op https://www.brainbakery.com/brainsnack/no-more-boring-learning 

Ken jij de mensen voor wie je trainingen maakt écht? Of dénk je vooral dat je ze kent?

In deze aflevering maken Jeanne en Jan-Peter een crossover van het werkveld naar L&D. Ze duiken in het concept frontline obsession: de obsessieve focus op de plek waar het echte werk gebeurt en waar de klant geraakt wordt.

Je ontdekt waarom afstand tot de werkvloer je geloofwaardigheid, je ontwerpen én uiteindelijk de transfer van je training kan kosten. Aan de hand van voorbeelden van onder andere Amazon, Vebego en Rituals laten Jeanne en Jan-Peter zien waarom je een training niet vanuit een vergaderzaal kunt ontwerpen als je wilt weten wat er écht speelt.

Ook bespreken ze waarom meelopen iets anders is dan één keer een rondleiding krijgen. Waarom je soms letterlijk je handen vuil moet maken om goede trainingen te kunnen ontwerpen. En waarom die ene kritische deelnemer misschien helemaal geen zeikerd is.

Na deze aflevering kijk je waarschijnlijk anders naar je volgende trainingsvraag. Misschien is de eerste stap helemaal geen ontwerp, gesprek of analyse. Misschien moet je eerst gewoon je werkschoenen aantrekken en de frontlinie in.

Lees hier het blog over deze podcast:
https://www.brainbakery.com/brainsnacks/frontline-obsession-maak-je-handen-vies-voordat-je-gaat-ontwerpen

Support the show

Wij praten veel, maar luisteren nóg liever. Heb je een vraag, opmerking of briljant idee? Klik en spreek een berichtje voor ons in via Speakpipe!

Mee lezen? Kijk op https://www.brainbakery.com/brainsnack/no-more-boring-learning