Nottebohmlezingen

Fotograaf Nicolas Maeterlinck bezocht alle nog bestaande woonhuizen van de Nobelprijswinnaar Maurice Maeterlinck, van Rijvissche in Zwijnaarde tot Orlamonde in Nice. Hij toont foto's van zijn tocht 'in de voetsporen van Maurice Maeterlinck'.

Lezing van 15 april 2012.

Iedere tijd heeft zijn beeld van Pater Damiaan. Al tijdens zijn leven tussen de melaatsen van Molokai, Hawaï, en bij zijn dood in 1889 genoot hij faam van heiligheid. In 1936 veroorzaakte de overplaatsing van zijn lichaam naar Leuven in België een nooit geziene volkstoeloop. Ook vandaag nog zijn weinig Belgen zo wereldwijd bekend als hij. In 2005 verkozen Nederlands- en Franstalige Belgen hem tot hun grootste landgenoot.

Lezing van 18 maart 2012.

Kennis verspreiden is een nobel doel - maar niet primair het doel van vroegmoderne uitgevers en cartografen. Zij produceerden om te verkopen. Van Netten gaat in deze lezing op zoek naar de spanning tussen handel en wetenschap, de spanning tussen principes en prioriteiten van de Amsterdamse zeventiende-eeuwse uitgevers Willem Jansz Blaeu en Joan Blaeu.

Lezing van 1 maart 2015.

Hendrik Conscience is de meest beroemde Vlaamse schrijver van de 19de eeuw. Gevierd in zijn tijd, maar ook omstreden. Gedreven en overtuigd, maar tegelijk ook opportunistisch, en vatbaar voor de roep van het succes en het geld. Een niet te stoppen verteller, schrijver van meer dan honderd boeken, maar tegelijk ook de auteur van slechts één werk: De Leeuw van Vlaanderen (1838).

Lezing van 19 februari 2012.

In 1790 verscheen in Rusland het boek 'Reis van Petersburg naar Moskou' waarin met scherp werd geschoten op de Russische keizerin Catherina II. Die verbande de criticaster naar Siberië. Het boek was tot in de 20e eeuw taboe en de auteur werd een martelaar van de revolutie. Emmanuel Waegemans heeft zijn historische reis met Wim Coudenys overgedaan en gezocht naar sporen van de machtige keizerin en haar ongenadige criticus.

Lezing van 15 januari 2012.

De 19de eeuw heeft een ontzaglijk groot muzikaal repertoire nagelaten. In hoeverre en op welke wijze hebben de Belgische componisten, die nu nog vooral herinnerd worden in straatnamen in die periode meegespeeld en hoe kreeg ons publiek de gelegenheid om aansluiting te vinden bij de internationale stromingen van die tijd?

Lezing van 13 november 2011.

Over mei '68 lijkt nu alles gezegd en geschreven. Voor sommige getuigen was het achteraf een opgepompte mythe, voor anderen het begin van een Nieuwe Tijd. Maar de meeste beschouwingen gaan voorbij aan een belangrijke sociaaleconomische omwenteling die België onmiskenbaar hertekende.

Aan het eind van de jaren zestig werd, voor het eerst in de Belgische geschiedenis, de werkloosheid groter in Wallonië dan in Vlaanderen. In diezelfde scharnierperiode kwam het gemiddelde inkomen in Vlaanderen hoger te liggen dan in Wallonië. Sindsdien is dat altijd zo gebleven. Er werd een ander België geboren dat tot vandaag de politiek en de binnenlandse verhoudingen bepaalt.

Lezing van 18 november 2018.

Wat kan een psychiater die 8 jaar oud was in 1968 bijdragen aan de tegenstrijdige meningen die bij deze herdenking horen? Verwacht u in deze lezing niet aan een academisch discours, maar aan een hoogst persoonlijke impressie van deze tijd, die al voorbij was toen de spreker zich ervan bewust werd.

De Wachter is geen socioloog, geen historicus, geen antropoloog, maar bestudeert de menselijke subjectiviteit.

Lezing van 11 november 2018.

De jaren zestig zijn veel meer dan The Beatles, de minirok, de pil en de maanlanding.

In deze jaren zorgden de kracht van de dekolonisatie en de culturele ontwikkelingen voor een omwenteling van waarden. Het grootste deel van Afrika werd onafhankelijk, televisie en de transistorradio braken door en steeds meer achtergestelde groepen uit de samenleving eisten het recht op om mee te praten: zwarte activisten, studenten, vrouwen en homoseksuelen bepaalden mee het beeld van een decennium dat blijft fascineren, inspireren en frustreren. De populaire cultuur, die tot op de dag van vandaag zowel inspirerend als controversieel is, speelde hierin een cruciale rol.

Lezing van 21 oktober 2018.

De progressieve bewegingen in de Verenigde Staten van Amerika zijn nauwelijks bekend, zowel in eigen land als in Europa. Ook de manier waarop mei ‘68 zich in de USA manifesteerde is zo goed als verdwenen uit het collectieve geheugen.

In deze lezing krijgt u een overzicht van meer dan een eeuw verzet. Het eerste deel schetst de voorgeschiedenis. Welke verzetsbewegingen waren er aanwezig sinds het begin van de twintigste eeuw? Hoe verliep de burgerrechtenbeweging van de Afro-Amerikanen? Het tweede deel van de lezing legt de link naar de ‘movement’ van mei ‘68 die geïnspireerd was door zowel de bestaande organisaties als door de nieuwe stroming van anti-autoriteit met de Free Speech Movement, het ontluikende feminisme, Black Power en de sterke anti-Vietnam beweging, zoals de spreekster die zelf heeft meegemaakt. Het derde deel van de lezing werpt een blik op de periode na mei ‘68 en de Resistance Movement sinds president Trump aan de macht is.

Lezing van 23 september 2018.