Omroep Gelderland

Echte Achterhoekers? Bestaat dat wel? De kans dat je honderd procent écht Achterhoeker bent is wel heel erg klein; het grootste deel heeft namelijk voorouders die helemaal niet in de Achterhoek geboren zijn. Hoe heeft migratie de Achterhoek bepaald? Met oer-Achterhoeker en cultuurbewaker Frans Miggelbrink duiken we in zijn stamboom en onderzoeken we of zijn roots wel echt zo diep geworteld zijn.

Reageren? Mail naar [email protected]

Meer informatie: https://www.gld.nl/echte-achterhoekers-bestaan-niet

Muziek: Blue Dot Sessions.

De muskusrat ondergraaft dijken en kades. En hij brengt schade aan de biodiversiteit door het voedsel dat hij eet. Daarom wordt er intensief op het dier gejaagd. We gaan mee met de rattenvanger in de buurt van de Duitse grens. Want waarom is de muskusrat hier niet welkom?

Het is een echt succesnummer. De Nationale Tuinvogeltelling is al jaren een 'hit'. Een betere manier om kennis te maken met de wereld van de tuinvogels is er eigenlijk niet.

Dit jaar boffen we. Ambassadeur van de Vogelstichting Camilla Dreef komt speciaal voor BuitenGewoon naar Gelderland om ons een vogel-lesje te leren. In de Tuin van Sjef in Velp heeft ze de ene na de andere tip. Een bijzondere aflevering, deze vogelpodcast.

Nog even stofzuigen? De hond verzorgen en die klus die er nog ligt? Op tijd de pauzeknop indrukken! Vind je balans tussen je "To do lijstje" en even rust. ..dat valt niet altijd mee.. Carlien uit Nijmegen is ondermeer directeur van de Thomas More Academie in Nijmegen.

Het Apeldoornse Bosch was een Joods Pscyhiatrische inrichting, de enige in zijn soort in Nederland. Tot ver in de Tweede Wereldoorlog geloofde niemand dat de Duitsers psychiatrische patiënten zouden deporteren. Zelfs niet na de eerste razzia op het Jonas Daniel Meijerplein in Amsterdam. Het ging zelfs zo ver dat jonge Joodse mensen uit de Randstad als leerling verpleegkundige solliciteerden omdat ze dachten dat ze daarmee deportatie zouden ontlopen. Het Apeldoornse Bosch werd zelfs de 'Jodenhemel' genoemd.

Tot 19 januari 1943 toen de SS-er Aus der Funten in Apeldoorn zijn opwachting maakte en het complex opeiste. Er zou een herstellingsoord voor Duitse soldaten in komen. Alle patiënten zouden naar het oosten getransporteerd worden. De dag erop kwam de ordedienst van kamp Westerbork om de operatie voor te bereiden. In de nacht van 20 op 21 januari werden ruim elfhonderd patiënten en verplegers letterlijk de trein ingeslagen, matrassen met liggende patiënten werden op elkaar gestapeld. De reis voerde rechtstreeks naar Auschwitz. Een week later was er van de Apeldoornse Joden bijna geen een meer in leven.

Pas in de tachtiger jaren kwam er aandacht voor het lot van de Joodse patiënten. Er kwam een expositie in toenmalig Museum Marialust en er werd een monument opgericht. Oud-Omroep Gelderland collega Wiepke Nauta sprak begin 1989 met oud-personeelsleden.

In deze documentaire praat Wiepke met twee zussen die in de oorlog in deze inrichting hebben gewerkt. De twee zussen kunnen en willen er niet met elkaar over spreken en hebben dat ook nooit gedaan. De gesprekken met beide zussen zijn dus los van elkaar opgenomen. Nan van Creeveld is dan 70 jaar en wil ze voor het eerst in haar leven voor 1 keer haar verhaal doen. Elly van Creeveld is dan 72 jaar en wil dat niet maar legt toch uit waarom.

Dit exclusieve dubbel-interview met schrijver en tv-maker Eli Asser en zijn vrouw Eva Croiset, kortweg: Eef, is de enige keer dat ze zich uitspraken over een gruwelijke ervaring uit de Tweede Wereldoorlog. Ze zijn april 1995 bevraagd door oud-Omroep Gelderland journalist Wiepke Nauta. Eli en Eef waren twee jonge joodse mensen die zich als leerling-verpleger aanmelden bij de Joodse Psychiatrische inrichting Het Apeldoornsche Bosch.

Het Apeldoornsche Bosch was de enige in zijn soort in Nederland. Tot ver in de oorlog geloofde niemand dat de Duitsers psychiatrische patiënten zouden deporteren. Zelfs niet na de eerste razzia op het Jonas Daniel Meijerplein in Amsterdam. Het ging zelfs zo ver dat jonge Joodse mensen uit de Randstad als leerling verpleegkundige solliciteerden omdat ze dachten dat ze daarmee deportatie zouden ontlopen. Het Apeldoornse Bosch werd zelfs de 'Jodenhemel' genoemd.

Tot 19 januari 1943 toen de SS-er Aus der Funten in Apeldoorn zijn opwachting maakte en het complex opeiste. Er zou een herstellingsoord voor Duitse soldaten in komen. Alle patiënten zouden naar het oosten getransporteerd worden. De dag erop kwam de ordedienst van kamp Westerbork om de operatie voor te bereiden. In de nacht van 20 op 21 januari werden ruim elfhonderd patiënten en verplegers letterlijk de trein ingeslagen, matrassen met liggende patiënten werden op elkaar gestapeld. De reis voerde rechtstreeks naar Auschwitz. Een week later was er van de Apeldoornse Joden bijna geen een meer in leven.

Eli en Eef Asser zijn overlevenden en zoeken samen een weg in het naoorlogse Nederland. Hoe in dat leven met successen en voorspoed toch de woede over die oorlogsgruwelen nooit ver weg zijn....

Het Apeldoornse Bosch was voor de Tweede Wereldoorlog een Joods Psychiatrische inrichting, de enige in zijn soort. Tot ver in de oorlog geloofde niemand dat de Duitsers psychiatrische patiënten zouden deporteren. Zelfs niet na de eerste razzia op het Jonas Daniel Meijerplein in Amsterdam. Het ging zelfs zo ver dat jonge Joodse mensen uit de Randstad als leerling verpleegkundige solliciteerden omdat ze dachten dat ze daarmee deportatie zouden ontlopen. Het Apeldoornse Bosch werd zelfs de 'Jodenhemel' genoemd.

Tot 19 januari 1943 toen de SS-er Aus der Funten in Apeldoorn zijn opwachting maakte en het complex opeiste. Er zou een herstellingsoord voor Duitse soldaten in komen. Alle patiënten zouden naar het oosten getransporteerd worden. De dag erop kwam de ordedienst van kamp Westerbork om de operatie voor te bereiden. In de nacht van 20 op 21 januari werden ruim elfhonderd patiënten en verplegers letterlijk de trein ingeslagen, matrassen met liggende patiënten werden gewoon op elkaar gestapeld. De reis voerde rechtstreeks naar Auschwitz. Een week later was er van de Apeldoornse Joden bijna geen een meer in leven.

Mevrouw Giethoorn overleefde het wel en vertelt in april 1990 aan oud-collega van Omroep Gelderland Wiepke Nauta voor 1 keer haar verhaal.

'Een stem uit duizenden'. - 21 april 1990 (c) Omroep Gelderland

Het gaat niet goed met onze bossen. Klimaatextremen en eenzijdigheid zorgen voor verdroging en plagen. Moet ons bosonderhoud over een andere boeg? Boswachter Wilko denkt van wel. In deze podcast legt hij uit hoe. Maar pas op: dat gaat niet zonder slag of stoot.

Ben je je goeie voornemens alweer vergeten? Volgens Marije kun je elke dag opnieuw beginnen! Ook op 8 of 12 januari.

Marije is docent aan het MBO in Arnhem en prijst zichzelf gelukkig met haar werk, en de studenten zijn blij elkaar weer te zien na een lange kerstvakantie.

Wat neem je mee naar 2025?

Jan-Martin filosofeert in januari het jaar voor zich uit.

Jan Martin is in Wolfheze uitvaartspreker en predikant.