Omroep Gelderland

Hoe was de toestand in Arnhem vóórdat de GBO er was? Archiefmateriaal en gesprekken met onder andere oude penoze geven een inkijkje in wat bloemrijke figuren uit de Arnhemse onderwereld. En dus een beter beeld waarom de Groep Bijzondere Opdrachten nodig was.

De GBO, de Groep Bijzondere Opdrachten. Radio Gelderland presentator Frank van Dijk had nog nooit van deze politiemacht gehoord. Frank kwam een column tegen over rellen op Koninginnedag 1980. Niet die beroemde kroningsrellen in Amsterdam. Deze column ging over een kleine veldslag in zijn eigen Arnhem! En daar werden ze genoemd: de GBO. Of Gelders Bloed Orkest, zoals ze in de volksmond werden genoemd!

Je hoort journalisten, politie-agenten en krakers over hoe één verkeerscamera de spreekwoordelijke emmer deed overlopen.

Alsof we dansen op Snollebollekes in Gelredome gaan we deze aflevering van links met de Muurkrant en Loesje, naar rechts met de NVU van Constant Kusters. We gaan langs bij het Beest van het Broek en leren wat de GBO überhaupt bij voetbalwedstrijden te zoeken had.

Met dank aan het archief van Omroep Gelderland horen we GBO'ers van het eerste uur. Zij die de eerste groep vormden in 1969/1970. Frank spreekt zelf met de eerste chef, die de groep samenstelde. Hij haalt herinneringen op aan oude zaken en leert over een wapenhandelaar die als een ware Q uit James Bond met de laatste snufjes aan kwam zetten. De GBO sloeg dus echt niet alleen maar met de blote vuistjes...

De Arnhemse GBO moest helpen in Nijmegen tijdens de Piersonrellen. De Groep Bijzondere Opdrachten en hun methode stond in eigen stad ook geregeld tegenover links. Wereldverbeteraars die kraakten, die demonstreerden en die pamfletten plakten. Een mondige en lastige tegenstander. Die er niet voor terugdeinst om soms een dodelijk val uit te zetten.

Waren ze er nog maar. Dat verzuchten de ondernemers in de binnenstad van Arnhem als je ze spreekt over de GBO. Op de Korenmarkt waren ze een begrip. En de harde duidelijke aanpak werkte goed.

Het Arnhemse Spijkerkwartier was met haar honderden 'ramen', op de Wallen na, de grootste rosse buurt van Nederland. Een wijk met reuring. Waar veel schimmige zaken plaatsvonden. De GBO was daar dagelijks om de pooiers, de pandjesbazen, de illegale kroegen en de hoeren in de gaten te houden.

Wat hebben we eigenlijk te danken aan de GBO, de Groep Bijzondere Opdrachten? Die vraag stelt Frank in deze laatste aflevering. Waarin je hoort hoe zwaar het soms is geweest om GBO'er te zijn geweest.

Zou het vandaag de dag nog kunnen, zo'n groep agenten? Die vraag stelt Frank ook aan het huidige korps in Gelderland.

Zingever Bram Grandia uit Doesburg: "Advent" : ...Bram wenst iedereen een hoopvolle tijd..

Landgoed Scherpenzeel is een relatief onbekend stukje natuur. Midden in de Gelderse Vallei is het gebied een toevluchtsoord voor dier en plant. Welke rode lijst soorten gaan we tegenkomen? In ieder geval is het landgoed een heerlijk rustig stukje natuur. We laten ons rondleiden door ecoloog Mathijs Overeem die het gebied op zijn duimpje kent.

Buitengewoon is de wekelijkse natuurpodcast van Omroep Gelderland.