Στη Γαλλία, εκεί όπου καταγράφονται οι πιο δυναμικές κινητοποιήσεις στην Ευρώπη, η εθνική ομάδα ποδοσφαίρου, όπως έλεγε ο πολιτικός και διανοούμενος Alain Peyrefitte, ήταν και παραμένει ένα «πρότυπο για τον κόσμο», αντιπροσωπεύοντας την τραυματισμένη πολυπολιτισμικότητα της χώρας.

Ήταν 3 Απριλίου του 1905, πάνω από 118 χρόνια πριν το παιχνίδι προς τον τιμή του Χουάν Ρομάν Ρικέλμε στο κατάμεστο La Bombonera, όταν τα αδέρφια Γιάννης και Θόδωρος Φαρέγγας από τη Χίο, ο Κωνσταντίνος Καρούλιας από τη Σάμο και ο Σιανής από τη Βυτίνα Αρκαδίας έβαζαν το λιθαράκι τους για την ίδρυση της Μπόκα Τζούνιορς στο Μπουένος Άιρες.

Το ποδόσφαιρο, έγραφε ο Εδουάρδο Γκαλεάνο, γεννήθηκε ως συμφωνία μεταξύ Ευρώπης και Νότιας Αμερικής. Και κάπου εκεί, μπήκαν σφήνα οι ΗΠΑ, μπήκε η Κίνα, μπήκε το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία. Το ποδόσφαιρο μοιάζει πλέον με σκακιέρα γεωπολιτικής.

Ποδόσφαιρο κι αλληλεγγύη είναι λέξεις και έννοιες συγγενείς, αν όχι συνώνυμες για τον Πεπ Γκουαρντιόλα. Είναι ο πέμπτος προπονητής που κέρδισε το Τσάμπιονς Λιγκ με δύο διαφορετικές ομάδες, είναι όμως ο πρώτος που είχε το θάρρος να μιλήσει ανοιχτά για το έγκλημα με τους πρόσφυγες στη Μεσόγειο.

Η νήσος Ρόμπεν χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή για τους πολιτικούς αντιπάλους του Εθνικού Κόμματος και της διαβολικής ηγεσίας των Μπόερς την επαύριο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μέσα σε ένα ζοφερό σκηνικό όμως, το ποδόσφαιρο έδωσε διέξοδο στους κρατούμενους.

Ο Πορτογάλος τεχνικός με τους δεκάδες τίτλους στην πορεία του πέταξε το μετάλλιό του σε έναν οπαδό της Ρόμα, μετά την ήττα των «τζιαλορόσι» στον τελικό του Γιουρόπα Λιγκ απέναντι στη Σεβίλλη. Η κίνηση αυτή είχε νόημα, όπως νόημα είχαν και πολλές άλλες κινήσεις ενός προπονητή που πολλοί λατρεύουν να μισούν.

«Πρέπει να γίνουμε αντιρατσιστική χώρα» έγραψε σε πρωτοσέλιδό της η ισπανική Marca, με τον Βραζιλιάνο παίκτη της Ρεάλ Μαδρίτης να δέχεται για ακόμη μία φορά ρατσιστική επίθεση σε εκτός έδρας παιχνίδι των «Μερένχες».

Ο γιος του Πάκο και της Μαρία από την Ανδαλουσία, που έζησε σε τρεις διαφορετικές ηπείρους, κρατώντας καλά φυλαγμένη μέσα του τη φλόγα των ιδεών του αναρχισμού, αποτέλεσε μία από τις κορυφαίες προσωπικότητες της προπονητικής στην Ευρώπη.

Στη λαϊκή φαντασία, το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1970 στο Μεξικό εξακολουθεί να συνδέεται με την αποκορύφωση του ποδοσφαίρου. Εκεί έλαμψε περισσότερο από ποτέ το άστρο του Πελέ, όσο το ρομαντικό παιχνίδι χανόταν και οι παίκτες έμπαιναν σε καλούπια συστημάτων.

Στα διαλείμματα των γυρισμάτων πολλών ταινιών, όπως το «Mamma Roma» ή το «Accattone» τη δεκαετία του 1960 στη Ρώμη, ο Παζολίνι έπαιζε μπάλα και ξεχνιόταν. Έτσι και το 1975, όταν το ποδόσφαιρο τον συμφιλίωσε με τον Μπερνάντο Μπερτολούτσι, παρουσία του 15χρονου τότε Αντσελότι.