ผักสด พอดแคสต์

Ep นี้ได้มีโอกาสนั่งจับเข่าคุยกับคุณพัท Senior UX Designer ที่พรักซุสครับ ซึ่งคุณพัทเคยเป็นคนทำงานด้าน Graphic design/UI design/Web design มาก่อน ก่อนจะได้ผันตัวมาเป็น UX designer เต็มตัว

ซึ่ง ep นี้ มีที่มาจาก ep ก่อนๆ ที่ได้เคยคุยกับคุณชาน Thoughtworks (Ep34-35 เอะอะก็ UX) ว่าคนทำงาน UI ไม่จำเป็นที่จะต้องไปทำ UX ต่อก็ได้ เพราะว่ามันเป็นคนละทักษะและสายงานกัน แต่ก็มีคนบางประเภทที่ถึงแม้ปัจจุบันจะทำงานในด้าน UI design อยู่ แต่ก็สามารถก้าวมาเป็น UX designer ได้ครับ ซึ่งคุณพัทก็ได้มาแชร์ประสบการณ์การเปลี่ยนสายงานตรงนี้ให้ฟังกันครับ

• สิ่งที่ยากของการเปลี่ยนจากการเป็น UI designers มาเป็น UX designers

Ref. สามารถกลับไปฟังตอนเก่าที่อ้างอิงถึงใน Ep นี้ได้นะครับ

• ที่มาว่า คนทำ UI ไม่จำเป็นต้องย้ายสายไปทำ UX ต่อก็ได้ Ep34-35 เอะอะก็ UX ตอนที่ 1-2 กับคุณชาน Thoughtworks)

แนะนำติชม podcast สอบถาม หรือเสนอไอเดียที่อยากฟังได้ที่นี่ครับ:

การสร้างประสบการณ์ใช้งานของโปรดักส์นั้น มันไม่ใช่งานของแค่ทีม UX หรือ UI อย่างเดียว แต่แทบจะทุกคนในองค์กรล้วนส่งผลต่อโปรดักส์ที่สร้างออกมาทั้งนั้น แต่ปัญหาอย่างนึงที่มักจะพบก็คือ ทีมอื่น ๆ หลายครั้งไม่เข้าใจว่าสิ่งที่เรียกว่า "UX" นี่มันคืออะไรยังไงกันแน่ หลายครั้งที่คนจากทีม UX พยายามหาโมเดลหรือไดอะแกรมเพื่อไปอธิบายให้ทีมอื่นเข้าใจว่า UX คืออะไร ทำงานยังไง แต่โมเดลหรือไดอะแกรมที่เรามักจะเห็นกันบ่อย ๆ นั้น มันก็มักจะเข้าใจยากมาก Ep.นี้ จะเป็นการสรุปเนื้อหาจาก Talk ของคุณ Jeff Patton จากงาน 24 Hours of UX ที่คุณ Jeff เค้าเป็น Keynote speaker เปิดงานครับ ซึ่งเค้าก็ประสบปัญหาเดียวกันกับที่กล่าวมานี่แหละ เค้าเลยสร้างโมเดลของตัวเองขึ้นมาเพื่อใช้ในการช่วยอธิบายให้คนอื่น ๆ ในองค์กรเข้าใจง่าย ๆ ซึ่งผมว่าเป็นโมเดลที่ครอบคลุมและเข้าใจง่ายมาก ๆ และยังช่วยสรุปเนื้อหา ux ที่พอดแคสต์เรายึดถือด้วยครับ

5 ขั้นที่พูดถึงในตอนนี้ (เริ่มจากล่างสุด ไปถึงบนสุด)

1. Users/Customers

ถ้าสนใจอ่านเป็นบทความสรุปหัวข้อของ Ep นี้ สามารถอ่านได้ที่นี่ครับ:

https://www.pruxus.com/articles/ux-คืออะไร-และประกอบด้วยอะไรบ้าง-the-pyramid-of-ux-model-by-jeff-patton

วีดีโอคลิป Talk ของคุณ Jeff ครับ:

https://youtu.be/UUnWqIarK04?t=311

แนะนำติชม podcast สอบถาม หรือเสนอไอเดียที่อยากฟังได้ที่นี่ครับ:

หลายครั้งในการทำ user research เรามักจะสับสนว่าควรคัด users คือคนแบบไหนดีเข้ามาเพื่อสัมภาษณ์ หลายครั้งจากประสบการณ์ที่ผ่านมา มักจะพบกับการคัดคนที่ไม่ค่อยตรงกับ goals ของการทำ research เท่าไหร่ ซึ่งมันอาจจะก่อให้เกิดปัญหา ข้อมูลที่ได้มาไม่ใช่ข้อมูลของการ "ใช้งานจริง" ซึ่งจะส่งผลต่อการดีไซน์โปรดักส์ของเราต่อในอนาคตได้ครับ Ep.นี้ผมเลยลองสรุปความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการคัดคนจากประสบการณ์ที่เคยเจอมา มาแชร์ให้ฟังกันครับ

1.คัดคนโดยดูที่ demographics ตรง เป็นหลัก 

2.คัดคนแบบเน้นปริมาณ ต้องหา users ให้มาก ๆ ยิ่งมากยิ่งดี

3.คัดคนที่เป็นแต่ระดับ top หรือหัวหน้าของคนที่ใช้งานจริงอีกที

4.คัด customers แต่ไม่ใช่ users 

5.คัดคนที่ "ดูเหมือน" จะตรงกับกลุ่ม target   users เรา เพราะตรงกับเกณฑ์ที่เราวางไว้

Reference ที่มีพูดถึง:

การทำ research ทำกับ 3-5 คนก็พอ https://www.nngroup.com/articles/why-you-only-need-to-test-with-5-users/

แนะนำติชม podcast สอบถาม หรือเสนอไอเดียที่อยากฟังได้ที่นี่ครับ:

Ep นี้ได้มีโอกาสนั่งจับเข่าคุยกับน้องมีนพรักซุส ซึ่งเป็นน้องที่พึ่งเข้ามาจอยน์ในทีมเราได้ประมาณปีกว่า ๆ ครับ น้องเป็นคนที่มี passion ในเรื่อง UX เยอะมาก และก่อนจะเข้ามาทำงานก็ได้ไปลงเรียนกวาดแทบจะทุก UX workshops ที่จะหาได้ เลยอยามาฟังมุมมองคนที่เริ่มศึกษาเองจากการอ่านและลง workshops ว่าตอนที่ศึกษาเอง กับตอนที่ได้เข้ามาทำงานจริง มันแตกต่างกันอย่างไรบ้าง และอะไรที่อยากจะฝากให้น้อง ๆ หรือคนที่สนใจงานด้าน UX รู้และเตรียมพร้อมก่อนเริ่มทำงานด้านนี้จริง ๆ ครับ

แนะนำติชม podcast สอบถาม หรือเสนอไอเดียที่อยากฟังได้ที่นี่ครับ:

Ep นี้ จะเป็นตอนที่ 2 ของเรื่องความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการทำ User Research แบบ field study หรือการไปลงสนามสัมภาษณ์ users จริง ๆ ครับ กับความเข้าใจผิดอีก 3 ข้อ ต่อจากตอนที่แล้ว

สำหรับตอนที่ 2 นี้ จะพูดถึงเรื่องกระบวนการทำ user research กับทีมสร้างโปรดักส์ และสิ่งที่ โดยเนื่อหาจะพูดถึงกระบวนการในการทำ user research ว่ามันเกี่ยวข้องกับทีมโปรดักส์ยังไงบ้าง และสิ่งที่เราควรคาดหวังว่าจะได้จาก users คือประมาณไหนครับ โดยก็จะมาตอบคำถามต่อไปนี้กันครับ:

จริงหรือไม่ ที่การทำ user research เดี๋ยวเราไปจ้างบริษัทข้างนอกทำ หรือเราให้ทีม UX ทีม Research เค้าไปทำ ๆ มา แล้วเอามาเล่าให้เราฟัง ก็เพียงพอแล้ว

จริงหรือไม่ ที่เรากำลังจะทำ research แล้ว เราต้องเตรียมให้เป๊ะที่สุด กลุ่ม users ที่เราจะสัมภาษณ์ต้องครบทุกกลุ่มทุกประเภท คำถามเราต้องครบถ้วน ครอบคลุมทุกจุดในระบบของเรา

จริงหรือไม่ที่ การทำ user research คือการได้รู้ว่า คนคิดไงกับโปรดักส์เรา ชอบไม่ชอบแค่ไหน หรือมีไอเดียอะไรดี ๆ ให้เราบ้าง

แนะนำติชม podcast สอบถาม หรือเสนอไอเดียที่อยากฟังได้ที่นี่ครับ:

Ep นี้ จะพูดถึงความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการทำ User Research แบบ field study หรือการไปลงสนามสัมภาษณ์ users จริง ๆ ครับ ซึ่งมักจะมีความเข้าใจผิดกันหลายเรื่อง จึงอยากจะรวบรวมพวกความเข้าใจผิดเหล่านี้มา ซึ่งเนื้อหาจะค่อนข้างเยอะ จึงจะขอแบ่งเป็นหลาย part ในหลาย Ep. นะครับ

สำหรับตอนที่ 1 นี้ จะพูดถึงเรื่องตัวเลข ๆ ซึ่งเป็นจุดที่คนที่ทำ research ในรูปแบบอื่นมาก่อน มักจะนึกถึงเป็นหลัก เพราะ research ก็ควรเป็นอะไรที่ได้ผลลัพธ์ออกมาเป็นตัวเลขสิ แต่จริง ๆ แล้ว การยึดติดกับตัวเลขมากจนเกินไป เป็น no.1 ของสิ่งที่ทำให้ user research ได้ผลลัพธ์ออกมาไม่ตรงกับ value จริง ๆ ที่เราควรจะได้จากการออกไปลุยคุยกับลูกค้าด้วยซ้ำครับ โดยเนื่อหาจะพูดถึง

• ทำไมเราต้องทำ User research แบบลุยออกไปคุยกับ users หรือลูกค้าของเราจริง ๆ เป้าหมายที่แท้จริงมันคืออะไร มันจะช่วยอะไรเราบ้าง

และก็จะมาตอบคำถามต่อไปนี้กันครับ

1. จริงหรือไม่ ที่ถ้าชั้นมีดาต้าเป็นตัวเลขแล้ว เช่น มีข้อมูลจาก Analytics เยอะแล้ว ไม่จำเป็นต้องไปทำ user research อะไรเพิ่มอีกก็ได้

แนะนำติชม podcast สอบถาม หรือเสนอไอเดียที่อยากฟังได้ที่นี่ครับ:

ภาคต่อของการเม้าท์กับคุณชานจาก Thoughtworks โดย ep. นี้เราจะคุยถึงทางออก และหน้าที่ความรับผิดชอบของงานคนทำ UX และ UI ที่ควรจะเป็นครับ

สำหรับเนื้อหาใน ep นี้:

• จริง ๆ แล้ว UX และ UI ต่างก็มีเป้าหมายท้ายสุดที่เหมือนกัน

Reference ที่อ้างอิงถึง:

ตำแหน่งงานในทีม UX:

https://www.interaction-design.org/literature/article/the-ultimate-guide-to-understanding-ux-roles-and-which-one-you-should-go-for

Jakob Nielsen's opinion about UX unicorns:

https://www.youtube.com/watch?v=_YEHmWCtjx0

เพจของคุณชาน

https://www.facebook.com/deersignerofficial

Ep. นี้ ผมชวน คุณชานจาก Thoughtworks มาเม้าท์กันเรื่องคำว่า 'UX' ที่หลายครั้งเป็นสิ่งที่ทำให้คนงงกันว่า ตกลง UX ทำอะไร UI ทำอะไร ต่างกันยังไง และทำไมถ้าคุณเป็นคนทำงานในสายงานนี้ ควรจะต้องเข้าใจว่าจริง ๆ แล้วคุณเป็น UX หรือเป็น UI กันแน่ เพราะถ้าไม่เข้าใจให้ดีว่า UX กับ UI ต่างกัน มันอาจจะส่งผลกระทบไปไกลได้ครับ ซึ่งเนื้อหาที่เม้าท์กันนี้ค่อนข้างยาว จึงขอแบ่งเป็น 2 ep ครับ

สำหรับเนื้อหาใน ep นี้:

• งานสาย UX และ UI มีบางอย่างที่เหมือนกัน แต่หลายอย่างก็ต่างกัน ควรจะต้องแบ่งให้ชัดเจน

แนะนำติชม podcast สอบถาม หรือเสนอไอเดียที่อยากฟังได้ที่นี่ครับ:

ในการออกแบบสัญลักษณ์หรือไอค่อนต่าง ๆ รวมไปถึงการสื่อสารคำพูดกับ users นั้น เราจำเป็นที่จะต้องมั่นใจว่า ดีไซน์หรือ คำพูดที่เราเลือกใช้จะต้องเข้าใจง่ายสำหรับ users ด้วย ซึ่งการเข้าใจง่ายนั้น มันจะเกี่ยวโยงไปถึงสิ่งที่อยู่ในหัวของ users อยู่แล้ว (หรือ long-term memory) ด้วยครับ ถ้าเราไม่คำนึงถึงเรื่องนี้ สิ่งที่จะเกิดคือ ระบบเราจะเข้าใจยากและ users สับสนจนใช้งานไม่ได้

พวกนี้คือหลักการของ Match between system and the real world ครับ

เสวนาครั้งนี้ เป็นตอนต่อของซีรี่ย์ Heurists ซึ่งเราจะมาลงรายละเอียดเกี่ยวกับ "Match between system and the real world" ซึ่งเป็น 1 ใน 10 ข้อของ Heuristic Evaluation ว่ามันคืออะไร และสำคัญกับการสร้างโปรดักส์อย่างไรบ้าง พร้อมจะมาคุยกันถึงปัญหาว่า ไอ้สิ่งที่เรียกว่า long-term memory นี่คืออะไร การออกแบบให้เหมือนสิ่งที่อยู่ใน long-term memory ของคนนั้นเป็นยังไง และถ้าโปรดักส์ไม่ได้สนใจเรื่อง Match between system and the real world จะเกิดปัญหาอะไรกับ users บ้าง และเราจะแก้ไขปัญหากันอย่างไรดีครับ

.

และเราจะมาคุยกันด้วยเกี่ยวกับคำถามที่คนมักจะมี เวลาพูดถึง heuristics ข้อนี้ด้วยครับ ว่าถ้าเราออกแบบให้เหมือนสิ่งที่ users เคยเห็นมาแล้ว มันก็ไม่มีจุดขายสิ เราจะแก้ปัญหาตรงนี้ยังไงกันดีครับ

.

ซึ่งในครั้งนี้เรามีแขกรับเชิญจากสาย Visual Design คือ คุณเอ้ จาก UChoose ครับ

ซึ่งเราจะมานั่งเม้าท์และแชร์ประสบการณ์การทำงานที่เกี่ยวข้องกับหัวข้อครั้งนี้กันครับ

รายชื่อผู้ร่วมเสวนา:

คุณพิจ (พิจารณา รัตนาธิคุณ)

Founder, Design & Research Lead

@ Pruxus Design

คุณเอ้ (คุณเดโช พิทักษ์เจริญ)

UX Manager

@ Ayudhya Capital Services (UChoose)

คุณพัท (คุณพงษ์พิพัฒน์ จำเริญพานิช)

Senior UX Designer & Researcher

@ Pruxus

คุณเบียร์ (ปิยะพันธุ์ พิศุทธิ์นารากูล)

Project Manager

@ Pruxus

ชมเป็นคลิปวีดีโอที่เพจพรักซุส

https://www.facebook.com/pruxusdesign/videos/411151310320995

หลายครั้งทีมสร้างโปรดักส์มักจะไม่ได้มีงบหรือเวลามากพอในการ test ดีไซน์ที่สร้างขึ้นมา มันเลยกลายเป็นข้ออ้างในการไม่ test กับ users เลย ซึ่งมันทำให้โปรดักส์ที่สร้างขึ้นมาเสี่ยงต่อการไม่ useful/usable มากครับ 

Guerilla testing หรือการเทสแบบกองโจรนั้น เป็น method ที่ช่วยให้เราประหยัดทั้งงบและเวลาแถมยังสามารถช่วยให้ทีมได้ test กับ users จริงได้ครับ แต่อย่างไรก็ดี Guerilla testing นั้นก็มีข้อเสียและไม่เหมาะกับการ test ระบบทุกประเภทครับ Ep. นี้เราเลยจะมาคุยกันว่า Guerilla testing นั้นเหมาะ/ไม่เหมาะกับอะไรบ้าง