Pismo do słuchania

A gdyby tak w centrum rozwoju technologii postawić człowieka? Magdalena Bigaj, medioznawczyni i twórczyni Fundacji Instytutu Cyfrowego Obywatelstwa, pyta o społeczne koszty postępu technologicznego. Ile za niego płaci homo sapiens digitalis? I jak higiena cyfrowa może nam pomóc zachować zdrowie fizyczne, psychiczne i społeczne? Słuchajcie co miesiąc na kanale Pismo do słuchania

W dzisiejszym odcinku, na półmetku pierwszego miesiąca wakacji, przynoszę Wam wiersz Katarzyny Grabowskiej. Poetki, która debiutowała przed laty, po czym na długo zamilkła. I dziś wraca z nowym tomem, z którego jeden z utworów opublikowaliśmy w lipcowym numerze. Co to za poezja? Pełna zmysłowości i opowiadająca o pełni doświadczenia, czyli o tym, co w takim momencie roku, w jakim jesteśmy, smakuje chyba najbardziej. I do takiej uczty Was dzisiaj zapraszam.

Posłuchajcie!

Magdalena Kicińska

Wiersz czyta Kamil Pruban

---

Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.

https://magazynpismo.pl/prenumerata/miesieczny-dostep-online-audio/

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Apteczka. Kulturalny niezbędnik złożony z najważniejszych książek, reprodukcji obrazów, filmów i płyt, ale też wspomnień o miejscach, formujących doświadczeń. Moich rozmówców i rozmówczynie pytam o to, co przynosi im spokój, napędza do działania i ratuje w momentach kryzysu. Z czego składa się kulturalna apteczka amerykańskiej drag queen, performerki i wokalistki Alaski Thunderfuck?

Zapraszam do słuchania cyklu.
Mateusz Roesler

Lektorka: Tamara Pawlik-Lipska 
-------
Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.
magazynpismo.pl/prenumerata/dostep-online/

Jak to się stało, że big techy nie tylko przestały służyć procesom demokratycznym, ale wręcz zaczęły im zagrażać? W jaki sposób cyfrowi giganci wpływają obecnie na geopolitykę? O tym rozmawialiśmy podczas lipcowej Premiery Pisma.

Usługi wielkich firm technologicznych miały nas połączyć. Ułatwić rozmowę, wesprzeć oddolne organizowanie się w grupy, poszerzyć dostęp do informacji. Wybuchy takich afer, jak Cambridge Analytica, botowy skandal podczas pierwszej kampanii Donalda Trumpa, zarzuty o wsparcie reżimu wojskowego w Mjanmie wysunięte wobec firmy telekomunikacyjnej Mytel, upadek giełdy FTX, blokada portalu X w Brazylii, zamykanie przez Metę oddziałów fact-checkingowych czy ostatnie unieważnienie wyborów w Rumunii wskutek rosyjskich ingerencji obnażają jednak naiwność tamtych założeń. Jak to się stało, że big techy nie tylko przestały służyć procesom demokratycznym, ale wręcz zaczęły im zagrażać? W jaki sposób cyfrowi giganci wpływają obecnie na geopolitykę? O tym wszystkim rozmawialiśmy podczas lipcowej Premiery Pisma.

W dyskusji wzięli udział:

Sylwia Czubkowska – dziennikarka technologiczna. Współprowadząca podcast Techstorie w Radiu TOK FM i twórczyni magazynu Spider’s Web+. Publikowała w takich tytułach, jak „Gazeta Wyborcza”, „Dziennik Gazeta Prawna”, tygodnik „Newsweek” czy magazyn „Znak”. Wielokrotnie nominowana do najważniejszych nagród dziennikarskich: Grand Press, Nagrody im. prof. Romana Czerneckiego, Nagrody specjalnej Prezesa Urzędu Patentowego RP, Podcastu Roku. Konkursu im. Janusza Majki, Nagrody im. Teresy Torańskiej, Nagrody im. Marcina Króla – i ich laureatka. W 2025 roku nominowana do Nagrody Mariusza Waltera w kategorii „nowy głos”. Autorka opublikowanych przez wydawnictwo Znak książek Chińczycy trzymają nas mocno (2022) i Bóg Techy (2025).

Filip Konopczyński – prawnik, analityk regulacji AI i nowych technologii, badacz społeczeństwa i gospodarki cyfrowej, publicysta i komentator gospodarczy. Realizował projekty dla oraz współpracował m.in. z: NASK, IDEAS NCBR, Fundacją Panoptykon, Rzecznikiem Praw Obywatelskich, Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, German Marshall Fund of the US czy Visegrad Insight.

Sebastian Stodolak – wiceprezes Warsaw Enterprise Institute, publicysta ekonomiczny „Dziennika Gazety Prawnej”, absolwent filozofii na Uniwersytecie Warszawskim oraz Podyplomowego Studium Systemu Finansowego i Polityki Monetarnej PAN. Publikuje także na łamach portalu ObserwatorFinansowy.pl oraz prowadzi audycję „0+ – program o przedsiębiorczości” w Radiu Wnet. Jego artykuły ukazywały się też na łamach tygodników „Wprost” oraz „Newsweek”. 

Debatę poprowadziła Zuzanna Kowalczyk, redaktorka prowadząca w „Piśmie”, dziennikarka, kulturoznawczyni, autorka esejów i podcastów. 

––

Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.

https://magazynpismo.pl/prenumerata/miesieczny-dostep-online-audio/

A gdyby tak w centrum rozwoju technologii postawić człowieka? Magdalena Bigaj, medioznawczyni i twórczyni Fundacji Instytutu Cyfrowego Obywatelstwa, pyta o społeczne koszty postępu technologicznego. Ile za niego płaci homo sapiens digitalis? I jak higiena cyfrowa może nam pomóc zachować zdrowie fizyczne, psychiczne i społeczne? Słuchajcie co miesiąc na kanale Pismo do słuchania

O cyborgizacji można rozmawiać jak o futurystycznej ciekawostce. Ale na sztuczne kończyny, organy czy interfejsy, które połączą nasz mózg z maszyną, czeka mnóstwo osób, dla których to jedyna szansa na przywrócenie sprawności czy komunikację z otoczeniem.

O najnowszych zdobyczach medycyny jutra oraz technologiach, które wnikają w nasze ciała i mózgi, porozmawiam w dwudziestym odcinku podcastu „Jak naprawić przyszłość?”. To dla mnie wyjątkowy odcinek, bo moimi gośćmi są nie tylko osoby, które obserwują, opisują i tworzą rozwiązania przyszłości. Jest też gość specjalny, który z technologii jutra, a konkretnie z bionicznej protezy, korzysta na co dzień.

✎ Piotr Krukowski urodził się bez części lewego przedramienia, ma 27 lat i pracuje w branży filmowo-reklamowej. Jest testerem protezy Zeus produkowanej przez poznański start-up Aether Biomedical.

✎Towarzyszy mu Marta Szymanowska, dyrektorka operacyjna Aether Biomedical.

✎ W drugiej części odcinka rozmawiam z Łukaszem Lamżą, dziennikarzem i popularyzatorem nauki związanym z „Tygodnikiem Powszechnym”, autorem kanału na YouTubie „Czytamy naturę” i wydanej niedawno nakładem Copernicus Center Press książki „Połącz kropki”, o której sam pisze jako o podręczniku przyszłych technologii.

✎ Z Łukaszem rozmawiamy o neuroprotezach, sztucznych organach i najnowszych zdobyczach inżynierii medycznej wnikających i usprawniających nasze ciało, ale przede wszystkim o tym, jak próbujemy zespolić nowoczesne urządzenia z naszym umysłem.

Zapraszam!

A poniżej obiecane linki:

W wywiadzie Łukasz wspomniał o książce „Kruchy dom duszy” Jürgena Thorwalda.

A tu znajdziecie tekst „Homeopatia, wysokie stężenie absurdów”, o którym mówiłam w podcaście: https://magazynpismo.pl/rzeczywistosc/reportaz/homeopatia-wysokie-stezenie-absurdow/

„Cyborgi. Ambitne dzieci matki natury” autorstwa Pauliny Maślony opublikowaliśmy w majowym wydaniu z 2020 roku:

https://magazynpismo.pl/rzeczywistosc/reportaz/cyborgi-ambitne-dzieci-matki-natury-transhumanizm/?seo=pw

Tu posłuchacie cytowanego przeze mnie wywiadu z dr. Peterem Scottem-Morganem: https://www.youtube.com/watch?v=8FkxDYvDL7U&list=PLLv1AoV4-4v791mdequ92Y3eVPYK-NvjB

A tu obejrzycie teledysk do piosenki „Prototype” Victorii Modesty, wokalistki i modelki, która wykorzystuje protezy nogi do artystycznego wyrażania siebie:

https://www.youtube.com/watch?v=jA8inmHhx8c

Partnerem podcastu jest Accenture.

W dzisiejszym odcinku z kosmosu lądujemy w zupełnie innych przestrzeniach. Za sprawą poezji laureatki nagrody Europejski Poeta Wolności z 2018 roku, Lindy  Vilhjálmsdóttir, którą na polski przekłada Jacek Godek. Przynoszę Wam dzisiaj jej wiersze i w ten sposób ruszamy już w stronę kolejnej edycji nagrody, która już w kwietniu 2026. 

Posłuchajcie!
Magdalena Kicińska
---
Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.
https://magazynpismo.pl/prenumerata/miesieczny-dostep-online-audio/

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Napisz do mnie, tak jak się mówi czasem do księżyca. Raz w miesiącu wybiorę list, na który odpowiedź może przydać się nam wszystkim. Nie musi być poważny, nie musi być głęboki – ale może też być niezwykle istotny i prawdziwy. Zawsze chciałam to robić: słuchać i myśleć o tym, co usłyszałam.
Napisz do mnie, a może uda nam się przeżyć moment prawdziwej rozmowy: [email protected]
Karolina Lewestam
Felieton opublikowaliśmy w serwisie magazynpismo.pl w lipcu 2025 roku.
Czytają Tamara Pawlik-Lipska i Maciej Więckowski.
-----------
Wykup prenumeratę, aby przeczytać ten i inne teksty oraz zyskać dostęp do wszystkich wydań AUDIO miesięcznika.
magazynpismo.pl/prenumerata/
Materiał nagrano w Studiu Plac.