Pismo do słuchania

Oktawia Kromer testuje na sobie zadziwiające metody proponowane przez pop-psychologię, rozmawia z uczestnikami kontrowersyjnych kursów samorozwoju, a potem zderza to, co wyniosła z tych doświadczeń z wiedzą ekspertów, szukając odpowiedzi na pytanie, gdzie kończy się pomoc, a zaczyna przemoc.

Posłuchaj nowego Audioserialu Pisma, by nie dać się zwieść fałszywym autorytetom. Osobom, które opanowały techniki manipulacji do perfekcji i bezkarnie żerują na krzywdzie innych, budując przy tym dochodowe biznesy.

Pierwszy odcinek audioserialu będzie można wysłuchać bezpłatnie magazynpismo.pl oraz na kanałach Pisma do słuchania na Spotify, Apple Podcast i YouTube. Kolejne będą publikowane tydzień po tygodniu i dostępne tylko dla prenumeratorów miesięcznika „Pismo. Magazyn Opinii” oraz subskrybentek Pisma do słuchania i Radia 357.

Oktawia Kromer – (ur. 1991), reporterka i dziennikarka, absolwentka Polskiej Szkoły Reportażu. Autorka książki Usługa czysto platoniczna. Jak z samotności robi się biznes.

Autorka: Oktawia Kromer

Producent wykonawczy: Piotr Nesterowicz

Producent: Mateusz Roesler

Weryfikacja faktów: Marcin Czajkowski

Konsultacja merytoryczna: Joanna Gutral

Grafika: Paweł Smardzewski

Muzyka: Konrad Leśniak

Lektorzy: Maciej Więckowski i Magdalena Celmer.

Konsultacje i montaż: Agnieszka Szwajgier, Sounds and Stories

Realizacja dźwięku: Szymon Kuliś

Nagrania zrealizowano w studiu Radia 357

Audioserial Psychowashing, wyprodukowała Fundacja Pismo. Partnerem dystrybucyjnym jest Radio 357.

Sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich.

Inspiracja do dzisiejszego odcinka wzięła się z obrazów. Grafiki Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, prezentowane przez Jetline w ramach „Wystawy, której nie było” pokazały inny wymiar wrażliwości poety, który zginął w pierwszych dniach powstania warszawskiego. Jeśli nie trafiliście na nie w ostatnich tygodniach, niech to będzie inspiracja do nowych poszukiwań – można je zobaczyć w archiwach Polony. I niech tym spojrzeniom towarzyszą wiersze.

Posłuchajcie!
Magdalena Kicińska

https://jetline.pl/na-ekranach-more-wystawa-ktorej-nie-bylo/

---
Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.

https://magazynpismo.pl/prenumerata/miesieczny-dostep-online-audio/

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Napisz do mnie, tak jak się mówi czasem do księżyca. Raz w miesiącu wybiorę list, na który odpowiedź może przydać się nam wszystkim. Nie musi być poważny, nie musi być głęboki – ale może też być niezwykle istotny i prawdziwy. Zawsze chciałam to robić: słuchać i myśleć o tym, co usłyszałam.

Napisz do mnie, a może uda nam się przeżyć moment prawdziwej rozmowy: [email protected]
Karolina Lewestam

Wchodząc w najbardziej, podobno, poetycką porę roku przychodzę do Was z na wskroś jesiennym poetą. Wierszy o tej porze roku napisał kilka, a melancholia tego czasu obecna była w zasadzie w całej jego twórczości, przedwcześnie, we wrześniu 1939 przerwanej. Józef Czechowicz, autor z Lublina, napisał tekst, którego recytacji uczyłam się w dzieciństwie, a który zaczynał się od słów: Szumiał las, śpiewał las/ gubił złote liście... Znacie? A może Wasze dzieci dziś się go uczą? Dołączam do niego jeszcze jeden, również bardzo na teraz (i na zbieranie ostatnich kasztanów).

Posłuchajcie!
Magdalena Kicińska

---
Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.
https://magazynpismo.pl/prenumerata/miesieczny-dostep-online-audio/

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Pismo to aż i zaledwie 96 stron. Czującym niedosyt przynoszę polecenia tekstów kultury, które najlepiej uzupełniają temat przewodniego tekstu numeru – à propos smartfonów.

Posłuchajcie!

Zuza Kowalczyk 

-------

Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.

https://magazynpismo.pl/prenumerata/miesieczny-dostep-online-audio/

Wersja audio felietonu powstaje we współpracy ze Studiem Plac.

Gościnią dzisiejszego odcinka jest Julia Fiedorczuk i poezja, którą tworzy. Poetka, pisarka, eseistka, tłumaczka i profesorka na Uniwersytecie Warszawskim, laureatka Nagrody im. Wisławy Szymborskiej, nominowana do najważniejszych wyróżnień, regularnie przynosi czytającym kolejne teksty (jak powieść „Dom Oriona” z 2023 czy najnowszy tom poetycki „Glif” sprzed roku). Na naszych łamach pojawia się z dużą regularnością, ostatnio – w bieżącym, wrześniowym numerze. I zabiera nas do jaskini, w której to, co zapamiętane.

Posłuchajcie!
Magdalena Kicińska

---
Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.
https://magazynpismo.pl/prenumerata/miesieczny-dostep-online-audio/
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Apteczka. Kulturalny niezbędnik złożony z najważniejszych książek, reprodukcji obrazów, filmów i płyt, ale też wspomnień o miejscach, formujących doświadczeń. Moich rozmówców i rozmówczynie pytam o to, co przynosi im spokój, napędza do działania i ratuje w momentach kryzysu. Z czego składa się kulturalna apteczka niemieckiego artysty Alva Noto?

Zapraszam do słuchania cyklu
Mateusz Roesler

-------
Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.
magazynpismo.pl/prenumerata/dostep-online/

W jakim stopniu wprowadzenie zakazu używania telefonów w szkołach może wpłynąć na dobrostan dzieci i młodzieży oraz poziom ich uzależnienia od sieci? O tym rozmawialiśmy podczas wrześniowej Premiery Pisma.

Przeciętny polski uczeń tygodniowo spędza w sieci tyle czasu, ile wynosi pełnoetatowa praca osób dorosłych. Według badania „Internet dzieci. Raport z monitoringu obecności dzieci i młodzieży w internecie” młodzież w wieku szkolnym poświęca tej aktywności prawie 4,5 godziny każdego dnia; raport „Nastolatki 3.0.” przedstawia zaś dane, zgodnie z którymi to średnio 5 godzin i 36 minut dziennie. Wnioski są jednak spójne – najmłodsi internauci łączą się z siecią częściej niż ogół użytkowników internetu i znacznie częściej wybierają do tego celu urządzenia mobilne. Jak donosi „JAMA Pediatrics” w czasie 6,5-godzinnego pobytu w szkole nastolatki używają smartfona średnio przez 1,5 godziny, a aż jedna czwarta z nich spędza z telefonem w dłoni ponad 2 godziny.

Właśnie dlatego, jak pisała na naszych łamach Magdalena Bigaj, „dyskusja o zakazie smartfonów w szkole powtarza się już niemal rytualnie każdego roku we wrześniu (…) – im więcej doniesień o negatywnych skutkach nielimitowanego dostępu do internetu wśród dzieci i młodzieży oraz braku społecznej odpowiedzialności wielu firm technologicznych za dobrostan młodych użytkowników, tym żyźniejsza gleba dla postulatów wyrzucenia telefonów ze szkół”. Czy słusznie? Jakie są argumenty za, a jakie przeciw? W jakim stopniu wprowadzenie zakazu używania telefonów w szkołach może wpłynąć na dobrostan dzieci i młodzieży oraz poziom ich uzależnienia od sieci? I czy dyskusja o zakazie korzystania ze smartfonów przez najmłodszych ma szansę wskazać źródło większego problemu i go rozwiązać? O tym rozmawialiśmy podczas wrześniowej Premiery Pisma.
W dyskusji wzięli udział:

Magdalena Bigaj – prezeska Fundacji „Instytut Cyfrowego Obywatelstwa”. Medioznawczyni, badaczka i działaczka społeczna. Autorka książek Wychowanie przy ekranie. Jak przygotować dziecko do życia w sieci? oraz Twój telefon, twoje zasady. Jak dzięki higienie cyfrowej żyć po swojemu (premiera 24.09.2025).  Pomysłodawczyni i współautorka pionierskich „Ogólnopolskich badań higieny cyfrowej”. Twórczyni i kierowniczka pierwszych w Polsce studiów z higieny cyfrowej na Uczelni Korczaka. Laureatka Nagrody Korczaka 2024 za działania na rzecz praw dziecka w środowisku cyfrowym. Felietonistka miesięcznika  „Pismo. Magazyn Opinii”. Umieszczona na liście 100 Kobiet Roku 2022 przez magazyn „Forbes Women”, „Liście 100 zasłużonych dla edukacji cyfrowej” w latach 2023 i 2024, a także nominowana do tytułu Człowieka Roku „Gazety Wyborczej” w 2025 roku.

Mirosław Filiciak – profesor Uniwersytetu SWPS, gdzie kieruje Centrum Kulturowych Badań Technologii. Od ćwierćwiecza prowadzi projekty badawcze poświęcone praktykom medialnym, ostatnio koncentruje się na użytkownikach smartfonów.

Jarosław Pytlak – doświadczony pedagog, dyrektor Zespołu Szkół STO na warszawskim Bemowie, nauczyciel biologii, harcmistrz ZHP, publicysta i innowator edukacyjny. Od ponad 35 lat zaangażowany w tworzenie i rozwój nowoczesnej, przyjaznej dzieciom szkoły, w której kształcenie łączy się z wychowaniem. Współautor programu „Moje miejsce na Ziemi”, laureat Nagrody Ministra Edukacji Narodowej i wielu wyróżnień, w tym Nagrody m.st. Warszawy i Nagrody im. prof. Romana Czerneckiego. Znany z odważnych i krytycznych osądów wydawanych w debacie o polskiej edukacji. Prywatnie – mąż, ojciec, dziadek, sportowiec i bloger.

Debatę prowadziła Zuzanna Kowalczyk, redaktorka prowadząca w „Piśmie”, dziennikarka, kulturoznawczyni, autorka esejów i podcastów. 

––
Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.

https://magazynpismo.pl/prenumerata/miesieczny-dostep-online-audio/

Dzisiaj zabieram Was w podróż w czasie, do sierpniowego poranka, kiedy razem z Anną Dudzińską, dziennikarką radiowej Trójki i autorką naszego audioserialu o Saamach, prowadziłyśmy festiwalową audycję radiową – Ptasie Radio w ramach Literackiego Sopotu. Naszych gości i gościnie poprosiłam, by przynieśli na nasze spotkanie wiersz. Z jakiegoś powodu ważny. Opowieści, jakie przy tej okazji usłyszałyśmy, są od niedawna do odsłuchania wraz z zapisem audycji. A ja dziś, zainspirowana nimi, przychodzę do Was z wierszem, który, mam nadzieję, również zabierze Was w nieoczekiwaną podróż. 

Posłuchajcie!
Magdalena Kicińska

---
Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.
https://magazynpismo.pl/prenumerata/miesieczny-dostep-online-audio/

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Apteczka. Kulturalny niezbędnik złożony z najważniejszych książek, reprodukcji obrazów, filmów i płyt, ale też wspomnień o miejscach, formujących doświadczeń. Moich rozmówców i rozmówczynie pytam o to, co przynosi im spokój, napędza do działania i ratuje w momentach kryzysu. Z czego składa się kulturalna apteczka niegeryjskiego gitarzysty i wokalisty Bombino?

Zapraszam do słuchania cyklu
Mateusz Roesler

-------
Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.
magazynpismo.pl/prenumerata/dostep-online/