Radio Horzelnest

Radio Horzelnest

By Studium Generale Universiteit LeidenScience
Download on the App Store

Radio Horzelnest episodes

  • Aflevering 44: Theory Of Mind
    In aflevering 44 vertelt taalwetenschapper Hannah de Mulder over haar onderzoek naar de interactie tussen taal en Theory of Mind. Met Theory of Mind wordt in de psychologie en psycholinguistiek verwezen naar het besef dat andere mensen eigen ervaringen, opvattingen, verlangens en emoties hebben, die sterk kunnen verschillen van onze eigen belevenissen.
    Met die kennis worden we niet geboren: als kind gaan we er allemaal van uit dat iedereen weet wat wij weten. Op een gegeven moment ontdekken we dat dat niet klopt. Hannah doet onderzoek naar wat er op dat moment van ontwikkeling gebeurt: hoe leren kinderen dat andere mensen een eigen binnenwereld hebben? Hoogstwaarschijnlijk is het geen toeval dat kinderen over het algemeen Theory of Mind ontwikkelen in dezelfde fase waarin het taalvermogen flink toeneemt. Maar beïnvloedt Theory of Mind de taalontwikkeling, of is het juist andersom?
    Ook praten we over Hannah’s onderzoek naar andere invloeden op Theory of Mind. Maakt het uit of je boeketreeksen, romans van Virginia Woolf, de Top Gun films enerzijds en Twelve Years A Slave of Amour anderzijds tot je neemt, of helpt alle fictie bij je inleven in anderen? Wat is de invloed van de sociaal-economische achtergrond op Theory of Mind? En hoe draagt meertaligheid bij aan je inzicht in anderen?
    Ten slotte geeft deze aflevering een inkijkje in een bijzonder project: Een verhaal in een andere taal/A Tale in Two Tongues. Dit project is erop gericht om de meerwaarde van meertaligheid te laten zien door wetenschappelijke kennis te delen en diverse meertalige voorleesmiddagen te organiseren. Meer informatie: https://www.universiteitleiden.nl/agenda/series/verhaal-in-een-andere-taal.
    Timestamps
    00:00-02:04 Introductie
    02:04-08:35 Autootjes in eierdozen en iemand broccoli aanbieden bij de koffie: wat zijn Theory of Mind en False Belief begrip?
    08:35-12:31 De eerste ideeën over Theory of Mind: chimpansees en Daniel Denett
    12:31-25:15 Expliciete en impliciete Theory of Mind, de watermeloentest en gokspelletjes
    25:15-29:38 Kun je een soapdrama volgen zonder taal? En de oorsprong van Hannah’s interesse in Theory of Mind
    29:38 –32:55 Het verschil tussen Theory of Mind en empathie: pesters hebben ook een sterke Theory of Mind
    32:55-40:40 Hannah’s promotieonderzoek: het belang van taalontwikkeling voor Theory of Mind
    40:40-47:40 Theory of Mind en een mentaal vocabulaire: een werkwoord voor “Ik denk het wel, maar het is niet zo”
    47:40-56:23 De invloed van meertaligheid op het ontwikkelingstempo van Theory of Mind
    56:23-1:00:29 De invloed van de sociaal-economische achtergrond van kinderen op het ontwikkelingstempo van Theory of Mind
    01:00:29-01:09:35 De invloed van films en literatuur op Theory of Mind
    01:09:35–01:17:08 De invloed van eudaemonische versus hedonistische belevingen van fictie op Theory of Mind
    01:17:08–01:27:40 Het Leiden 2022 project Een verhaal in een andere taal
    1 hr 28 min
  • Aflevering 43: Marcel Proust
    In aflevering 43 vieren we met letterkundige Annelies Schulte Nordholt het leven en werk van Marcel Proust. Op 18 november 2022 is het 100 jaar geleden dat Proust overleed. De bekendste passage uit zijn omvangrijke roman Op zoek naar de verloren tijd is misschien wel 'het madeleinemoment'. De Verteller nuttigt een brokje van een madeleine cakeje, gedoopt in een lepeltje lindebloesemthee, en beschrijft hoe deze smaaksensatie een herinnering oproept aan een moment dat hij vergeten was, maar dat nu weer tot hem komt omdat hij toen iets zeer vergelijkbaars proefde.
    De onwillekeurige herinnering, waar het madeleinemoment een voorbeeld van is, vormt een rode draad in Prousts verhaal. Maar Op zoek naar de verloren tijd gaat over nog veel meer: het is ook een verkenning van alle facetten van de liefde, een beschouwend, filosofisch werk over esthetiek en het komen tot het kunstenaarschap, en een scherpe karakterschets van de Franse samenleving in het fin de siècle. In deze aflevering neemt Annelies ons mee in Prousts leven en werk, en bespreekt zij ook twee knappe verfilmingen van (gedeelten van) de drieduizend pagina’s tellende roman.
    02:36-07:50 Annelies’ eigen eerste kennismaking met Proust
    07:50-14:30 Wie was Marcel Proust?
    14:30-19:22 Is Op zoek naar de verloren tijd een roman, een autobiografie, of een filosofisch essay?
    19:22-24:39 Of misschien een bildungsroman, of een esthetische studie?
    24:39-31:04 Een knappe visualisering van zelfreflectie: Schlöndorffs verfilming van Een liefde van Swann
    31:04-36:00 Le souvenir involontaire: het madeleinemoment en meer
    36:00-41:07 Wat bedoelt Proust nu precies met ‘de verloren tijd’?
    41:07-48:20 Kunst als remedie tegen de vergankelijkheid: Proust en Vermeers Gezicht op Delft
    48:20-59:06 De onwillekeurige herinnering verbeeld: Raul Ruiz’ film Le Temps Retrouvé
    59:06-1:03:52 Vieringen tijdens het Proustjaar: Studium Generale lezingen en een bijzondere dag in de Muziekhaven te Zaandam met Leo Samama en Maria en Nathalia Milstein.
    1 hr 4 min
  • Aflevering 42: De brand van Smyrna
    In aflevering 42 gedenken we met classicus en historicus Patrick Gouw een andere belangrijke episode in de Grieks-Turkse geschiedenis. Afgelopen maandag, 13 september, was het precies een eeuw geleden dat de grote brand van Smyrna woedde. De Klein-Aziatische havenstad aan de Egeïsche Zee stond eeuwen bekend als ‘de parel van de Levant’. Hier vond je naast levendige handel ook een smeltkroes van culturen. In zekere zin vertelt de geschiedenis van Smyrna de geschiedenis van de Turks-Griekse betrekkingen. Na de Eerste Wereldoorlog, waarin de Turken de zijde van de Duitsers hadden gekozen, terwijl de Grieken met de geallieerden meevochten, werd Smyrna – of Izmir, zoals de Turken het noemen – bezet door een Griekse expeditieleger op 15 mei 1919. Dit bleek een belangrijke misgreep van het jonge koninkrijk, want drie jaar later, herovert het Turkse leger onder leiding van Mustafa Kemal Atatürk de havenstad en neemt wraak op de Grieken. Patrick vertelt over de humanitaire catastrofe die zich voltrekt in Smyrna en plaatst deze historische gebeurtenis in de bredere context van de Grieks-Turkse geschiedenis. Ook ontrukt Patrick de Amerikaanse pastoor Asa Jennings aan de vergetelheid.
    .
    Dr. Patrick Gouw is een classicus werkzaam vakreferent voor Archeologie, Geschiedenis, Klassieken en Papyrologie bij de Universitaire Bibliotheken Leiden en als docent aan de Universiteit Leiden.
    .
    Timestamps:
    00:00-02:15 – Intro & Patricks kennismaking met Smyrna (Izmir)
    02:15-07:55 – Voorgeschiedenis en ligging van Smyrna, de Ottomaanse tijd & de Levantijnen
    07:55-15:40 – Smyrna als kosmopolitische stad, modernisering & demografie
    15:40-23:48 –Balkanoorlogen en de opkomst van nationalisme
    23:48-28:40 – De Eerste Wereldoorlog, Megali Idea, President Venizelos
    28:40-36:40 – De Griekse inname van Smyrna, Verdrag van Sèvres, de opkomst van Ataturk
    36:40-52:30 – De brand Smyrna, geopolitieke veranderingen, terugtrekking van het Griekse leger
    52:30-01:02:48 – Humanitaire ramp, evacuatie, Asa Jennings, kapitein Theofanidis,
    01:02:48-01:15:20 – Nasleep van de brand van Smyrna en de herdenking
    1 hr 16 min
  • Aflevering 41: Stephen King
    Aflevering 41 is het vierde en laatste gesprek in de reeks over Amerikaans horror. Eerder al bespraken we het werk van Nathaniel Hawthorne, Edgar Allan Poe en H.P. Lovecraft. Vandaag is, als laatste, de Amerikaanse auteur Stephen King aan de beurt. Daarvoor hebben we twee King-kenners te gast: Joeri Pacolet en Evert-Jan van Leeuwen. Joeri benadrukt in zijn proefschrift dat de boeken van King meer zijn dan populaire pulpachtige pageturners. Al is Amerikaanse sterauteur zelf uiterst bescheiden over zijn literaire kwaliteiten. Hij noemde zijn werk een keer de literaire evenknie van een Big Mac met een grote portie Franse frietjes. Maar daarmee doet de schrijver zichzelf tekort. Dat blijkt onder meer uit de vele accolades die King ontving voor zijn oeuvre. Maar buiten de literaire kwaliteiten van zijn werk, heeft Joeri in zijn promotieonderzoek vooral aandacht voor de constructieve functie die Kings verhalen kunnen hebben om inzage te krijgen in de psychologische ontwikkeling van adolescenten en hun ambivalente belevingswereld. King heeft wel eens geschreven: “Een horrorverhaal maakt weer kinderen van ons. Het is de belangrijkste functie van een horror-roman om alle beschermende lagen af te breken en ons over de grenzen van alle taboes heen naar plaatsen te jagen waar we eigenlijk niet mogen komen.” In deze aflevering staan voornamelijk stil bij de King-klassiekers Salem’s lot, Pet sematary, The Shining, The Storm of the Century en Carrie.
    Stephen King werd op 21 september 1947 geboren als zoon van Donald en Nellie King. Al vanaf zijn tweede jaar wordt hij samen met zijn broer David alleen opgevoed door z’n moeder. Hij studeerde Engels aan de universiteit van Maine en werd later docent Engels op de middelbare school. Al vrij jong begon hij met schrijven, maar had weinig succes. Vier romans en zestig korte verhalen had hij toegestuurd aan uitgevers en per kerende post retour gekregen. Het was de publicatie van ‘Carrie’ in 1974 die in één klap een einde maakte aan de armoede en onbekendheid. Na deze bestseller verschenen in een razendsnel tempo ‘Salems lot’, ‘The Shining’, ‘The Dead Zone’, ‘Cujo’, en ‘Pet sematary’. En later ook minder griezelige klassiekers zoals ‘Shawshank Redemption’ en ‘The Green Mile’. King heeft inmiddels meer dan vijftig ‘bestsellers’ op zijn naam staan en veel van zijn werk werd succesvol vertaald naar het filmdoek door regisseurs zoals Stanley Kubrick, David Cronenberg, George Romero en Brian DePalma.
    Evert-Jan van Leeuwen is literatuurwetenschapper en werkzaam als universitair docent Engelse taal en cultuur bij het LUCAS aan de Universiteit Leiden, en een specialist op het gebied van Amerikaanse en Engelse horror. Onze andere gast, Joeri Pacolet, is werkzaam als filosofiedocent in het voortgezet onderwijs. Daarnaast is ook hij literatuurwetenschapper. In 2016 promoveerde hij op het proefschrift getiteld: ‘Stephen Kings transcendente schrijvers. Een post-Jungiaanse analyse van de ‘puer aeternus’ in Kings fictie’, waarbij Evert optrad als co-promoter. Later is dit in bewerkte vorm uitgegeven bij Routledge onder de titel: ‘Transcendent Writers in Stephen King’s Fiction: A Post-Jungian Analysis of the Puer Aeternus’ (2020).
    Timestamps:
    00:00-06:39 – Introductie en eerste kennismaking met King
    06:39-14:56 – Salem’s Lot: King als de Charles Dickens van de VS.
    14:56-40:21 – Pet Sematary: de samenleving en de vervreemding van de dood.
    40:21-01:00:00 – The Shining: angsten rondom volwassen worden, vaderschap en de American Dream
    01:00:00-01:09:25 – The Shining: het verschil tussen Kings roman en Kubricks verfilming
    01:09:25-01:20:43 – Storm of the Century: de schaduwzijde van de gemeenschap
    01:20:43-01:31:49 – King en de Bijbel
    01:31:49-01:46:31 – Carrie & Christine: King over de American High School cult en lichamelijkheid
    01:46:31-02:00:28 – Kings literaire invloed & zijn heruitvinding van zichzelf
    2 hr 1 min
  • Aflevering 40: De raaf
    Voor aflevering veertig van Radio Horzelnest is er een zuiderbuur op bezoek, de Vlaamse historicus Kristof Smeyers. Met Kristof praten we over zijn boek ‘Raaf: Cultuurgeschiedenis in vogelvlucht’ dat onlangs verscheen bij Uitgeverij Ertsberg. De raaf (Corvus corax) is het grootste lid uit de kraaienfamilie. De vogel met haar glanzende zwarte vleugels kan een spanwijdte van zo’n 1,20 meter bereiken. In dit gesprek gaan we in op de rol die de raaf speelt in fabels, mythen en legenden. We bespreken waarom men vroeger deze vogel beschouwde als onheilsbode. En we staan natuurlijk stil bij hun buitengewone intelligentie van de raaf en de terugkeer van de raaf in Vlaanderen en Nederland. Kristof Smeyers is postdoconderzoeker aan de Universiteit Antwerpen bij het Ruusbroec Instituut. Vorig jaar promoveerde hij op het proefschrift getiteld ‘The flesh made word: stigmata in the public sphere in Britain and Ireland, 1830s-1930s’. Ook schreef hij samen met historicus en econoom Erik Buyst het boek ‘Het gestolde land’ (2016) over de economische geschiedenis van België. Veel luisterplezier!
    Timestamps:
    00:00-08:15 – Introductie & Kristofs eerste ontmoeting met de raaf
    08:15-13:28 – De raaf tussen andere kraaiachtigen in de lage landen
    13:28-17:46 – De rol van de raaf in de Bijbel en het Gilgamesj-epos
    17:46-23:25 – De raaf bij de Vikingen, Alexander de Grote, en de CIA
    23:25-28:30 – Witte raven en de raaf in de rol van de boodschapper
    28:30-34:40 – De raaf in Noord-Amerika
    34:40-42:18 – De raaf bij de Romeinen
    42:18-52:33 – De relatie tussen mens en raaf in moderne tijden
    52:33-01:02:51 – Vermenselijkte raven en verraafde mensen
    01:02:51-01:05:36 – De herintroductie van de raaf in de lage landen
    01:05:36-01:07:58 – Kristofs volgende project
    1 hr 8 min
  • Aflevering 39: De neus
    Voor aflevering 39 van Radio Horzelnest spraken we met Caro Verbeek over ons reukorgaan: de neus. Caro is kunsthistorica, curator en universitair docent aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Vorig jaar verscheen van haar hand het prachtige: ‘Een kleine cultuurgeschiedenis van de (grote) neus’ bij Uitgeverij Atlas Contact. In dit boek opent Caro een historisch perspectief op de neus waarbij ze aandacht heeft voor de neus in de kunsten, oudheid, literatuur en popcultuur. Ondanks de prominente plek op ons gezicht speelt de neus qua zintuigen vaak een ondergeschoven rol, zeker waar het aankomt op de esthetische beleving. In de kunstbeleving wordt de reuk samen met de smaak vaak tot de lagere zintuigen gerekend en zicht en gehoor tot de hogere. In haar hoedanigheid als curator, onderzoeker en auteur roept Caro op tot een herwaardering van de neus en de olfactorische kant van de esthetische ervaring. Voor verschillende musea organiseerde ze rondleidingen waarin ruiken centraal staat en in 2020 promoveerde ze met haar proefschrift getiteld: Ruiken aan de tijd: De olfactorische dimensie van het futurisme (1909-1942). In deze aflevering spreken we uitgebreid over ons reukorgaan. Welke betekenis kreeg de neus in de klassieke oudheid en de renaissance, welke rol speelde dit orgaan in de schilderkunst, de beeldhouwkunst en de moderne literatuur? Ook praten we over geuren, aroma’s, miasma’s, reukoffers en andere onderwerpen. Veel luisterplezier!
    Timestamps:
    00:00-01:37 – Introductie
    01:37-11:44 13:26 – Neustypen en fysiognomie/gelaatkunde
    11:44-15:11 – Vrouwenneuzen in de renaissance en de oudheid
    15:11-25:28 – Lorenzo de Medici, Michelangelo en rondleidingen in Florence
    25:28-35:21 – Reukvermogen, parfums, miasmatheorie, reukoffers
    35:21-47:25 – Olfactorische rondleidingen, Waterloo, zweet en lichaamsgeuren
    47:25-01:06:36 – Neus in de literatuur, Proust, Gogol, Collodi en Belcampo
    1 hr 7 min
  • Aflevering 38: Johan De Witt en Het Rampjaar
    Voor aflevering 38 van Radio Horzelnest worden we geacht en geëerd met de komst van historica Ineke Huysman. Ineke werkt bij het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis, op het gebied van elektronische bronontsluiting en automatisering. In deze podcastaflevering gaat zij met ons in gesprek over misschien wel de bekendste politicus die Nederland ooit heeft gekend: Johan de Witt. En dan met name over het laatste levensjaar van Johan en zijn broer Cornelis: 1672. Dit jaar ging de vaderlandse geschiedenisboeken in als het Rampjaar. Donkere wolken pakten zich samen boven de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Volgens een Nederlands gezegde was "het volk redeloos, de regering radeloos en het land reddeloos". Dit is het moment dat de Republiek tegelijkertijd wordt aangevallen door Engeland, Frankrijk en de bisdommen Münster en Keulen. En 1672 is dus ook het sterfjaar van Johan en zijn broer Cornelis. Bij de Gevangenpoort worden de gebroeders overmeesterd door een boze menigte om vervolgens op brute wijze aan hun einde te komen. In 2022 is het precies drie-en-een-halve eeuw dat het Rampjaar begon. Naar aanleiding hiervan heeft Ineke Huysman samen met Roosje Peeters de brievenbundel: ‘Johan de Witt en het Rampjaar’ samengesteld. Eerder verschenen van hun hand de bundels ‘Johan de Witt en Engeland’ (2019), gevolgd door ‘Johan de Witt en Frankrijk’ (2020). Alle drie de brievenbundels zijn uitgebracht door Uitgeverij Catullus. Veel luisterplezier!
    Timestamps:
    00:00–02:27 - Introductie
    02:27–09:31 - De jonge Johan: de familie De Witt, een Grand Tour, contact met Christiaan Huygens en Johan’s verdiensten als (levensverzekerings)wiskundige
    09:31-15:30 - Raadpensionaris van Holland, chevalier van een schertsorde en een gelukkig huwelijk
    15:30-22:55 - De familie de Witt en de politieke context: de prinsgezinden en de staatsgezinden, de Vrede van Münster, de Vrede van Westminster en de Akte van Seclusie
    22:55-30:15 - Veranderingen in de internationale relaties: de Triple Alliantie tussen Zweden, Engeland en Nederland en het Verdrag van Dover tussen Engeland en Frankrijk
    30:15-35:57 - Brieven in zestiende-eeuws geheimschrift
    35:57-43:09 - De gebroeders De Witt en de Hollandse Oorlog: het Rampjaar
    43:09-47:58 - Gedwongen teruggave van de macht aan stadhouder Willem III
    47:58-58:47 - Het gruwelijke einde van de gebroeders de Witt: treurige brieven en de tragische band tussen Johan de Witt en Willem III
    58:47-01:10:00 - Het onderzoek naar de grote collectie brieven van Johan de Witt: de redenen achter het grote archief, bijzondere onderzoeksmethoden, en de Johan de Witt zoals hij naar voren komt uit zijn correspondentie
    1 hr 10 min
  • Aflevering 37: Eisinga's planetarium
    Voor aflevering 37 verwelkomen we wetenschapshistoricus dr. Arjen Dijkstra. Met hem gaan we in gesprek over zijn boek ‘De Hemelbouwer: een biografie van Eise Eisinga’ (Uitgeverij Noordboek 2021). Arjen is werkzaam als directeur van het universiteitsmuseum van de Rijksuniversiteit Groningen. Jarenlang deed hij naast zijn vaste baan onderzoek naar de wereldberoemde planetarium- of hemelbouwer: Eise Eisinga (1744-1828). Dit resulteerde in een zeer lezenswaardige biografie. In ‘De hemelbouwer’ vertelt Arjen niet alleen over de levenswandel van de Friese wolkammer. Hij plaatst deze figuur op een veel groter doek, waarbij hij met fijne penseelstreken de filosofische, wetenschappelijke, politieke en economische ontwikkelingen schildert, in de overgang van de achttiende naar de negentiende eeuw. Daarmee plaatst Arjen Eise Eisinga in een lange traditie van gedenkwaardige Nederlandse instrumentenmakers en hun speelse fabricaties. Denk bijvoorbeeld aan Simon Stevin en zijn zeilwagen, Cornelis Drebbel en zijn duikboot maar ook aan Theo Jansen en zijn de strandbeesten. Zeven jaar lang werkt Eisinga tijdens zijn snipperuren aan een huiskamerplanetarium aangedreven door één slingeruurwerk. Na de afronding wordt zijn creatie wereldnieuws. In deze aflevering staan we stil bij het leven en werk van Eise Eisinga en de Friese verlichting.
    Timestamps:
    00:00-01:46 – Introductie
    01:46-04:15 – Een eerste kijkje in het planetarium en Franeker
    04:15-11:31 – Arjens promotieonderzoek en praktische wiskunde in Franeker
    11:31-20:01 – Wis- en sterrenkunde in Franeker
    20:01-31:32 – Eisinga’s opvoeding en wolkammersbedrijf.
    31:32-41:39 – Een schijnbare samenstand van planeten
    41:39-52:56 – De bouw en de werking van Eisinga’s planetarium
    52:56-01:01:00 – Orreries en andere planetaria
    01:01:00-01:11:35 – De bekendheid van het planetarium: Van Swinden, buitenaardse wezens & beroemde bezoekers.
    01:11:35-01:17:00 – Outro
    1 hr 16 min
  • Aflevering 36: Sponzen
    Voor aflevering 36 gaat Radio Horzelnest te water om het leven van sponzen onder de loep te nemen. Als gids op deze onderwaterreis hebben we prof. dr. Nicole de Voogd te gast. Nicole de Voogd is een spongioloog, oftewel een specialist op het gebied van sponzen, en verbonden aan onze universiteit als bijzonder hoogleraar ‘Global change and marine ecosystems’. Daarnaast is zij senior-onderzoek aan Naturalis Biodiversity Center. Vanaf haar zestiende maakt zij al duiktochten. En sinds 1997 gaat Nicole op wetenschappelijke duikexpedities naar onder meer Taiwan, Saudi-Arabië, Indonesië, Singapore en Vietnam. In 2005 promoveerde zij met het proefschrift getiteld: ‘Indonesian sponges, biodiversity and mariculture potential’, aan de Universiteit van Amsterdam. In haar wetenschappelijke loopbaan ontdekte en beschreef Nicole ruim tachtig nieuwe sponssoorten voor de wetenschap. Ook gaat Nicole’s interesse uit naar de eigenschap van sponzen om stoffen aan te maken die mogelijk bruikbaar zijn voor medicijnen tegen ernstige ziekten, zoals kanker. In deze aflevering staan we stil bij het bijzondere en bizarre leven van sponzen. We hopen dat u na deze aflevering met enig ontzag zal kijken naar deze oudste meercellige dieren en hun betekenis voor het zeeleven.
    Timestamps:
    00:00-08:19 – Inleiding & zoetwatersponzen in de Leidse gracht
    08:19-14:16 – Wat is een spons?
    14:16-20:54 – De anatomie en fylogenie van sponzen
    20:54-31:43 – Habitat, voortplanting en totipotente cellen
    31:43-41:40 – De (geschiedenis van de) nutstoepassingen van sponzen en medicinale eigenschappen
    41:40-46:35 – Het microbioom van sponzen
    46:35-55:32 – Op sponzenexpeditie
    55:32-58:15 – De concurrentie tussen sponzen en koralen
    58:15-01:04:06 - Vervolgonderzoek en onbekende sponzen in Burgers’ Zoo
    1 hr 5 min
  • Aflevering 35: H.P. Lovecraft
    Precies op de dag dat er hevige stormen en rukwinden raasden over Leiden, namen we een gesprek op met literatuurwetenschapper Evert-Jan van Leeuwen over H.P. Lovecraft. Deze ietwat apocalyptische sfeer paste uitstekend bij deze Amerikaanse horrorauteur. Misschien heb je wel eens gehoord van namen zoals Cthulhu, Dagon, Yog-Sothoth of andere zogeheten “Old Ones” die uit de schaduwen van zijn horrorverhalen treden. Waar voorgangers in griezel- en fantasieverhalen trouw bleven aan de traditionele strijd tussen goed en kwaad, presenteert Lovecraft een ander soort horror. In zijn verhalen wekt hij een stemming van wanhoop, waanzin en doodsangst. Telkens ziet de mens zich geconfronteerd met de nietigheid van zijn bestaan. Zeker wanneer uit de peilloze diepte van de ruimte en de tijd sluimerende monsters ontwaken. Titanische wezens uit andere dimensies die via de scheuren in onze wereld dreigen door te breken.
    In dit gesprek gaan we in op de relatie tussen Lovecraft en zijn voorgangers Hawthorne en Poe. Ook bespreken we hoe Lovecrafts afkeer van het andere, zijn xenofobie en zijn aartsconservatieve houding doorwerken in zijn horror. En we staan stil bij zijn obsessie met woorden zoals degeneratie, mutatie en variatie en zijn kritische houding ten opzichte van de wetenschap. Maar ook laten we zien dat Lovecraft een belangrijke inspiratiebron is voor het latere horror en sciencefictiongenre. We doen dit aan de hand van vijf verhalen, te weten ‘Color Out of Space’, ‘Dagon’, ‘Call of Cthulhu’, ‘The Dunwich Horror’ en ‘Mountains of Madness’. Zodra je je verdiept in de verhalen van Lovecraft merk je al snel hoe invloedrijk zijn schrijven is geweest voor de ontwikkeling van deze genres. Heel wat hedendaagse horror en sciencefiction doet een beroep op primitieve schrifttekens en namen, magische beeldjes, titanische monsters, onderaardse steden en tal van andere typische Lovecraftiaanse verhaalelementen. Veel luisterplezier!
    Timestamps:
    00:00-21:10 – Introductie en invloed van Poe en Hawthorne op Lovecraft
    21:10-42:40 – Color Out of Space
    42:40-01:00:00 – The Dunwich Horror
    01:00:10-01:37:00 – Dagon & Call of Cthulhu
    01:36:15-01:56:40 – Mountains of Madness
    01:56:40-02:06:47 – Invloed van Lovecraft op Stephen King
    2 hr 7 min

About Radio Horzelnest

From the publisher's feed

Radio Horzelnest is de podcast georganiseerd Studium Generale, Universiteit Leiden. In onze afleveringen gaan we uitgebreid in gesprek met wetenschappers, schrijvers en andere kenners van binnen en…

More shows like Radio Horzelnest

Maarten van Rossem & Tom Jessen by Tom Jessen en Maarten van Rossem

Maarten van Rossem & Tom Jessen

245 Listeners

Geschiedenis Inside by Tonny Media

Geschiedenis Inside

17 Listeners