W tym odcinku dr Ewa Górska rozmawia  z dr. Tomaszem Makarewiczem, ekonomistą z Uniwersytetu w Bielefeld i członkiem grupy eksperckiej „Dobrobyt na Pokolenia” o sankcjach finansowych – jednym z najważniejszych, a jednocześnie ciągle kontrowersyjnym narzędziu polityki międzynarodowej.

Tomasz wyjaśnia:

• Czym różnią się sankcje gospodarcze od finansowych?
• Jakie środki zastosowano wobec Rosji po agresji na Ukrainę w 2022 roku i jak geopolityka wpływa na selektywność ich nakładania?
• Czy sankcje rzeczywiście uderzają w rządzących elity, czy raczej w zwykłych obywateli?
• Jak reżimy omijają sankcje i czy mogą one paradoksalnie zwiększać poparcie dla rządzących?
• Kiedy można powiedzieć, że sankcje „zadziałały”?

Posłuchaj, jeśli chcesz dowiedzieć się, jak działa współczesna architektura nacisku gospodarczego, gdzie przebiega granica między moralnym obowiązkiem a politycznym interesem, oraz jak trudno jest mierzyć efekty narzędzia, które często działa wolno, pośrednio i nierzadko wbrew oczekiwaniom.

----

Odcinek powstał dzięki wsparciu Słuchaczek i Słuchaczy na www.patronite.pl/Reorient.

---

Edycja dźwięku: Tostanki.pl

Ten odcinek to zapis rozmowy, która odbyła się podczas wydarzenia „Spotkania z Palestyną: Jak żyć wobec ludobójstwa” (05.10.2025, Instytut Kultury Miejskiej w Gdańsku). W panelu udział wzięły Ewa Górska i Dalia Mikulska, a rozmowę poprowadziła (i przygotowała do publikacji) Ana Matusevic.

Wspólnie zastanawiałyśmy się nad tym, jak przemoc kolonialna działa także poprzez pamięć, język i prawo – jak Palestyna jest wymazywana z map, krajobrazu i dyskursu publicznego, a także jak można stawiać temu opór poprzez badania, słowa i świadectwa.

Gościnie:

🔹 Ewa Górska – doktorka nauk prawnych, adiunktka w Digital Justice Center Uniwersytetu Wrocławskiego, badaczka prawnego orientalizmu i izraelskiego kolonializmu osadniczego, finalistka Nagród Naukowych „Polityki” 2024, autorka podcastu Reorient.pl.

🔹 Dalia Mikulska – dziennikarka, reporterka i pracowniczka humanitarna, pisze o świecie arabskim i łamaniu praw człowieka. Jej reportaże ukazują się m.in. w Tygodniku Powszechnym, Polityce, Gazecie Wyborczej, Krytyce Politycznej i OKO.press.

Prowadzenie:🎙️ Ana Matusevic – autorka podcastów Atlas Świata i Ptasie Radio OTOP, związana z trójmiejską kulturą i sektorem pozarządowym, miłośniczka latarni morskich.

Grafika na okładce: Tomek Pawluczuk.

Ten odcinek powstał dzięki wsparciu Olgi, Magdy, Piotrka i Michała na www:Patronite.pl/Reorient!

Ewa Górska rozmawia z reporterką Dalią Mikulską, autorką książki „Kiedyś wszyscy byliśmy tu ludźmi. Reportaże z Palestyny”. To rozmowa o reporterskiej pracy pod okupacją, o języku, który kształtuje nasze spojrzenie na Palestynę, i o tym, dlaczego humanizacja palestyńskich historii wciąż budzi kontrowersje.

Na jakie pytania odpowiada ten odcinek?

• 🔹 Dlaczego w Polsce tak trudno mówić o Palestynie i empatii wobec Palestyńczyków?

• 🔹 Jak wygląda codzienność życia pod okupacją i jak o niej rzetelnie pisać?

• 🔹 Czy reporterka powinna rozmawiać z byłym członkiem ruchu oporu – i dlaczego to wzbudza sprzeciw?

• 🔹 Jak język mediów utrwala islamofobię i dehumanizację?

• 🔹 Jak różne źródła opowiadają historię 7 października?

UWAGA!

3 książki Dalii do rozdania dzięki uprzejmości Wydawnictwa Filtry!

Do kogo trafią? 22 października wylosujemy trzy osoby spośród wszystkich aktywnych Matron i Patronów Reorientu na Patronite!

Chcesz wziąć udział w losowaniu? Dołącz do grona Matron i Patronów przed 22.10 na co najmniej 3 miesiące (dowolny próg wsparcia)!

-> patronite.pl/Reorient

W tym odcinku Reorientu dr Ewa Górska rozmawia z dr Elżbietą Binczycką-Gacek z Uniwersytetu Jagiellońskiego, która specjalizuje się w krytycznych studiach nad dziedzictwem i Black Studies.

Rozmawiamy o pamięci i upamiętnianiu transatlantyckiego handlu niewolnikami, szczególnie w Stanach Zjednoczonych.

Skupiamy się na instytucjonalnych formach pamięci – muzeach oraz związaną z nimi turystyką pamięci – ale też na opowieści, mity i literaturę, które na przestrzeni wieków kształtowały wyobrażenia o niewolnictwie.

To rozmowa o trudnym dziedzictwie, o tym, jak o nim opowiadać i jak instytucje kultury – także te w Polsce – kształtują naszą pamięć zbiorową.

____

Ten odcinek został sfinansowany ze środków własnych oraz dobrowolnych wpłat słuchaczek i słuchaczy.
Jeśli podoba Ci się ten podcast, wesprzyj go proszę na Patronite.pl/Reorient⁠ oraz na ⁠Buycoffee.to/Reorient⁠.

W tym odcinku Reorientu dr Ewa Górska rozmawia z Leną Khalid – pisarką, reportażystką, autorką książki „Córki chmur. O kobietach z Sahary Zachodniej”, bloga „Polka na pustyni”, konta na IG o tej samej nazwie, a także laureatką Pióra Nadziei Amnesty International (2023). Rozmowa dotyczy Sahary Zachodniej – terytorium, które przez wielu określane jest mianem ostatniej kolonii w Afryce, ale którego status wciąż pozostaje niejasny i głęboko polityczny.

Rozmawiamy o tym:

🔷 Czym właściwie jest Sahara Zachodnia? Czy to ostatnia kolonia w Afryce, okupowane państwo, terytorium Maroka, czy może uznawana przez część świata Saharyjska Arabska Republika Demokratyczna?

🔷 Jak wygląda marokański kolonializm osadniczy? Czy przypomina sytuację w Palestynie? Jakie są relacje między Sahrawi a marokańskimi osadnikami?

🔷 Czym jest Berm? Jak wygląda ten gigantyczny mur separacyjny i co oznacza dla rozdzielonych rodzin Sahrawi?

🔷 Jaką rolę odgrywają kobiety saharyjskie w oporze przeciwko okupacji i kolonizacji? Jak zmieniała się ich pozycja społeczna – od czasów koczowniczych po współczesną okupację?

🔷 Jak Sahrawi walczą o swoje prawa? Od pokojowych protestów kobiet po działalność frontu Polisario i działania dyplomatyczne.

🔷 Jaki wpływ na Sahrawi ma obecna sytuacja w Palestynie? Czy tracą nadzieję? Jakie są powiązania polityczne i militarne między Marokiem a Izraelem?

To rozmowa o kolonializmie, oporze, sile kobiet i zapomnianej sprawie narodu, który wciąż walczy o niepodległość, opowiedziana przez osobę, która ma wieloletnie i głębokie doświadczenie i relacje ze społecznością Sahrawi.

Dziękuję za kopię książki “Córki Chmur. O kobietach z Sahary Zachodniej” Wydawnictwu Poznańskiemu.
Odcinek podcastu nie powstał we współpracy z Wydawnictwem i został sfinansowany ze środków własnych oraz dobrowolnych wpłat słuchaczek i słuchaczy na Patronite.pl/Reorient oraz na Buycoffee.to/Reorient.
Jeśli podoba Ci się ten podcast, wesprzyj go wpłatą na powyższych serwisach.

🌿 Dlaczego w Izraelu płoną lasy sosnowe?

🌿 Co wspólnego mają drzewa, pustynia i greenwashing z kolonialną przemocą?

🌿 Jak wojna wpływa na środowisko — nie tylko lokalnie, ale też globalnie?

Z dr Natalią Pitalą, ekolożką i autorką bloga Smutna pomarańcza, rozmawiam o ekologicznych aspektach okupacji Palestyny, o mitach zazieleniania, niszczeniu Doliny Chula i przyrodzie jako uczestniczce konfliktu.

To rozmowa o Palestynie z perspektywy, którą rzadko słychać.
🎧 Słuchaj na Spotify i wszędzie tam, gdzie słuchasz podcastów.

W tym odcinku rozmawiamy o książce „Palestyna. Wojna stuletnia. Opowieść o kolonializmie i oporze” autorstwa Rashida Khalidiego, która właśnie ukazała się po polsku nakładem Wydawnictwa Literackiego.

Gościnią jest dr Dominika Blachnicka-Ciacek – socjolożka i badaczka zajmująca się pamięcią, przestrzenią i pamięcią w kontekstach wielokulturowych, migracyjnych i uchodźczych, w tym wśród palestyńskiej diaspory. Pracuje na Wydziale Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego.

W odcinku poruszamy m.in. takie wątki jak:

🔹 Dlaczego Rashid Khalidi odrzuca pojęcie „konfliktu” na rzecz „wojny kolonialnej”?

🔹 Jak kolejne wojny przeciwko Palestyńczykom układają się w jeden ciągły proces?

🔹 Dlaczego palestyńska sprawczość bywa pomijana, a Palestyńczycy są widziani głównie jako ofiary?

🔹 Jaka jest rola palestyńskich głosów, diaspory i rodzinnych archiwów w zachowywaniu palestyńskiej historii?

🔹 Jakie możliwe scenariusze wynikają z ram kolonizacji/dekolonizacji proponowanych przez Khalidiego?

Odcinek powstał dzięki współpracy z Wydawnictwem Literackim.

–

Podcast Reorient powstaje dzięki wsparciu osób słuchających na https://patronite.pl/Reorient oraz na https://buycoffee.to/reorient.

–

Edycja dźwięku: Tostanki

W tym odcinku Reorientu rozmawiamy o Iranie – o stereotypach, które wokół niego narosły, o jego realiach i o tym, o czym nie słyszymy w polskich mediach.

Gościnią tego odcinka jest Karolina Cieślik-Jakubiak – iranistka, orientalistka, publicystka i redaktorka prowadząca bliskowschodniej serii Rachla w wydawnictwie ArtRage.

Zaczynamy od historii – od rewolucji irańskiej z 1979 roku, która przedefiniowała Iran, jego politykę i społeczeństwo.

Rozmawiamy o tym, czy to naprawdę początek konserwatywnej opresji, czy może coś bardziej skomplikowanego?

Potem przechodzimy do stereotypów: czy Iran to tylko opresyjny patriarchat, brutalna kara śmierci i zagrożenie nuklearne?

Po za tym jaki wpływ Zachodnie mity o Iranie mają na rzeczywistość w tym kraju?

Podcast powstaje dzięki wsparciu Matron i Patronów – jeśli chcesz dołączyć, zajrzyj na www.patronite.pl/reorient.

📢 Słuchajcie, komentujcie, udostępniajcie!

Plan:

(00:00) Wprowadzenie

(01:02) Tematyka Iranu i stereotypy

(03:21) Rewolucja irańska i jej skutki

(05:06) Patriarchat i kultura honoru

(07:50) Aspekty prawne w Iranie

(09:00) Współczesny Iran i represje

(14:43) Stereotypy o Iranie

(16:57) Prawo a opresja kobiet

(25:55) Opresja kobiet w Iranie

(26:52) Walka kobiet i protesty

(35:40) Obraz Iranu w mediach

(39:59) Rola mediów w kształtowaniu wizerunku

(54:42) Sankcje i ich skutki

(56:43) Podsumowanie i zakończenie

Edycja dźwięku: Tostanki.pl

W tym szczególnym, jubileuszowym i crossoverowym* odcinku podcastu Reorient, Ewa Górska rozmawia z Katarzyną Czarnotą, socjolożką i autorką podcastu „Stany Wyjątkowe”, o nowej książce Suhaiymah Manzoor-Khan „Steroryzowani. W pułapce islamofobii” (wyd. Tajfuny).

Rozmawiamy o tym, jak systemowe mechanizmy islamofobii – wbudowane w nasze prawo, politykę i kulturę – wpływają na sposób, w jaki postrzegamy zagrożenia, definiujemy terroryzm i kształtujemy narracje społeczne.

W trakcie rozmowy zagłębiamy się m.in. w pytania o to:

– Dlaczego w powszechnym wyobrażeniu islamofobia to tylko uprzedzenie, a nie systemowa opresja?

– Jak stereotypy powstają na bazie historycznych uprzedzeń oraz współczesnych interesów polityczno-ekonomicznych.?

– Czy zmiana przepisów lub edukacja to wystarczające narzędzia przeciwdziałania tym głęboko zakorzenionym systemowym nierównościom?

– Jaki jest wpływ narracji bezpieczeństwa i militaryzacji granic na życie codzienne – zarówno tych, którzy są obiektem tych działań, jak i nas samych?

To intensywna, wielowątkowa dyskusja inspirowana równie wielowątkową książką – pełna refleksji nad tym, jak historia, kolonialne myślenie i obecne praktyki w prawie utrwalają podziały społeczne oraz dlaczego opieranie się temu systemowi wymaga krytycznego, indywidualnego zaangażowania.

* Ten odcinek ma dwie matki i jest publikowany w dwóch podcastach: Reorient.pl i Stany Wyjątkowe.

Rozdziały

(00:00) Wprowadzenie do podcastu i tematu rozmowy

(03:11) Analiza książki "Steroryzowani w pułapce islamofobii"

(05:57) Systemowe aspekty islamofobii i jej wpływ na społeczeństwo

(09:00) Mechanizmy kryminalizacji migracji i ich powiązanie z islamofobią

(12:11) Rasizm i islamofobia jako systemowe problemy społeczne

(14:59) Kontekst kolonialny i jego wpływ na współczesne uprzedzenia

(17:56) Sekularyzm i jego rola w dyskursie o islamofobii

(21:08) Podsumowanie i wnioski z rozmowy

(22:33) Przemoc i jej źródła w kontekście muzułmanów

(27:11) Narracje o zagrożeniu i islamofobii

(32:30) Terroryzm jako narzędzie polityczne

(39:44) Kryminilizacja migracji i pomoc humanitarna

(45:58) Krytyka systemu prawnego i solidarności społecznej

(51:03) Militarizacja granic i jej konsekwencje

(56:52) Strach i jego wpływ na społeczeństwo

(01:02:40) Indywidualna odpowiedzialność i strukturalne problemy

W tym odcinku podcastu "Reorient" gości dr Inga Hajdarowicz, socjolożka specjalizująca się w tematyce inicjatyw oddolnych, ruchów feministycznych i migracji i członkini grupy koordynującej Badaczek i Badaczy na Granicy.

Inga zajmuje się badaniami nad oddolnymi strategiami wspierania Syryjek z doświadczeniem uchodźctwa w Libanie. Przez pięć lat prowadziła badania etnograficzne w Dolinie Bekaa przy granicy Syrii i w Bejrucie.

Rozmawiamy m.in. o tym:

🔹 Jakie były doświadczenia uchodźczyń, które po rewolucji w 2011 roku musiały uciekać z Syrii do Libanu?

🔹 Jak wygląda sytuacja Syryjek i Syryjczyków w Libanie?

🔹 Jakie są cele organizacji aktywistycznych działających w Libanie i motywacja aktywistek syryjskich?

🔹 Jak zmieniła się sytuacja w Libanie i Syrii pod koniec 2024 roku, szczególnie w kontekście eskalacji wojny, upadku reżimu Assada i izraelskiej inwazji?