Reorient.pl

Rocznie około 200 milionów dziewcząt i kobiet, zwłaszcza pochodzących z Afryki, Azji i Bliskiego Wschodu, jest ofiarami okaleczania żeńskich narządów płciowych.
Rytualne okaleczanie dziewczynek i młodych kobiet jest kojarzone z islamem. Uważa się, że to właśnie społeczeństwa muzułmańskie praktykują i podsycają tą procedurę. Jest to argument dokładany często do innych, mających udowadniać, że islam z założenia dyskryminuje kobiety.
Czy tak jednak faktycznie jest i rytuał ten wynika z nakazów islamu?
Statystyki pokazują, że jest to zwyczaj praktykowany zarówno w państwach, w których islam jest religią dominującą , i w tych, w których dominują inne religie – np. religie afrykańskie, ale także np. chrześcijaństwo. Uważa się, że jest to bardzo stara plemienna tradycja, praktykowana do dziś wśród wyznawców religii afrykańskich, muzułmanów, chrześcijan, czy etiopskich żydów
W Egipcie aż 87% Egipcjanek w przedziale wiekowym 15-49 lat zostało poddane okaleczeniu. Wielu Egipcjan wierzy, że ten rytuał jest wpisany w islam i wynika z nakazów religijnych.
W ostatnich dekadach autorytety muzułmańskie wydały jednak wiele opinii prawnych mówiących, że takie zabiegi nie są zgodne z prawem muzułmańskim.
Z tego odcinka dowiecie się jakie są argumenty zwolenników i przeciwników tej praktyki, wierzenia u jego podłoża, i jakie opinie prawne na ten temat wydawali czołowi liderzy islamu w Egipcie.
-

Pomóż w powstawaniu tego podcastu na www.patronite.pl/reorient

Jakie jest podejście w prawie muzułmańskim do zapłodnienia pozaustrojowego In Vitro? I czy jest jedno podejście, czy tak jak przy innych problemach, zdania są podzielone?



W odcinku 2 podcastu Reorient: kultura i nauka opowiadam więcej o tym jak dwa główne odłamy islamu – sunnici i szyici – podchodzą do In Vitro.
Używam tu przede wszystkim przykładu Libanu, przybliżając też zjawisko tzw. turystyki reprodukcyjnej.

W tym odcinku dowiesz się więcej o:
In Vitro w prawie muzułmańskim – chociaż pierwsze dziecko poczęte przy wykorzystaniu In Vitro przyszło na świat w 1978 roku, to pierwsze fatwy - opinie prawne muzułmańskich uczonych - na ten temat pojawiły się już w latach 60. XX wieku (i nie były wtedy pozytywne). Z biegiem czasu opinie się zmieniły, od lat 80. widać już przychylne podejście w islamie do metod sztucznego zapłodnienia: w islamie ważne jest posiadanie potomstwa, dlatego popierane są metody przynoszące korzyści rodzinie i społeczności.

Różnicach pomiędzy sunnitami i szyitami – w ogromnym uproszczeniu: po śmierci Muhammada w 632 r. nastąpił konflikt w sercu wspólnoty muzułmańskiej o to, kto powinien po nim pokierować ummą (wspólnotą wiernych). Sunnici („podążający za tradycją”) uważali, że kalifowie, czyli przewodnicy wspólnoty, powinni być wybierani spośród wiernych Towarzyszy Proroka. Sunnici to obecnie większość muzułmanów - 80-90%. Szyici to drugi największy odłam islamu. Uważali, że po Muhammadzie zwierzchnictwo nad wspólnotą należało do Alego – krewnego Proroka, męża jego córki Fatimy – kalifat powinien zostać w rękach rodziny. Szyici przegrali pierwsze bitwy i rodzina Proroka została odsunięta od władzy, obecnie dominują np. w Iranie, i stanowią pokaźną siłę m.in.. w Libanie. Podziały między sunnitami i szyitami widoczne są m.in.. w kontekście stosowania In Vitro.

Turystyce reprodukcyjnej do Libanu – podróżowaniu, zwłaszcza poza granice własnego kraju, w celu skorzystania z usług z zakresu medycznie wspomaganej rozrodczości, np. zapłodnienia in Vitro. Liban to małe państwo wielowyznaniowe, zamieszkiwane przez ok 5 mln ludności (nie licząc uchodźców). Różnice w opiniach na temat sztucznego zapłodnienia między sunnitami a szyitami powodują różnice w praktyce w klinikach na Bliskim Wschodzie, przez co Liban jest jednym z centrów tzw. turystyki reprodukcyjnej.

Kto jest biologiczną matką wg islamu, jeśli wykorzysta się jajeczko od innej kobiety? Wg. sunnitów matką (w sensie prawnym) jest raczej kobieta, która rodzi dziecko. Ewentualnie w teorii dopuszczalne jest zastosowanie starych zasad dotyczących specjalnych praw tzw. matki mlecznej (mamki, która karmi piersią dziecko innej kobiety). Zdania wśród szyitów są podzielone (co mocno komplikuje sprawę).

Pomóż w powstawaniu tego podcastu na www.patronite.pl/reorient
-
Intro & outro music: Noor Alraee | Khalini Ashofek

No to jak jest z tą aborcją w islamie? W skrócie: „to zależy” to podstawowa odpowiedź prawników i polskich, i muzułmańskich.
Nie ma w islamie jednej odpowiedzi odnośnie aborcji i wszystko zależy, kto wydaje opinię prawną i gdzie. Przepisy państwowe w wielu państwach są równie słabe co (już teraz) w Polsce, i już islam jest bardziej elastyczny w tej kwestii. W największej szkole prawnej jest wiele opinii mówiących o tym, że można przerwać ciążę po wykryciu poważnych chorób i deformacji płodu do 120 dnia.
-
W zależności od odłamu islamu (z których największy to sunnizm, drugi co do liczebności jest szyizm) a także szkoły prawnej i poglądów uczonych różne są konkretne stanowiska wobec przerywania ciąży.
Poglądy muzułmańskich uczonych, wyrażane w niewiążących opiniach prawnych – fatwach – zależą też od tego, kiedy według nich następuje tchnięcie duszy w zarodek. Ten moment ma następować w 40., 80. lub 120. dniu od zapłodnienia.
Z tego odcinka dowiecie się jakie są główne poglądy muzułmańskie na aborcję i na to, kiedy jest dopuszczalna. Jakie poglądy pojawiają się we współczesnych muzułmańskich opiniach prawnych w Egipcie i Palestynie. Jakie są przepisy prawne w tych państwach (i jeszcze Libanie) i czy są skuteczne.
-
więcej informacji na ten temat (i odnośników do źródeł) znajdziecie na stronie reorient.pl oraz w książce „Współczesna dynamika prawa muzułmańskiego wobec problemów bioetycznych”.
-
-
pomóż w powstawaniu tego podcastu na www.patronite.pl/reorient
-
Intro & outro music: Noor Alraee | Khalini Ashofek

Witajcie w podcaście Reorient: kultura i nauka. Ten odcinek do krótkie wprowadzenie do tego podcastu, w którym razem z moimi gośćmi opowiadam o zjawiskach społecznych, zwyczajach kulturowych i wierzeniach w różnych zakątkach świata, które są mało znane w Polsce, a którymi my zajmujemy się naukowo.

Więcej informacji o nas i tematach tu poruszanych możecie znaleźć w opisie odcinka, na facebooku, instagramie i stronie reorient.pl.

Ten podcast powstał z chęci podzielenia się wiedzą o ciekawych zagadnieniach i zjawiskach w różnych kulturach, o których tak naprawdę mało słyszy się w Polsce, albo które są otoczone stereotypami, często są niejasne i nieznane, i na temat których wiedza jest raczej trudno dostępna. Bo można ją co prawda znaleźć w pracach naukowych, ale często są to prace zagraniczne. A poza tym umówmy się – artykuły i książki naukowe i akademickie nie są raczej lekturą na co dzień, chyba, że do poduszki.

Dlatego razem z moimi rozmówcami chcemy tutaj trochę przystępniej opowiadać i dyskutować na temat zjawisk, poglądów, wierzeń i zdarzeń, które mają podłoże kulturowe, i dotyczą np. prawa, religii, filozofii czy medycyny. Są to kwestie, którymi zajmujemy się naukowo i chcemy podzielić się nimi z szerszym gronem.

Intro & outro music: Noor Alraee | Khalini Ashofek