Preek in de Heemkerk over Johannes 19. Op deze 5 mei, Bevrijdingsdag, was het goed om stil te staan bij de Christelijke vrijheid. 

Het gedeelte uit Johannes 19 spreekt boekdelen over de macht van de goddelijke vrijheid. Het contrast tussen Sanhedrin, Pilatus en de soldaten die menen in vrijheid te kunnen doen wat zij willen, en de soevereine macht van de Heer Jezus die precies de weg gaat die de Vader voor Hem heeft voorbereid. Het opschrift op het kruis van Pilatus zegt precies wie Hij is: Koning der joden, ondanks het protest van de overpriesters. De soldaten voltrekken de profetie - nauwkeurige profetie in Psalm 22! - dat zij zijn kleren zouden verdelen (bovenkleed, sandalen, riem en hoofdbedekking) en over zijn onderkleed het lot zouden werpen. 

Deze Heer handelt vrij, ondanks de schijnbare onderwerping aan machten en krachten in deze wereld. Juist door Zich te onderwerpen ontmaskert Hij deze machten en daardoor verslaat Hij ze. (Denk maar aan Kol. 2:15). Vrijheid is niet: je eigen weg kunnen kiezen en handelen zonder rekening te houden met anderen. Vrijheid = Gods wil doen! Zo is het met de vrijheid die de Heere ons gegeven heeft: tot de volle en waarachtige vrijheid heeft Hij ons bevrijd, zegt Galaten 5:1. Maar die vrijheid is bedreigd. Staat dus vast! zegt Paulus. Je moet die vrijheid omhelzen, verdedigen, en je die niet laten ontnemen. Dat roept een vraag op. Wanneer verlies je die vrijheid dan, of wanneer wordt die vrijheid ineffectief?

Wanneer je meent macht te kunnen uitoefenen zoals Pilatus - zonder de Heere - wanneer je meent dat jij in dienst van een aardse macht mag doen en kunt doen wat er maar geboden wordt - zoals de soldaten - en wanneer je meent te mogen en te kunnen oordelen over anderen zoals het Sanhedrin doet. Zij blijken onvrij te zijn, juist zij die menen de hoogste vrijheid te bezitten. Maar de waarheid is geheel anders: alleen deze Heer is vrij! Evenals zij die Hem navolgen.

Hij is waarlijk opgestaan.

De Heer die onze zonden droeg.

En wij geloven het.

Omdat Hij het zegt.

Verkondiging over Lukas 23:56-24:12

Verkondiging in de Bethel in Schagen over Johannes 19:28-33.

Een bijzondere bijbelbespreking in Heemstede - in het Engels! Het Nederlandse verslag daarvan, de samenvatting, is te vinden op www.veenpreken.wordpress.com. Dit is de (iets uitgebreidere) audio versie daarvan.

Kleine Bijbelstudie - onderweg naar Dronten, de verhuizing komt dichterbij - over de verschillende motivaties om elkaar lief te hebben in 1 Johannes.

Een zeer bekend gedeelte, maar met een diepe en verrassende inhoud. Ik weet niet hoe vaak ik al over deze tekst heb gepreekt, maar in de voorbereiding is er elke keer weer iets anders dat zich aan mij opdringt, wat de aandacht trekt. Deze keer is dat toch de manier waarop de Heer Jezus in het gesprek naar de kern van het levensprobleem van deze vrouw wil doordringen om haar het grote geschenk te kunnen geven: Gods vergeving van zonden op grond van het werk van Jezus aan het kruis - want het uur (van Zijn kruisdood) komt en het is er...

"De HEERE is mijn Herder", zegt David in Psalm 23, en wij mogen het hem nazeggen.

Maar deze Heere is dan inderdaad een heel persoonlijk betrokken Herder: Mijn Herder!

Natuurlijk is Hij ook een Herder voor Zijn volk als geheel. Zo vinden we het in Jesaja 40:10 en 11. Ziet, de Heere HEERE zal komen tegen de sterke...Hij zal Zijn kudde weiden gelijk een herder, Hij zal de lammeren in Zijn armen vergaderen, en in Zijn schoot dragen; de zogenden zal Hij zachtjes leiden.."

Uiteindelijk zou deze Heere die Herder is, een mens geven die in een bijzondere zin Herder zou zijn. Zo voorspelde Ezechiël (34:23): "En Ik zal een enige (unieke) Herder over hen verwekken, en Hij zal hen weiden, namelijk Mijn Knecht David, die zal ze weiden, en Die zal hun tot een Herder zijn." En het resultaat van dit Herderlijke optreden van de ware Zoon van David zou zijn dat de "Heere [...] hun tot een God [zal] zijn, en Mijn Knecht David zal een vorst zijn in het midden van hen. Ik, de HEERE, heb het gesproken."

In het Nieuwe Testament komen we deze Herder tegen:"Ik ben de Goede Herder" zegt de Heere Jezus. Hij geeft Zijn leven voor de schapen (Joh. 10:11) en de schapen kennen Hem, en Hij kent de schapen, stuk voor stuk. Hij geeft Zijn leven voor elk van ons. 

In Op. 7:17 komen we opnieuw de gedachte uit Ez. 34 tegen. Maar nu blijkt de Herder van de schapen ook het Lam te zijn dat Zijn leven gaf:

"Want het Lam, dat in het midden van de Troon is, zal hen weiden, en zal hun een Leidsman zijn tot levende fonteinen van wateren"- zoals David sprak over de wateren van de stilte.

"En God zal alle tranen van hun ogen afwissen. Daar hebben we de Herder uit Psalm 23, die als Mens kwam volgens Ez. 34, in de Heere Jezus zichtbaar op aarde kwam, en in de toekomst als het geslachte Lam de ware herder zal zijn, die ons voor eeuwigheid aan wateren van rust brengt.

Deze serie gaat over de vorm of genre van een passage.----more----

#1.

==========

De structuur van een passage kan zelf een conventie zijn, zoals bij een parabel, een historische vertelling, een wetstekst of een epistolair (theologisch) betoog.

Taal communiceert immers (1) verschillende inhouden en (2) vindt plaats in een sociale context.

#2.

===========

Axioma:

Elke passage van de Schrift hoort bij een specifieke vorm/genre. Elke vorm heeft eigen conventies.

Een geldige interpretatie moet in overeenstemming zijn met deze conventies.

Bij voorbeeld: een parabel kan men niet historisch-letterlijk interpreteren.

#3.

===========

De conventies van een vorm zijn te ontdekken door te kijken naar het subject (in parabels" een zeker mens" of bomen (Richt. 9).

Er zijn conventies van stijl: (stijl is de specifieke vorm van zinnen en zinsdelen). Een wetstekst b.v. kent de structuur: wanneer iemand...dan...

Er zijn conventies m.b.t. de aangesprokene. Wanneer dat God is hebben we te maken met een gebed (Psalm 22).

#4.

============

Illustratie: Genesis 12:10-20

Algemeen: A. uitgesproken probleem (ze zullen mij doden etc.)B. Voorgestelde oplossing (zeg dat je mijn zuster bent)C. Verwachte oplossing: (ze zullen mij in leven laten).

Echter: de voorgestelde oplossing blijft uit - Sarai wordt meegenomen naar het paleis van de Farao.

Dus: nieuwe oplossing:

C1. Gods ingrijpenD. Farao laat Abram gaan

OPDRACHT:

Werk de overeenkomst uit tussen Gen. 12:1-20 en Genesis 27:1-40.

1. Maak een structuurschema van Genesis 27:1-40

2. Vergelijk die met het structuurschema van Genesis 12:10-20

3. Lees Richt. 16:4-21 en Richt 4:4-24.

4. Beschrijf de overeenkomsten in de structuur.

We hebben dus, moet de conclusie zijn, te maken met een conventie van de Hebreeuwse vertelkunst.

#5. 

===========

De structuur van de Bergrede. (Matt. 5:38-42 met name. Wat is de conventie van de "antithesen"? Zijn er parallellen in de Rabbijnse literatuur?

Opdracht:

Analyseer Mat. 5:22-24, 28. Wat is hier de kracht van de anti-thesen?

#6.

===========

Tweede stelling:

Alle voorbeelden van een vorm of type zullen ook afwijken van de bepalende conventies. In structuur, woorden, stijl en de sociale situatie.

These: dergelijke afwijkingen zijn doorgaans een product van literaire variatie. Maar er zijn misschien ook voorbeelden waar de breuk in de verwachting van de lezer - die de conventies kent - een bijzondere nadruk aan iets geeft.Voorbeeld is hier juist ook Genesis 12:10-20.

#7. 

Samenvatting van serie #3

Als de Catechismus spreekt over de troost "beide in leven en sterven" dan gebruikt het een woord dat tegenwoordig iets anders betekent. In onze tijd is troost een uiting van medeleven, woorden van bemoediging in nare omstandigheden. Maar in de tijd van de Catechismus is troost een objkectieve werkelijkheid waarop we gewezen moeten worden, die onze ellende en smart daadwerkelijk kan verminderen of wegnemen. Troost is objectief, terwijl de moderne troostende woorden een zaak blijven van het gevoel alleen.

In Johannes 4 gaat het om een vrouw die deze werkelijke troost bitter nodig heeft. Hoe we haar omstandigheden ook begrijpen, of ze nu een gevallen vrouw is die met meerdere partners leeft, of een ongelukkige vrouw die meerdere malen weduwe is geworden; of ze nu op het 6e uur naar de put gaat omdat dat naar Romeinse tijdrekening aan het eind van de dag is, of naar joodse tijdrekening op het heetsts van de dag is - met de implicvatie dat zij zich uit schaamte aan de blik van andere vrouwen wil onttrekken - hoe het ook zij: als Samaritaanse vrouw staat ze met heel nood en schuld buiten het heil dat uit de joden is en het eerste aan Israël wordt gepredikt.

Maar de objectieve grondslag van haar verlossing staat voor haar neus in de persoon van de Heere Jezus zelf. En Hij maakt haar dat op een weergaloos mooie manier duidelijk. Dat doet Hij door waarheid te spreken, niet door troostende en vleiende woorden te spreken. 

Wij hebben die troost in het feit dat Jezus Zijn leven gaf voor ons, omdat Hij ons liefhad tot de dood. In Hem, als Zijn eigendom, vinden we rust voor tijd en eeuwigheid.

Abram had in Kanaän moeten blijven, maar zijn gebrekkig vertrouwen in Gods zorg voor hem drijft hem ertoe naar Egypte te gaan in een tijd van hongersnood. De listigheid waarmee hij Sarai aan de greep van de Egyptenaren hoopt te onttrekken werkt averechts: juist omdat zij horen dat Sarai zijn zuster is, wordt zij meegenomen naar de harem van de Farao.

Maar deze Farao Inyotef III blijkt rechtvaardiger te zijn dan Abram dacht en bovendien grijpt de HEERE in en treft het huis van de Egyptische koning met plagen. Op Sarais woord - de tekst zegt letterlijk: "op het woord van" - begrijpt deze wat er gaande is, geeft Abram een reprimande en laat hem gaan, met alle geschenken die hij aan Abram vanwege Sarai gegeven had. Wat op een ramp had kunnen uitdraaien wordt door de HEERE omgevormd tot een grote zege: alle rijkdom van Abram komt uiteindelijk uit Egypte - zoals ook Israël later in de uittocht met goud en zilver vertrokken mocht.

De les voor ons is niet alleen dat we God moeten vertrouwen. Het is ook het troostrijke woord dat de HEERE ons ook, ondanks ons ongeloof, niet aan ons lot zal overlaten.