Startup Hayastan

Մարի Ղահրամանյանը առաջին մասնագիտությամբ քիմիկ է, երկրորդով՝ տեխնոլոգ։ Խնամքի և կոսմետիկ միջոցների արտադրությամբ զբաղվելու միտքը ծագել է ուսանողական տարիներին։ Մեկ տարուց ավել խորապես և մասնագիտորեն ուսումնասիրելով խնամքի միջոցները որոշել է, որ պետք է հիմնի խնամքի և կոսմետիկ միջոցների հայկական արտադրություն։

Մերինե Գրիգորյանի բիզնեսը դեռ փոքր է, ադպես մտածում է ինքը՝ Մերինեն, սակայն ունեցած հաջողությունները թվարկելով, պահի տակ հասկանում է, որ գուցե շահույթը քիչ է, բայց երկար ճանապարհ ունի անցած ու բազմաթիվ ձեռագործ իրեր, որոնք պատրաստվել են իր ձեռքով, այսօր Հայաստանում և արտերկրում ներկայացնում են Մերինեի սերը արվեստի հանդեպ։ Սա բիզնես է, որի հիմքը սերն է ու հոբբին։

Մերինեն ասում է՝ դե առաջին հայացքից զգացվում է, որ սոցցանցերի էջերում ձեռքի աշխատանքներ են ներկայացված։ Սկզբից սկսել է նկարչությամբ հետո ժամանակի ընթացքում արթնացրել մանկուց սովորած գիտելիքները, ավելի ամրապնդել, էլի ու էլի սովորել և նոր բաներ ստեղծել։

Ներդրումների չափը Մերինեն չի ֆիքսել, ասում է՝ քիչ քիչ է եղել, այսինքն` ստացել է պատվերը, ըստ դրա գնումներ կատարել և այդպես շարունակ, հիմա, իհարկե, գործերը լավ են, անհարժեշտություն կա նաև հավելյալ ներդրումների։

Մաքրամեն այսօր Հայաստանում թրենդային է համարվում։ Լողազգեստի վրայից հագնելու ցանցերն էլ այս ամառվա գլխավոր աքսեսուարը դարձան։ Մինչ Մերինեն պատրաստում է դրանք, մտքում ինքն իր հետ խոսելու ժամանակ հասկանում է, որ դա իսկապես գեղեցիկ բան է, մարդիկ պետք է հավանեն և գնահատեն ձեռքի աշխատանքը այդպես էլ եղավ։

Մասնագիտությամբ մանկավարժ Հասմիկ Մեհրաբյանը մի օր պատահական տան իրերի մեջ գտնում է ինչ-որ հետարքիր գրառումներ։ Պարզվում է դրանք Հասմիկի պապիկի գրառումներն էին՝ բազմատեսակ բույսերի և բուսաբուժության մասին։ Հետաքրքրությունից դրդված որոշում է ուսումնասիրել դրանք, հետո հասկանում, որ իրեն դուր է գալիս այդ ամենն ու ավելի է խորանում։

Հասմիկը երկար տարիներ քսուկներ ու տարբեր տեսակի խնամքի միջոցներ պատրաստում էր ընտանիքի անդամների, հարազատների և ընկերների համար։ Հետո երբ այդ ամենը տարածվում է, անծանոթ մարդիկ էլ են սկսում հետաքրքրվել, Հասմիկը հասկանում է, որ ժամանակն է աշխատանքն ավելի լուրջ հարթության վրա տեղափոխելը։

Հասմիկը խնամքի միջոցների տարաների վրա գրում է բաղադրությունը, որ մարդկանց համար հասկանալի լինի, արդյո՞ք տվյալ միջոցը ալերգիկ ռեակցիաներ չի առաջացնի օգտագործման ժամանակ, բայց խոստովանում է նաև, որ կա մի գաղտնի բաղադրիչ, որի մասին չի բարձրաձայնում երբեք։ Դա անվտանգ և օգտակար բաղադրիրչ է։

Հասմիկն իր գործում մասնագիտացել է այնքան, որ կարողանում է անզեն աչքով տեսնել անորակ ապրանքը, սխալն ու խաբեությունը։ Հայ արտադրողի պատասխանատվությունը պետք է բարձր լինի, որ բարձ լինի նաև հայկական արտադրանքի անունն ու կամաց-կամաց վերանա այն կարծրատիպը, թե հայկականն անորակ է, ասում է Հասմիկը։

Քրիստինե Սողոյանի հոբբիներից մեկը ձեռագործ իրեր ստեղծելն է։ 2016 թվականից պայուսակներ էր ստեղծում, հետո միտք առաջացավ հայկական արտադրության հագուստ ստեղծել։ Քրիստինեն ստեղծագործական շեշտը դնում է հայկականության վրա։ 

Վարդուհի Ապրեսյանն ու Հասմիկ Ավետիսյաննը տարբեր մասնագիտություններ ունեցող մարդիկ են, Հասմիկը՝ պարուհի լեզվաբան, իսկ Վարդուհին՝ զբոսավար ու պարուհի։ Այսօր հրուշակագործ են ու ունեն իրենց սեփական փոքրիկ արտադրամաս խանութը։

Հասմիկին դուր է գալիս քաղցրի բույրը։ Վաղուց է սկսել պատրաստել տարբեր տեսակի քաղցրեղեն, Վարդուհու հետ միասին էլ որոշել է ուժերը ներդնել սեփականն ունենալու մեջ։

Երկուսով են աշխատեցնում իրենց արտադրամաս խանութը։ Շատ են հոգնում, թիմակիցների կարիք էլ շատ են զգում, բայց գիտեն, որ նոր մարդկանց հետ աշխատելուց առաջ պետք է սովորեցնել իրենց ձեռագիրը:

Խանութում ցուցադրված տեսականու մեծ մասը հեղինակային է։ Ունեն նաև հետաքրիր տարբերակներ, օրինակ՝ սպանախով դեսերտը, որն ունի վառ կանաչ գույն ու առաջին հայացքից, թվում է, թե արհեստական գունավորիչներ է օգտագործված, այնինչ սպանախն է այդ վառ գույնի «հեղինակը»։ Ի դեպ, սպանախի համ չունի դեսերտը։

Վարդուհու ու Հասմիկի ծրագրերը շատ հեռու են գնում, վստահ են, Հայաստանը լավ է ընդունել իրենց արտադրանքը , վստահ կարող են ոտք դնել նաև համաշխարհային շուկա։

Մասնագիտությամբ մշակութաբան Անահիտ Գևորգյանը երկար տարիներ աշխատել է լրագրության ոլորտում, անկախ թղթակից է եղել։ Բիզնեսով զբաղվելու միտքն անսպասելի է առաջացել, չնայած մինչ դա Անահիտը սեր է ունեցել արվեստի հանդեպ, ստեղծել է ու ոգեշնչվել իր ստեղծածով, սակայն միայն իր համար։ Անահիտի ամուսինը բիզնեսի զարգացման հարցում շատ է օգնում։ Մասնագիտությամբ տնտեսագետ է, բայց ինչ-որ ձևով կարողանում է փայտի հետ լեզու գտնել։ Անահիտի բիզնես ծրագրերը հստակ են, ցանկությունները՝ մեծ, վստահ է, որ իրերի միջոցով ընտանեկան միջավայրի ստեղծումն է իրենց առավելությունը, որ կարողանում են հաջողել բիզնեսում, իսկ հետագայում նախատեսում են աշխատատեղեր հիմնել։

Անահիտ Սարիբեկյանի բիզնես հաջողության գաղտնիքը, որքան էլ զարմանալի է,  քիչ ներդրումն ու շատ աշխատասիրությունն է։ Անահիտի ստեղծած զարդերի մեջ հայկականությունն է գերակշռում։ Ասում է, որ ամեն զարդի մեջ մի գաղափար, միտք ու ջերմություն է դնում։ Ժամանակի ընթացքում Անահիտն զգացել է, որ կարծես թե մենք շատ ենք հեռվացել մեր արմատներից ու ժամանակն է ինչ-որ ձևով նորից վերադառնալու։

Հայաստանում բիզնեսով զբաղվելը և՛ հասանելի է, և՛ հետաքրիր, ասում է Անահիտն ու ուրախությամբ փաստում, որ այս երկրում ամեն բան էլ հնարավոր է ստեղծել, մնում է մեծ ցանկություն ունենալ և լինել գերաշխատասեր։

Մասնագիտությամբ անգլերենի ուսուցչուհի Մարգարիտ Թաթոսյանն ու գրաֆիկ դիզայնով զբաղվող Գևորգ Զաքարյանն ամուսիններ են, ովքեր համավարակի օրերին աշխատանքի լուրջ խնդիր ունեցան։ Երկուսն էլ որոշեցին, որ բիզնեսի համար վտանգավոր շրջանում էլ հենց պետք է նոր բիզնես ստեղծել։ Մինչ գաթայի բիզնեսով զբաղվելը բազմաթիվ այլ մտքեր են ունեցել, հետո հարց ու փորձ անելով հասկացել են, որ հենց դա կհաջողվի Հայաստանում։

Բիզնեսի համար դժվար փուլում մեծ ներդրումների մասին խոսելն անիմաստ էր, ուստի ամուսինները որոշեցին նվազագույն ծախսերով սկսել գործը։ Մարգարիտն ասում է, որ տարբեր զգացողություններ էր ունենում, երբ գաթան վաճառում էր ընկերներին։ Նրա խոսքով, հենց ընկերներն ու բարեկամները կարողացան այդ դժվար պահին բիզնեսը ոտքի հանել և օգնել այդ անհարմար պահը շրջանցել ու գիտակցել, որ ընկերությունը ընկերություն է, բիզնեսն էլ՝ բիզնես։

Ինչ-որ շրջանում Մարգարիտը զբոսավարի դասերի է մասնակցում ու ծանոթանում մեր պատմությանը։ Գևորգն էլ կողքից հետևելով հասկանում է, որ կարելի է այդ ինֆորմացիան օգտագործել գաթաներին գեղեցիկ տեսք տալու համար։ Այդպես որոշում է օգնել կնոջն ու բիզնեսն ավելի մրցունակ դարձնել՝ հետաքրքիր լուծումներով։

Մարգարիտն էլ Գևորգն էլ յուրահատուկ վերաբերմունք ունեն իրենց ստեղծածի հանդեպ, հավատում են, որ հաջողում են հենց այդ սիրո ու ջերմության շնորհիվ։ Մարգարիտին առաջ գնալու համար ուժ է տալիս նաև այն, որ հաճախ տարեց մարդիկ ուտում են գաթան և հուզմունքով ասում, որ զգում են իրենց մանկության համը։ Նշանակում է, իզուր չէ, որ ամբողջ Հայաստանի բաղադրատոմսերով պետք է պատրաստվեն գաթաներն ու փոխանցեն սիրտ ջերմացնող և լավ հիշողություններ պարգևող պահեր։

Անի Ամսեյանն ու Հակոբ Մազլումյանն ամուսիններ են։ Տարիներ առաջ որոշում են ամեն բան թողնել մի կողմում և երեխաների համար շրջիկ թատրոն ստեղծել։

Անին էլ և Հակոբն էլ հեքիաթերենի համար որոշ ժամանակով դադարեցրել են իրենց մասնագիտական գործունեությունը՝ հույսով, որ Հակոբը մի օր կսկսի երաժշտություն գրել, իսկ Անին՝ իր սիրելի գրքերի աշխարհում կստեղծագործի։ Բայց երկուսն էլ փաստում են, որ սա մի գաղափար էր, որը դարձավ և բիզնես և ապրելակերպ միևնույն ժամանակ։

Շողեր Աթանեսյանը շատ վաղուց մասնակցել է տարբեր սոցիալական ծրագրերի։ Հաճախ շփում ունեցել նաև հաշմանդամություն ունեցող երեխաների և նրանց ծնողների հետ։ Լրագրողական աչքից էլ հեռու չեն մնացել այն խնդիրները, որոնք այսօր ունեն մայրերը։ Ճիշտ է պատահական է ստացվում սոցիալական ձեռնարկատիրության միտքն ու «Արդուկի» ծնունդը, բայց Շողերը որոշում է հենց այդպես որոշ խնդիրների լուծում տալ։

Քրիստինե Առաքելյանը աշխատանքի մեջ Շողերի փրկությունն է։ Նա առաջին մայրիկն էր, ում Շողերն առաջարկեց միանալ նախաձեռնությանը։ Քրիստինեն բացի հիմանական աշխատանքն իրականացնելուց նաև գրանցնումներն է կատարում։ Այնպես են անում, որ պատվերները հասնեն բոլոր մայրերին։ Հագուստները արդուկվում են, պատրաստվում և ուղարկվում հաճախորդի տուն։ Այս ընթացքում որևէ բողոք չի եղել, ասում է Քրիստինեն, մայրիկներն այնպիսի հոգատարությամբ և ուշադրությամբ են աշխատում, որ բարձր են պահում «Արդուկի» անունը։

Արդուկի իրականացումը բազմաթիվ խնդիրներ լուծելով է հաջողվել։ Շողերը պատմում է դրանց մասին և հպարտությամբ ասում, որ ամեն բան անցյալում է, իսկ եկող մարտահրավերների համար արդեն պատրաստ է, ավելի ճիշտ պատրաստ են՝ ինքն ու թիմի անդամ մայրերը։