Sterre en Planete

Prof. Matie Hoffman en Lafras Smit vertel wat in September se naghemel gesien kan word. Ons praat oor die verskillende maniere waarop die datums van die bloumaan bereken word. Na aanleiding van Hydrosat se onlangse lansering van hulle VanZyl-1 satelliet, luister ons hoe dr. Japie van Zyl destyds hiervan vertel het. In Ruimteraai vra ons wat die oorsprong van Planeet-X is.

Ons verrassingsgas vertel breedvoerig wat die ontplooiing van radioteleskope by SKA behels. Die persoon het in Namibië grootgeword het, en ná skool Meganiese Ingenieurswese op Stellenbosch gaan studeer, en was later toetsingenieur daar. Hy/sy het aanvanklik optiese stelsels vir satelliete ontwerp, was daarna vir 14 jaar by die SALT-teleskoop werksaam, en is tans 'n domein-spesialis by SKA-internasionaal.

Prof. Matie Hoffman praat oor die vreemde konsep van kosmologiese tydrekking, en hoe sterrekundiges ’n slim manier ontwikkel het om dit te meet. Nog ‘n ongewone term is helioseismologie. Dr. Stefan Lotz verduidelik hoe sterrekundiges die binnekant van die Son met hierdie tegniek kon ontleed. Ons luister ook na vreemde klanke afkomstig van die Son.

Prof. Matie Hoffman en Jim Adams vertel van ’n grot wat op die maan ontdek is. Ons hoor ook van 2 000 van die wêreld se sterrekundiges wat in die Kaap bymekaarkom het, en van twee ruimtevaarders wat al vir langer as ’n maand op die Internasionale Ruimtestasie gestrand is.

Sterre en Planete het by die Vrystaat Kunstefees gekuier, waar ons ’n program voor ’n gehoor opgeneem het, wat ons met allerhande vrae bestook het. Ons gesels onder andere oor teleskope en weerlig, en ’n krisis in kosmologie wat die James Webb ruimteteleskoop moontlik nog sal kan oplos.

Ons praat oor ruimteweer en die son se manewales. Daar het onlangs twee asteroïedes só naby die aarde verbygekom dat radarbeelde van hulle geneem kon word. En ons verduidelik hoekom die oppervlak van die son wasig, amper harerig, lyk in hoëresolusie foto’s.

Jim Adams en prof. Matie Hoffman beantwoord luisteraarsvrae oor China wat deesdae uitstyg as ’n reus in ruimteprogramme, asook ’n voorstel vir ’n innoverende meganisme wat die stof van die sonpanele van marskarretjies kan skoonvee. Hydrosat lanseer binnekort VanZyl-1, vernoem na die satellietmaatskappy se medestigter, dr. Japie van Zyl. Het jy geweet die rede hoekom die pendeltuig altyd op sy rug gerol het, kort ná lansering, dateer uit die Apollo-era?

Lafras Smit vertel wat sigbaar is in Julie se naghemel. Dr. Cobus van Breda van die Universiteit van die Vrystaat vertel van sy plan om Sterre en Planete na die Vrystaat Kunstefees uit te nooi. Hy vertel ook van  interessante aanbiedings wat gesien en beleef kan word by Sci-Ed.

Het jy al van swerfplanete gehoor? Die span bespreek die onlangse ontdekkings van vryswenende eksoplanete. Hulle verduidelik hoekom die fopnuus boodskap oor die sogenaamde aphelion-verskynsel in jou e-pos se snippermandjie hoort, en beantwoord ’n luisteraarsbrief oor hoekom die aarde se kern ná al die eeue nog nie gestol het nie,  en wat die gevolge is noudat die Hubble-ruimteteskoop met slegs een giroskoop sal moet werk.