Stosunkowo Bliski Wschód

W pierwszy czwartek stycznia mamy dla Was kolejny odcinek naszego cyklu Stosunkowo Bliski Wschód Kulturalnie, w którym dzielimy się z Wami przemyśleniami na temat książek, seriali i innych dzieł kultury, które chwyciły nas za serce w grudniu.

Ropa i krew to Bradleya Hope'a i Justina Schecka to opowieść o księciu Muhammadzie ibn Salmanie, kulisach jego dojścia do władzy i ambicjach na zreformowanie Arabii Saudyjskiej. Jak to się stało, że cichy miłośnik gier video i śmieciowego jedzenia stał się jedną z najbardziej wpływowych postaci światowej polityki? Czy są granice, których MBS nie przekroczy, czy też nie cofnie się on przed niczym by świat na zawsze zapamiętał jego nazwisko? O tym opowiada książka w Polsce wydana przez Wydawnictwo SQN.

Klub to turecki serial, który przenosi nas do lat pięćdziesiątych, gdzie u boku bohaterów możemy obserwować jak tworzy się historia świata rozrywki i jak Turcja zmienia się z kosmopolitycznego imperium w nacjonalistyczny kraj, który z nieufnością patrzy na mniejszości narodowe. Jak w nowych realiach odnajdą się tureccy Żydzi? 

W tematyce mniejszości pozostajemy także przez Kota rabina, komiks francuskiego twórcy Joanna Sfara. Jego bohaterem jest kot, który dziwnym zbiegiem okoliczności posiadł dar mowy, którzy wykorzystuje do dyskusji ze swoim panem - rabinem, na temat judaizmu i losów algierskich Żydów. Czy kotom przysługuje bar micwa? Jak mądrzy są w rzeczywistości rabini?

O tym wszystkim mówimy w najnowszym odcinku naszego podcastu!

Wszystkiego najlepszego w Nowym Roku! 

 

Zakończony właśnie rok 2021 na Bliskim Wschodzie wypełniony był ważnymi wydarzeniami, nie tylko politycznymi, już od pierwszych miesięcy. Następowały przełomy naukowe, padały wielkie deklaracje, zaogniały się konflikty i zmieniała władza. Byliśmy świadkami wielkich operacji szpiegowskich, kryzysów humanitarnych i politycznych intryg. Można długo wymieniać i dyskutować. Najważniejsze jednak by z minionego roku wyciągnąć naukę na przyszłość! 

 

Dlatego postanowiliśmy jeszcze raz przyjrzeć się temu co działo się w minionych dwunastu miesiącach i przygotowaliśmy dla Was nasze autorskie podsumowanie dziesięciu najważniejszych, naszym zdaniem, wydarzeń. Ułożyliśmy je w kolejności chronologicznej, po to by łatwiej było przypomnieć sobie cały przebieg ostatniego roku.

Sytuacja kobiet na świecie wciąż się zmienia, a Bliski Wschód nie jest tu wyjątkiem. W wielu państwach regionu doszło w mijającym roku do zmian, które szturmem podbiły przekaz medialny - od zwolnienia z aresztu słynnej saudyjskiej aktywistki, po pierwszą w świecie arabskim kobietę na stanowisku szefowej rządu. Czy są to jednak rzeczywiste zmiany, czy może jedynie zagrywki polityczne, obliczone na pozytywną reakcję opinii publicznej? 

O tym rozmawiamy z dr Karoliną Rak z Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu, twórczynią projektu Niswiyya - feminizm arabski.

Stosunkowo Bliski Wschód to podcast wspierany przez słuchaczy za pośrednictwem Patronite.pl. To właśnie dzięki Waszej pomocy możemy trzymać rękę na pulsie i co tydzień przyglądać się wydarzeniom na Bliskim Wschodzie. Serdecznie Wam za to dziękujemy!

Koniec roku to czas podsumowań. My także postanowiliśmy przyjrzeć się temu co działo się w ostatnich dwunastu miesiącach na Bliskim Wschodzie - od nowych traktatów i porozumień, przez negocjacje i zamachy stanu aż po innowacyjne projekty i wielkie wizje. 

Co było najważniejszym wydarzeniem mijającego roku na Bliskim Wschodzie? Czy 2021 był dobrym rokiem dla mieszkańców regionu? Co przyniesie nam kolejny, 2022 rok?

O tym wszystkim rozmawiamy z Krzysztofem Płomińskim, byłym ambasadorem Polski w Iraku.

Stosunkowo Bliski Wschód to podcast wspierany przez słuchaczy za pośrednictwem Patronite.pl. To właśnie dzięki Waszej pomocy możemy trzymać rękę na pulsie i co tydzień przyglądać się wydarzeniom na Bliskim Wschodzie. Serdecznie Wam za to dziękujemy!

W ubiegły czwartek, izraelski minister obrony Beni Ganc spotkał się w Waszyngtonie ze swoim amerykańskim odpowiednikiem Lloydem Austinem. 

Głównym tematem ich rozmowy były planowane przez Izrael ćwiczenia ataku na irańskie ośrodki nuklearne. To mają być jedne z największych ćwiczeń, jakie w swojej historii przeprowadziły izraelskie siły powietrzne. 

Tymczasem w Wiedniu trwa proces negocjacyjny mający na celu wskrzeszenie tak zwanej Umowy Nuklearnej z Iranem. Porozumienie zostało wcześniej jednostronnie zerwane przez Stany Zjednoczone, a dzisiaj Irańczycy domagają się zniesienia sankcji w zamian za powrót do umowy.

Jakie jeszcze tematy poruszyli podczas swojej rozmowy Beni Ganz z Lloydem Austinem? Dlaczego o izraelskich ćwiczeniach zaczyna się mówić akurat teraz? Czy Izrael jest w stanie zatrzymać program nuklearny Iranu? 

Do rozmowy na ten temat zaprosiliśmy doktor Agnieszkę Bryc z Wydziału Nauk o Polityce i Bezpieczeństwie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. 

Pod koniec listopada w Katarze odbyły się rozmowy między delegacją amerykańską a Talibami. Uzgodniono wówczas, że Stany Zjednoczone zdejmą część sankcji z Kabulu i odmrożą aktywa, które zostały zajęte po zdobyciu przez Talibów władzy w sierpniu. To ważne tym bardziej, że sytuacja gospodarcza w Afganistanie jest trudna, delikatnie rzecz ujmując, i w kraju zanosi się na dramatyczną klęskę głodową.

Czy rozmowy między Amerykanami i Talibami w Dosze można interpretować jako zwiastun międzynarodowego uznania dla nowej afgańskiej władzy? Co dalej z kobietami i ich prawami, które obiecywali Talibowie? Jaka przyszłość czeka Afganistan?

O te oraz inne sprawy pytamy dziś Marcina Krzyżanowskiego, specjalistę ds. Bliskiego Wschodu, który, tym razem, rozmawiał z nami prosto z Kabulu. 

Stosunkowo Bliski Wschód to podcast wspierany przez słuchaczy za pośrednictwem Patronite.pl. To właśnie dzięki Waszej pomocy możemy trzymać rękę na pulsie i co tydzień przyglądać się wydarzeniom na Bliskim Wschodzie. Serdecznie Wam za to dziękujemy!

O Kurdach zrobiło się w Polsce głośno za sprawą kryzysu migracyjnego na polsko-białoruskim pograniczu. Wśród migrantów, którzy przez Mińsk przybyli na granicę właśnie, Kurdowie stanowią jedną z najliczniejszych grup.

Są też jednym z największych na świecie narodów bez własnego państwa i nie zanosi się na to, by w przewidywalnej przyszłości mogło się to zmienić.

Dlaczego, mimo, że po zakończeniu pierwszej wojny światowej obiecały im to mocarstwa, wciąż na mapie nie można znaleźć niepodległego Kurdystanu?

Czy na swoją niepodległość Kurdowie mają jeden pomysł, czy może są pod tym względem wewnętrznie podzieleni i wybierają różne drogi do wypełnienia swoich aspiracji?

Do rozmowy na ten temat zaprosiliśmy prof. Joannę Bocheńską z Instytutu Orientalistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego i dr Karola Kaczorowskiego z Katedry Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.

Stosunkowo Bliski Wschód to podcast wspierany przez słuchaczy za pośrednictwem Patronite.pl. To właśnie dzięki Waszej pomocy możemy trzymać rękę na pulsie i co tydzień przyglądać się wydarzeniom na Bliskim Wschodzie. Serdecznie Wam za to dziękujemy!

Wraz z początkiem grudnia przynosimy Wam kolejny odcinek naszego cyklu Stosunkowo Bliski Wschód Kulturalnie, w którym dzielimy się z Wami przemyśleniami na temat dzieł kultury, które chwyciły nas za serce w listopadzie.

Apeirogon to wielokąt o policzalnie nieskończonej liczbie boków. Jest to także tytuł powieści irlandzkiego pisarza Columa McCanna, w której oddaje on głos Ramiemu Elhananowi i Bassamowi Araminowi - Izraelczykowi i Palestyńczykowi, których paradoksalnie połączyła przemoc. Skąd taki tytuł powieści McCanna? Kim są jego bohaterowie i czy rzeczywiście możemy mówić o powieści?

Pozostajemy jednak przy temacie konfliktu izraelsko-palestyńskiego i zestawiamy ze sobą filmy 200 metrów i Prezent, których wspólnym motywem jest checkpoint i doświadczenie przekraczania granicy. 

A na koniec opowiadamy o Potędze Geografii, nowej książce Tima Marshalla. W kontynuacji bestsellerowych Więźniów Geografii Marshall dzieli się swoimi przemyśleniami o tym jak zmienia się świat. Co w niej przeczytamy o Bliskim Wschodzie? Czy możemy wysnuć z niej wnioski na przyszłość?

O tym wszystkim usłyszycie w najnowszym odcinku naszego podcastu!

Kryzys na granicy polsko-białoruskiej wciąż trwa. Słyszymy jednak już teraz nie tylko o kolejnych próbach sforsowania granicy czy o migrantach znajdowanych w lasach przez wolontariuszy i pracowników organizacji humanitarnych. Część migrantów pochodzących z Iraku zapowiada, że pragnie wrócić do kraju, a delegacja Rządu Regionalnego Kurdystanu spotkała się z premierem Mateuszem Morawieckim by omówić bieżącą sytuację.

Dlaczego to właśnie iraccy Kurdowie tak licznie przybyli na granicę polsko-białoruską? Jakie systemowe rozwiązania należy wprowadzić by w przyszłości unikać takich kryzysów? Czy Polsce uda się odrobić straty wizerunkowe, wynikające ze sposobu w jaki rząd starał się zwalczyć problem na granicy?

O tym wszystkim rozmawiamy z Krzysztofem Płomińskim, byłym ambasadorem Polski w Iraku.

Kryzys na polsko-białoruskiej granicy wciąż trwa. Do strefy objętej stanem wyjątkowym nadal nie są dopuszczone media ani organizacje humanitarne, które mogłyby nieść pomoc migrantom. Migrantom, którzy przedostali się przez granicę i przebywają już na terytorium Polski. Nie zanosi się na to, by w najbliższym czasie polski rząd zmienił zdanie w tej kwestii, a wręcz przeciwnie, i działania organizacji humanitarnych koncentrują się na obszarze dookoła zamkniętej strefy.

Jak konkretnie wygląda pomoc, którą organizacje humanitarne niosą? Co można zrobić, by zadbać o bezpieczeństwo granicy i jednocześnie nie narażać uchodźców na utratę zdrowia lub życia? Czy pomoc niesiona przez organizacje humanitarne w Polsce przypomina tę, którą zapewniają one w krajach, z których migranci przybywają?

O tym rozmawiamy z Janiną Ochojską, europosłanką i założycielką Polskiej Akcji Humanitarnej.

Niemal od pierwszych dni Arabskiej Wiosny Libijczycy nie zaznali spokoju. W kraju trwa jednak proces pokojowy, który ma zakończyć lata wrogości i wojen domowych. Elementem tego procesu mają być nadchodzące wybory prezydenckie, zaplanowane na 24 grudnia. Trudno jednak przewidzieć, czy przeciwne strony libijskiego konfliktu porozumieją się na tyle, by wybory rzeczywiście się odbyły. A w ostatnich dniach wyłonił się kolejny element libijskiej układanki, bo swoją kandydaturę przeciwko generałowi Chalifie Chaftarowi zapowiedział Sejf Al-Islam Kaddafi, syn nieżyjącego już wieloletniego dyktatora Libii, Muammara Kaddafiego.

Czy w kraju wciąż trwa wojna domowa i na jakim etapie jest w rzeczywistości proces pokojowy? Kto tak naprawdę rządzi dzisiaj Libią? Na ile wolne będą nadchodzące wybory, o ile się oczywiście odbędą?

Pytamy dr Magdalenę El Ghamari z Collegium Civitas.

Stosunkowo Bliski Wschód to podcast wspierany przez słuchaczy za pośrednictwem Patronite.pl. To właśnie dzięki Waszej pomocy możemy trzymać rękę na pulsie i co tydzień przyglądać się wydarzeniom na Bliskim Wschodzie. Serdecznie Wam za to dziękujemy.. 

(00:02:27) Janina Ochojska o sytuacji na polsko-białoruskiej granicy

(00:36:50) dr Magdalena El Ghamari o procesie pokojowym i wyborach w Libii

Na polsko-białoruskiej granicy trwa dramatyczny kryzys. Liczna grupa migrantów z rozmaitych krajów, sprowadzana przez reżim Aleksandra Łukaszenki, próbuje dostać się do Polski. Na ich drodze stoi polska Straż Graniczna wraz z Policją i wojskiem, których zadaniem jest jedno - zabezpieczenie granic Unii Europejskiej. 

Strefę przygraniczną objęto stanem wyjątkowym i na jej obszar nie mogą dostać się organizacje humanitarne ani dziennikarze. Tymczasem nieubłaganie zbliża się zima i pewnie coraz częściej będziemy słyszeć o ofiarach wśród szukających schronienia w Europie uchodźców.

Czy wydarzenia na naszej wschodniej granicy powinniśmy nazywać już wojną hybrydową - jak o kryzysie mówi się właśnie w mediach? Dlaczego migrantów do Mińska dostarczają Turcja, Syria, Irak i inne kraje? Jakie działania powinny podjąć polskie władze, by zabezpieczyć granicę i nie narażać migrantów na utratę zdrowia lub życia?

O tym niezwykle trudnym kryzysie rozmawiamy z generałem profesorem Bogusławem Packiem z Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego, dyrektorem Instytutu Bezpieczeństwa i Rozwoju Międzynarodowego.

Znów głośno jest o izraelskim systemie Pegasus, który wykorzystywany jest przez liczne kraje, między innymi do podsłuchiwania dziennikarzy. 

Jedną z postaci śledzonych za pomocą Pegasusa miał być Dżamal Chaszukdżi, saudyjski dziennikarz,  brutalnie zamordowany w 2018 roku w saudyjskim konsulacie w Stambule. Tym razem to jednak Pegasus i jego twórcy znaleźli się na celowniku. Firma NSO Group została wciągnięta przez administrację Joe Bidena na czarną listę - za dostarczanie swojego produktu rządom, które wykorzystywały Pegasusa „ze złym zamiarem”.

Kto kupił Pegasusa od Izraelczyków i jak go wykorzystywał? Co takie sankcje oznaczają dla NSO Group i całego izraelskiego przemysłu cyberbezpieczeństwa? Dlaczego Joe Biden podjął ten krok właśnie teraz?

O te sprawy pytamy Michała Wojnarowicza, analityka ds. Izraela w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych.

Stosunkowo Bliski Wschód to podcast wspierany przez słuchaczy za pośrednictwem Patronite.pl. To właśnie dzięki Waszej pomocy możemy trzymać rękę na pulsie i co tydzień przyglądać się wydarzeniom na Bliskim Wschodzie. Serdecznie Wam za to dziękujemy!

(2:42) Prof. Bogusław Pacek o sytuacji na polsko-białoruskiej granicy

(55:50) Michał Wojnarowicz o amerykańskich sankcjach nałożonych na twórców Pegasusa