Tarihte Bugün

24 MAYIS 2021

DÜNYA TARİHİNDE BUGÜN YAŞANANLAR

1844 - Amerikalı mucit Samuel Morse, ABD Senatosu üyelerinin de hazır bulunduğu bir deneyle, ABD Kongre binasından Baltimore'da bir tren istasyonuna kendi icadı olan Mors alfabesiyle ilk mesajı gönderdi.

1883 - Yapımı 14 yıl süren New York'taki Brooklyn Köprüsü trafiğe açıldı.

1943 - Polonya'daki Auschwitz toplama kampında "ölüm meleği" adıyla anılan doktor Josef Mengele göreve başladı. Mengele, tutuklular üzerinde yaptığı korkunç deneylerle biliniyordu.

1956 - İlk Eurovision Şarkı Yarışması, İsviçre'nin Lugano kentinde düzenlendi. 7 ülkenin katıldığı şarkı yarışmasını, ev sahibi İsviçre adına yarışan Lys Assia'nın seslendirdiği, Refrain isimli şarkı kazandı.

TÜRKİYE TARİHİNDE BUGÜN YAŞANANLAR

1040 - Selçuklu Devleti'nin kuruluşu.

1989 - Bulgaristan'dan Türkiye'ye zorunlu göç başladı.

2003 - Letonya'nın başkenti Riga'da gerçekleştirilen 48. Eurovision Şarkı Yarışması'nı Türkiye adına yarışan Sertab Erener, Everyway That I Can adlı şarkı ile kazandı.

BUGÜN DOĞANLAR

1914 - Manhattan Projesi’ne katkı sağlayan Amerikalı nükleer fizikçi Herbert L. Anderson, dünyaya geldi.

1946 - Türk ekonomist, akademisyen ve siyasetçi (Türkiye'nin ilk kadın Başbakanı) Tansu Çiller, doğdu.

BUGÜN ÖLENLER

1524 - Türk Safevî İmparatorluğu'nun kurucusu Şah İsmail, öldü.

1991 - Türk asker (suikast sonucu)  İsmail Selen, hayatını kaybetti.

23 MAYIS 2021

DÜNYA TARİHİNDE BUGÜN YAŞANANLAR

1795 - Fransa'da kadınların toplantılara katılması yasaklandı.

1945 - Nasyonal sosyalist liderlerden Himmler, Müttefikler'in eline geçmemek için siyanür kapsülüyle intihar etti.

1949 - Sovyet lideri Josef Stalin, Berlin ablukasını kaldırdı ve II. Dünya Savaşı sonrası ikiye bölünen Almanya'nın batısında Federal Cumhuriyet ilan edildi.

1960 - Mossad ajanları, 6 milyon Yahudinin ölümünden sorumlu tutulan Adolf Eichmann'ı Arjantin'de ele geçirdi. Eichmann, yargılanmak üzere İsrail'e götürüldü.

TÜRKİYE TARİHİNDE BUGÜN YAŞANANLAR

1919 - İzmir'in İtilaf Devletleri tarafından işgalini protesto için Sultanahmet Mitingi yapıldı, mitinge 200 bin kişi katıldı.

1928 - Türk Vatandaşlığı Kanunu kabul edildi, tekke ve zaviyeler kapatıldı.

1978 - İmralı Cezaevi'nden kaçan Amerikalı Billy Hayes'in yazdığı roman, Geceyarısı Ekspresi adıyla sinemaya aktarıldı. Türkiye, filmi protesto etti.

1992 - İstanbul'a 117 yıl hizmet eden Galata Köprüsü yerinden sökülerek, Haliç'e çekildi.

BUGÜN DOĞANLAR

1826- Âdile Sultan, Türk Divan edebiyatı şairi doğdu.

1955 -  Türk avukat ve siyasetçi günümüzde Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, dünyaya geldi.

 

BUGÜN ÖLENLER

1942- Fransız marksist yazar ve felsefeci - Georges Politzer öldü

1943- Kenan Hulusi Koray, Türk hikâye yazarı ve Yedi Meşaleciler adlı topluluk üyesi Kenan Hulusi Koray, vefat etti.

2017 - Türk gazeteci ve yazar Akif Emre, hayatını kaybetti.

22 MAYIS 2021

DÜNYA TARİHİNDE BUGÜN YAŞANANLAR

1176 - Selahaddin Eyyubi'ye Halep'te suikast girişimi.

1927 - Çin'in Xining vilayetinde deprem: Yaklaşık 200.000 ölü.

1947 - ABD Başkanı Harry Truman, Türkiye'ye yapılacak yardımı imzaladı. Yardımı, ABD Dışişleri Bakanı Marshall'ın kontrol edeceği açıklandı. Aynı gün, General Oliver başkanlığındaki ABD heyeti, Türkiye'ye yapılacak askeri yardımı görüşmek üzere yurda geldi.

1972 - Richard Nixon, Sovyetler Birliği'ni ziyaret eden ilk ABD Başkanı oldu.

1990 - Microsoft, Windows 3.0'ü piyasaya sürdü.

TÜRKİYE TARİHİNDE BUGÜN YAŞANANLAR

1929 - Şair Yahya Kemal Beyatlı, Madrid Elçiliği'ne atandı.

1931 - İstanbul şampiyonu Fenerbahçe, Yunanistan şampiyonu Olimpiakos'u 1-0 yendi.

1932 - Ağrı ayaklanmalarına katılan 34 kişi hakkında idam kararı verildi.

1950 - Demokrat Parti'nin 14 Mayıs'taki seçimlerden galibiyetle çıkmasıyla; Adnan Menderes, 19. Türkiye Hükûmeti'ni kurarak Başbakan oldu.

1988 - Galatasaraylı futbolcu Tanju Çolak, ligde attığı 39 golle Metin Oktay'ın 38 gollük rekorunu kırdı.

2008 - TBMM Genel Kurulu'nda, üniversite bulunmayan dokuz ilde; devlet, İstanbul'da da iki vakıf üniversitesi kurulmasını öngören kanun tasarısı kabul edildi. Böylece Türkiye'de üniversitesiz il kalmadı.

2011 - 64. Uluslararası Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye ödülünü, Hayat Ağacı (The Tree of Life) filmiyle Terrence Malick kazandı. Festivalde, Bir Zamanlar Anadolu'da filmiyle yönetmen Nuri Bilge Ceylan ve Bisikletli Çocuk (Le gamin au vélo) filmiyle Jean-Pierre ve Luc Dardenne, Büyük Ödülü paylaştı.

BUGÜN DOĞANLAR

1808 - Gerard de Nerval, Fransız şair ve yazar (Romantizmin öncüsü) (ö. 1855)

1813 - Richard Wagner, Alman opera bestecisi

BUGÜN ÖLENLER

1912 - Şair Eşref, Türk şair ve kaymakam

1955 - Nene Hatun, Türk kadın kahraman

1982 - Cevdet Sunay, Türk asker ve devlet adamı

21 MAYIS 2021

DÜNYA TARİHİNDE BUGÜN YAŞANANLAR

1881 - Amerikan Kızılhaçı, Clara Barton tarafından kuruldu.

1900 - Rusya, Çin'deki Boxer ayaklanmasını bahane ederek Mançurya'yı işgale başladı.

TÜRKİYE TARİHİNDE BUGÜN YAŞANANLAR

1847 - Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (Defterhane-iş Amire Kalemi) kuruldu.

1963 - Harp Okulu Komutanı Talat Aydemir, Anayasa'nın önerdiği bazı reformların gerçekleştirilmediği gerekçesiyle ikinci bir darbe girişiminde bulundu, fakat başarılı olamadı.

 1997 - Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş, Refah Partisi'nin Anayasa'nın laiklik ilkesine aykırı eylemlerin odağı haline geldiği gerekçesiyle sürekli kapatılması istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne dava açtı.

2004 - Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Anayasa değişikliğini onayladı ve Devlet Güvenlik Mahkemeleri (DGM) kaldırıldı.

BUGÜN DOĞANLAR 

1527 -  İspanya Kralı II. Felipe, doğdu.

1947 - Türk akademisyen ve tarihçi İlber Ortaylı, dünyaya geldi.

1968 - Türk dağcı, yazar ve fotoğrafçı Nasuh Mahruki, doğdu.

BUGÜN ÖLENLER

1967- Nurettin Baransel, Türk asker ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin 7. Genelkurmay Başkanı Nurettin Baransel, vefat etti.

2020 - Amerikalı ekonomist ve Nobel Ekonomi Ödülü sahibi Oliver E. Williamson, hayatını kaybetti.

20 MAYIS 2021

DÜNYA TARİHİNDE BUGÜN YAŞANANLAR

1896 - Paris Operası'nın 6 ton ağırlığındaki avizesi, seyirci kalabalığının üzerinde düştü ve bir kişi öldü. Yazar Gaston Leroux, gotik romanı Operadaki Hayalet'i 1909 yılında bu olaydan esinlenerek yazdı.

1902 - Küba, ABD'den bağımsızlığını kazandı.

1932 - Amelia Earhart, Atlantik Okyanusu'nu uçakla tek başına ve hiç durmadan geçeceği yolculuğuna Newfoundland'den başladı. Ertesi gün İrlanda'ya iniş yaptığında bunu başaran ilk kadın pilot unvanını almış oldu

TÜRKİYE TARİHİNDE BUGÜN YAŞANANLAR

1622 - Osmanlı İmparatorluğu'nda isyancılar, ordu ve yönetimde yenilik taraftarı olan Padişah II. Osman'ı tahttan indirip öldürdü. Öldürülen ilk padişah olan Genç Osman'ın yerine, I. Mustafa ikinci kez tahta çıkarıldı.

1878 - II. Abdülhamit'i devirmek ve Çırağan Sarayı'nda tutulan V. Murat'ı tahta çıkarmak amacıyla, Çırağan Baskını'nı düzenleyen gazeteci Ali Suavi öldürüldü.

1928 - Türkiye'de uluslararası rakamlar kabul edildi.

1933 - Türk Hava Yolları kuruldu.

1955 - Karadeniz Teknik Üniversitesi, 6594 sayılı kanunla Trabzon'da kuruldu. KTÜ, Türkiye'nin İstanbul ve Ankara illeri dışında kurulan ilk üniversitesidir.

1964 - İstanbul Teknik Üniversitesi ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi dışında, üniversite ve yüksek okullara girişte merkezi sınav sistemi getirildi.

1983 - Anavatan Partisi (ANAP), Turgut Özal başkanlığında kuruldu.

2003 - Yazar Orhan Pamuk, “Benim Adım Kırmızı” adlı romanıyla dünyanın en büyük edebiyat ödüllerinden biri olan Uluslararası IMPAC Dublin Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü.

BUGÜN DOĞANLAR

1799 -  Fransız romancı Honore de Balzac, doğdu.

1806 - İngiliz düşünür, filozof ve politik ekonomist John Stuart Mill, dünyaya geldi.

BUGÜN ÖLENLER

1506 - Cenovalı denizci ve kâşif Kristof Kolomb, vefat etti.

1622 - Osmanlı'nın 16. Padişahı II. Osman, hayatını kaybetti.

19 MAYIS 2021

DÜNYA TARİHİNDE BUGÜN YAŞANANLAR

1897 - Oscar Wilde, 1895'ten beri "ahlak dışı yaşam" suçlamasıyla kürek cezası çekmekte olduğu Reading Zindanı'ndan çıktı.

1910 - Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'ya yaklaştı.2004 - ABD işgal güçleri, Irak’ın batısındaki Ramadi kentinde bir eve düzenlediği bombalı saldırıda 45 kişiyi öldürdü.

 

TÜRKİYE TARİHİNDE BUGÜN YAŞANANLAR

1919 - Mustafa Kemal Paşa'nın 9. Ordu Müfettişi olarak Anadolu'ya Samsun'dan ayak basması ve Millî Mücadele'yi başlatması.

1924 - Musul sorunuyla ilgili Türk-İngiliz heyetleri arasında, "Haliç Konferansı" diye adlandırılan görüşmeler başladı. 9 Haziran'a kadar sürecek görüşmelerden sonuç alınamayınca, konu Milletler Cemiyeti'ne götürüldü.

1989 - Kadın Kurultayı toplandı. İlk kez kapalı bir salonda yapılan kadın toplantısına yaklaşık 2 bin 500 kadın katıldı.

BUGÜN DOĞANLAR

1881 -  Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk 19 Mayıs, onun Samsun'a çıktığı güne atfedilmiş sembolik doğum günüdür doğdu.

1911 - Türk yüksek mimar ve Anıtkabir mimarlarından Ahmet Orhan Arda, dünyaya geldi.

BUGÜN ÖLENLER

1927 - Türk yazar, diplomat ve Millî Edebiyat Akımı'nın öncülerinden Ahmet Hikmet Müftüoğlu, vefat etti.

1935 - İngiliz arkeolog, asker, casus ve yazar T. E. Lawrence (Arabistanlı Lawrence), hayatını kaybetti.

18 MAYIS 2021

DÜNYA TARİHİNDE BUGÜN YAŞANANLAR

1284 - Jönköping, resmen İsveç kenti oldu.1804 - Napolyon Bonapart, Fransa İmparatoru ilan edildi.

1871 - Paris Komünü, eşit işe eşit ücret verilmesini kabul etti.

1910 - Çıplak gözle görülebilen tek kuyruklu yıldız olan Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın çok yakınından geçti.

1944 - Kırım Tatar Sürgünü: Josef Stalin, Kırım Tatarlarını Kırım Yarımadası'ndan sürgün etti. Sürgün edilen 193.865 Kırım Tatarının %45'i sürgünde hayatını kaybetti.

TÜRKİYE TARİHİNDE BUGÜN YAŞANANLAR

1987 - İstanbul'da ilk deniz otobüsleri işlemeye başladı. İlk seferler Bostancı-Kabataş arasında yapıldı.

1996 - Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e, İzmit'te İbrahim Gümrükçüoğlu tarafından suikast girişiminde bulunuldu. Demirel, olaydan yara almadan kurtuldu. Koruma Müdürü Şükrü Çukurlu kolundan, bir gazeteci ise ayağından yaralandı.

2003 - Türkiye'nin ilk özel rakı fabrikasının temeli, İzmir'in Menderes ilçesi Tekeli beldesinde atıldı.

BUGÜN DOĞANLAR

1048 - İranlı şair, filozof, matematikçi ve Binom açılımının ilk kullanıcısı Ömer Hayyam, doğdu.

1898 - Türk şair Faruk Nafiz Çamlıbel, dünyaya geldi.

1936 - Türk yönetmen ve yapımcı Türker İnanoğlu, doğdu.

 

BUGÜN ÖLENLER

1976 - Türk radyo ve televizyon sunucusu TRT'nin ilk spikerlerinden Zafer Cilasun, vefat etti.

1982 - Türk hattat Hamid Aytaç, hayatını kaybetti.

17 MAYIS 2021

DÜNYA TARİHİNDE BUGÜN YAŞANANLAR

1792 - New York Borsası kuruldu.

1902 - Yunan arkeologlar, Antik Çağ'ın mekanik analog bir bilgisayarı olarak kabul edilebilecek Antikythera düzeneğini toprak altından çıkardılar.

1970 - Norveçli antropolog ve kâşif Thor Heyerdahl, papirüsten yapılmış olan "Ra II" teknesiyle Fas'tan Atlantik Okyanusu'na açıldı.

 

1995 - Nasuh Mahruki, Everest'in zirvesine çıkan ilk Türk oldu. (Bazı kaynaklar 25 Mayıs olarak yazsa da bu tarih, Nasuh Mahruki tarafından teyit edilmiştir.)

TÜRKİYE TARİHİNDE BUGÜN YAŞANANLAR

1928 - Türkiye Cumhuriyeti Hıfzısıhha Müessesesi kuruldu.

1982 - Türk Silahlı Kuvvetleri Mehmetçik Vakfı kuruldu.

1994 - Türkiye ekonomisi, 14 yıl aradan sonra yeniden IMF denetimine girdi.

2010 - CHP Genel Başkanı Deniz Baykal'ın istifa etmesinden sonra; CHP Grup Başkanvekili Kemal Kılıçdaroğlu görevinden istifa edip Genel Başkanlık için aday olacağını açıkladı.

BUGÜN DOĞANLAR

1897 - Norveçli kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi Odd Hassel, doğdu.

1954 - Türk halk müziği sanatçısı, söz yazarı ve besteci Belkıs Akkale, dünyaya geldi.

 

BUGÜN ÖLENLER

1880 - Türk şair ve siyaset adamı Ziya Paşa,vefat etti.

1957 - Türk yazar ve eleştirmen Nurullah Ataç, hayatını kaybetti.

2002 - Türk halk ozanı Âşık Mahzuni Şerif, öldü.

16 MAYIS 2021

DÜNYA TARİHİNDE BUGÜN YAŞANANLAR

1888 - Gramofonun mucidi Emile Berliner, Philadelphia'da geliştirdiği bu aletin tanıtımını yaptı.

1929 - Akademi Ödülleri, ilk olarak Hollywood, Kaliforniya'da verilmeye başlandı. 1. Akademi Ödülleri töreninde, ABD yapımı sessiz film Kanatlar (Wings), En İyi Film Akademi Ödülü'nü aldı.

1952 - Birleşik Krallık'ta kadınlara eşit ücret yasalaştı.

TÜRKİYE TARİHİNDE BUGÜN YAŞANANLAR

1919 - Mustafa Kemal Paşa, Türk Kurtuluş Savaşı'nı başlatmak üzere İstanbul'dan Samsun'a doğru yola çıktı.

1992 - Tarihi Galata Köprüsü, köprü altındaki bir lokantada çıkan yangın sonucunda çökerek kullanılamaz hale geldi. Köprü, 1875'te İngilizler tarafından 105 bin altın karşılığı yapılmıştı.

1993 - DYP Genel Başkanı ve Başbakan Süleyman Demirel, 244 oyla Türkiye'nin dokuzuncu Cumhurbaşkanı oldu.

2010 - Bursaspor, Turkcell Süper Lig'de 4 büyüklerden sonra şampiyon olan ilk takım oldu.

BUGÜN DOĞANLAR

1883 - Türk siyasetçi ve Türkiye'nin 3. Cumhurbaşkanı Celâl Bayar, doğdu.

BUGÜN ÖLENLER

1952 - Türk yazar Memduh Şevket Esendal, vefat etti.

1998 - Türk müziği sanatçısı Sevim Tanürek, hayatını kaybetti.

15 MAYIS 2021

DÜNYA TARİHİNDE BUGÜN YAŞANANLAR

1648 - Otuz Yıl savaşlarını bitiren Vestfalya Antlaşması imzalandı.

1718 - Londralı avukat James Puckle, makineli tüfeği icat etti.

1940 - McDonald's, Amerika'da kuruldu.

TÜRKİYE TARİHİNDE BUGÜN YAŞANANLAR

1873 - Darüşşafaka Lisesi kuruldu.

1933 - Rus romancı Maksim Gorki, İtalya'dan Rusya'ya geçerken, İstanbul'a geldi ve Süleymaniye Camii ile bazı müzeleri gezdi.

BUGÜN DOĞANLAR

1859 - Pierre Curie, Fransız fizikçi

1926 - Sabahattin Zaim, Türk iktisatçı ve akademisyen

BUGÜN ÖLENLER

1919 - Hasan Tahsin, Türk gazeteci (İzmir'in işgalinde ilk kurşunu atan) (d. 1888)

1919 - Süleyman Fethi Bey, Türk asker (İzmir'in işgalinde, 22 süngü darbesi ile öldürülen Osmanlı subayı)