Thai PBS Podcast

ทำไม การฉีดวัคซีนลดความรุนแรงโรคโควิด-19 จึงมีข่าว เช่น วัคซีนชนิดหนึ่งกระตุ้นภูมิคุ้มกันดีกว่าอีกชนิดหนึ่ง วัคซีนลักษณะเดียวกันยี่ห้อเดียวกันฉีดแล้วกระตุ้นภูมิคุ้มกันขึ้นต่างกันเหมือนฟ้ากับเหว ตลอดจนถึงการฉีดวัคซีนไขว้กันไปมาหลายสูตรแบบ ลองแล้วเปลี่ยน-เปลี่ยนแล้วลอง แต่ภูมิคุ้มกันก็ยังขึ้นบ้างไม่ขึ้นบ้าง เลยต้องพยายามหาเข็มสามมาฉีด ทำไมถึงเป็นเช่นนั้น 

เพราะระบบภูมิคุ้มกันนั้นมีระดับแตกต่างกันในแต่ละบุคคล ขึ้นกับปัจจัยหลายประการ  

มีบทความวิชาการเรื่องหนึ่งซึ่งตีพิมพ์ก่อนเกิดการมีวัคซีนสำหรับโรค COVID-19 ชื่อ Factors That Influence the Immune Response to Vaccination (ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันต่อการฉีดวัคซีน) ในวารสาร Clinical Microbiology Reviews ของปี 2019 ให้ข้อมูลที่สำคัญในการทำความเข้าใจต่อปรากฏการณ์ที่พบว่า การฉีดวัคซีนต่างชนิดกัน เกิดภูมิคุ้มกันในรูปแบบต่างกันคือ ขึ้นช้าบ้าง เร็วบ้าง ระดับตกเร็ว-ช้าต่างกัน เป็นต้น กล่าวคือ

o  แอนติบอดีตามธรรมชาติ ในมนุษย์คือ IgM และ IgA ซึ่งสร้างโดยเซลล์ที่เรียกว่า เม็ดเลือดขาว B-1 ในตัวอ่อนและหลังคลอด โดยอยู่ที่ระดับร้อยละ 1 ของ immunoglobulins ในเลือด (ซึ่งเริ่มลดลงตามอายุที่เพิ่มขึ้น) มีความสำคัญในการป้องกันโรคต่าง รวมถึงโรคแพ้ภูมิตนเอง การอุดตันในเส้นเลือด อาการอักเสบ ตลอดจนถึงมะเร็ง
o  แอนติบอดีจากการกระตุ้นเกิดจากสิ่งแปลกปลอม ซึ่งมีความสามารถกระตุ้นการสร้างแอนติบอดีซึ่งเรียกว่า antigenicity 
o  ภูมิคุ้มกันแบบเซลล์ ซึ่งได้แก่ T-cells ชนิดต่าง ๆ คือ เซลล์ที่จัดการกับสิ่งแปลกปลอมทั้งที่เป็นเซลล์หรือชิ้นส่วนที่มีคุณสมบัติเป็นโปรตีน เมื่อตรวจพบว่า ลักษณะโปรตีนนั้นไม่ใช่โปรตีนที่ร่างกายผลิต T-cells จะจัดการทำลายทิ้งด้วยวิธีต่าง ๆ ตามความเหมาะสม

ปัจจัยที่มีผลต่อการสร้างภูมิคุ้มกันของแต่ละคนเมื่อได้รับวัคซีน มีอะไรบ้าง

•  ความแตกต่างนั้นเริ่มต้นตั้งแต่อยู่ในท้องแม่เพราะมีงานวิจัยที่พบว่า อายุครรภ์ของทารกก่อนคลอดมีบทบาทสำคัญในการกำหนดระบบภูมิคุ้มกันของเด็กเพื่อตอบสนองต่อการฉีดวัคซีน โดยเฉพาะเม็ดเลือดขาวต่าง ๆ 

•  ปัจจัยภายในแต่ละบุคคลที่ออกเผชิญโลก ซึ่งได้แก่ อายุ เพศ พันธุกรรม และโรคประจำตัว

•  สภาพแวดล้อมที่เด็กเกิดและเติบโตมามีผลอย่างมากต่อการตอบสนองของแอนติบอดีต่อวัคซีนประเภทต่างๆ  

•  ความแตกต่างในการพัฒนาประเทศ

•  พฤติกรรมส่วนตัวมีผลต่อการกระตุ้นภูมิคุ้มกัน เช่น การสูบบุหรี่ การออกกำลังกาย อาหาร การนอน 

•  ความแตกต่างที่ชนิดของวัคซีน เช่น เชื้อตาย หรือ mRNA ฯ

ติดตามฟังเพิ่มเติม คลิกคิดก่อนเชื่อกับ ดร.แก้ว กังสดาลอำไพ ตอนนี้ 

ติดตามรายละเอียดของประกันภัยโควิด-19 อีกครั้ง หากเกิดปัญหาการชดเชยเยียวยากรณีติดเชื้อโควิด-19 และส่งเอกสารแล้วแต่ยังไม่ได้รับการชดเชยเยียวยา 

สารเคมีในเครื่องสำอาง ข้อควรระวังการใช้

ช่วงคิดก่อนเชื่อ กับ ดร.แก้ว กังสดาลอำไพ นักพิษวิทยา  ตอน ฉีดวัคซีนชนิดเดียวกันแล้วภูมิคุ้มกันทำไมถึงต่างกัน 
 

การเก็บตัวอยู่บ้านในช่วงโควิด-19 ระบาดส่งผลให้สามีภรรยาใช้โซเชียลในการผ่อนคลายความเครียดต่าง ๆ หรืออาจใช้โซเชียลในการทำให้ชีวิตใกล้กันมากยิ่งขึ้น อยากรู้ว่าโซเชียลช่วยได้อย่างไร ฟัง Family Talk

รายการ Mom & Mouth มีคุณแม่หนึ่งท่านที่มีลูกวัย 6 เดือนแต่ไม่สามารถเจอลูกได้ เลี้ยงลูกได้ เป็นผลมาจากการระบาดของโควิด-19 แล้วคุณแม่ท่านนี้มีวิธีคิดอย่างไรรวมถึงใช้วิธีไหนที่ทำให้มีชีวิตอยู่ได้ในภาวะกดดันแบบนี้  อยากรู้ฟัง Mom & Mouth

นกแก้วมาคอร์มีถิ่นกำเนิดอยู่ในทวีปอเมริกาใต้แถบป่าฝนอเมซอน เป็นนกที่มีสีสันสวยงาม อยู่รวมกันเป็นกลุ่มจำนวนมาก ลักษณะเฉพาะของนกแก้วมาคอร์คือ ตัวใหญ่ เสียงดัง สีสันฉูดฉาด ขนปีกและขนหางยาว หน้าขาว ส่วนปากใหญ่จะแข็งแรงแค่ไหนติดตามได้ในรายการพระอาทิตย์ยิ้มแฉ่ง

ชายหนุ่มขับเกวียนไปติดหล่ม ทั้งสองล้อจมอยู่ในโคลนไม่สามารถขับไปต่อได้ เขาจึงอ้อนวอนสิ่งศักดิ์สิทธิ์ให้ช่วย เมื่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ปรากฏตัว เขากลับไม่ได้รับพร แต่ได้รับคำชี้แนะที่ทำให้เรียนรู้บทเรียนที่สำคัญ

มัสตาร์ดถือเป็นเครื่องปรุงรสชนิดหนึ่งที่รสชาติเป็นเอกลักษณ์มากเลย ทั้งความเผ็ด ความเปรี้ยว และความฉุน (ฮ่าๆๆ น่ากินไหมล่ะ) ส่วนใหญ่เราจะเห็นผู้ใหญ่ใช้มัสตาร์ดเป็นสิ่งที่ช่วยปรุงรสในอาหารตะวันตกบางชนิด เช่น ไส้กรอก แชนด์วิช หรือแฮมเบอเกอร์ เด็ก ๆ มักจะไม่ชอบปรุงอาหารด้วยมัสตาร์ดก็เพราะรสเผ็ดฉุนนี่แหละ แต่ชาวเสียงสนุกรู้ไหมว่า มัสตาร์ดมีประโยชน์ต่อสุขภาพมากกว่าซอสมะเขือเทศซะอีกนะ แถมยังทำมาจาก “พืช” ที่เป็นญาติกับกะหล่ำปลีอีกด้วย