T.N.Đ

Trong thế giới vô thường, cái của tôi hôm nay sẽ không có gì bảo đảm sẽ là cái của tôi ngày tới. Tài sản, danh tiếng, quyền lực, tình cảm, quan hệ… tất cả sẽ biến đổi. Có thể biến đổi tích cực và không tích cực. Nhưng đến một lúc nào đó, tất cả sẽ tan biến ở điểm dừng: Chết. Chết sẽ đưa cái của tôi về lại chính nó. Tôi đến như thế nào, tôi về như thế đó. Hai bàn ta xưa là cái còn lại. Những gì tôi nghĩ là của tôi hoá ra chẳng có gì, ngoại trừ ý thức hiện hữu và nghiệp lực thiện ác.

Bạn sống như thế nào, kết quả sẽ theo sau như thế đó. Điều cốt lõi là bạn cần chọn lựa và sống theo tinh thần quy tắc vàng của nhân loại: “Bản thân nên đối xử với người khác theo cách mình muốn người khác cũng đối xử với mình như vậy”. Bạn muốn hạnh phúc, hãy chọn giúp người hạnh phúc. Bạn muốn an toàn, hãy chọn giúp người an toàn. Bạn muốn khoẻ mạnh, hãy chọn giúp người khoẻ mạnh. Bạn muốn tự do, hãy chọn giúp người tự do. Cách bạn chọn lựa, tâm niệm và hành động, sẽ mang đến cho bạn ý nghĩa và phẩm chất sống. Ý nghĩa và phẩm chất sống sẽ cho bạn thấy hạnh phúc, an toàn, sức sống và tự do.

Những lúc khổ đau, không toại nguyện, bạn thường có khuynh hướng nạn nhân hoá. Bạn nghĩ tại cái này và bị cái kia. Từ đó, bạn không thấy được yếu tố tác nhân của bạn và cũng không thấy được sự thật bạn đang né tránh con người mặc cảm và thật ngã trong bạn. Mức độ đau khổ sẽ tăng lên theo mức độ nạn nhân hoá mà bạn tự nhận. Càng thấy mình là nạn nhân, bạn càng khổ đau, bị động và mất hướng.

Mong đợi, để thành hiện thực, cần phải có hành động. Ngoài hành động, hiểu biết về bản chất vô thường và sức mạnh của nghiệp sẽ giúp cho người mong đợi tự do trước mong đợi của mình. Mong đợi lúc bấy giờ trở thành niềm tin. Tin nhân mình gieo; tin duyên mình tạo; tin kết quả là điều hiển nhiên khi có nhân và duyên đủ đầy.

Bạn là hình ảnh phản chiếu của tự thân mỗi người trong cuộc sống. Một người, nhìn vào những người bạn mà họ có, bạn sẽ thấy được nội dung cuộc sống của họ. Sự thật này được người Pháp đúc kết: “Anh hãy cho tôi biết bạn của anh là ai, tôi sẽ nói cho anh biết anh là người như thế nào”. Vì thế, có một người bạn đúng thật một người bạn có mối quan hệ rất lớn đối với thành công, hiểu biết, hạnh phúc và tự do của bạn.

Không thể có hạnh phúc, tự do, an yên và lành mạnh thật sự khi người ta tiếp tục tìm thấy nhiều thứ mà không tìm thấy được “chính mình”. Không tìm thấy được “chính mình”, không có được “chính mình”, những cái khác người ta càng tìm thấy, càng có nhiều, người ta càng khổ đau, sợ hãi, mất mình và cô độc.

Hành động của mình là thiện hay bất thiện đều biểu lộ qua tâm ý hay tư tưởng. Không có một hành động nào tự nhiên sinh khởi mà không có kết nối với tâm ý. Tâm ý càng trong sạch, hành động càng trong sạch. Tâm ý càng thiện đẹp, hành động càng thiện đẹp. Mức độ trong sạch của tâm ý sẽ đưa đến mức độ trong sạch của hành động. Khổ đau hay hạnh phúc là kết quả đầu cuối tuỳ thuộc vào tốt hay xấu, ô nhiễm hay trong sạch của tâm ý.

Lão Tử nói: “Không có họa nào lớn bằng không biết đủ. Không có rủi nào lớn bằng tham cầu. Cho nên, hễ biết đủ thì người ta sẽ luôn đầy đủ.” Ông còn nhấn mạnh: “Biết đủ sẽ không nhục. Biết dừng sẽ không nguy.” Đức Phật cũng cho biết: “Nhiều tham muốn sẽ khổ. Biết đủ và tuỳ duyên sẽ tự tại”.

Khi có ý thức về tự thân và trải nghiệm sống, con người bắt đầu thấy có những cái khổ. Có khổ già, có khổ bệnh, có khổ chia ly, có khổ oán hận, có khổ nghèo đói, có khổ điên loạn, có khổ chán nản, có khổ cô đơn, có khổ tù tội, có khổ yêu ghét, có khổ hiểu lầm… Khổ hiện hữu trong mọi ngõ ngách của đời sống.

Đức Phật nói: “Biết ơn là một phúc đức; biết ơn là phẩm chất của bậc chân nhân”. Đối với người con Phật, biết ơn luôn là hành trang tinh thần không thể thiếu trong đời sống. Biết ơn cha mẹ, biết ơn thầy cô, biết ơn quê hương, biết ơn đạo pháp và biết ơn muôn vạn những nhân duyên trong đời. Ngoài Đức Phật, những danh nhân của nhân loại cũng sống và khuyến khích về tinh thần biết ơn. Theo trải nghiệm của triết gia Cicero, "Lòng biết ơn không chỉ là đức hạnh cao quý nhất, nó còn là ngọn nguồn của mọi đức hạnh khác".