Chúng ta để mọi thứ như là chính nó trong ánh sáng tự do, yêu thương và trân trọng. Kỳ lạ, chúng ta thấy được hạnh phúc: Một tâm thái thoả mãn không kỳ vọng; một tình yêu hồn nhiên không cố giữ; một tinh thần trân trọng không ngợi ca; một an bình tự do không né tránh. Và nguồn năng lượng hạnh phúc đó, năng lượng của tâm thái thoả mãn và tự do đó, cũng thật kỳ lạ đưa chúng ta vào an tịnh tâm hành và thân hành càng lúc càng kỳ diệu và thâm sâu.

Quan sát thế giới sống, chúng ta thấy muôn loại (bao gồm con người) sống được là nhờ ăn uống. Từ cỏ cây, chim thú cho đến con người đều nương vào ăn uống mà sống. Quan sát sâu hơn, chúng ta thấy ăn uống không chỉ nuôi dưỡng thân xác vật chất mà còn có ảnh hưởng vô cùng lớn đến cảm xúc, nhận thức và nhân cách. Chúng ta hiểu được dần sự thật: Vật chất sinh ra năng lượng; Năng lượng nuôi dưỡng cảm xúc; Cảm xúc xây dựng nhận thức; Nhận thức dẫn dắt thiện ác; Và thiện ác đưa đến khổ vui. Cho nên, khách quan nhìn nhận, chúng ta thấy các loài ăn thịt thường bạo lực hơn các loài ăn cây cỏ và người ăn mặn thường hiếu chiến và tham dục hơn người ăn chay.

Một người sáng suốt, người ấy nhìn giàu có vật chất, bao gồm quyền lực chính trị, chỉ là một điều kiện để có thêm chọn lựa. Người ấy hiểu giàu có vật chất đến đâu hay quyền lực đỉnh cao thế nào cũng phải bỏ lại khi chết. Công đức phước nghiệp của bố thí, trì giới, thiền định và trí tuệ mới là giàu có và quyền lực đích thực xuyên kiếp sống. Người ấy sẽ biết sử dụng vật chất và quyền lực hiện có ở đâu và như thế nào cho mình và người. Người ấy không còn bị động và lệ thuộc vào những giàu có vật chất trong hiện tại. Người ấy biết đủ, từ ái và tự do.

Ý thức giác ngộ sẽ cho con người thấy giá trị sống. Yêu thương sẽ cho con người thấy ý nghĩa sống. Khi một người giác ngộ được sự thật nhân duyên nhân quả, người ấy thấy giá trị của mình trong tất cả quyết định mà mình có. Khi một người giác ngộ được sức mạnh thói quen, người ấy sẽ thấy giá trị của mình trong số phận. Khi một người giác ngộ được vô thường và không có cái ta riêng biệt, người ấy sẽ thấy được giá trị cốt lõi của mình trong hạnh phúc và tự do. Tương tự, một người biết yêu thương chính mình, người ấy sẽ thấy ý nghĩa sống trong ý thức trách nhiệm. Một người biết yêu thương muôn loài, người ấy sẽ thấy ý nghĩa sống trong trái tim hiến tặng và biết ơn.

Giây phút cuối, giây phút cận tử, dù muốn hay không, một ngày nào đó con người cũng phải bước tới. Biết đầu tư cho giây phút cuối là một khôn ngoan trong kiếp sống. Kho báu thật sự của kiếp sống không phải là những gì được tích luỹ trên mặt đất hay trên thân xác. Đức Phật nói kho báu của hiến tặng, ly tham, thiền định và trí tuệ mới là kho báu thật sự khéo để dành. [7] Một người có hiểu biết, người ấy sẽ không đợi đến khát nước mới đào giếng. Chuẩn bị cho phẩm chất của giây phút cuối và học cách bước tới trọn vẹn trong giây phút cuối sẽ được người hiểu biết ấy làm từ rất sớm. Làm một cách trân trọng và đầy ý thức, không chỉ cho mình mà còn cho cả những thân yêu và thiện hữu có duyên.

Cùng với sự đi tới của các hình thái xã hội, con người nhận thấy có an ninh và tương lai hơn khi mình có tài sản, danh tiếng và quyền thế. Chưa dừng lại ở đó, con người còn thấy ăn uống và nhục cảm là những mật ngọt hạnh phúc. Từ đó, người chạy đua với người và người chạy đua với thiên nhiên để sở hữu càng nhiều càng tốt cái tài sản, danh tiếng, quyền thế, nhục cảm và ăn uống đó. Một cuộc chạy đua với nhau đầy ma lực không dừng lại được. Chạy và chạy. Chạy từ sở hữu đến lệ thuộc, từ hạnh phúc đến khổ đau và từ an ninh đến chiến loạn. Cuối cùng, đứng trên những sở hữu mà mình chạy đua cả đời để có được, con người nhận ra mình quá khổ, quá mất mát và đôi khi còn quá tội lỗi. Những vị ngọt mà con người tưởng sẽ có khi mình có tài sản, danh tiếng, quyền thế, nhục cảm... hoá ra không là bao so với nguy hiểm và cay đắng. Đặc biệt, khi con người chạy đến cuối đường của kiếp sống, con người, nghiêm túc nhìn lại, không thể không ngậm ngùi: Công danh cái thế màn sương sớm; phú quý kinh nhân giấc mộng dài.

Bạn ạ, cuộc đời đó thật sự không có bao lâu đâu. Vừa thấy đó đã là quá khứ. Mười năm, hai mươi năm nhanh như mới hôm qua. Những gì đẹp nhất nhìn lại chỉ còn là hoài niệm. Mọi thứ đi qua không chờ đợi. Cuộc đời đó thay đổi từng giây phút. Khoẻ mạnh rồi bệnh đau. Thương vui rồi buồn hận. Quyền thế rồi sa cơ. Ngợi ca rồi nhục mạ. Sum hợp rồi ly tan. Tất cả nhìn bằng mắt có vẻ còn xa, nhưng nhìn bằng tâm, mọi thứ đã cận kề.

Nếu có một trải nghiệm nào đó chưa trọn vẹn, chưa như ý đi qua đời mình, mình đừng có quá bi quan và tự khổ. Mình cần bình tĩnh thấy mình trong trong kết quả mà mình trải nghiệm. Thấy NHÂN, DUYÊN và QUẢ của nó. Mình tập khách quan nhìn lại để sáng suốt và có trách nhiệm. Khi mình thấy được cái nhân tương ứng từ tâm thức và thân xác mình trong kết quả mà mình trải nghiệm, mình sẽ bắt đầu có lối ra. Mình có thể thiết kế lại cuộc đời mình dựa trên bài học mà mình trải nghiệm. Mình sẽ không khổ thêm khổ bởi đỗ lỗi, tự trách và oán hận. Mình biết kết quả như trải nghiệm là tất yếu và sớm muộn gì cũng đến vì đã đủ NHÂN-DUYÊN. Mình chấp nhận và xin lỗi mình một cách có ý thức và bắt đầu làm mới mình cho một tương lai.

Con người trước khi mạnh mẽ đều đã từng yếu đuối. Sinh thể trước khi trưởng thành đều đã từng nhỏ non. Khóc là tiếng nói chung cho tất cả con người không phân biệt tuổi tác, giới tính, màu da và tôn giáo. Nhưng đứng trước sự khắc nghiệt của sinh tồn, có nhiều lúc con người phải thích nghi với tự dối và cố mạnh. Từ đó, trong vô thức, con người suy yếu khả năng cảm thông và đánh mất dần năng lực học hỏi từ trong yếu đuối.

Mỗi người đều có tài năng trong lĩnh vực của mình. Mỗi người đều có giới hạn trong lĩnh vực của người. Mình và người không thể không chia sẻ để bổ sung nhau. Chia sẻ là một điểm gặp gỡ, nơi ấy ta thấy ta, thấy người và thấy nhau. Thấy và chấp nhận. Thấy và cảm thông. Thấy và cho nhau cơ hội để mới, đẹp, có an ninh và hạnh phúc. Ngày nào chúng ta quên chia sẻ, ngày ấy chúng ta sẽ đánh mất cơ hội mới, đẹp, an ninh và hạnh phúc.